ÖZET: Başvuran, Türk-Alman Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gerçekleştirilen 4/B Sözleşmeli Personel Alım İlanı’na başvurmuş, ancak kendisinden daha düşük puan alan kişilerin işe alındığını iddia etmiştir. Başvurusunun reddedilmesinin sebebi olarak, İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikası’nın talep edilmesini ve bu sertifikanın Milli Eğitim Bakanlığı tarafından verilmediğini belirtmektedir. Başvuran, bu durumun kendisine mağduriyet yarattığını ifade ederek çözüm talep etmiştir.

İlgili idare, başvuranın gerekli sertifikayı sunmadığını ve bu nedenle başvurusunun eksik belge nedeniyle değerlendirmeye alınmadığını açıklamıştır. İlanın şartları arasında belirtilen sertifikanın, adayların mesleki yeterliliklerini değerlendirmek amacıyla talep edildiği vurgulanmıştır. İdare, başvuranın bu belgeyi ibraz etmemesi nedeniyle başvurusunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddi yönünde öneride bulunmuş ve başvuranın iddialarının incelenmesi sonucunda hukuka aykırı bir durum tespit edilmediğini ifade etmiştir. İdarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun olduğu, ancak başvuru yollarının belirtilmemesi nedeniyle bu ilkeye uyulmadığı tespit edilmiştir. Başvurunun reddine karar verilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/8687-S.24.13536

BAŞVURU NO : 2024/3531

KARAR TARİHİ : 16.08.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRK-ALMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Teknisyen alım ilanına ilişkin talepler hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 08.03.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran özetle; Ön Lisans İklimlendirme Soğutma Teknolojisi mezunu olduğunu, 20.11.2023 tarihli

4/B Sözleşmeli Personel Alım İlanına başvuruda bulunduğunu ancak kendisinden daha düşük puanlı kişilerin alımının gerçekleştiğini, idarece İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikası talep edildiğini ancak Milli Eğitim Bakanlığınca verilen bu isimde sertifika bulunmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Türk – Alman Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen yazı ve eklerinde özetle; başvuranın

ilanda aranan İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikasını ibraz etmediği, personel alımlarında aranan bu belgenin amacının adayların mezuniyeti yanı sıra söz konusu işi ifa etme noktasında gerekli niteliklere haiz, mesleki bilgi birikimi açısından ilgili birimini ilgilendiren alanlarda ve işlerde yeterli olup olmadıklarının başvuruları inceleyen komisyon tarafından bilgisinin edinmesini sağladığı, ilanda özellikle arandığı belirtilen İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikasının ibraz edilmesinin gerekli olduğu, başvuranın bu belgeyi sunmadığı, bu nedenle adayın başvurusunun eksik belge sebebiyle değerlendirmeye alınamadığı belirtilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı

74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi “başlıklı 5 inci maddesinin

birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu

hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.A) Memur: Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır. Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır. B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”

6) 06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Sö zleş meli

Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Sınav Şartı” başlıklı Ek 2 inci maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü̈, ̈ ̈ sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, turu, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az on beş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.”

̆

7) 06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yü rü rlü ge konulan “Sözleşmeli

Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 7 inci maddesinde; “Sözleşmeli personel alımı başvurularında adaylardan istenecek bilgi ve belgeler şunlardır: a) Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.

Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası dışında adaylardan kimlik bilgilerine ilişkin olarak ayrıca bir bilgi veya belge istenmez. Ancak ilgili kamu kurum veya kuruluşu Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası beyanının teyidi amacıyla adaydan Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının da yer aldığı nüfus cüzdanı aslını göstermesini talep edebilir. b) Adres bildirimi, adli sicil ve askerlik durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanları. Bu hususlarda adaylardan yazılı beyanları dışında bir belge talep edilmez. c) Sağlık durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanları. Kamu kurum ve kuruluşları sözleşmeli personele verilecek görevin uygun yürütülmesi açısından zaruri görmeleri durumunda, personel ve insan kaynaklarına ilişkin mevzuatlarında açıkça belirtilmesi kaydıyla adaylardan sağlık durumlarına ilişkin rapor talep edebilirler.

Kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili mevzuat gereği adaylardan talep ettikleri belgelerin suretleri, asılları adaylarca ibraz edilmesi kaydıyla tasdik edilerek işleme alınır. Adayların kimlik ve adres bilgilerine ilişkin beyanlarının doğruluğu Kimlik Paylaşım Sistemi aracılığıyla araştırılır. Adayların adli sicil ve askerlik durumlarına ilişkin olarak yazılı beyanlarının doğruluğu ise yetkili adli ve askeri mercilerden alınacak bilgilerle teyit edilir. Personel alım işlemleri, adayların idareye beyan ettikleri bilgilerin teyidi sürecinin tamamlanması beklenmeksizin devam ettirilir. Gerçeğe aykırı belge verenler ya da beyanda bulunanlar hakkında yasal işlem yapılacağı, atamaları yapılmış ise atamalarının iptal edileceği, idare tarafından kendilerine bir bedel ödenmiş ise bu bedelin yasal faizi ile birlikte tazmin edileceği hususları sözleşmeli personel alım ilanlarında kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirtilir. Adaylardan başvuru sırasında

istenen formlar kamu kurum ve kuruluşlarının kurumsal internet sayfalarında yayımlanır. Yabancı uyruklular için ilgili idare tarafından istenecek bilgi ve belgeler personel alım ilanında belirtilir.”

Hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi

yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9) Başvuran, Ön Lisans İklimlendirme Soğutma Teknolojisi mezunu olduğunu, 20.11.2023 tarihli 4/B

Sözleşmeli Personel Alım İlanına başvuruda bulunduğunu ancak kendisinden daha düşük puanlı kişilerin alımının gerçekleştiğini, idarece İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikası talep edildiğini ancak

Milli Eğitim Bakanlığınca verilen bu isimde sertifika bulunmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

10) Şikâyet başvurusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; sözleşmeli personel

çalıştırılmasına ilişkin 06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan

“Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara” göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 ü ncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca istihdam edilmek üzere 2022 (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle, yazılı ve sözlü̈ mülakat yapılmaksızın Tekniker alımına ilişkin duyurunun 32375 sayılı Resmî

Gazetede 20.11.2023 tarihinde ilân edildiği,

10.1) Personel alım ilanında, İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Önlisans Programından mezun olmak,

İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikası sahibi olmak, Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek sağlık sorunu ve benzeri engelleri bulunmamak, … gibi şartların bulunduğu,

10.2) Tekniker alımına ilişkin ilana başvuran adayların, ilânda yer alan şartları taşıması hâlinde, yazılı

ve/veya sözlü̈ sınav yapılmaksızın 2022 yılı KPSS (B) grubu puan sıralanması esas alınmak suretiyle değerlendirileceği, ilanda belirtildiği üzere İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikasının başvuru evraklarına eklenmesi gerektiğinin açık olduğu, söz konusu sertifikanın herhangi bir kurum veya kuruluştan alınmış olmasına dair bir şartın ilanda belirtilmediği görülmektedir.

11) İdarece personel alımında talep ettiği sertifikanın, adayların mezuniyetinin yanı sıra söz konusu işi ifa

etme noktasında gerekli niteliklere haiz olup olmadığı, mesleki bilgi birikiminin hangi seviyede olduğunun ölçülmesi gibi kıstasların başvuruları inceleyen komisyon tarafından değerlendirilmesinde dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

12) İdare tarafından ilanda özellikle arandığı belirtilmiş olan “İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi

Sertifikasının” ibraz edilmesi gerekli olmasına rağmen başvuranın bu belgeyi sunmadığı görülmekte olup bu nedenle başvuranın başvurusunun eksik belge sebebiyle değerlendirmeye alınmadığı tespit edilmiştir.

13) İdari işlemlerin hukuk kuralları ile baştan emredici bir biçimde saptanmadığı durumlarda, takdir

yetkisinin varlığı kabul edilmektedir. (Gözübüyük, Şeref ve Turgut Tan, İdari Yargılama Hukuku, 6. baskı,

C. 2, Ankara: Turhan Kitabevi, 2013.) Takdir yetkisi, idareye, yapacağı işlem hakkında seçim yapmak

imkânı vermekle birlikte işlem yapmak ya da yapmamak konusunda da hareket serbestisi kazandırmaktadır.

14) Bu kapsamda; idare tarafından ilanda belirtilen “İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Sertifikası”

şartının idarenin takdir yetkisinde olduğu, başvuranın ilgili sertifikayı idareye ibraz etmediği ve söz konusu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığı tespit edilmiş olup idarece gerçekleştirilen işlemlerde hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden

itibaren (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yetkili İdare

Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle başvurunun REDDİNE,

Kararın, Başvurana ve Türk – Alman Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi