|
ÖZET: Başvuran, Mersin Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nde Teknik Hizmetler sınıfında görev yaparak, yurt müdürlüklerine yönelik bakım ve onarım işlerinin yanı sıra halı saha yapım işlerinin denetimini üstlenmiştir. Başvurusunda, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince ek özel hizmet tazminatı alması gerektiğini, ancak yalnızca halı saha yapımı için ödeme yapıldığını belirterek, 2023 yılı üçüncü ve dördüncü dönemine ait tazminatın ödenmesini talep etmiştir.
İdare, başvuranın görev yaptığı alanların faal durumdaki hizmet binaları olması nedeniyle ek özel hizmet tazminatı ödemesinin mümkün olmadığını ifade etmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde, açık çalışma mahallinde fiilen çalışan personelin tazminat alabileceği belirtilmiş, ancak faal durumdaki hizmet binalarının bu kapsamda değerlendirilmediği vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. İdarenin, başvurana karşı hangi yollara başvurabileceğini belirtmemesi ise iyi yönetim ilkeleri açısından eleştirilmiştir. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren dava açma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5218-S.24.8224
BAŞVURU NO : 2024/2025
KARAR TARİHİ : 14.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MERSİN GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ
Ek özel hizmet tazminatı hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 07.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza (TCKN: tarafından yapılan başvuruda; başvuran
Mersin Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde Teknik Hizmetler sınıfına mensup olarak görev yaptığını, İl Müdürlüğüne bağlı Yurt Müdürlüklerine yapılacak olan muhtelif bakım ve onarım işleri ile
Mersin ili Mut ilçesine 3 adet halı saha yapım işini üstlenen firmaların yapım, büyük onarım ve altyapı işinin denetlenmesi için görevlendirildiğini, icra ettiği teknik kontrollük hizmeti nedeniyle 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın, II Sayılı Cetvel’in (E) Teknik Hizmetler Bölümü’nde yer alan yasal hükümlere göre, üçer aylık dönemler halinde ödenebilen ek özel hizmet tazminatı almaya hak kazandığını, ancak halı saha yapım işi dışında bir ödeme yapılmadığını belirterek, 2023 yılı üçüncü ve dördüncü dönemine ait (Temmuz-Ağustos-Eylül, Ekim-Kasım-Aralık) ek özel hizmet tazminatının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Mersin Valiliği Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün 27.02.2024 tarih ve E- – – sayılı cevabi yazısında; 2.1. Başvuranın 27.10.2021 tarihinde unvanıyla Mersin Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne tayin ile atandığı ve halen burada görev yaptığı, 2.2. Bakanlığın E- – – sayılı Arazi Tazminatlarının Ödenmesi Hk. Görüş yazısında
“657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesi uyarınca 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin Kararında yer alan II sayılı cetvelin (E) “Teknik Hizmetler” bölümünün 6’ncı fıkrasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, /
ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir…” hükmünün yer alması ve söz konusu hüküm uyarınca arazi tazminatı ödenebilmesi için personelin, “…büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında…” görev yapmasının gerekmekte olduğu, hizmet binalarının kontrolünü ve denetimini yapmakla görevli personele arazi tazminatı ödemesi yapılmasının mümkün olmadığı” görüşüne istinaden bu kapsamda personelin icra ettiği görevlerin faal durumda olan hizmet binalarında (Yurt Müdürlükleri) olmasına bağlı olarak açık çalışma mahalli olarak değerlendirilmemesi nedeniyle başvuranın ek özel hizmet tazminatı ödenmesi talebinin reddedildiği, 2.3. Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin Karar” a ekli (II) sayılı Cetvelin “E-Teknik
Hizmetler” bölümünün 6 ıncı sırasında “(…) Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.” hükmünün yer aldığı, bu kapsamda, bahsi geçen
Kız Yurdu ve Kız Yurt Müdürlüklerinin 2013 yılı itibariyle öğrencilerin hizmetine sunulduğu, başvuranın Kız Yurdu ve Kız Yurt Müdürlüklerinde icra ettiği işlerin 30.08.2023–01.12.2023 tarihleri arasında olduğu, bu çerçevede Yurt Müdürlüklerinin kontrollük iş ve işlemlerini icra ettiği sırada Yurt Müdürlüklerinin faal durumda olduğu, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesi;…
II- Tazminatlar:
A – ÖZEL HİZMET TAZMİNATI: ….Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir…
III- Ortak Hükümler:
(1) Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulur…” 6. 05/05/2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının; 6.1. 1 inci maddesi; “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre,….b)Ödenecek “Özel
Hizmet Tazminatı”, bu Karara ekli II sayılı Cetvelde,….gösterilmiştir.” 6.2. 5 inci maddesi; “(1) Bu Karara ekli I, II ve III sayılı cetvellerde yer alan zam ve tazminatlar, aşağıda belirtilen usule göre hazırlanarak, belirtilen merciler tarafından kontrol edilen cetvellere ve dağılım listelerine göre ödenir.
(2) Her kurum, bu Karara göre ödeme yapılacak personelinin kadro veya görev unvanlarını, sınıflarını, derecelerini, sayılarını, hizmet yerlerini ve bunlara uygun olarak ödenecek zam ve tazminatların miktarlarını serbest kadrolar esas alınmak suretiyle hazırlanan I, II ve III sayılı cetvellerde gösterir.” 6.3. 6 ncı maddesi; “(1) Zam ve tazminatların ödenebilmesi için, I, II ve III sayılı cetvellerde gösterilen personelin, kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmetleri kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapması zorunludur.” 6.4. Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvelin (E) TEKNİK HİZMETLER başlığı altında
Cetvelin söz konusu başlığı altında yer alan 6 ncı maddesinde ise; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.(…..)Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir.
Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır(….)”, 7. 11.05.2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 seri no.lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliği’nin “C-II sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” başlığı altında yer alan 6 ncı maddesi; (….)Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyecektir. Söz konusu ek özel hizmet tazminatı oranları, kontrol edilen cetvellerde gösterilmeyecektir. Bu ödeme ilgililerin kadroları esas alınarak görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacaktır. Söz konusu listeler programlanmış ve önceden bilinebilen işler dikkate alınarak hazırlanacak, muhtemel işler söz konusu listelerde yer almayacaktır. İlgili birim amirlerince hazırlanan listelerde yer almamakla birlikte, yukarıda belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalıştığını tevsik edenlere, birim amirlerinin onayı ile söz konusu ödeme yapılabilecektir….”, Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran; Mersin Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne bağlı Yurt Müdürlüklerine yapılacak olan muhtelif bakım ve onarım işleri ile Mersin ili Mut ilçesine 3 adet halı saha yapım işini üstlenen firmaların yapım, büyük onarım ve altyapı işinin denetlenmesi için görevlendirildiğini, icra ettiği teknik kontrollük hizmeti nedeniyle 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın, II Sayılı Cetvel’in (E) Teknik Hizmetler
Bölümü’nde yer alan yasal hükümlere göre, üçer aylık dönemler halinde ödenebilen ek özel hizmet tazminatı almaya hak kazandığını, ancak halı saha yapım işi dışında bir ödeme yapılmadığını belirterek,
2023 yılı üçüncü ve dördüncü dönemine ait (Temmuz-Ağustos-Eylül, Ekim-Kasım-Aralık) ek özel hizmet
tazminatının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinde yer alan hüküm ile görevin önemi, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim düzeyi gibi hususlar göz önüne alınarak, hangi işi yapanlara, hangi görevlerde bulunanlara ne oranda özel hizmet tazminatı ödeneceğinin belirlenmesi ve bunların ödeme koşulları hususunda düzenleme yapma konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiye istinaden 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılmıştır. Kararın ekinde yer alan (II) sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı maddesinde, Teknik Hizmetler
Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebileceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu madde de açık çalışma mahallinin ise; arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir.
11. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuranın Kız
Yurdu ve Kız Yurt Müdürlüklerinde icra ettiği kontrollük iş ve işlemlerinin 30.08.2023-
01.12.2023 tarihleri arasında olduğu ve Yurt Müdürlüklerinin kontrollük iş ve işlemlerini icra ettiği sırada
Yurt Müdürlüklerinin faal durumda olduğunun ifade edildiği,
11.1. Sayıştay Başkanlığı 1 inci Dairesinin 18/02/2021 tarihli ve 10820 Karar Numaralı Daire
Kararında; “… Üniversitenin faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri dışında kalan tek yapım işi olan rektörlük binasının… yılı başında tamamlanmasına ve açık mahalde çalışma olarak sayılabilecek başka işi bulunmamasına rağmen teknik personelin bazılarına… yılı boyunca ek özel hizmet tazminatı ödenmiştir. Sorumluların savunmalarında, ek özel hizmet tazminatı ödenen personelin
Üniversitenin yerleşkelerinde açık alanlarda çalıştıkları, bu nedenle de ödenenin mevzuata uygun olduğu iddia edilmekte ise de; yerleşkenin açık alanlarında yapıldığı belirtilen çalışmaların faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri ile ilgili olması nedeniyle bu çalışmaların yukarıda yazılı hüküm kapsamında açık mahal çalışması kabul edilmesi mümkün değildir.” hükmüne yer verildiği,
11.2. Danıştay 2. Dairesinin 25/03/2013 tarihli ve E:2009/3677, K:2013/1700 sayılı kararında ek özel hizmet tazminatının ödenmesi için “görevlendirme yazısının bulunması” ve “faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışma” şartlarının yerine getirilmesi” şartlarının beraber yerine getirilmesi gerektiğine hükmedilmiş olup, bu bağlamda başvuran tarafından görevin icra edildiği esnada Yurt
Müdürlüklerinde öğrenci bulunmadığı gerekçesiyle söz konusu hizmet binalarının faal durumda olmadığı
iddia edilmekle birlikte bahse konu Yurt Müdürlüklerinin 2013 yılında hizmete açıldığı dikkate alındığında
Yurt Müdürlüklerinin kontrollük iş ve işlemlerinin icra edildiği sırada faal durumda olmadığı sonucuna varılamayacağından başvuranın çalışmalarının ilgili mevzuat hükümlerindeki açık alan tanımına girmeyeceği,
11.4. Hususları beraber değerlendirdiğinde başvuranın “ek özel hizmet tazminatı” alabilmesi için kanunun gerektirdiği şartları taşımadığı anlaşılmıştır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2023 yılı üçüncü ve dördüncü dönemine ait (Temmuz-Ağustos-Eylül, Ekim-Kasım-Aralık) ek özel hizmet tazminatının tarafına ödenmesi talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MERSİN GENÇLİK VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi