|
ÖZET: Başvuran, Sakarya’nın Karasu ilçesinde gümrük muhafaza memuru olarak görev yapmakta olup, sağlık sorunları nedeniyle Mardin iline tayin talep etmiştir. Başvurusunda, yaşlı ve engelli olan anne ve babasına bakmakla yükümlü olduğunu, babasının %93 engel oranına sahip olduğunu ve kanser tedavisi gördüğünü, annesinin ise %80 tam bağımlı şizofreni hastası olduğunu belirtmiştir. Mardin Gümrük Müdürlüğü’ne atanma talebi, Ticaret Bakanlığı tarafından, atama için gerekli personel ihtiyacının olmaması ve Sakarya’da sağlık hizmetlerinin mevcut olması gerekçesiyle reddedilmiştir.
Ticaret Bakanlığı, yer değiştirme taleplerinin, hizmetin gereklilikleri ve personel ihtiyaçları doğrultusunda değerlendirildiğini ifade etmiştir. Başvuranın, Mardin’de yaşayan dört kardeşinin bulunması ve Sakarya’da sağlık hizmetlerinin yeterli olması gibi nedenlerle talebi uygun görülmemiştir. Ancak, başvuranın mahkeme kararıyla babasına vasi olarak atanmış olması ve ailevi yükümlülükleri göz önünde bulundurularak, başvurunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sağlık durumu ve ailevi sorumlulukları dikkate alınarak, Ticaret Bakanlığı’na tayin talebinin yeniden değerlendirilmesi yönünde tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, başvuranın durumunu göz önünde bulundurarak, adil ve hakkaniyete uygun bir karar alması gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13528-S.24.20312
BAŞVURU NO : 2024/8914
KARAR TARİHİ : 05.12.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
Anne ve babasının sağlık mazeretleri kapsamında tayin talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Sakarya ili Karasu ilçesi Liman Kısım Amirliğinde 2020 yılından beri gümrük muhafaza memuru olarak görev yaptığını, sağlık ve engellilik durumu nedeniyle
Mardin iline tayin talebinde bulunduğunu, Mardin Gümrük Müdürlüğü ile Sakarya Gümrük Müdürlüğünün aynı bölge olarak 1. bölge sayıldığını, zorunlu olan 2.ve 3.hizmet bölgelerinde görevini tamamladığını, yaşlı ve engelli olan anne ve babasına bakmakla yükümlü olduğunu, babasının %93 engel oranı bulunduğu ve dördüncü evre kanser hastası olarak 4 yıldır Mardin Araştırma Hastanesi Onkoloji Bölümünden kemoterapi gördüğünü ve tek başına hayatını idame ettiremediğini, son 2 ayda 28 kere hastaneye gitmek zorunda kaldığını ve kardeşinin babasının bakımı için kendisinden yardım istediğini, annesinin ise %80 tam bağımlı şizofreni hastası olduğunu ve 2011 yılından beri tedaviye yanıt vermediğini, hem anneye hem de babaya çocuklarından birinin bakması gerektiğini, Dargeçit Sulh Hukuk Mahkemesinin E: / sayılı kararıyla vasi olarak kendisinin tayin edildiğini belirterek Mardin Gümrük Müdürlüğü emrine görevlendirilmek üzere tayininin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 07.10.2024 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Ticaret Bakanlığı
Personel Genel Müdürlüğü tarafından 31.10.2024 tarihinde gönderilen – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği esasları uyarınca 2024 yılında yapılacak yer değiştirme işlemlerine esas olmak üzere 03.04.2024 tarihli ve sayılı yazı ile mazeretine binaen atanma ve yerinde kalmak isteyen personelin söz konusu taleplerine ilişkin dilekçelerinin ve belgelerinin Genel
Müdürlüğe bildirilmesinin istenilmesi üzerine, başvuranın 16.04.2024 tarihli dilekçesinde 2’nci ve 3’üncü
hizmet bölgesinde zorunlu bölge hizmet süresini tamamladığından bahisle babasına ait Mardin Eğitim ve
Araştırma Hastanesinin 05.07.2022 tarihli Engelli Sağlık Kurulu Raporuna istinaden sağlık ve engellilik mazereti nedeniyle Mardin Gümrük Müdürlüğüne atanma talebinde bulunmuş olup atanmak istediği
Mardin Gümrük Müdürlüğünün Muhafaza Memuru ünvanlı personel ihtiyacının olmaması, adı geçenin babasının ve annesinin ikamet ettiği Mardin ilinde ikamet eden 4 (dört) kardeşinin daha bulunması, ayrıca
Sağlık Bakanlığının 14.05.2024 tarihli ve sayılı yazısı eki Sağlık Bakanlığı ve Üniversitelerde
Şubat 2024 tarihi itibarıyla Devlet ve Üniversite hastanelerindeki il ve servis bazlı mevcut klinik bilgilerini gösterir listeye istinaden Sakarya ilinde babasının ve annesinin rahatsızlığının takip ve tedavisini yaptırabileceği polikliniklerin bulunması sebebiyle adı geçenin atanma talebinin Yer Değiştirme Kurulunda uygun görülmediği, akabinde başvuranın 09.07.2024 tarihli dilekçesi ile söz konusu talebini yinelediği; ancak başvuranın bu talebinin de, ikinci kez toplanan Yer Değiştirme Kurulunca uygun görülmediği, yer değiştirme taleplerine ilişkin işlemlerin Bakanlık Yer Değiştirme Kurulunca görüşülüp karara bağlandığından başvuranın talebi hakkında şu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığı, 2.2. 11.05.2021 tarihli ve 31481 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticaret Bakanlığı
Yer Değiştirme Yönetmeliğinde, hizmet bölgeleri ve bu hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma süreleri, bölgelerin özellikleri, teşkilat yapısı, hizmetin ülkenin her yerine etkin olarak götürülebilmesi ve diğer hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak bir sistem kurgulandığı, 2.3. Bakanlık tarafından sunulan gümrük hizmetlerinin zorunlu yer değiştirmeye tabi personel eliyle yürütüldüğü, Türkiye’nin dış ticarette rekabetçiliğinin sürdürülebilmesi adına ikame edilemez bir kamu hizmeti sunulan Bakanlık taşra teşkilatında yer alan gümrük hizmet birimlerinin görevinin önem ve özelliği, dış ticaret ile yolcu işlemleri açısından stratejik önemi haiz ve yurdun sıfır noktası olarak ifade edilebilecek stratejik yerlerde ülkenin ekonomik güvenliği açısından önem taşıyan görev ifa etmeleri, keza Bakanlık personelinin kolluk görevini de ifa etmesi nedeniyle, Bakanlık tarafından yapılacak yer değiştirme işlemlerinde istenilen nitelikteki personel ihtiyacının zamanında karşılanabilmesi için dengeli, sürdürülebilir ve verimli bir yer değiştirme sisteminin Bakanlık açısından hayati derecede önem arz ettiği, 2.4. Başvurana ait hizmet belgesinin yazı ekinde gönderildiği, 2.5. Başvuranın tayin talebinde bulunduğu Mardin Gümrük Müdürlüğüne ait istenilen dolu-boş kadro durumunu gösterir tablonun yazı ekinde yer aldığı, Bakanlık gümrük idareleri kadrolarının bölge müdürlükleri bazlı ihdas edilerek personel atamalarının standart kadro sayısı kapsamında gerçekleştirildiği, kadro cetvellerinin taşra teşkilatında bulunan gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri bazında tutulduğu, bu sebeple İpekyolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bağlantısı Mardin Gümrük Müdürlüğü için ayrı bir kadro cetveli tutulmadığı, İpekyolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bağlantısı idarelerin kadrolarının bir bütün olarak anılan Bölge Müdürlüğünün kadro cetvelinde tutulduğu, 2.6. Ticaret Bakanlığı 2024 Yılı Yer Değiştirme İşlemleri Çerçevesinde, mazereti nedeniyle atanmak veya yerinde kalmak isteyen tüm personel atamalarının, personelin geçmiş hizmetleri, ilgili birimlerce bildirilen personel ihtiyacı/fazlası, standart kadro sayısı ile Bakanlığın hizmet ihtiyacı ve hizmet bölgeleri arasında hizmetin gereği de dikkate alınarak, personelin adil ve dengeli dağılımını sağlamak suretiyle Yer
Değiştirme Kurulu tarafından bir plan dâhilinde yapıldığı, 2.7. Başvuru konusu talebe ilişkin olarak başvuran tarafından 2024 yılında Bakanlık aleyhine açılan bir dava bulunmamakla birlikte adı geçen tarafından 2020 yılı Yer Değiştirme İşlemleri çerçevesinde anne ve babasının “sağlık” mazereti sebebiyle Mardin Gümrük Müdürlüğünde yerinde kalma talebinin uygun görülmeyerek, Sakarya Gümrük Müdürlüğüne atamasının yapılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali ve yürütmesinin durdurulması” talebiyle, Mardin 3. İdare Mahkemesi’nin 09.09.2020 tarihli ve Esas No: / sayılı dosyasında Bakanlık aleyhine açılan davada, anılan Mahkemece
17.03.2021 tarihli ve E: / , K: / (Ek-9) sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş olup,
karara karşı davacı taraf tarafından istinaf yoluna müracaat edildiği ve davacı tarafın istinaf başvurusu
Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 20.12.2023 tarihli ve E: / , K: / sayılı kararı ile reddedilerek davanın reddi yolundaki anılan mahkeme kararının onanmasına kesin olarak karar verildiği, 2.8. Başvuru konusu ile ilgili hali hazırda yapılacak bir işlem bulunmamakla birlikte adı geçenin söz konusu yer değişikliği durumunun değerlendirme işleminde mer-i mevzuat kapsamında Bakanlığa tanınan takdir yetkisi minvalinde kanunun ruhuna göre bütün maddeler bir arada değerlendirilerek hareket edildiği, bununla birlikte yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, idarenin bütün işlem ve eylemlerinin ortak hedefi olan hizmetin gerekleri ile kamu yararını sağlamak amacının gerçekleştirilmesinin, kişilerin sübjektif karar, tutum ya da menfaatlerine bağlanamayacağı ve önceliğin kişisel menfaatlere değil, hizmetin verimliliği ile kamu yararına verilmesi gerektiği açık olup anılan personele ilişkin tesis edilen işlemlerde hukuka aykırı herhangi bir işlem bulunmadığının değerlendirildiği,
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesi; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” 3.2. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesi; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.” 3.3. “Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65 inci maddesi; “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.” 3.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.5. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünün “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “…Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir… “
4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesi; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…” 6. 10.07.2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Ticaret Bakanlığı” başlıklı 16 ncı bölümünün
“Taşra teşkilatı” başlıklı 465 inci maddesinin birinci fıkrası; “Bakanlık taşra teşkilatı bu bölüme ekli (I) sayılı Cetvelde gösterilen gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri ile her ilde kurulan ticaret il müdürlükleri ve 3218 sayılı Kanuna göre tespit edilen serbest bölgelerde bakanlık tarafından kurulan serbest bölge müdürlüklerinden oluşur. Taşra teşkilatının birimleri ile çalışma usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” 7. 25.06.1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin; 7.1. “Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesi;
“Temel ilkeler şunlardır:
a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkânları gözönünde bulundurulur.
b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır.
c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.
7.2. “Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12 nci maddesi; “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır…” 7.3. “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28 inci maddesi; “Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel Yönetmeliklerini Devlet
Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz. Ancak, Mülki İdare Amirliği Hizmetleri, Emniyet Hizmetleri, Jandarma
Hizmetleri ve Sahil Güvenlik Hizmetleri sınıflarına dâhil personel hakkında kendi özel yönetmeliklerinin uygulanmasına devam edilir.
(Ek: RG-16/3/2023-32134-CK-6968/2 md.) Ticaret Bakanlığı Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlüklerinde görev yapan yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personelin yer değiştirme suretiyle atanmasına ilişkin usul ve esaslar, bu Yönetmelik hükümlerine tabi olmaksızın; a) Bu personelin yerine getirdiği kamu hizmetinin stratejik önemi ve niteliği ile hizmet gereklilikleri, b) Kadro imkânı ve hizmet ihtiyacı, c) Ekonomik, sosyal ve kültürel şartlar ile ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren hizmet birimlerinin iş ve işlemleri göz önünde bulundurulmak suretiyle oluşturulan hizmet bölgeleri veya hizmet birimleri arasında personelin adil ve dengeli dağılımının sağlanması, hususları dikkate alınarak Ticaret Bakanlığınca özel yönetmelikte belirlenir.” 8. 11.05.2021 tarihli ve 31481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin; 8.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik; Ticaret Bakanlığının taşra teşkilatı kadrolarında bulunan gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüklerinde 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (A)
fıkrasına göre istihdam edilen personelden yer değiştirme suretiyle atamaya tabi olanları kapsar.” 8.2. “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesi; “Bu Yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirilen yer değiştirme suretiyle atamalara ilişkin temel ilkeler
şunlardır:
a) Bakanlığın standart kadro sayısı ve hizmet ihtiyacı öncelikli olarak dikkate alınır.
b) Hizmet birimleri arasında personelin adil ve dengeli dağılımını sağlamak esastır.
c) Personel mazeretleri, Bakanlığın standart kadro sayısı ve hizmet ihtiyacı çerçevesinde dikkate alınır.
ç) Yer değiştirme suretiyle atamalar; ekonomik, sosyal ve kültürel şartlar ile ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren hizmet birimlerinin iş ve işlemleri dikkate alınmak suretiyle oluşturulan hizmet bölgeleri veya hizmet birimleri arasında yapılır.” 8.3. “Yer değiştirme dönemi” başlıklı 9 uncu maddesi; “Yer değiştirme sureti ile atama işlemleri her yılın Haziran – Eylül döneminde yapılır.
Aşağıda sayılan atamalar için yer değiştirme dönemi beklenmez:
a) Can güvenliği, engellilik ve sağlık mazereti bulunanların atamaları
…” 8.4. “Mazeret grupları” başlıklı 10 uncu maddesi; “… Engellilik mazereti kapsamında;
a) İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda kendisi için “kısmi bağımlı engelli birey”, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu çocuğu ile anne ve babası için “tam bağımlı engelli birey” olduğu belirtilenler yer değiştirme suretiyle atanma veya yerinde kalma talebinde bulunabilir.
b) Bu kapsamdaki talepler, standart kadro sayısı ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanır.
c) Personelin, kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle yer değiştirme suretiyle atanma talep etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, personelin ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır.
ç) Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde, engellilik durumunun devam ettiğine ilişkin (Danıştay İkinci
Dairesinin 23/6/2022 tarihli ve E.:2021/17112 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare; eğitim ve araştırma hastanesi, şehir veya üniversite hastanelerinden alınacak) sağlık kurulu raporu talep edilebilir.
d) Engellilik durumu ortadan kalkan personel hakkında bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümler uygulanır.
Sağlık mazereti kapsamında; a) Kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini sağlık kurulu raporu ile belgelendirenler, Sağlık
Bakanlığı ile yapılacak koordinasyon doğrultusunda hastalığın tedavisine uygun hizmet ihtiyacının bulunduğu bir hizmet birimine Kurulca atanırlar.
b) Sağlık Bakanlığı ile yapılan koordinasyon neticesinde 3 üncü hizmet bölgesinde bulunan hizmet birimlerine atanamayacak durumda olanlar, daha önce 2 nci hizmet bölgesinde zorunlu hizmet sürelerini tamamlamış olsalar bile yeniden 2 nci hizmet bölgesine atanırlar ve atandıkları hizmet biriminin zorunlu hizmet süresi kadar çalışırlar.
…
Mazeretlerin değerlendirilmesinde; can güvenliği, engellilik, sağlık ve aile birliği öncelik sırası esas alınır.
Mazeretlere dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde personel; aynı hizmet bölgesi içindeki başka bir hizmet birimine, bu şekilde mazeretin karşılanamaması veya görev yaptığı hizmet bölgesinde ihtiyaç bulunmaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet birimine atanabilir.
Mazeret durumu ortadan kalkan personel hakkında bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümler uygulanır…” 8.5. “Yer Değiştirme Kurulunun görevleri” başlıklı 18 inci maddesi; “Kurul, kontenjanı ve standart kadro sayısını belirler. Ayrıca Kurul, personelin disiplin durumunu, daha önce görev yaptığı hizmet bölgelerini ve birimlerini, yer değiştirme suretiyle atanmak istediği yerleri ve varsa mazeretine ilişkin belgeleri inceleyerek; a) 10 uncu maddede belirtilen mazeret durumlarına ilişkin başvuruları değerlendirir ve karara bağlar.
b) 11, 12, 13 ve 14 üncü maddeler ile 9 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde sayılan personelin durumlarını karara bağlar.
c) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan personelden bölge amiri, müdür yardımcısı ve üstü unvanlarda görev yapanlar ile 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentlerinde sayılan personel ve 14/2/2000 tarihli ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 15 inci maddesi kapsamında değerlendirilen personelin görev yerlerini, hizmet birimlerinin ihtiyacı ve tercihlere göre belirler…”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; Sakarya ili Karasu ilçesi Liman Kısım
Amirliğinde 2020 yılından beri gümrük muhafaza memuru olarak görev yaptığını, sağlık ve engellilik durumu nedeniyle Mardin iline tayin talebinde bulunduğunu, zorunlu olan 2.ve 3.hizmet bölgelerinde görevini tamamladığını, yaşlı ve engelli olan anne ve babasına bakmakla yükümlü olduğunu, babasının
%93 engel oranı bulunduğu ve dördüncü evre kanser hastası olarak 4 yıldır Mardin Araştırma Hastanesi
Onkoloji Bölümünden kemoterapi gördüğünü ve tek başına hayatını idame ettiremediğini, annesinin ise
%80 tam bağımlı şizofreni hastası olduğunu ve 2011 yılından beri tedaviye yanıt vermediğini, hem anneye hem de babaya çocuklarından birinin bakması gerektiğini, Dargeçit Sulh Hukuk Mahkemesinin E: / sayılı kararıyla vasi olarak kendisinin tayin edildiğini belirterek Mardin Gümrük Müdürlüğü emrine görevlendirilmek üzere tayininin yapılmasını talep etmektedir.
11. Ticaret Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uyarınca belirlenen mazeret grupları dahilinde adı geçenin Mardin Gümrük
Müdürlüğüne atanma talebinin Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Kurulunca standart kadro imkanları, hizmetin gerekliliği ve personel ihtiyaç durumu dikkate alınarak değerlendirildiği ve ilgilinin talebinin; atanmak istediği Mardin Gümrük Müdürlüğünün Muhafaza Memuru ünvanlı personele ihtiyacı olmaması, adı geçenin babasının ve annesinin ikamet ettiği Mardin ilinde ikamet eden 4 (dört) kardeşinin daha bulunması, ayrıca Sağlık Bakanlığı ile yapılan koordinasyon sonucunda Sakarya ilinde babasının ve annesinin rahatsızlığının takip ve tedavisini yaptırabileceği polikliniklerin bulunması sebebiyle Yer
Değiştirme Kurulunda uygun görülmediği hususları ifade edilmiştir.
12. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından başvuranın tayin talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olup olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
13. Somut olayda başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; 17.06.2009 tarihinde Nusaybin Gümrük
Muhafaza Müdürlüğünde ‘Muhafaza Memuru’ kadrosunda kamu görevine başladığı, 07.07.2012 tarihinde
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76 ncı maddesi kapsamında Öncüpınar Gümrük Müdürlüğüne
atamasının yapıldığı, 29.08.2014 tarihinde İpsala Gümrük Müdürlüğüne, 18.04.2016 tarihinde ise Mardin
Gümrük Müdürlüğüne atamasının yapıldığı, 07.10.2020 tarihinde Sakarya Gümrük Müdürlüğüne atamasının yapıldığı ve hâlihazırda Sakarya Gümrük Müdürlüğü bünyesinde ‘Muhafaza Memuru’ kadrosunda kamu görevini sürdürdüğü bilgisi edinilmiştir.
14. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile başvuran tarafından dosya kapsamında sunulan belgelerin tetkiki neticesinde;
14.1. Dargeçit Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.07.2020 tarihli ve E: / , K: / sayılı Kararı ile başvuranın babası . .’ye vasi tayin edildiği, vasilik süresinin bitimi itibarıyla yeniden mahkemeye başvurduğu ve 07.08.2023 tarihli Ek Karar ile . .’nin kısıtlılığının devamına, başvuran
’ın vasilik görevinin devamına ve vasilik süresinin 2 yıl uzatılmasına karar verildiği, 14.2. Başvuranın babası . . hakkında Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen
19.07.2022 tarihli ‘Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda’ kişinin engel oranının %93,
bağımlılık değerlendirmesinin ise ‘tam bağımlı’ olarak değerlendirildiği, yine . . hakkında Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 18.03.2024 tarihli ve 1608 sayılı Sağlık Kurulu Raporunda da ‘Metastatik Prostat CA tanılı hasta aktif kemoterapi almaktadır. Hastanın yakın bakıma ihtiyacı olup refakatçi ihtiyacı bulunmaktadır.” ifadelerine yer verildiği, 14.3. Ticaret Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Hukuk, Mevzuat ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından Taşra 1 Özlük ve Atama İşlemleri Dairesi Başkanlığına hitaben gönderilen – – sayılı yazıda İpekyolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde bulunan
Muhafaza Memuru unvanının 16.10.2024 tarihi itibarıyla dolu/boş pozisyon durumunu gösteren tablonun yazı ekinde gönderildiği, ilgili tabloya istinaden başvuranın kadro derecesinde (3) toplamda
9 (dokuz) adet boş kadro olduğu,
14.4. Başvuranın 16.04.2024 tarihinde ‘babasının bakımının temini’ için Mardin Gümrük Müdürlüğü emrine atamasının yapılması talebinde bulunduğu, talebinin reddi üzerine 09.07.2024 tarihinde ‘annesinin ve babasının bakımının temini’ için tekrar Mardin Gümrük Müdürlüğü emrine tayin talebinde bulunduğu; ancak başvuranın Mardin iline atanma talebinin idarece kabul edilmediği bilgilerine ulaşılmıştır.
15. Başvuru konusuna ilişkin iç hukukumuza baktığımızda, öncelikle Anayasamızın 2 nci maddesinde
Devletimizin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir hukuk Devleti olduğu vurgulanmış; 5 inci maddesinde
Devletin temel amaç ve görevleri sayılarak; kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak; insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak görevlerine yer verilmiştir.
16. Devletimizin nitelikleri arasında sayılan sosyal hukuk devleti; “insan haklarına dayanan, kişilerin huzur, refah ve mutluluk içinde yaşamalarını güvence altına alan, kişi hak ve özgürlükleriyle kamu yararı arasında adil bir denge kurabilen, çalışma hayatını geliştirerek ve ekonomik önlemler alarak çalışanlarını koruyan, onların insan onuruna uygun hayat sürdürmelerini sağlayan, milli gelirin adil bir şekilde dağıtılması için gereken önlemleri alan, sosyal güvenlik hakkını yaşama geçirebilen, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak sosyal adaleti ve toplumsal dengeleri gözeten devlettir. Çağdaş devlet anlayışı, sosyal hukuk devletinin tüm kurum ve kurallarıyla Anayasa’nın özüne ve ruhuna uygun biçimde kurularak işletilmesini, bu yolla bireylerin refah, huzur ve mutluluğunun sağlanmasını gerekli kılmaktadır. (Bakınız, Danıştay 2.
Dairesinin 29/04/2009 tarihli ve E:2009/1338, K:2009/1799 sayılı kararı)
17. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinin birinci fıkrasında Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmaların; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı düzenlenmiştir.
Burada idareye işlem tesis ederken belirtilen ölçütlere göre değerlendirme yapma ve buna uygun olarak takdir yetkisini kullanma hakkı verildiği açıktır. Ancak, takdir yetkisi mutlak ve denetimden uzak, keyfi bir uygulama demek değildir. İdarenin işlem tesis ederken, hizmet gerekleri gibi ölçütlerin yanı sıra, çalışanın da haklarını gözetmesi gerekmektedir.
18. Yine, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte, yaşama hakkının bir yansıması olan sağlık hakkı çerçevesinde, sadece memurların kendilerinin değil, eşlerinin, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşlerinin sağlık durumları nedeniyle yer değiştirmelerine olanak veren hükümlere yer verilmiştir. Bu suretle, kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzak bir biçimde kamu hizmetlerini verimli, etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütmeleri amaçlanmıştır.
19. 11.05.2021 tarihli ve 31481 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme
Yönetmeliğinde de Ticaret Bakanlığının taşra teşkilatı kadrolarında bulunan gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüklerinde 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (A)
fıkrasına göre istihdam edilen personelden yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personelin, hizmetin gereklerini esas alarak atamayı belirli kurallara bağlamak amacıyla yer değiştirme suretiyle atamalara ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Mezkûr Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde ‘can güvenliği, engellilik ve sağlık’ durumları mazeret grupları arasında sayılmıştır. Bu kapsamda; sağlık mazereti kapsamında kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini sağlık kurulu raporu ile belgelendirenlerin, Sağlık Bakanlığı ile yapılacak koordinasyon doğrultusunda hastalığın tedavisine uygun hizmet ihtiyacının bulunduğu bir hizmet birimine Kurulca atanacağı, mazeretlerin değerlendirilmesinde; can güvenliği, engellilik, sağlık ve aile birliği öncelik sırası esas alınacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
20. Somut olayda; idare tarafından başvuranın Mardin Gümrük Müdürlüğüne atanma talebi; Ticaret
Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinde belirtilen ‘görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini sağlık kurulu raporu ile belgelendirenlerin, Sağlık Bakanlığı ile yapılacak koordinasyon doğrultusunda hastalığın tedavisine uygun hizmet ihtiyacının bulunduğu bir hizmet birimine Kurulca atanacağı’ hükmü doğrultusunda ‘adı geçenin babasının ve annesinin ikamet ettiği Mardin ilinde ikamet eden 4 (dört)
kardeşinin daha bulunması, ayrıca Sağlık Bakanlığının 14.05.2024 tarihli ve sayılı yazısı eki
Sağlık Bakanlığı ve Üniversitelerde Şubat 2024 tarihi itibarıyla Devlet ve Üniversite hastanelerindeki il ve servis bazlı mevcut klinik bilgilerini gösterir listeye istinaden Sakarya ilinde babasının ve annesinin rahatsızlığının takip ve tedavisini yaptırabileceği polikliniklerin bulunması’ gerekçesiyle, mezkûr
Yönetmelik hükümleri kapsamında reddedildiği görülmektedir.
21. Demokratik hukuk devleti anlayışında, idarenin sadece hukuka uygun olarak hareket etmesi değil, aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine uygun işlemler tesis etmesi beklenmektedir. Kısaca belirtmek gerekirse; iyi yönetim ilkeleri, idarenin hukuka bağlılığının yanında adalet ve hakkaniyete uygun bir idarenin önemli göstergelerinden biri konumundadır. 6328 sayılı Kanunda Kurumumuzun şikâyet başvuruları ile ilgili inceleme yaparken idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden inceleyeceği, dolayısıyla iyi idare ilkelerini, hukuki dayanaklarına, hukukun evrensel ilkelerine, hakkaniyet ve adalet anlayışına ve bu ilkeler ile ilgili uluslararası hukuki düzenlemelerini temel alarak geniş bir yoruma tabi tutacağı düzenlenmiştir. Örneğin kanuna uygunluk ilkesini yorumlarken sadece mevzuatı değil, hakkaniyet ve hukukun evrensel ilkelerini de ölçüt almaktadır. Bilindiği üzere, hakkaniyet nihai amaç olan adalete ulaşmak için kullanılan bir araçtır. Bir hukuk kuralının somut olaya uygulanmasında ortaya çıkan sonucun adil olmasını amaçlar. Düzenleyici hukuk kuralına uygun olarak tesis edilen işlem, özünde hukuka uygun olmasına karşın, somut olayda hakkaniyete aykırı sonuçlar doğabilir.
22. Bolu İdare Mahkemesinin 18.11.2021 tarihli ve E:2021/1059 sayılı kararında;
“… bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurların yer değiştirme taleplerinin Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kadro imkanları ve hizmet ihtiyacı dikkate alınarak karşılanacağına yönelik düzenlemeler bulunması ve davacının yukarıda belirtilen özel durumu karşısında, davacının hizmetine ihtiyaç bulunduğu gerekçesiyle muvafakat verilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan dava konusu işlemin uygulanması halinde davacı ve bakımına muhtaç olan babası açısından maddi ve manevi yönden telafisi güç zararların ortaya çıkabileceği açıktır.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
23. Yine Danıştay 2. Dairesinin 18.04.2017 tarihli ve E:2016/9055, K:2017/3220 sayılı kararında; “Dava; Gümüşhane Üniversitesinde memur olarak görev yapan davacının, anne ve babasının sağlık mazeretleri nedeniyle Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’ne atanmasına muvafakat verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Trabzon İdare Mahkemesi’nin 23/02/2016 günlü, E:2015/1292, K:2016/212 sayılı kararıyla; davalı idarece kadro ve ihtiyaç durumu ile kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi için gerekli koşullar gözetilerek, davacının kurumlar arası naklen atanmasına muvafakat verilmediği sonucuna varıldığı; dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
…
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına ilişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde de
“Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir.” kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, kurumlar arası nakil işlemi kurumların muvafakatı ile sağlanmakta olup, kurum amirlerinin muvafakat verip vermemek konusunda takdir yetkilerinin bulunduğu kuşkusuzdur. Ancak, idare kurduğu işlemlerde takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanmak zorundadır. Bu bağlamda; idarenin, personelin başka bir kuruma nakline muvafakat verip vermeme yönündeki takdir yetkisinin, işlemin gerekçeleri dahilinde kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; Gümüşhane Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı emrinde memur olarak görev yapan davacının, anne ve babasının sağlık özrü nedeniyle Tokat Gaziosmanpaşa
Üniversitesi emrine tayin edilmek üzere muvafakat verilmesi talebinin davalı idarece Gümüşhane
Üniversitesinden Diğer Kamu Kurumlarına Naklen Geçmek İsteyen İdari Personele Muvafakat
Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen şartları taşımadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, davacının babası hakkında düzenlenen 07/08/2009 tarihli Tokat Devlet Hastanesi
Baştabipliği Özürlü Sağlık Kurulu Raporu’nda kişinin %70 oranında özürlü olduğu, yine Gaziosmanpaşa
Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin 12/05/2015 günlü raporunda hastanın nöroloji uzmanı olan herhangi bir yerde bakımının ve takibinin uygun olduğu; ancak, Trabzon İli Kamu Hastaneleri
Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 06/07/2015 günlü raporunda ise
kişinin başkasının güç ve yardımına ihtiyaç duyduğunun belirtildiği, ayrıca davacının annesi hakkında
Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Hastanesi’nce düzenlenen 02/09/2015 günlü raporda, kişide yaygın anksiyete bozukluğu ve hafif derecede demansiel bulgular tespit edildiği görülmektedir.
Bu durumda; ilgili mevzuat hükümleri ile dosyadaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde davalı idarece kadro ve ihtiyaç durumu ile kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi için gerekli koşullar gözetilerek, ilgilinin Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi emrine naklen atanmasına muvafakat verilmediği belirtilmiş olmakla birlikte; yukarıdaki mevzuat hükmü gereğince davacının mevcut görev yerinin kanunen bakmakla yükümlü bulunduğu anne ve babasının her ikisinin de bakıma muhtaç olmaları nedeniyle sağlık durumlarını tehlikeye düşüreceği dikkate alındığında, davalı idarece davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” değerlendirmelerine yer verilmiştir.
24. Somut olay özelinde yapılan incelemede; başvuranın yaklaşık beş yıldır anne ve babasından uzakta Sakarya ilinde görev yaptığı, dosyadaki bilgi ve belgelerden annesinin ve babasının belgelenmiş rahatsızlıklarının bulunduğu, yine başvuranın Sağlık Kurulu raporlarında ‘refakate ihtiyaç duyduğu ve tam bağımlı’ olduğu belirtilen babasına mahkeme kararı ile vasi olarak atandığı, idare tarafından her ne kadar başvuranın annesinin ve babasının bakımını Sakarya ilinde yapacağı ifade edilse de kişilerin ilerlemiş yaşları göz önünde bulundurulduğunda bu durumun hayatın olağan akışına uygun düşmeyeceği, yine Mardin ilinde başvuranın kardeşlerinin olduğu ve anne ve babanın bakımlarının başvuranın kardeşleri tarafından yapılacağı öne sürülse de başvuranın mahkeme kararıyla babasına vasi olarak atandığı ve esas olarak babasının bakımından kendisinin sorumlu olduğu, başvuranın ailesinden uzak kalmasının bu durumun bakım ve tedavi sürecinde sorunlara neden olabileceği, kişilerin (ve ailelerinin) sosyal, kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarının karşılanabilmesi ile psikolojileri üzerindeki olası etkileri bir bütün olarak değerlendirildiğinde başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesinin hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmektedir.
25. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın Mardin Gümrük Müdürlüğü emrine atamasının yapılması durumunda idare tarafından telafisi imkânsız bir zarar oluşmayacağı, nitekim dosyadaki bilgi ve belgelerden Mardin ilinde başvuranın derecesine haiz 9 adet boş kadro bulunduğu bilgisine ulaşıldığı, başvuranın yerine ikame bir atama yapabilme imkânının her zaman idarenin elinde olduğu; ancak tayin talebinin reddedilmesi halinde başvuranın anne ve babasının tedavi ve bakım süreciyle ilgilenemeyeceği, süreç içerisinde de başvuranın yaklaşık beş yıldır Sakarya ilinde görev yaptığı, bu kapsamda başvuranın tayin taleplerinin reddedilmesi işleminin hakkaniyet ilkesi ile bağdaşmadığı, nimet-külfet dengesi düşünüldüğünde idari işlemin İdare açısından değil başvuran açısından telafisi imkânsız zarara yol açabileceği, ilaveten bir evladın anne ve babasına karşı ailevi sorumluluklarını yerine getirebilmesine imkân tanınması gerektiği değerlendirildiğinden tayin talebinin başvuranın anne ve babasının yaşadığı sağlık sorunları gözetilerek yeniden değerlendirilmesi sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
27. 6328 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Sakarya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın anne ve babasının sağlık durumu gözetilerek tayin talebinin yeniden değerlendirilmesi hususunda TİCARET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
TİCARET BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi