|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Koruma ve Güvenlik Şefi pozisyonu için yapılan sözlü sınavda, doğru yanıtlar verdiği halde başarısız sayıldığını iddia ederek sınavın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Söz konusu sınav, 20 Aralık 2023 tarihinde yapılmış ve başvuran, 5. sırada yer almasına rağmen asil ve yedek listeye girememiştir. İdare, sınavın mevzuata uygun olarak yapıldığını ve başvuranın puanlarının her bir komisyon üyesi tarafından değerlendirildiğini belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kısmen kabulü ve kısmen reddi yönünde bir öneri sunmuştur. İncelemeler sonucunda, sözlü sınavın hukuka uygun yapıldığına ve başvuranın başarısız sayılmasında bir sorun bulunmadığına karar verilmiştir. Ancak, sınavların daha şeffaf ve hesap verebilir bir şekilde gerçekleştirilmesi için adayların cevaplarının tutanağa bağlanması ve sınavların sesli ve görüntülü olarak kaydedilmesi tavsiye edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki sınavlarda iyi yönetim ilkelerine uygunluk sağlanması için gerekli önerilerde bulunulmuştur. İdarenin, bu karar sonrası yapılacak işlemleri 30 gün içinde Kuruma bildirmesi zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12703-S.24.19204
BAŞVURU NO : 2024/6606
KARAR TARİHİ : 21.11.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI
İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Sözlü sınavın tekrar edilmesi talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 24.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda başvuran, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel
Müdürlüğü tarafından açılan Koruma ve Güvenlik Şefi pozisyonu için başvuruda bulunduğunu, ilan edilen listede 5. sırada yer alarak sözlü sınav aşamasına katıldığını, 20.12.2023 tarihinde yapılan sözlü sınav neticesinde asil ve yedek listeye giremediğini ancak kendisine yöneltilen sorulara doğru yanıt verdiği iddiasıyla sözlü sınav puanının yeniden değerlendirilerek hak ettiği puanın tarafına verilmesini ve kazananlar arasında sayılmayı talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğünün cevabi yazısında; 2.1. Başvuranın 1. Bölge Müdürlüğüne bağlı Derince Koruma ve Güvenlik Şefliğinde Koruma ve
Güvenlik Grup Şefi olarak görev yaptığını, sözlü sınav kurulunun mevzuata uygun oluşturulduğunu ve makam onayı ile göreve geldiğini, söz konusu makam onayının yazı ekinde gönderildiğini, 2.2. Başvurana sözlü sınavda sorulan soru ve cevapların ve bu cevaplara her bir Komisyon üyesinin verdiği puanların ve gerekçelerinin yer aldığı sınav tutanağının ekte gönderildiği ve ilgili mevzuat gereği görüntülü ve/veya sesli kayıt yapılmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 25.12.2017 tarih ve 30281 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Devlet
Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin “Sözlü Sınav” başlıklı 13 ncü maddesinde, (1) Yazılı sınavda başarılı sayılanlar en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Sözlü sınava alınacaklar listesinde son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KANLKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kısmen kabulü, kısmen reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü
Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Sınavı için katıldığı mülakatta kendisine sorulan tüm soruları doğru cevapladığını ancak ortalama 60 puan alarak başarısız sayıldığını açıklamaktadır. Başvuran
Kurumumuzdan sözlü sınavının tekrar değerlendirilmesini talep etmektedir.
8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
9. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde oluşturulacak mülakat komisyonunun kimlerden oluşacağı, adayların
Yönetmelikte açıkça bahsedilen hususlar çerçevesinde değerlendirileceği düzenlenmiştir. Değerlendirme, her bir komisyon üyesi tarafından 100 puan üzerinden verilen puanların ortalaması alınarak hesaplanacaktır.
10. Diğer yandan, Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı
Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
11. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların ve adaya verilen puanlar için “kısmen cevap verdi” “cevap veremedi” gibi gerekçelerin yer aldığı, fakat adayca verilen cevapların tutanağa bağlanmadığı ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı, anlaşılmıştır 12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve ilgili idarenin açıklamaları birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ilgili idare tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın sözlü sınavının tekrar değerlendirilmesi talebinin reddedilmesi, bundan sonra yapılacak sözlü sınavlarda; hesap verilebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması açısından “aday tarafından verilen cevapların tutanağa bağlanması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması” yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın sözlü sınavının yeniden değerlendirilerek atamasının yapılması talebinin REDDİNE,
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen adayların vermiş olduğu cevabın tutanak altına alınması ve sınavların ses ve görüntü ile kayıt altına alınması yönünde TÜRKİYE
CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti Devlet
Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi