|
ÖZET: Başvuran, Tarım ve Orman Bakanlığına sözleşmeli büro personeli olarak atandıktan sonra, askerlik hizmetinin yıllık izin hesabında dikkate alınmasını talep etmiştir. Ancak, Bakanlık, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi uyarınca, sözleşmeli personelin askerlikte geçen sürelerin yıllık izin hesaplamasında değerlendirilemeyeceğini belirterek bu talebi reddetmiştir. Başvuran, askerlik hizmetinin yıllık izin hakkını etkilediğini savunmasına rağmen, idare bu konuda herhangi bir yasal dayanak bulamamıştır.
İdarenin cevabi yazısında, sözleşmeli personelin yıllık izin sürelerinin belirlenmesinde askerlik süresinin dikkate alınamayacağı açıkça ifade edilmiştir. Ayrıca, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin hükümleri çerçevesinde, askerlik hizmetinin yıllık izin hesaplamasında yer almadığı vurgulanmıştır. Bu durum, başvuranın talebinin hukuka uygun bir şekilde reddedildiğini göstermektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddi yönündeki önerisini Kamu Başdenetçisine sunmuş ve yapılan incelemeler sonucunda idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuru sahibinin, idari işlemlere karşı yargı yoluna başvurabileceği de ifade edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10820-S.24.16508
BAŞVURU NO : 2024/8799
KARAR TARİHİ : 07.10.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Yıllık izin hesabında atanması öncesi askerlik hizmeti süresinin
BAŞVURUNUN KONUSU :
eklenmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 18.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne sözleşmeli büro personeli olarak atandığını, göreve başlamadan önce yedek subay olarak 1 yıllık askerlik hizmetini yerine getirmiş olması sebebiyle yıllık izin hakkının doğduğunu, ancak idarece talebinin reddedildiğini belirterek; sözleşmeli personelin yıllık izin hesabında atanması öncesinde yapılmış olan askerlik hizmeti süresinin eklenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuranın talebine ilişkin olarak Tarım ve Orman Bakanlığının tarih ve E– sayılı cevabi yazısında; 2.1. 28.06.1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin usul ve Esaslar”ın 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında; “217 sayılı Devlet
Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir. Sözleşme döneminde kullanılmayan izinler, sözleşmenin devamı halinde müteakip sözleşme döneminde kullanılabilir. Cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi hariç, önceki sözleşme dönemlerine ait kullanılamayan izin hakları düşer.” hükmünün yer aldığı, 2.2. Mülga 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci maddesinde; a) Genel bütçeye dahil dairelerle, katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar; b) İl Özel İdareleri ve belediyeler, bunların birlikleri ve bunlara bağlı iktisadi müesseseler, işletmeler, /
c) İktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri, d) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dışında kalan ve kamu fonu kullanan, özel kanunlarla veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kuruluşları ve bu nitelikteki bankalar ve bunların en az sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurdukları müessese, ortaklık ve iştirakler, e) Döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla kurulan fonlar ve kefalet sandıklarının; Bu Kanun
Hükmünde Kararname kapsamının içinde olduğu, ancak askeri kurum ve kuruluşların 926 sayılı Türk
Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile ek ve değişikliklerine tabi personeli bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin kapsamı dışında olduğunun belirtildiği, 2.3. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli pozisyonda ataması yapılan personelin askerlikte geçen sürelerin yıllık izin tespitinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine ilişkin Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel
Müdürlüğünün 02.04.2024 tarihli ve E sayılı benzer görüş yazısına istinaden, Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünün 03.06.2024 tarihli ve E- sayılı görüş yazısının Birimlerine gönderildiği, 2.4. Söz konusu görüşte; “657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli olarak görev yapan personelin askerlikte geçen sürelerinin yıllık izin tespitinde değerlendirileceğine ilişkin hüküm bulunmadığından, sözleşmeli personelin yıllık izin sürelerinin tespitinde askerlikte geçen sürelerin değerlendirilemeyeceği” belirtilmekte olup, konuya ilişkin olarak yapılacak işlemlerde anılan görüş çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerektiği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. … B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” 6. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 no.lu Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, 6.1. 1 inci maddesinde; “(Değişik:22/11/2010- 2010/1169) Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.’’
/
6.2. 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne sözleşmeli büro personeli olarak atanan başvuran, göreve başlamadan önce yedek subay olarak 1 yıllık askerlik hizmetini yerine getirmiş olması sebebiyle, yıllık izin hesabında atanması öncesinde yapılmış olan askerlik hizmeti süresinin eklenmesini talep etmektedir.
9. İdarenin cevabi yazısından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli olarak görev yapan personelin askerlikte geçen sürelerinin yıllık izin tespitinde değerlendirileceğine ilişkin hüküm bulunmadığından, sözleşmeli personelin yıllık izin sürelerinin tespitinde askerlikte geçen sürelerin değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
10. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, 217 sayılı
Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün ücretli yıllık izin verileceği öngörülmektedir.
11. Mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 30/07/2020 tarihli ve E. sayılı yazısında; – “Mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda hangi statüde olursa olsun geçen hizmet süresinin söz konusu sözleşmeli personelin yıllık izne esas hizmet süresinde dikkate alınması gerektiği, – Askerlik hizmeti süresince yedek subay sınıfında “asteğmen” olarak görev yapmış olan ve hâlihazırda
657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalışmakta olan ilgililerin; vatani
görevlerini yerine getirdikleri dönem içerisinde, mezkûr Esasların amir hükmünde belirtildiği şekilde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmadığından; ilgililerin, yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetine ilişkin sürelerin dikkate alınmasının mümkün bulunmadığı…” yönünde görüş bildirildiği görülmektedir.
12. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından askeri kurumun genel idare kapsamında olması ve
Asteğmenin (yedek subay) 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre kamu görevlisi olarak kabul edilmesi nedeniyle asteğmenlik süresi dahil 1 yılını dolduran sözleşmeli personelin
20 günlük ücretli izin hakkına sahip olması gerektiği iddia edilmiş ise de yukarıda yer verilen mülga Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısında da belirtildiği üzere, başvuranca asteğmenlik vazifesinin yerine getirilmesinin vatani görevin ifası dışında, yukarıda yer verilen Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında “mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapma” şeklinde öngörülen bir istihdam ilişkisi olarak kabul edilmesine imkana bulunmadığı, bu itibarla, başvuranın yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetlerine ilişkin sürelerin dikkate alınmaması işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmektedir.
/
13. Benzer konuda Kurumumuzun 26/07/2022 tarihli ve 2022/5184 sayılı Ret Kararında da; “yedek subay olarak askerlik vazifesini yerine getiren, akabinde Ilgın İlçe Sağlık Müdürlüğünde sözleşmeli hemşire olarak görev yapmaya başlayan başvuranın, asteğmen olarak yapmış olduğu 1 (bir) yıllık görev süresinin halihazırda görev yapmakta olduğu memuriyete yıllık ücretli izin olarak eklenmesini talep ettiği; Sağlık
Bakanlığınca gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, başvuranın vatani görevini yerine getirdiği dönem içerisinde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmamış olması gerekçesiyle reddedildiğinin anlaşıldığı; mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısında da belirtildiği üzere, başvuranca asteğmenlik vazifesinin yerine getirilmesinin vatani görevin ifası dışında, Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında ‘mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapma’ şeklinde öngörülen bir istihdam ilişkisi olarak kabul edilmesine imkana bulunmadığı, bu itibarla, başvuranın yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetlerine ilişkin sürelerin dikkate alınmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılarak” başvurunun reddine karar verilmiştir.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısı dikkate alınarak, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Tarım ve Orman Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/