|
ÖZET: Başvuran, 20-24 Mayıs 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen TENMAK Sözleşmeli Personel Alımı Giriş Sınavı’na temizlik personeli olarak katılmıştır. KPSS puan sıralamasında 1. sırada yer almasına rağmen, mülakat sonucunda kadroya yerleşememiştir. Mülakat sırasında herhangi bir ölçme değerlendirme yapılmadığını ve kendisinden daha düşük puan alan kişilerin atandığını belirterek, mülakatın iptal edilmesi ve sürecin yeniden değerlendirilmesi talebinde bulunmuştur.
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu, başvuranın mülakatında yalnızca işe giriş isteği ve temizlik tecrübesi hakkında sorular sorulduğunu, KPSS puanının ise değerlendirmeye alınmadığını ifade etmiştir. Ancak, mülakatın nasıl yapıldığına dair yeterli açıklama yapılmadığı ve puanlama kriterlerinin belirsiz olduğu tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan mülakatın hukuka aykırı olduğunu belirterek, başvuranın mülakatının iptal edilmesi ve yeniden değerlendirilmesi yönünde tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın mülakatının iptali ve yeniden değerlendirilmesi için Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu’na tavsiyede bulunulmuştur. İdare, bu tavsiyeye 30 gün içinde yanıt vermekle yükümlüdür. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/11684-S.24.17761
BAŞVURU NO : 2024/9087
KARAR TARİHİ : 23.10.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA
KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mülakat sınavı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 20-24 Mayıs 2024 tarihleri arasında yapılan TENMAK Sözleşmeli Personel Alımı Giriş
Sınavına destek temizlik personeli olarak başvuruda bulunduğunu ve başvuru yapanlar arasında KPSS puan sıralamasına göre 6 kişi alınacak kadroya, 1. Sıradan mülakata katılma hakkı elde ettiğini, 22.05.2024 tarihinde saat 11:00’da mülakat mahallinde hazır bulunduğunu, ilgili kurumun resmi web sitesinden duyurduğu 24.07.2024 tarihli ilana göre sözlü sınav sonucu ilanında kadroya yerleşmediğini ve dolayısıyla sınavı kazanamadığını öğrendiğini, mülakat görüşmesinde hiçbir ölçme değerlendirme sınavı yapılmadığını ve soru sorulmadığını buna rağmen katılanlar arasında en yüksek KPSS puanına sahip olduğu da gözönünde bulundurulduğunda mülakatı kazanamamasının hakkaniyete uygun olmadığını, kendisinden daha düşük puan alan kişilerin atandığını belirterek kendisinin başarısız sayılma nedeninin ve puanlama ile ilgili detayların açıklanmasını ve kamera kayıtlarının incelenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu E- – – sayı ve 20.08.2024 tarihli cevabi yazısı ve eklerinde özetle; TENMAK Sözleşmeli (Asli) Personel Alımı Giriş Sınavının “TENMAK
Sözleşmeli Personel Yönetmeliği” hükümlerine göre yürütüldüğü, başvuranın Temizlik görevlisi personel alımı kapsamında mülakatının yapıldığı, işe neden girmek istediğinin ve temizlik ile ilgili önceden bir tecrübesinin olup olmadığının sorulduğu, başvuran tarafından Genel Müdürlüğünde temizlik personeli olarak çalıştığı, ilçesinde ikamet ettiği ve Genel Müdürlüğünün bulunduğu
Kalaba semtine yetişmekte zorlandığı cevabının verildiği, KPSS puanının işe alım kapsamında değerlendirmeye alınmadığı, mülakattan yeterli puan alamadığı için işe alımının yapılmadığı belirtilmiştir.
/
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Türkiye Enerji, Nükleer Ve Maden Araştırma Kurumu Sözleşmeli Personel Yönetmeliğinin 5.1. “Personel seçimi” başlıklı 8 inci maddesinde Enstitü başkanı, koordinatör, iç denetçi, hukuk müşaviri, birim müdürü, mali hizmetler uzmanı, mali hizmetler uzman yardımcısı (Ek ibare:RG25/3/2023-32143) , eczacı ve destek hizmetleri uzmanı haricindeki personel pozisyonlarına giriş sınavı ile alım yapılır. Giriş sınavı yazılı ve/veya sözlü sınavdan oluşur.
….
5) (Değişik ibare:RG-25/3/2023-32143) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilenler haricindeki
giriş sınavına tabi olmayan pozisyonlara, ilan edilmeksizin alım yapılabilir. Ancak, bu şekilde istihdam edileceklerin ilgili pozisyonun şartlarına sahip olmaları ve hukuk müşaviri pozisyonunda istihdam edileceklerin ilgili pozisyon unvanını ihraz etmiş bulunmaları şarttır.” 5.2. “Sınav Komisyonu” başlıklı 10 uncu maddesinde “Başvuruların incelenmesi, giriş sınavının gerçekleştirilmesi, sonuçlarının ve itirazların değerlendirilmesi ile adayların ilan edilen şartlara uygunluğundan Sınav Komisyonu sorumludur.
(2) Komisyon; Kurum Başkanının görevlendireceği başkan yardımcısı veya enstitü başkanının başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve Kurum Başkanı tarafından Kurumdan görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder. Lüzum görülmesi halinde, öğretim üyeleri ile kamu kurum ve kuruluşlarından konusunda uzman kişiler Komisyon üyesi olarak görevlendirilebilirler. Ancak bu şekilde görevlendirilecek üye sayısı ikiyi geçemez. Aynı usulle Kurumdan iki yedek üye de belirlenir.
(3) Komisyonun başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının katıldıkları sınavda görev alamazlar.” 5.3. “Giriş sınavı” başlıklı 11 inci maddesinde “…2) Yazılı sınav yapılması durumunda sınav; klasik veya test yahut klasik ve test yöntemiyle basılı veya elektronik ortamda yapılabilir. Sınav, Kurum tarafından yapılabileceği gibi protokolle belirlenecek esaslara göre ÖSYM’ye, Millî Eğitim Bakanlığına, üniversitelere veya bu konuda uzmanlaşmış diğer kamu kurum ve kuruluşlarına da yaptırılabilir. Yazılı sınavdan başarılı sayılabilmek için en az yetmiş puan almış olmak şarttır.
(3) Sözlü sınav, adayların; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, /
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel yetenek ve genel kültürü, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, yönlerinden değerlendirilerek, ayrı ayrı puan verilmek suretiyle gerçekleştirilir. Adaylar, Komisyon tarafından (a) bendi için elli puan, (b) ila (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar her bir Komisyon üyesince ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz. Sözlü sınavdan başarılı sayılmak için Komisyon başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır.
(4)Giriş sınavında başarılı sayılmak için başarı puanının en az yetmiş olması şarttır. Sadece yazılı veya sözlü sınav yapılması halinde bu sınavlardan alınan puan başarı puanıdır. Birden fazla sınav yapılması halinde başarı puanı, bu sınavlardan alınan puanların aritmetik ortalamasından oluşur.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idari işlemin şekil ve sebep yönünden hukuka aykırı olması nedeniyle başvuranın sınavının iptali yönünde Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, sözlü sınavda sorulan soruların puanlama kriterleri ile ilgili detayların açıklanmasını ve sınavın tekrarlanmasını talep etmektedir.
8. İdari işlemlerin unsurlarını şekil, sebep, konu, maksat, yetki oluşturur. İdari işlemler tesis edilirken bu unsurlara uygun olması beklenir. Aksi halde hukuka uygun olmayan bir işlem tesis edilmiş olacağı için bu işlemin iptali gerekir.
9. İdarenin yapmış olduğu mülakat sınavında sınavın nasıl yapılacağı ilgili yönetmeliğin çeşitli maddelerinde belirtilmiştir. İlgili sınavda tutanak tutulması, komisyon belirlenmesi gibi işlemler sınavın şekline ilişkin işlemler olup ilgili işlemlerde hukuka aykırılık saptanmamıştır. Ancak tutanakta belirtilen puanların ilgili adaylara neden verildiğine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı da görülmektedir.
10. İdari işlemin unsurlarından biri de maksat unsuru olup, idari işlemler tesis edilirken asıl amacın kamu yararı ve hizmet gerekleri olması gerektiği prensibine dayanmaktadır. İdarenin savunmasında başvurana mülakatta tek bir soru sorulduğu, neden bu işe girmek istediğinin ve temizlik işi ile ilgili bir tecrübesinin olup olmadığının sorulduğu, cevaben de Genel Müdürlüğünde Temizlik personeli olarak çalıştığı ancak ikamet ettiği yere uzak olduğu için bu işe girmek istediğini ifade ettiği belirtilmiştir.
Başvuranın işe alınmaması ile ilgili başkaca bir sebep gösterilmediği görülmüştür.
11. Başvuranın işe alınmaması ile ilgili hizmet gerekleri ve kamu yararına ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığı, başvuranının hali hazırda çalışıyor olmasının gerekçe gösterildiği anlaşılmış olup, söz konusu işlemin maksat unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
12. Başvuranın yüksek bir puan alarak girmeye hak kazandığı sözlü sınavda genel kültür ve bilgi düzeyini ölçmek amacıyla önceden belirlenen soruların ve cevap anahtarlarının düzenlenmediği ve başvurana
sorulan sorulara verilen yanıtların kayıt altına alınmadığı, puanlara ilişkin herhangi bir gerekçeye de yer verilmediği anlaşılmış olup, söz konusu sınavda başvuranın başarı düzeyinin belirlenmesine ilişkin bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirilmediği kanaatine varılmıştır. Bu durum, başvuranın atamasını gerektirmemekle birlikte, başarısız sayıldığı sözlü sınavının yenilenmesini gerektirmektedir.
13. Yapılan değerlendirme neticesinde; İdare tarafından gösterilen gerekçenin maksat unsuruna aykırı olduğu ve idari işlemi sakatladığı gerekçesiyle başvuranın mülakatının yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında söz konusu ilkelere aykırı işlem tesis edildiği görülmemiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın mağduriyetinin giderilmesi kapsamında, başvuranın mülakatının iptaline ve yeniden değerlendirilmesi yönünde TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA
KURUMUNA TAVSİYEDE BULUNULMASI
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğu, Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA
KURUMUNA TEBLİĞİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi