|
ÖZET: Trabzon ili Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde norm fazlası Elektronik Öğretmeni olarak görev yapan bir başvuran, ilave eğitim öğretim tazminatı talebinde bulunmuş, ancak bu talep idare tarafından reddedilmiştir. Başvuran, gerekli şartları taşıdığına ve fiilen derslere girdiğine dair belgeler sunarak tazminatın ödenmesini istemiştir. İdare, başvuranın kadrosunun bulunduğu okulda norm kadro olmaması nedeniyle tazminat ödemesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu incelemiş ve başvuranın fiilen derslere girmesi nedeniyle ilave eğitim öğretim tazminatından yararlanması gerektiği sonucuna ulaşmıştır. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, eğitim hizmetleri sınıfına dahil öğretmenlerin belirli şartları sağlaması durumunda tazminat alabileceği belirtilmiştir. Başvuranın durumunun, norm kadro eksikliği nedeniyle mağduriyet oluşturduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvuranın ilave eğitim öğretim tazminatından yararlandırılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, bu tavsiyeye uygun hareket etmesi ve gerekli işlemleri 30 gün içinde tamamlaması gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9496-S.24.14672
BAŞVURU NO : 2024/3784
KARAR TARİHİ : 06.09.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ORTAHİSAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
İlave eğitim öğretim tazminatı hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 13.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran : Trabzon ili Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosunda norm fazlası
Elektronik Öğretmeni olarak görev yaptığını,
1.1. Norm fazlası olarak müdürlük kadrosunda bulunduğu tarihten itibaren, 05.05.2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan III
Sayılı Cetvelde yer alan Eğitim Öğretim Tazminatına ilişkin belirtilen şartları, ayrıca 11.05.2006 tarihli ve
26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 Seri Numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde
belirtilen şartları taşımasına rağmen ilave eğitim öğretim tazminatının ödenmediğini,
1.2. Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 12.02.2024 tarih, sayılı yazı ile Prof.
Dr. Necmettin Erbakan MTAL Müdürlüğüne Elektronik Öğretmeni olarak görevlendirildiği, 19.02.2024 tarihinde resmi yazıyı tebellüğ ederek göreve başladığı, alanı ile ilgili derslere fiilen girmekte olduğunu, Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ilave eğitim öğretim tazminatının tarafına ödenmesi için
06.03.2024 tarihli dilekçe ile başvuru yaptığı başvuru talebinin, Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün
11.03.2024 tarih, sayılı yazısı ile reddedildiği, Müdürlüğün red yazısında “11.05.2006 tarihli
ve 26165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 160 Seri Numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel
Tebliğinde, ilave eğitim-öğretim tazminatından yararlanabilmek için; … branşlarında fiilen derse girmek,” yazmakta iken “bulunduğunuz okulda kadrolu olmadığınızdan ilave tazminatı alamayacağınız düşünülmektedir” ifadelerine yer verildiği,
1.3. Müdürlük tarafına gönderdiği yazıda tazminat alabilmek için gerekli şartları yazarken, şartlar arasında yer almayan bir yorum kattığını,
1.4. “11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 160 Seri Numaralı Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliğinin “D- III Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” başlıklı kısmında,“1- III sayılı
Cetvelin “A. Eğitim Öğretim Tazminatı” bölümünün (II) nci sırasında öngörülen ilave eğitim öğretim tazminatından yararlanabilmek için; – Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadroda bulunmak, – V sayılı Cetvelde sayılan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış olmak, – Söz konusu okul ve kurumlarda görev yapmak, – Mesleki Açık Öğretim Lisesi ile Mesleki ve Teknik Açık Öğretim
Okulu kadrolarında bulunanlar hariç olmak üzere branşlarında fiilen derse girmek, şartlarının bir arada bulunmasını” hüküm altına aldığını, 19.02.2024 tarihinde görevlendirildiği Prof. Dr. Necmettin Erbakan
Mtal de fiilen derslere girmekte olduğundan tazminat alabilmek için gerekli şartları yerine getirildiği,
1.5. Kamu Denetçiliği Kurumunun 22.01.2024 tarih ve 2023/15895 sayılı kararı ile 21.10.2022 tarih ve 2022/7031 sayılı örnek kararı da mevcut olduğunu ifade ederek ilgili tazminatın ödenmesini talep etmektedir.
1.6. Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Prof. Dr. Necmettin Erbakan MTAL Müdürlüğü’ne göndermiş olduğu yazıda “Başvuranın, ilgili okulda yolluksuz ve yevmiyesiz olarak görevlendirildiği” ifade edilmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 13.06.2024 tarihli cevabi yazısında; “Başvuru konusu talep hakkında işlem tesis edilmesi mümkün olmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın
04.02.2015 tarih ve 1254454 sayılı yazısında ‘ 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara Ekli III Sayılı Cetvelde yer alan A. Eğitim Öğretim Tazminatı bölümünün II. Fıkrasındaki, hükümlere ve 160 seri No’lu Devlet
Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “D-III Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” bölümünün 1 inci sırasında bulunan hükümlerinin bir arada bulunması gerekmekte olduğuna değinilerek ilgili hükümler doğrultusunda kadrosu il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinde ve yurtdışında geçici olarak görevlendirilen öğretmenlerin ilave eğitim öğretim tazminatından faydalanamayacakları, bu kapsamda ilgili öğretmeninin branşında norm kadroların boşalması ve atamasının yapılması durumunda eğitim öğretim tazminatından yararlanabileceği,” ifade edilmiştir.
2.1. Prof. Dr. Necmettin Erbakan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin Ortahisar İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü’ne göndermiş olduğu 11.06.2024 tarihli yazıda: “ Okulda Elektrik – Elektronik öğretmen normu olmadığı ancak alanların maaş karşılığı girmek zorunda olduğu ortak derslerden Mesleki Gelişim
Atölyesi ve Teknik Resim dersleri ve motorlu araç teknolojisi alanına ait araç teknolojisi dersi kazanımlarından bazılarına elektrik elektronik öğretmenlerinin girebileceği, başvuranın maaş karşılığı ilgili okulda derslere girebileceği” ifadelerine yer verilmiştir.
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi dinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Eğitim, Öğretim Tazminatı” başlıklı 152 nci maddesinin B/II fıkrasında; ” Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atelye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri
Sınıfına dahil öğretmen ünvanlı kadrolara atananlardan Cumhurbaşkanınca belirlenecek okul, kurum ve branşlarda görev yapanlara ayrıca;(4) a) Dört yıl veya daha fazla yükseköğrenim görenler için % 15 ine, b)
Üç ve iki yıllık yükseköğrenim görenler için % 10 una, (Ek fıkra: 30/6/2004-5204/2 md.) Birinci fıkrada sayılanlardan ayrıca; a) Başöğretmen unvanını kazanmış olanlara % 40’ına, b) Uzman öğretmen unvanını kazanmış olanlara % 20’sine, … tazminatlar ödenir.”
6. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/10344 sayılı Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam Ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin (f) bendinde; “f) Eğitim-Öğretim Tazminatı, eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında öğretmen kadrosunda fiilen öğretmenlik yapanlar ve bu kadroda olup cezaevi okullarında çalışanlar ile bunlardan okul müdürü, okul müdür başyardımcısı, okul müdür yardımcısı, yönetici ve eğitim uzmanı olarak görevlendirilenlere ödenir.”,
6.1. Ek III Sayılı Cetvelde yer alan A. Eğitim Öğretim Tazminatı bölümünün II. Fıkrasında: “Milli
Eğitim Bakanlığına bağlı ek V Sayılı Cetvelde sayılan mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına, atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil Öğretmen unvanlı kadrolara atananlara, atandıkları branşa göre aşağıdaki oranlarda ilave Eğitim Öğretim Tazminatı ayrıca ödenir. Mesleki Açık Öğretim Lisesi ile Mesleki ve Teknik Açık Öğretim Okulu kadrolarında bulunanlar hariç olmak üzere, branşlarında fiilen derse girmeyenlere bu tazminat ödenmez.” ,
7. 11.05.2006 tarih ve 26165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 160 seri No’lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliği’nin “D-III Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” bölümünün 1 inci sırasında:
“1- III sayılı Cetvelin “A. Eğitim Öğretim Tazminatı” bölümünün (II) nci sırasında öngörülen ilave eğitim öğretim tazminatından yararlanabilmek için; – Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadroda bulunmak, – V sayılı Cetvelde sayılan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış olmak, – Söz konusu okul ve kurumlarda görev yapmak, – Mesleki Açık Öğretim Lisesi ile Mesleki ve Teknik Açık Öğretim Okulu kadrolarında bulunanlar hariç olmak üzere branşlarında fiilen derse girmek,
şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir. Bu dört şartı bir arada taşıyan öğretmenlere, branşlarına ve öğrenim durumlarına göre, III sayılı Cetvelin (A-II/a, b, c, d, e) sıralarında belirtilen ilave eğitim öğretim tazminatları ödenecektir.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran özetle, Ortahisar İlçe MEM’e bağlı Prof. Dr. Necmettin Erbakan MTAL Müdürlüğü’nde
Elektronik Öğretmeni olarak görev yapmasına rağmen tarafına ilave eğitim öğretim tazminatının yatırılmadığını belirterek, ödenmesi gereken tazminatın tarafına ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. İlgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadroda bulunan personelden V sayılı Cetvelde sayılan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış ve söz konusu okul ve kurumlarda görev yapan, Mesleki Açık Öğretim Lisesi ile Mesleki ve Teknik Açık
Öğretim Okulu kadrolarında bulunanlar hariç olmak üzere branşlarında fiilen derse girenlere ilave eğitim öğretim tazminatının verilebileceği anlaşılmıştır.
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 152’nci maddesi II-B bölümünde Eğitim ve Öğretim
Tazminatı düzenlemiş olup, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolara atananlardan Cumhurbaşkanınca belirlenecek okul, kurum ve branşlarda görev yapanlara ayrıca tazminat ödeneceği hususu açıklanmıştır. Bu kapsamda kimlere ilave tazminat ödeneceği
Bakanlar Kurulu Kararlarıyla belirlenmiştir.
12. Başvuranın öğretmen unvanlı kadroda bulunduğu ve fiilen derslere girdiği dolayısıyla söz konusu okulda görev yaptığı açık olmakla beraber İdare kişinin bu okula atanmamış olması nedeniyle şartların hepsini taşımamasını gerekçe göstererek bu ödemeyi yapmamaktadır. Hâlbuki Anayasanın ücrette adalet sağlanması başlıklı 55 inci maddesinde “Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır” hükmü düzenlenmiş olup, bu kapsamda da ortaya konulmuş olan emek karşılığında hak edilen ücretin idare tarafından ilgili kişiye ödenmesi aynı zamanda sosyal devlet ilkesinin bir sonucudur.
13. Ayrıca ek özel hizmet tazminatının ödenmesi için Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış olma şartında yapılan atamanın görevlendirme şeklinde olmasının sorun teşkil edeceğine dair herhangi bir açık hüküm de bulunmamaktadır.
13.1. 14.05.2022 tarihinde Kurumumuza aynı taleple yapılan başvuruya istinaden 21.10.2022 tarih ve
20881 sayısıyla Tavsiye Kararı verilmiştir.
14. Dosya kapsamında yapılan incelemede, başvuranın bulunduğu branşta görev yaptığı okulda kendi alanında norm kadro bulunmamasının başvurana yüklenecek bir kusur olmadığı, idare cevabından kişinin görevlendirme yoluyla belirlenen okullarda derse girdiğinin anlaşılabildiği, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 152’nci maddesi kapsamında eğitim öğretim tazminatına ek olarak sunulan ve ‘Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolara atananlardan
Cumhurbaşkanınca belirlenecek okul, kurum ve branşlarda görev yapanlara ayrıca tazminat ödeneceğine’ yönelik hüküm kapsamında başvuranın branşının ve geçici görevlendirme yoluyla görev yaptığı okulların
Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen listelerde yer aldığı ve bu okullarda fiilen derse girdiği anlaşıldığı, her ne kadar mevzuat kapsamında şartları birlikte yerine getirememesi nedeniyle bahse konu tazminattan yararlandırılamayacağının idarece değerlendirildiği anlaşılsa da başvuranın okulunda norm kadro bulunmamasına bağlı olarak atamasının yapılamadığı, başvuranın atamasının yapılamamasının kendisinden kaynaklanan bir nedene dayanmadığı, bu anlamda başvuranın branşına yönelik olarak aslında bir norm kadro ihtiyacının var olduğu anlaşıldığından, başvuranın kendi branşı dışında bir derse girdiğine yönelik bir tespitin de yapılamadığı, bu kapsamda görev yaptığı okulda norm kadro bulunduğu ve diğer şartları taşıdığı için ilave eğitim ve öğretim tazminatından yararlandırılan emsalleri ile birlikte değerlendirildiğinde aynı işin yapıldığı aynı okulda çalışılması ancak bir öğretmenin diğerinden daha düşük ödeme almasının bu anlamda eşitlik ilkesini zedeleyeceği, Anayasanın Ücrette adaletin sağlanması başlıklı 55’inci maddesi kapsamında ücretin emeğin karşılığı olduğu ve Devlet’in çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alacağına ilişkin hükmü de birlikte yorumlanarak başvuranın ilave eğitim ve öğretim tazminatından yararlandırılamamasının hakkaniyete aykırılık oluşturacağı gerekçesiyle başvuranın görevlendirildiği okulda fiili olarak derslere girdiği müddetçe ek eğitim öğretim tazminatının tarafına ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın geçici görevlendirme ile görevlendirildiği ve okulda fiili olarak derslere girdiği sürece ilişkin olarak ilave eğitim ve öğretim tazminatından yararlandırılması yönünde TRABZON İL MİLLİ EĞİTİM
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın, BAŞVURANA ve TRABZON İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
TRABZON İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi