Ek gösterge ve özel hizmet tazminatının kazanılmış hak aylık derecesine göre hesaplanması talebi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/12035-S.24.18263

BAŞVURU NO : 2024/9758

KARAR TARİHİ : 05.11.2024

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : GÜMÜŞHANE İL ÖZEL İDARESİ

Ek gösterge ve özel hizmet tazminatının kazanılmış hak aylık

BAŞVURUNUN KONUSU :

derecesine göre hesaplanması talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 08.08.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 26.05.2011 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığı Bayburt Arpalı Beldesi Camiinde İmam Hatip olarak göreve başladığını, yaklaşık 5 yıl İmam Hatip olarak görev yaptığını, 06.06.2016 tarihinde müktesep hakları saklı kalması kaydıyla, Gümüşhane İl Özel İdaresine naklen atandığını, 2016-2018 yılları arasında

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yaptığını, 21.11.2018 tarihinden itibaren 2 nci derecenin

1 inci kademesinde 3 üncü dereceli Şef kadrosunda görev yapmakta olduğunu, 657 sayılı Kanunun 43/B

bendi ile atama yoluyla kariyer sınıfının dışında bir sınıfta çalışmak durumunda kalanların, kariyer sınıfta kazanılmış hak aylıklarına göre alacakları ek göstergeden düşük olmamak üzere ek göstergeden yararlandırılarak mağdur edilmelerinin önüne geçilmesinin amaçlandığını, Sağlık Bakanlığı Strateji

Geliştirme Başkanlığının 04/04/2023 tarih ve – – sayılı yazısına istinaden

Erzincan İl Sağlık ve Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüklerinin kendisiyle aynı şartlarda İmam Hatiplik görevinde iken halen görevli oldukları kurumlara naklen geçiş yapan iki personeline mezkur mevzuat hükümleri gereğince 3600 ek göstergenin düzenlendiğini belirterek imamlıktan veri hazırlama kontrol işletmeni kadrosuna atananların ek göstergeleri daha önceki kariyerlerinin ek göstergesinden aşağı olamayacağı hükümleri nedeniyle 2023 yılı Ocak ayından geçerli olmak üzere verilen 3600 ek gösterge ile beraber yan ödeme, özel hizmet tazminatlarının da kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergeden daha düşük olamayacağı hükmü gereğince ek gösterge ve özel hizmet tazminatının da kazanılmış hak aylık derecesine göre hesaplanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Gümüşhane İl Özel

İdaresinin 06.09.2024 tarihli ve ­ ­ sayılı cevabi yazıları ve eklerinde; başvuranın

nakil öncesi kurumunda 6 ıncı dereceli İmam Hatip kadrosunda görev yaptığı ve İdarelerine 5 inci dereceli

VHKİ kadrosu ile ataması yapılmış olup, Devlet Memurları Kanunu 148 seri no’lu genel tebliğine göre ek göstergeden faydalandırılmasının mümkün bulunmadığı açıklamasına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinde, “B)Ek

Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.”,

6. 148 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde, “Ancak gerek Danıştay Onuncu

Dairesinin 25.3.1990 tarih ve 1989/845 Esas, 1990/750 sayılı Kararı gerekse Sayıştay Temyiz Kurulunun

22.6.1994 tarih ve 7508 sayılı ilamında; atama yoluyla kariyer sınıfının dışında bir sınıfta çalışmak

durumunda kalanların, kariyer sınıfta kazanılmış hak aylıklarına göre alacakları ek göstergeden düşük olmamak üzere ek göstergeden yararlandırılarak mağdur edilmemelerinin amaçlanmış olması nedeniyle madde hükmünün kariyer hizmet sınıfının dışında bir hizmet sınıfının ilk dört dereceli kadrolarına atananları kapsamakta olduğu belirtilmektedir.

Bu nedenle; 1- Anılan hükmün uygulanmasında ilgililerin kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlanabilmeleri kariyerleri dışındaki görevlere ilk atamalarının kurumların 1-4 dereceli kadrolarına olması halinde mümkün olabilecektir. Bu şekilde atanmamış olanların anılan madde gereğince kariyerleri ile ilgili ek göstergeden yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.”

hükümleri yer almıştır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, Diyanet İşleri Başkanlığında İmam Hatip olarak göreve başlayan ve Gümüşhane İl Özel

İdaresine Veri hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak ataması yapılan ve halen şef kadrosunda görev yapan başvuran, 657 sayılı Kanunun 43/B bendi gereği imam hatiplikten veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna atananların ek göstergelerinin daha önceki kariyerlerinin ek göstergesinden aşağı olamayacağı hükümleri nedeniyle ek gösterge ve özel hizmet tazminatının kazanılmış hak aylık derecesine göre hesaplanmasını talep etmektedir.

9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. Anayasa’nın 128 inci maddesinde; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri ile hak ve yükümlülükleri, aylık, ödenek ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülüklerinin; başta 657 sayılı Kanun ve diğer özel yasalarla bu yasalara uygun olarak yürürlüğe konulan alt mevzuat düzenlemelerin doğal sonucu olarak, bu düzenleyici tasarruflarda yer alan kurallar esas alınarak saptanması statü hukukunun gereğidir.

10. İlgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; atama yoluyla kariyer sınıfının dışında bir sınıfta çalışmak durumunda kalanların, kariyer sınıfta kazanılmış hak aylıklarına göre alacakları ek göstergeden düşük olmamak üzere ek göstergeden yararlandırılarak mağdur edilmemeleri amaçlanmış olmakla birlikte ilgililerin bu haktan yararlanması için kariyerleri dışındaki görevlere ilk atamalarının kurumların 1-4 dereceli kadrolarına olması gerektiği, ek gösterge haricinde yan ödeme ve özel hizmet tazminatın da bu kapsamda değerlendirilerek önceki kariyere bağlı olarak ödenmesine ilişkin ise bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

11. Başvuru dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde, başvuranın 2011 yılında Diyanet İşleri

Başkanlığı bünyesinde imam hatip olarak göreve başladığı, 2016 yılında 6/2 derece/kademeli olarak aynı derece/kademeli veri hazırlama ve kontrol işletmeni unvanlı kadroya atamasının yapıldığı, 2018 yılında da 5/1 derece/kademeli unvana atamasının yapıldığı, halihazırda ancak 2. dereceli kadroda görev yapmakta olduğu dikkate alındığında başvuranın imam hatip unvanlı kadrodan ilk atama olarak değerlendirilecek 6. dereceli veri hazırlama ve kontrol işletmeni unvanlı kadroya atamasının yapıldığı anlaşıldığından 657 sayılı Kanunun 43/B maddesi hükmü gereğince kariyer sınıfta kazanılmış hak aylıklarına göre alacakları ek göstergeden düşük olmamak üzere ek göstergeden yararlandırılmasının hukuken yerinde olmadığı ve bu kapsamda söz konusu hükmün uygulanmaması yönünde tesis edilen işlemlerde de hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

12. Başvuranın iddiaları, idarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat ve emsal yargı kararları ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın ek gösterge ve özel hizmet tazminatının kazanılmış hak aylık derecesine göre hesaplanması talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzincan İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURAN ile GÜMÜŞHANE İL ÖZEL İDARESİNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi