|
ÖZET: Başvuru, Kırıkhan Açık Ceza İnfaz Kurumunda tekstil teknisyeni olarak görev yapan bir kişinin, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem sonrası ailesinin bulunduğu İskenderun’da kalmak zorunda kalması nedeniyle Adalet Bakanlığı’na nakil talebinde bulunmasıyla ilgilidir. Başvuran, İskenderun’daki bakanlık birimlerine tayin edilme talebinin reddedildiğini ifade ederek, bu kararın gözden geçirilmesini istemiştir.
Adalet Bakanlığı Cezaevleri Genel Müdürlüğü, başvuranın talebinin gerekçesini açıklamıştır. İlgili kurumda tekstil teknisyeni kadrosunun bulunmadığı ve nakil işlemlerinin Norm ve Atama Sistemi (NAS) üzerinden yapıldığı belirtilmiştir. Ayrıca, başvuranın İskenderun Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne atanma talebinin de uygun görülmediği, çünkü yalnızca belirli unvanlara sahip personelin bu müdürlükleri tercih edebileceği ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddi yönündeki önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuş ve yapılan incelemeler sonucunda başvuranın talebinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İdarenin kararının kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde alındığı, bu nedenle başvuranın iddialarının geçersiz olduğu değerlendirilmiştir. Başvuru sahibine, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği konusunda bilgi verilmediği için bu hususta idarenin daha dikkatli olması önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8040-S.24.12630
BAŞVURU NO : 2024/2959
KARAR TARİHİ : 05.08.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Naklen tayin talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 25.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan şikayet başvurusunda başvuran dilekçesinde özetle; “Kırıkhan Açık Ceza İnfaz
Kurumunda Tekstil teknisyeni olarak görev yaptığını, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde evinin ağır hasar aldığını, bundan dolayı ailesinin bulunduğu İskenderun İlçesinde ailesinin evinde kalmak zorunda kaldığını, idareye İskenderun ilçesinde bulunan bakanlık birimlerine tayin olmak için başvuruda bulunduğunu ancak idarenin taleplerini reddettiğini iddia ederek Kırıkhan ilçesinden
İskenderun Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne ya da İskenderun Açık Ceza İnfaz Kurumuna naklen tayinin yapılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Adalet
Bakanlığı Cezaevleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 11.06.2024 tarih ve sayılı cevabi yazılarda özetle; Denetimli serbestlik müdürlüklerinin personel ihtiyacı bireysel taleplere göre değil toplu olarak Norm ve Atama Sistemi (NAS) üzerinden gerçekleştirildiği, Genel Müdürlük personelinin aile birliği mazeretine dayalı atamalarının da yılda iki defa olmak üzere şubat ve eylül dönemlerinde, isteğe bağlı olarak atamaların ise yılda bir defa olmak üzere yaz döneminde yapıldığı, ceza infaz kurumları ile denetimli serbestlik müdürlüklerinde görev yapan personelin, isteğe bağlı olarak atamalarının her yıl haziran ayında yapılmakta olduğu, personelin isteğe bağlı atamalarının puan sistemine dayalı olarak ve objektif kriterler esas alınarak Norm ve Atama Sistemi (NAS) üzerinden otomatik atama yöntemi ile gerçekleştirildiği, Norm ve Atama Sistemi (NAS) üzerinden yapılan atamaların personelin hizmet puanı ve tercih sırasına göre yapıldığı,
2.1. Bu kapsamda, adı geçenin atanma talebinde bulunduğu İskenderun Açık Ceza İnfaz Kurumunda tekstil atölyesi olmadığından, söz konusu Kurumun tekstil teknisyeni ihtiyacının bulunmadığı,
2.2. Ayrıca, adı geçenin İskenderun Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne atanma talebi hakkında 2024 yılı isteğe bağlı personel atama plânlamasına ilişkin teşkilata duyurulan Genel Müdürlüğün 19.03.2024 tarihli ve – – sayılı yazısının “Sistemin İşleyişi ve Genel Esaslar” başlıklı 7 nci maddesinde “Ceza infaz kurumlarında görev yapan personelden sadece kadrolu infaz ve koruma memuru, psikolog, sosyal çalışmacı, öğretmen ünvanlı personel bulundukları yer veya başka yer denetimli serbestlik müdürlüklerini tercih edebileceklerdir.” ibaresinin yer alması ve ilgilinin tekstil teknisyeni kadrosunda görev yapması nedeniyle talebinin uygun görülemediği,
2.3. Kayıtların tetkiki neticesinde, bahsi geçen iddialar ve talepler yönünden kuruma intikal eden herhangi bir başvurunun mevcut olmadığı ve dava açıldığına dair ilgili bilgi ve belge içeren evrakın mevcut bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesi; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
6. 10.07.2003 tarihli ve 25164 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin,
6.1. Naklen Atama Esasları başlıklı 22’ nci maddesinde; Bu Yönetmelik kapsamındaki memurların unvan ve sınıf değişikliği olmaksızın naklen atanabilmeleri için; a) Görev yaptıkları adalet komisyonları yetki alanı içerisinde en az iki yıl hizmet etmiş olmaları, b) Atanmak istedikleri veya atanacakları yerlerde durumlarına uygun bir kadro ve ihtiyaç bulunması,… Atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilenler dışındaki ceza infaz kurumları ve tutukevleri personelinin naklen atamaları her yılın Haziran ayında toplu olarak yapılır. Ancak gerek görülmesi durumunda bu personelin ataması her zaman yapılabilir. Birinci fıkrada belirtilen şartları taşıyan ve atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelin komisyonlar arası naklen atama işlemleri, ilânda belirtilecek usûl ve esaslar çerçevesinde toplu olarak da yapılabilir.
6.2. “Hizmet Gereği Atama” başlıklı 29 uncu maddesinde “(Değişik birinci fıkra:RG-14/7/2012-
28353) “… Memurun görev yaptığı yerde ihtiyaç bulunmaması halinde diğer yerlere de ataması
yapılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Kırıkhan Açık Ceza İnfaz Kurumunda Tekstil teknisyeni olarak görev yaptığını, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde evinin ağır hasar aldığını, bu yüzden İskenderun ilçesinde ikamet etmek durumunda kaldığını belirterek, İskenderun Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne ya da İskenderun
Açık Ceza İnfaz Kurumuna naklen tayininin yapılmasını, talep etmektedir.
9. Başvuruya muhatap, Adalet Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada; Başvuranın tekstil teknisyeni kadrosunda çalıştığı, naklen atanma talep ettiği İskenderun İlçesindeki bakanlık birimlerinde tekstil teknisyeni kadrosu bulunmadığından, talebinin yerine getirilemediği, belirtilmiştir.
10. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler tetkik edildiğinde; Başvuranın sahip olduğu tekstil teknisyeni kadrosunun, naklen tayin talep ettiği, İskenderun Açık Ceza İnfaz Kurumunda bulunmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan başvuranın diğer bir talebi olan İskenderun Denetimli Serbest Müdürlüğüne naklen atanma isteğinin ise; Genel Müdürlük Makamının 19.03.2024 tarihli ve – – sayılı yazısının “Sistemin İşleyişi ve Genel Esaslar” başlıklı 7 nci maddesinde “Ceza infaz kurumlarında görev yapan personelden sadece kadrolu infaz ve koruma memuru, psikolog, sosyal çalışmacı, öğretmen ünvanlı personel bulundukları yer veya başka yer denetimli serbestlik müdürlüklerini tercih edebileceklerdir.” şeklinde düzenlendiğinden, ve başvuranın kadrosunun anılan meslek gurubunda yer almamasından dolayı yerine getirilemediği tespit edilmiştir.
11. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 22 nci maddesi hükmü metninde yer alan; “Bu Yönetmelik kapsamındaki memurların unvan ve sınıf değişikliği olmaksızın naklen atanabilmeleri için; a) Görev yaptıkları adalet komisyonları yetki alanı içerisinde en az iki yıl hizmet etmiş olmaları, b) Atanmak istedikleri veya atanacakları yerlerde durumlarına uygun bir kadro ve ihtiyaç bulunması,… Atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilenler dışındaki ceza infaz kurumları ve tutukevleri personelinin naklen atamaları her yılın Haziran ayında toplu olarak yapılır. Ancak gerek görülmesi durumunda bu personelin ataması her zaman yapılabilir. Birinci fıkrada belirtilen şartları taşıyan ve atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelin komisyonlar arası naklen atama işlemleri, ilânda belirtilecek usul ve esaslar çerçevesinde toplu olarak da yapılabilir.” ve yine aynı yönetmeliğin 29 uncu maddesinde yer alan “… hizmet gereği olarak başka bir yere atanabilirler.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere başvuranın, aynı kadro ve unvanla İskenderun ilçesindeki Bakanlık birimlerine atanmasının mevcut mevzuat hükümlerine göre ilgili idarenin takdir yetkisi dahilinde bulunmaktadır. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken,
İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla
Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
12. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
13. Somut olayda, yukarıda anlatılan bilgiler ışığında, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri kapsamında kullanılıp kullanılmadığı incelendiğinde, başvuranın nakil talebinde bulunduğu İskenderun Açık Cezaevi Müdürlüğü bünyesinde tekstil teknisyeni ihtiyacının bulunmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri kapsamında kullanıldığı değerlendirilmektedir.
14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgi idarece tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi