|
ÖZET: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde görev yapan bir öğretim görevlisi, taban ek ödeme katsayısının artırılması talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunmuştur. Başvuran, uygulamalı birim olarak hasta muayenesi ve tedavi süreçlerinde aktif rol aldıklarını, ancak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde döner sermaye ödemelerinden adil bir şekilde yararlanamadıklarını ifade etmiştir. Mevcut katsayı olan 0,32’nin, diğer öğretim görevlileri ile eşitlik sağlanacak şekilde düzeltilmesini talep etmektedir.
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Rektörlüğü, başvurana verdiği yanıtta, döner sermaye ödemelerinin yasal düzenlemelere uygun olarak yapıldığını ve katsayı değişikliklerinin yalnızca Yükseköğretim Kurulu tarafından gerçekleştirilebileceğini belirtmiştir. Yükseköğretim Kurulu da, başvurunun değerlendirilmesi sırasında, mevcut katsayının artırılmasının bütçeye ek yük getireceği gerekçesiyle uygun bulunmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili taraflara kararın tebliğ edilmesiyle birlikte, başvuranın hukuki yollara başvurma hakkı saklı kalmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12266-S.24.18606
BAŞVURU NO : 2024/8220
KARAR TARİHİ : 08.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Diş Hekimliği Fakültesinde öğretim görevlisi olan başvuranın, taban ek ödeme katsayısı puanının yükseltilmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 03.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Burdur Üniversitesi (MAKÜ) Diş Hekimliği Fakültesinde uygulamalı birimde öğretim görevlisi olarak çalışan akademik personel olduklarını, 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununa (31. ve 36. maddeleri) göre çalıştıklarını, Diş Hekimliği Fakültesinde öğretim görevlisi olmakla birlikte statüleri gereği uygulamalı birim (ders verme görevi olmayan) personeli olmaları sebebiyle mesailerinin tümünü hasta muayene ederek, teşhis ve tedavilerini gerçekleştirerek geçirdiklerini, bu yönüyle yeni kurulmuş olan MAKÜ Diş Hekimliği Fakültesinin uygulama birimi olan Ağız ve Diş Sağlığı
Uygulama ve Araştırma Merkezi (aslında Diş Hastanesi) hastalarına hizmet verdiklerini, ağırlıklı olarak
Merkezin yani hastanenin iş yükünü taşıdıklarını, ancak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun (58.
madde) öngörmüş olduğu döner sermaye düzenlemesi çerçevesinde döner sermayeden yapılan taban ek ödemelerden eşit ve adil bir şekilde yararlanamadıklarını, MAKÜ Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı tarafından YÖK Yönetmeliğindeki hüküm kapsamında taban ek ödemesi dağıtımı yapıldığının ifade edildiğini, uygulamalı birim olan Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde diş hekimi olarak üstlendikleri teşhis ve tedavilerini gösterir tablolara göre ürettikleri katkı payının oldukça yüksek olduğunu, bu katkıya oranlı ve eşit şekilde ek ödeme alınmasının ise hukukun bir gereği olduğunu, asıl sebebi YÖK Yönetmeliği olan bu haksız durumun düzeltilmesini istediklerini belirterek; taban ek ödeme katsayısı cetvelinde kendi durumlarındaki öğretim görevlileri aleyhine olan 0,32 katsayı puanının lehlerine düzeltilmesini, diğer öğretim görevlileri ayrımına uygun şekilde en azından 4,00 katsayısının altında ve fakat gelire katkısı olan araştırma görevlileri için öngörülen 3,40 katsayı puanının üstünde bir katsayı belirlenmesi suretiyle yaşadıkları bu haksızlık ve eşitsizliğin giderilmesini talep etmektedirler.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Rektörlüğünün
07.08.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazısında ve eklerinde;
2.1. Uygulamalı birim öğretim görevlilerinin döner sermaye dağıtımına ilişkin Fakültelerine yapmış oldukları müracaatlar ve kendilerine verilen cevabi yazılar ekte sunulmuş olup, yapılan ödemelerin 7489 sayılı 2024 Yılı Bütçe Kanunu ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi ile Yükseköğretim Kurumlarında
Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara
İlişkin Yönetmelik ve Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetveli ile Burdur Mehmet Akif Ersoy
Üniversitesi Diş Hekimliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi) Döner
Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin
Yönerge kapsamında yapıldığı, 2.2. Diş Hekimliği Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesinde görev yapan uygulamalı birim öğretim görevlilerinin yaptıkları iş ve işlemlere karşılık gelen toplam puanlar ve katkı paylarının detaylı olarak ekte sunulduğu, 2.3. Söz konusu uygulamalı birim öğretim görevlilerine Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye
Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ve Yönetmeliğin Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde belirtilen Öğretim Görevlilerine yapılacak ödeme 0,32 katsayısı üzerinden yapılmakta olup, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden
Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ve
Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetvelinde belirtilen oranların değiştirilmesinin Kurumları yetkisi dahilinde bulunmayıp değişikliklerin ancak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca yapılabileceği, 2.4. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında
Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ve Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetvelinin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ilgili hükümlerine herhangi bir aykırılık oluşturmadığı, 2.5. İlgili öğretim görevlilerinin söz konusu taleplerinin ancak Yükseköğretim Kurumlarında Döner
Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin
Yönetmelik ve Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetvelinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca yapılacak değişiklik ile karşılanabileceği, açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Başvuruya konu iddialar hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 14.08.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazısında; 3.1. Başvuruya konu Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin
Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin Ek-4 Taban Ödeme Katsayı
Cetvelinde yer alan “Öğretim Görevlisi (Doktora/Tıp ve Diş Hekimliğinde Uzmanlığını bitirmemiş)” katsayısında değişiklik yapılması amacıyla Kurullarınca mevzuat düzenlemesi yapıldığı ve 23/8/2023 tarihli yazı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından ve Hazine ve Maliye Bakanlığından görüş talep edildiği, 3.2. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından gelen 31/10/2023 tarihli cevabi yazıda; katsayı artışına yönelik düzenlemenin, “Yükseköğretim kurumlarında ‘Öğretim Görevlisi (Doktora/Tıp ve Diş
Hekimliğinde Uzmanlığını bitirmemiş)’ kadrosunda çalışan personel için ‘Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme
Yönetmeliği’ ile benzer şekilde belirlenen ‘0,32’ katsayısının yükseköğretim kurumları için de aynı oranda kalması gerektiği, zira belirlenen katsayının ‘2,26’ olarak artırılmasının diğer unvanlara da emsal teşkil ederek iş barışını etkileyebileceği ve kapsam genişlemesine neden olacağı değerlendirilerek yükseköğretim
kurumlarının bütçelerine ilave yük getireceğinin öngörüldüğü” gerekçeleri ile uygun bulunmadığı; Hazine ve Maliye Bakanlığından ise düzenlemeye yönelik herhangi bir görüş bildirilmediği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinde; “a)
Yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabilir… i)… Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak
Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir…” 7. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin
Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin; 7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” 7.2. “Dağıtım esasları” başlıklı 5 inci maddesinde; b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Diş Hekimliği Fakültesinde uygulamalı birimde Öğretim Görevlisi olarak çalışan başvuran, Ağız ve Diş
Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde diş hekimi olarak üstlendikleri teşhis ve tedavilerini gösterir tablolara göre ürettikleri katkı payının oldukça yüksek olduğunu belirterek; taban ek ödeme katsayısı cetvelinde kendi durumlarındaki öğretim görevlileri için öngörülen katsayı puanının yükseltilmesi suretiyle yaşadıkları haksızlığın giderilmesini talep etmektedirler.
10. Uygulamalı birim öğretim görevlilerinin döner sermaye dağıtımına ilişkin yapılan ödemelerin, 7489 sayılı 2024 Yılı Bütçe Kanunu ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi ile Yükseköğretim Kurumlarında
Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara
İlişkin Yönetmelik ve Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetveli kapsamında yapıldığı anlaşılmaktadır.
Anılan Yönetmeliğin Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde, başvuran durumundaki öğretim görevlileri
“Öğretim Görevlisi (Doktora/Tıp ve Diş Hekimliğinde Uzmanlığını bitirmemiş)” için katsayı “0,32” olarak düzenlenmiştir. İdareden temin edilen bilgilerden anılan Yönetmeliğe uygun bir şekilde 0,32 katsayı üzerinden taban ek ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
11. Üniversite tarafından yapılan açıklamada; Diş Hekimliği Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü
Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesinde görev yapan uygulamalı birim öğretim görevlilerine Yükseköğretim
Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ve Yönetmeliğin Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde belirtilen Öğretim
Görevlilerine yapılacak ödemeni 0,32 katsayısı üzerinden yapıldığı, Yükseköğretim Kurumlarında Döner
Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin
Yönetmelik ve Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetvelinde belirtilen oranların değiştirilmesinin
Kurumları yetkisi dahilinde bulunmayıp, ancak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca yapılabileceği belirtilmiştir.
12. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından temin edilen bilgilerden; başvuru konusuna ilişkin olarak, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında
Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde yer alan
“Öğretim Görevlisi (Doktora/Tıp ve Diş Hekimliğinde Uzmanlığını bitirmemiş)” katsayısında değişiklik yapılması amacıyla Kurullarınca mevzuat düzenlemesi yapıldığı ve 23/8/2023 tarihli yazı ile
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından ve Hazine ve Maliye Bakanlığından görüş talep edildiği; Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından gelen 31/10/2023 tarihli cevabi yazıda, katsayı artışına yönelik düzenlemenin, Yükseköğretim kurumlarında ‘Öğretim Görevlisi (Doktora/Tıp ve
Diş Hekimliğinde Uzmanlığını bitirmemiş)’ kadrosunda çalışan personel için Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme
Yönetmeliği ile benzer şekilde belirlenen ‘0,32’ katsayısının yükseköğretim kurumları için de aynı oranda kalması gerektiği, zira belirlenen katsayının ‘2,26’ olarak artırılmasının diğer unvanlara da emsal teşkil ederek iş barışını etkileyebileceği ve kapsam genişlemesine neden olacağı değerlendirilerek yükseköğretim kurumlarının bütçelerine ilave yük getireceğinin öngörüldüğü gerekçeleri ile uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.
13. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurana, Yükseköğretim Kurumlarında
Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara
İlişkin Yönetmelik ve Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetveli kapsamında taban ek ödemesi yapıldığı; anılan Yönetmelik ve Yönetmeliğin taban ödeme katsayı cetvelinin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ilgili hükümlerine herhangi bir aykırılık oluşturmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda; unvanlar arasında dengeyi ve iş barışını gözetmekle yükümlü olan idarece kamu kaynakları ve bütçe imkanları
çerçevesinde belirlenen katsayı cetvelindeki oranlarda herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Isparta İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
Rektörlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi