|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğünde hizmetli olarak görev yaparken, geçici olarak İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğüne atanmıştır. Görevlendirme süresi sona ermesine rağmen, asli kadrosuna geri dönme talebi reddedilmiştir. Başvuran, rızası olmadan tekrar görevlendirilmesinin haksız olduğunu belirterek, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğüne dönmeyi talep etmektedir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, başvuranın asli görevine dönme talebinin uygun bulunmadığını, çünkü İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde hizmete ihtiyaç olmadığını ve geçici görevli olduğu İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürlüğünde ise hizmetine ihtiyaç duyulduğunu ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, kamu görevlilerinin geçici görevlendirilmesi hususunda belirli bir düzenleme olmamakla birlikte, başvuranın durumunun kamu yararı gözetilerek değerlendirildiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi kararı, başvurana ve Kültür ve Turizm Bakanlığına tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9923-S.24.15287
BAŞVURU NO : 2024/5986
KARAR TARİHİ : 19.09.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
Görevlendirme talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 08.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarafından yapılan başvuruda, başvuran, İstanbul Atatürk Kültür
Merkezi Müdürlüğünde hizmetli kadrosunda görev yapmaktayken İstanbul Arkeoloji Müzeleri
Müdürlüğüne geçici olarak görevlendirildiğini, görevlendirme süresi bitmesine rağmen asli kadrosunun bulunduğu İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğüne geri dönme talebinin reddedildiğini, rızası alınmadan İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğüne yeniden görevlendirilmesinin yapıldığını belirterek, asli kadrosunun bulunduğu İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğüne görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme yazısına istinaden, Kültür ve Turizm
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 28/6/2024 tarih ve – – sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğüne 4-B Sözleşmeli Destek Personeli (Temizlik
Görevlisi) olarak atanarak 17.03.2022 tarihinde görevine başladığı ve müteakiben, 7433 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar İle 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun ilgili maddesine istinaden daimi kadroya geçiş yaparak 15.05.2023 tarihinden bu yana Hizmetli kadrosunda bulunduğu, bu duruma ilave olarak başvuranın sırasıyla; Yatırım ve İşletmeler
Genel Müdürlüğünün 24.01.2023 tarihli ve sayılı, 16.08.2023 tarihli ve sayılı ve
16.04.2024 tarihli ve sayılı yazıları ile İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne bağlı İstanbul Arkeoloji
Müzeleri Müdürlüğünde geçici görevlendirilerek hali hazırda görevine devam ettiği,
2.2) Başvuranın 28.03.2024 tarihli dilekçesi ile asli görevine dönme talebini ilettiği, ancak İstanbul İl
Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğüne iletilen 08.03.2024 tarihli ve sayılı yazıda, başvuranın görev süresinin tekrar uzatılması talebinin bulunduğu ve bahsi geçen Kültür Merkezinde hizmetine ihtiyaç duyulmadığından 04.04.2024 ve sayılı yazı ile asli görevine dönme talebinin uygun olmadığının başvurana bildirildiği,
2.3) Başvuranın İstanbul Atatürk Kültür Merkezinde hizmetine ihtiyaç bulunmaması nedeniyle geçici
görevli olduğu İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürlüğüne veya kendi talebi de dikkate alınmak suretiyle
Bakanlığın ihtiyacı olan diğer Birimlerine naklen atanmasının uygun ve yerinde olacağı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Vatandaşlar … kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu, gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun;
5.1) “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 inci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme
suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…”,
5.2) “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ıncı maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğünde hizmetli
kadrosunda görev yapmaktayken İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğüne geçici olarak görevlendirildiğini, görevlendirme süresi bitmesine rağmen asli kadrosunun bulunduğu İstanbul Atatürk
Kültür Merkezi Müdürlüğüne geri dönme talebinin reddedildiğini belirterek, asli kadrosunun bulunduğu
İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğünde görev yapmayı talep etmektedir.
8) Anayasamızın 128 inci maddesi gereğince, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 11 inci maddesine göre Devlet memurları amirlerin verdiği kanuna uygun sözlü ve yazılı emirleri yerine getirmekle yükümlüdür. Diğer taraftan aynı
Kanunun 45 inci maddesi ile de memurların kamu hizmetlerindeki belirli kadrolarda, sınıfına ve sınıfı içindeki derecesine uygun görevlerde çalıştırılması zorunlu kılınmış ve böylece keyfi görevlendirmelerin önlenmesi amaçlanmıştır. Buna karşın, “kurum içi geçici görevlendirme” ile ilgili kamu personel rejimine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, ilgili mevzuat gereği asli görevleri ile ilgili olarak memurların kurum içinde geçici olarak görevlendirilebilmelerine aykırı bir husus da bulunmamaktadır.
9) Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; başvuranın kadrosunun
bulunduğu İstanbul Atatürk Kültür Merkezinde hizmetine ihtiyaç bulunmadığı, geçici görevli olduğu
İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürlüğünde ise hizmetine ihtiyaç duyulduğu, bu nedenle asli görevine dönme talebinin uygun bulunmadığı ifade ediliştir.
10) Danıştay 5 inci Dairesi’nin 09/02/1998 tarihli ve E. 1997/2711, K. 1998/270 sayılı kararında, “657
sayılı Devlet Memurları Kanununda aynı kurum içinde geçici görevlendirme konusu düzenlenmemiş olmakla birlikte, bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan “geçici” nitelikteki bir hizmeti: ya da, değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile durumu uygun olan kamu görevlilerinin, “kadroları ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile sınırlı olmak üzere” atamaya yetkili amir tarafından geçici olarak görevlendirilmeleri olanaklıdır. Bu işlemin kurulmasında, yukarıda nitelendirilen kamu hizmetlerinin yürütülmesi amaç edinilmeli: kamu yararı ile bağdaşmayan, örneğin kamu görevlisini görevinden fiilen uzaklaştırmak veya onu cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir sonuç amaçlanmamalıdır” ifadelerine yer verilmiştir.
11) Danıştay 2. Dairesinin 25/04/2018 tarihli E. 2018/88 ve K. 2018/2775 sayılı kararında, “657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda aynı kurum içinde geçici görevlendirme müessesi düzenlenmemiş olmakla birlikte, 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesinde
“Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” rektörün görev yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. İlgili madde metninden de anlaşılacağı üzere, görevlendirmelere ilişkin herhangi bir süre şartı veya kısıtlaması söz konusu değildir. Bu nedenle, dava konusu işlemin, gerekli görülen hallerde, zorunlu ihtiyacın karşılanmasına yönelik bir görevlendirme işlemi olarak kabulü gerekmektedir. Yukarıda aktarılan yasa hükmü uyarınca rektörün, Üniversiteye bağlı birimler arasında
personel dengesinin sağlanması ve personel ihtiyacının karşılanması için kamu yararı ve hizmetin gereği gözetilmek suretiyle görevlendirme yetkisinin bulunduğu açıktır. Uyuşmazlık konusu olan dava konusu işlemde, davacının, görevlendirildiği birimde hizmetine duyulan ihtiyacın, davalı idarece ortaya konulduğu, bu itibarla işlemin ihtiyaç ve zorunluluk üzerine tesis edildiği görülmektedir. Bu durumda, kamu yararı ve hizmet gereği gözetilerek, söz konusu personel ihtiyacının karşılanması amacıyla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
12) Bu kapsamda başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları doğrultusunda, ilgili idare tarafından
kendisine tanınan takdir yetkisinin yerleşmiş yargı içtihatlarıyla belirlenen kamu yararı ve hizmet kriterleri dikkate alınarak kullanılıp kullanılmadığı hususuna ilişkin olarak yapılan değerlendirme neticesinde, ilgili idarece başvuranın hizmet ihtiyacına binaen İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğüne görevlendirildiği, başvuran ile birlikte kadrosu İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürlüğünde olmakla birlikte İstanbul İl
Kültür ve Turizm Müdürlüğüne bağlı birimlere görevlendirilen birçok personelin bulunduğu, bu bakımdan yapılan işlemin görevden uzaklaştırmak ve cezalandırmak amacı taşıdığı ve yürürlükteki mevzuata aykırı olduğu yönünde bir tespite varılamadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak şikâyet konusu olayda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine aykırı davrandığı anlaşıldığından, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun hareket etmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi