|
ÖZET: Başvuran, 2015-2023 yılları arasında farklı görevlerde çalışarak sözleşmeli personel statüsünden devlet memurluğuna geçiş yapmıştır. Daha önceki hizmet sürelerinin kalkınmada öncelikli bölgelerde değerlendirilerek kademe ilerlemesi ve toplu sözleşme kapsamında ilave bir derece talep etmiştir. Ancak, Tarım ve Orman Bakanlığı, başvuranın sözleşmeli olarak çalıştığı sürelerin bu tür bir değerlendirmeye tabi tutulamayacağını belirterek talebi reddetmiştir.
Bakanlık, başvuranın sözleşmeli personel olarak görev yaptığı sürelerin, zorunlu yer değiştirme gerekliliği taşımadığı ve bu nedenle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddelerinden yararlanamayacağını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın toplu sözleşme kapsamında ilave bir derece talebinin de, daha önceki hizmetlerinin bu kapsamda değerlendirilmediği gerekçesiyle kabul edilmediği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, ilgili mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde hukuka uygun bulunarak reddedilmiştir. İlgili idare, başvuranın talebine ilişkin karar verme sürecinde “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. Başvuran, bu karara itiraz etmek için Kayseri İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6980-S.24.10919
BAŞVURU NO : 2024/3767
KARAR TARİHİ : 04.07.2024
RET KARARI
,TCKN:
Adres:
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli hizmet süresinin kalkınmada öncelikli yöre kapsamında değerlendirilmesi ve Toplu Sözleşme kapsamında ilave 1 dereceden faydalandırılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 13.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 05.01.2015-17.10.2017 tarihleri arasında Et ve Süt Kurumu Kombina Müdürlüğünde 399 sayılı KHK II sayılı cetvele tabi olarak Veteriner Hekim olarak çalıştığını, 19.10.2017-14.05.2023 tarihleri arası Yozgat İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi gereği sözleşmeli personel olarak görev yaparken 7433 sayılı Kanun ile 15.05.2023 tarihi itibari ile Devlet memuru kadrosuna geçtiğini, halen Kayseri Akkışla İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde Veteriner Hekim olarak görev yapmakta olduğunu, 17.12.2023 tarihinde verdiği dilekçe ile daha önce çalıştığı süreler için kalkınmada öncelikli bölgeler için verilen 2 yıla 1 kademe terfiinin uygulanması ve Kamu Görevlilerinin
Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3.
Dönem Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesi kapsamında ilave 1 dereceden faydalandırılma taleplerinin reddedildiğini, fakat sözleşmeli personel olarak geçirdikleri hizmet sürelerinin tüm haklarda kullanılmakta olduğunu, bu Kanun hükümleri nedeniyle sözleşmeli iken kadroya geçen tüm personele ilgili şartları taşımaları kaydıyla iki yılda bir fazladan bir kademe verilmesi gerektiğini belirterek sözleşmeli personel olarak yapmış olduğu hizmetlerinin kalkınmada öncelikli yöre kapsamında değerlendirilerek derece yükselmesi/kademe ilerlemesinin yapılmasını ve toplu sözleşme kapsamında ilave bir derece uygulamasından faydalandırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Tarım ve Orman
Bakanlığı tarafından gönderilen 18/4/2024 tarihli ve E- – – cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın Yozgat İl Müdürlüğü İlçe Müdürlüğü emrinde 4/B sözleşmeli Veteriner Hekim olarak 19.10.2017 tarihinde sözleşme imzalayarak göreve başladığı 15.05.2023 tarihi itibariyle
28.01.2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7433 sayılı Kanunun 3. Maddesi ile 657
Sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen 48. maddesi uyarınca Veteriner Hekim unvanlı kadroya atamasının yapıldığı,
2.2. Başvuranın Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü Et Kombinası Müdürlüğünde 399 sayılı KHK eki 2 sayılı cetvele tabi sözleşme statüde 05.01.2015-17.12.2017 tarihler arasında Veteriner Hekim olarak
2 yıl 9 ay, 12 gün hizmetinin bulunduğu, 25.10.2013 -25.10.2014 tarihler arasında fiili askerlikte geçen 1
yıl hizmeti ile 19.10.2017 –14.05.2023 tarihler arasında Bakanlığın Yozgat İl Müdürlüğü emrinde sözleşmeli olarak geçen 5 yıl, 6 ay, 25 gün hizmetlerinin toplam 9 yıl, 4 ay, 17 gün süresi, 399 sayılı
KHK’nin 2 sayılı cetvele tabi olarak çalıştığı sürenin 657 sayılı Kanunun 36/C-2 fıkrası gereğince mesleki çalışması olduğundan tamamı değerlendirilerek 15.05.2023 tarihi itibariyle 5. Derece Veteriner Hekim unvanlı kadroda 5. Derecenin 2. Kademesine yükseltildiği,
2.3. İlgilinin 399 sayılı KHK 2 sayılı Cetvele tabi olarak görevli iken istifa ettikten sonra Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına 657 sayılı Kanuna tabi Devlet memuru olarak atanma haklarının bulunmaması ve bu kapsamda geçen hizmetlerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirileceğine dair bir hüküm bulunmadığından, söz konusu hizmet sürelerinin 657 sayılı Kanunun 36/C-2 fıkrası hükmü gereğince değerlendirildiği, Kamu Görevlilerinin Görevlerine Ve Hizmet Kullarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara
İlişkin 2016-2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmesinin 28. maddesi gereğince ilave bir dereceden yararlandırma imkanı bulunmadığı,
2.4. 657 sayılı Kanunun 64. maddesinin 3. fıkrası hükmü ve 150 seri numaralı Devlet Memurları Kanunu
Genel Tebliğinin 3 üncü fıkrası hükmü çerçevesinde; sözleşmeli (4/B) personel olarak çalışmakta iken
7433 sayılı Kanun kapsamında kadrolu olarak atananların sözleşmeli olarak çalıştıkları dönemde atama ve
yer değiştirme yönetmeliğine tabi olmaması ve mecburi olarak ataması yapılmadığından, mezkur
Kanun maddesinde de kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde çalışanların iki yılda bir kademe ilerlemesinden yararlandırılacaklarına dair bir hüküm de bulunmadığından sözleşmeli (4/B)
personel olarak geçen sürelerin iki yıllık hizmet süresinin hesabında dikkate alınmasına imkan bulunamadığından, sözleşmeli olarak görev yaptığı dönemler için söz konusu madde hükmünden yararlandırılamadığı
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
/
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun
5.1. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddenin üçüncü fıkrasında, “72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.”,
5.2. 7433 sayılı Kanunla eklenen geçici 48 inci maddesinde, “Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırmageliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere; a) 28/11/2022 tarihi itibarıyla;
1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası,
…
uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar; pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde, Türk Tarih Kurumu Başkanlığında bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığının kazı alanları ve ören yerlerinde görevli bulunan arkeolog, restoratör ve müze araştırmacısı unvanlarında çalışan personel ise
Kültür ve Turizm Bakanlığının taşra teşkilatında, bu Kanunun ek 41 inci ve ek 44 üncü maddeleri kapsamındaki unvanlar hariç olmak üzere, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesine tabi kurumlar bakımından bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde yer alan bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, diğer kurumlar bakımından bu kurumların kadro cetvellerinde yer alan aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise ilgisine göre aynı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I)
sayılı cetvelde veya kurumların kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize ve ihdas cetvellerindeki nitelikler dikkate alınmak suretiyle
Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına, …
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.
…
Birinci fıkranın (a) ve (c) bentleri kapsamında memur kadrolarına atananlar, sözleşmeli personel olarak geçen süreler dahil olmak üzere dört yıl süreyle başka bir yere atanamazlar. Dört yıllık sürede, memur kadrosuna atanmadan önce tabi oldukları mevzuata göre yer değiştirme hakkına sahip olanların söz konusu mevzuatta yer alan süre, usul ve şartlarla görev yerleri değiştirilebilir. Aynı fıkranın (b) bendi kapsamında memur kadrolarına atananların il özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına nakli yapılamaz.”,
6. 23/08/2015 tarihli ve 29454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem
Toplu Sözleşmesinin “Kamu Görevlilerinin Geneline Yönelik Mali ve Sosyal Haklar” başlıklı İkinci
Kısmının “İlave derece verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde; “457 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli
/
astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da uygulanır.”,
7. 150 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde, “2- Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde (Erzurum ve Artvin illeri dahil) görev yapanlardan kendi kurumlarının atama ve yer değiştirme yönetmeliği bulunmayanlar zorunlu atamaya tabi oldukları gerekçesiyle anılan fıkradan yararlanamayacaktır. 1.5.1990 tarihinden sonra atama ve yer değiştirme yönetmeliğinin yayımlanması halinde yönetmelikte zorunlu atamaya tabi tutulan personelden yukarıda belirtilen şartları taşıyanların yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra geçen hizmetleri anılan fıkra uyarınca değerlendirilecektir. Zorunlu atamaya tabi tutulanların atamasının yönetmeliğin yayımından önce olduğu gerekçesiyle anılan fıkranın uygulanmaması yönünde işlem tesis edilmeyecektir.
…
3- Anılan fıkra uyarınca sadece yıllık izinde geçirilen sürelerin fiilen çalışılmış sayılması gerektiğinden, a) 657 sayılı Kanun uyarınca mazeret izni, hastalık izni ve aylıksız izin kullanılan süreler, b) 657 sayılı Kanunun 62 nci maddesi uyarınca kullanılan yol süresi, c) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde (Erzurum ve Artvin illeri dahil) sürekli görev yapan
Devlet memurlarının vekalet, geçici görev, hizmet içi eğitim ve benzeri nedenlerle geçici olarak bölge dışına gönderilmeleri halinde bölge dışında geçen süreler, kademe ilerlemesi uygulanmak üzere değerlendirilecek iki yılın hesabında dikkate alınmayacaktır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, sözleşmeli personel olarak yapmış olduğu hizmetlerinin kalkınmada öncelikli yöre kapsamında değerlendirilerek derece yükselmesi/kademe ilerlemesinin yapılmasını ve toplu sözleşme kapsamında ilave bir derece uygulamasından faydalandırılmasını talep etmektedir.
10. Anayasa’nın 128 inci maddesinde; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri ile hak ve yükümlülükleri, aylık, ödenek ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülüklerinin; başta 657 sayılı Kanun ve diğer özel yasalarla bu yasalara uygun olarak yürürlüğe konulan alt mevzuat düzenlemelerin doğal sonucu olarak, bu düzenleyici tasarruflarda yer alan kurallar esas alınarak saptanması statü hukukunun gereğidir. 657 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde Devlet memurlarının ilerleme ve yükselmelerinin bu kanun kapsamında düzenleneceği öngörülmüştür.
11. Başvuranın sözleşmeli personel statüsünde bulunduğu süre boyunca görev yaptığı yerlerin kalkınmada birinci derecede öncelikli yöre olarak sayılması halinde Devlet memuru kadrosuna atamasının yapılması
/
nedeniyle bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilmesini talep etmekte ise de, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ve 150 Seri Nolu
Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği kapsamında zorunlu yer değiştirmeye tabi olmayanların bu hükümden faydalanamayacağı, söz konusu ilave kademe ilerlemesi verilebilmesi için ilgililerin zorunlu yer değişikliği ile yükümlü olması ve fiilen görev yapması gerektiği ancak başvuran fiilen çalışmakla birlikte sözleşmeli personel olarak görev yaptığı sürenin zorunlu yer değişikliği niteliğindeki yükümlülük halini taşımadığı, ayrıca söz konusu hizmetlerin bu kapsamda değerlendirilmesine ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği anlaşılmakta olup, ilgili idare tarafından bu yönde tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılığın bulunmadığı değerlendirilmektedir.
12. İlgili idare tarafından sunulan bilgi ve belge eklerinde de, Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 11.01.2024 tarihli ve E: / K: / sayılı Kararında, “657 sayılı Kanunun 64. maddesinin değişik 3.
fıkrasındaki düzenlemenin, aynı Kanunun 4/A maddesi uyarınca görev yapan, kademe ilerlemesi yapabilen ve zorunlu atamaya tabi kadrolu Devlet memurlarına uygulanabileceği, davacının ise değerlendirilmesini istediği dönemde 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli statüde çalıştığı ve bu statüde çalışmakta iken kademe ilerlemesi ile zorunlu ve sürekli atamaya tabi olmadığı, ayrıca 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli statüde geçirilen sürelerin 657 sayılı Kanunun 64. maddesinin değişik 3.
fıkrası uyarınca değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 64/3. Maddesi uyarınca bir kademe ilerlemesi uygulanması talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” hususlarına yer verilmiştir.
13. Ayrıca, başvuranın, 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ilave bir dereceden yararlanma talebi ile ilgili olarak hizmet cetveli incelendiğinde, başvuranın 3. Dönem Toplu
Sözleşmenin uygulandığı yıllarda, Et Kombinası Müdürlüğü bünyesinde Veteriner Hekim unvanıyla
399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin II sayılı cetveline tabi olarak görev yaptığı ve 15/1/2016
tarihinde hakkında “3. DÖNEM TOPLU SÖZLEŞME 28. MD. UYARINCA 1 DERECE
YÜKSELTİLMESİ” açıklaması ile ilave 1 dereceden faydalandırıldığı görülmekte olup, bu talebe ilişkin karar verilmesine yer olmadığı anlaşılmaktadır.
14. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları, konuya ilişkin Ombudsmanın yukarıda sayılan emsal kararları birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın sözleşmeli personel olarak yapmış olduğu hizmetlerinin kalkınmada öncelikli yöre kapsamında değerlendirilerek derece yükselmesi/kademe ilerlemesinin yapılması talebinin reddine, Toplu Sözleşme kapsamında ilave bir derece uygulamasından faydalandırılması talebine ilişkin karar verilmesine yer olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; ilgili idare başvuranın talebini reddederken bu
işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
/
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre,
Başvuranın sözleşmeli personel olarak yapmış olduğu hizmetlerinin kalkınmada öncelikli yöre kapsamında değerlendirilerek derece yükselmesi/kademe ilerlemesinin yapılması talebinin REDDİNE,
Başvuranın 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Toplu Sözleşme kapsamında ilave bir derece uygulamasından faydalandırılması talebine ilişkin KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Bu kararın BAŞVURANA ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi