|
ÖZET: Başvuran, 26 Ocak 2024 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen iç denetçilik sınavının ikinci bölümünde, gerekli 60 puan yerine 56 puan alarak başarısız sayıldığını iddia etmektedir. Başvuru sahibi, sınav sonuçlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmiş, bu talep idare tarafından zımnen reddedilmiştir. İlgili idare, sınavın değerlendirilmesi sürecinde herhangi bir hata bulunmadığını belirtmiş ve başvuranın sınav sorularının kendisine gösterilmediğini ifade etmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, iç denetçi adaylarının sınavlarını belirli yönetmeliklere uygun olarak gerçekleştirmiştir. Başvuran, sınavın ikinci bölümünde 14 soruyu doğru, 11 soruyu yanlış cevaplayarak 56 puan almış ve bu nedenle başarısız sayılmıştır. İtiraz sürecinde, sınav sonuçlarının yeniden incelendiği ve maddi bir hata tespit edilmediği bildirilmiştir. Ancak, başvuranın sınav sorularını inceleme hakkının kısıtlandığı anlaşılmaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sınav sorularının kendisine gönderilmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, başvuranın hukuki güvenliğini sağlamak amacıyla, sınav sonuçlarına ilişkin bilgi ve belgeleri sunması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvuranın sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi reddedilmiş, ancak soruların gönderilmesi yönünde bir öneri yapılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10260-S.24.15778
BAŞVURU NO : 2024/4391
KARAR TARİHİ : 26.09.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
İç Denetçilik sınavının tekrardan değerlendirilmesi talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 28.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 26 Ocak 2024 tarihinde yapılan Hazine ve Maliye Bakanlığı iç denetçilik sınavında ikinci bölümde bir soru eksiği nedeniyle gerekli olan 60 puan yerine 56 puan alarak ortalamada
70 puanın üzerinde puanı olmasına rağmen başarısız sayıldığı, bunun üzerine idareye başvurarak ikinci
bölümdeki soruları tekrar değerlendirilmesini ve yeniden hesaplanmasını istediği, bu mümkün değilse de, soruların tarafına gösterilmesini ve hatalı olduğunu düşündüğü soruların tespitine imkan verilmesini istediği, idare talebini cevaplandırmayarak zımnen reddettiğini ifade ederek İdarenin ikinci bölümdeki soruları tekrar değerlendirmesini ve bu bölümün yeniden hesaplanmasını, hesaplama sonrası değişiklik olmaması durumunda soruların tarafına gösterilmesini ve hatalı olduğunu düşündüğü soruların tespitine imkan verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Hazine ve Maliye Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından gönderilen 26/06/2024 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle ; “İç Denetçi Adayları
Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliğinin 5 inci maddesine göre; iç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adaylarının Kurul tarafından yapılacak veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığı’na, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Merkezine ya da uygun başka bir kuruma
yaptırılacak aday belirleme sınavıyla belirleneceği” düzenlendiği, söz konusu düzenleme kapsamında 24/12/2022 tarihinde ÖSYM Başkanlığınca İç Denetçi Aday Belirleme Sınavı gerçekleştirildiği, sınavda başarılı olan iç denetçi adayları anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesi çerçevesinde 31.10.2023 –
29.12.2023 tarihleri arasında 2 ay iç denetim eğitimine tabi tutulduğu,
2.1. İç denetim eğitim programını tamamlayan iç denetçi adayları da anılan Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen alanlar kapsamında 26.01.2024 tarihinde iç denetçi sertifika sınavına girmişlerdir.
Başvuru sahibi katılmış olduğu söz konusu sertifika sınavında; 1. Bölümden 76 puan, 2. Bölümden 56 puan, 3. Bölümden 76 puan, 4. Bölümden ise 80 puan almış olup, genel sınav ortalaması 72 puan olduğu, 2.2. İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliğinin 18 inci Maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede; başvuran Sertifika Sınavının “Denetim Yönetimi ve Uygulamaları” başlıklı İkinci
Bölümündeki soruların 14’ünü Doğru 11’ini Yanlış cevapladığı için 56 puan almış ve 60 barajını geçemediği için başarısız sayıldığı, 2.3. Başvuran, sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından 08.02.2024 tarihinde sınav sonucunun tekrar incelenmesi talebiyle Kurula başvurduğu, Sınav Komisyonu söz konusu itirazı 27.02.2024 tarihinde incelemiş ve ilgilinin sınav sonuçlarına ilişkin herhangi bir maddi hata yapılmadığını tespit ettiği, 2.4. Başvuranın belirttiğinin aksine, sınav sonucuna itiraz başvurusu Kurulun 11.03.2024 tarihli ve sayılı yazısıyla cevaplanmış olup, cevap kâğıdı ve soruların cevap anahtarı da kendisine gönderildiği, 2.5. Sertifika Sınavında sorulan sınav soruları İç Denetim Koordinasyon Kurulunun 11.01.2024 tarihli
Kurul Kararıyla oluşturulan Sınav Komisyonu tarafından belirlendiği, Sınav Komisyonu İç Denetçi
Sertifika Sınavı’nda yer alan soruları belirlerken, anılan Yönetmeliğin 17 nci maddesi uyarınca oluşturulan
Sınav Sorusu Hazırlama Komisyonu tarafından hazırlanan Sınav Soru Bankasını esas alındığı, Sınav
Sorusu Hazırlama Komisyonu ise soru bankasını, 2 aylık eğitim programı kapsamında ilgili eğitimleri veren eğiticilerin hazırlayıp kendilerine teslim ettikleri sorulardan konsolide ederek oluşturulduğu”, ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, 3.1. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”
/
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 08.10.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika
Yönetmeliğinin; 5.1. “Aday Belirleme Sınavı” başlıklı 5 inci Maddesinde: “ İç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adayları; Kurulca yapılacak veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim
Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Merkezine ya da uygun başka bir kuruma yaptırılacak aday belirleme sınavıyla belirlenir.(Ek cümle:RG15/1/2013-28529) Belli unvan ve/veya idareler ile bilgi teknolojileri denetimi alanına özgü ayrı aday belirleme sınavı yapılabilir. Sınavda alınan puanlar bir sonraki sınavın sonuçları açıklanana kadar geçerlidir. Sınava girecek personele idarelerince izin verilir. Uluslararası geçerliliği olan CIA (Certified Internal Auditor), CISA (Certified Information System Auditor), CCSA (Certified Control Self Assessment) ve CGAP (Certified Government Auditing Professional)
sertifikalardan birini almış olanlar, 6 ncı maddedeki şartları sağlamaları ve Kurula gerekli belgeleri göndermek şartıyla, aday belirleme sınavından muaf olup doğrudan iç denetçi eğitimine katılırlar.”, 5.2. “Sınav Sonuçlarının Değerlendirilmesi” başlıklı 18 inci Maddesinde: “Sınav komisyonu, önceden belirlenmiş cevap anahtarına göre cevap kâğıtlarını değerlendirerek yüz tam puan üzerinden puanlama yapar. Sınavda başarılı sayılabilmek için her bir sınavdan en az altmış puan alınması ve dört sınav ortalamasının yetmiş puan ve üzerinde olması gereklidir.”, 5.3. “Sınav Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve İtiraz” başlıklı 19 uncu Maddesinde: “Sınav sonuçları en geç 15 işgünü içerisinde okunup değerlendirilmek suretiyle tüm adayların almış oldukları puanlar
Kurulun internet sitesinde ilan edilir. Sınav sonuçlarına ilandan itibaren 5 işgünü içinde itiraz edilebilir.
İtiraz, Kurul tarafından en geç 15 işgünü içinde değerlendirilerek sonuçlandırılır ve adaya bildirilir.” hükümleri düzenlenmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
/
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın taleplerine ilişkin
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, 26 Ocak 2024 tarihinde gerçekleşen Hazine ve Maliye Bakanlığı İç Denetçilik
Sınavının ikinci bölümünde gerekli olan 60 puan yerine 56 puan alarak ortalama da 70 puanın üzerinde puanı olmasına rağmen başarısız sayıldığını ifade ederek ilgili bölümün tekrardan değerlendirilmesini ve bu bölümün yeniden hesaplanmasını, hesaplama sonrası değişiklik olmaması durumunda soruların tarafına gösterilmesini ve hatalı olduğunu düşündüğü soruların tespitine imkan verilmesini talep etmektedir.
8. Somut Olayda: 24.12.2022 tarihinde ÖSYM Başkanlığınca İç Denetçi Aday Belirleme Sınavı gerçekleştirilmiş olup, sınavda başarılı olan iç denetçi adayları 2 ay iç denetim eğitimine tabi tutulduğu ve akabinde 26.01.2024 tarihinde iç denetçi sertifika sınavına girdikleri, başvuranın mezkur sertifika sınavının
“Denetim Yönetimi ve Uygulamaları” başlıklı İkinci Bölümündeki soruların 14’ünü Doğru 11’ini Yanlış cevapladığı ve 56 puan aldığı, İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliğinin ilgili maddesinde belirtilen her bölümden en az 60 puan alma şartını yerine getirememesi kapsamında başvuranın ilgili sınavda başarısız olduğu, başvuranın yaptığı itiraza binaen sınavının tekrardan değerlendirildiği ancak maddi hataya rastlanılmadığı, bu hususun 11.03.2024 tarihli yazıyla başvuruna bildirildiği ayrıca ilgili yazıda, sınav cevap anahtarı ve başvuranın cevaplarının gönderildiği anlaşılmıştır.
9. İdare tarafından gönderilen cevap anahtarı ile başvuranın cevaplarının karşılaştırılması neticesinde; Başvuranın İkinci Bölümde; 2 – 4 – 6 – 7 – 8 – 10- 14 – 16 – 17 – 18 – 20 numaralı soruları yanlış cevaplayarak toplamda “14 soruyu doğru, 11 soruyu yanlış” cevaplandırdığı, bu bağlamda 56 puan alması gerektiği ve bu puanın başvuranın sınav sonucu ile uyumlu olduğu, bu nedenle, maddi bir hataya rastlanılmadığı, kaldı ki, başvuranın ilgili bölümde soru hatası bulunduğu yönünde bir iddiasının olmadığı, talebinin genel bir değerlendirme yapılması olduğu, tüm bu hususlar göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirmede, başvuranın sınavının yeniden değerlendirilmesi yönündeki talebinin kabul edilmesi imkânı bulunmadığı anlaşılmıştır.
10. İdare’nin cevabi yazısı ekinde göndermiş olduğu başvuruna hitaben gönderilen 11.03.2024 tarihli yazıda; “Sınav sonucunuza ilişkin yaptığınız itiraz üzerine Sınav Komisyonumuz tarafından 27.02.2024 tarihinde cevap kağıdınız yeniden değerlendirilmiştir. Ek’te bir örneğine yer verilen cevap kağıdınızın yeniden değerlendirilmesi neticesinde herhangi bir maddi hata yapılmadığı tespit edilmiştir.” şeklinde cevaplandığı görülmüştür.
11. Diğer taraftan; İdarenin yaptığı işlemden statüsü etkilenen kişinin söz konusu işleme karşı idari veya yargısal başvuru yollarını kullanıp kullanmama kararını verebilmek için ihtiyacı olacak verilere sahip olması gerekmekte olup, bu şekilde, kişilerin hukuki güvenliği sağlanmakta; ikna ve tatmin işlevi ile kişilerin söz konusu idari işlemin yapılmasına veya kararın alınmasında idarenin yeterli dikkat ve özeni gösterip göstermediğini anlamalarına yardımcı olunmakta; ayrıca ilgilisi için hukuki yardım anlamına da gelmektedir.
12. Bu çerçevede yapılan değerlendirmede; İdare her ne kadar, başvuranın sınavını tekrardan değerlendirmeye tabi tutmuş olsa da, başvuranın soruları ve cevap anahtarını incelemesi, başvuranın hukuki güvenliğinin sağlanması için elzem olduğu ancak başvurana sınav sorularının gönderilmediği ve sınav soruları olmadan başvuranın somut olarak ve belgelere dayanarak bir iddiada bulunma imkânı bulunmadığı, bu bağlamda, sınavın çoktan seçmeli usulde gerçekleştirilmesi ve başvurana “cevap anahtarı ve cevaplarının” gönderilmesi göz önünde bulundurularak, ilgili sınav sorularının başvurana gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan Gerekçelerle;
Başvuranın, sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE; Başvurana sınav sorularının gönderiminin sağlanması yönünde HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, HAZİNE
VE MALİYE BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve gereği için HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi