|
ÖZET: Başvuru, Mersin Şehir Hastanesi Başhekimliği tarafından gerçekleştirilen geçici görevlendirmelerin hizmet gereklerine aykırı olduğu iddiasıyla yapılmıştır. Başvuran, 01.07.2024 tarihinde, kardiyoloji klinik şefinin eleman azaltma talebi doğrultusunda, kendisiyle birlikte üç röntgen teknisyeninin geçici göreve gönderildiğini belirtmektedir. Bu durumun, personel arasında mobing, iş yükünün artması ve hasta güvenliğinin tehlikeye girmesi gibi olumsuz sonuçlar doğurduğunu ifade etmektedir. Başvuran, geçici görevlendirmelerin gönüllülük esasına göre yapılmasını ve farklı birimlerden de personel görevlendirilmesini talep etmiştir.
İdare, başvuranın geçici görevlendirmesinin, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından talep edilen röntgen teknisyeni ihtiyacına dayandığını ve bu nedenle talebin dostane bir çözümle sonuçlandırılamayacağını açıklamıştır. Ayrıca, başvuranın dilekçesinin İnsan Kaynakları Birimi’ne ulaşmadığı ve bu nedenle işlem yapılmadığı belirtilmiştir. İdare, geçici görevlendirmelerin yasal çerçevede gerçekleştirildiğini ve kamu yararını gözettiğini savunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin, kararın gerekçesini belirtmesine rağmen, başvuranın hangi mercilere başvurabileceği konusunda bilgi vermemesi, iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı anlamına gelmektedir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/1922-S.25.2958
BAŞVURU NO : 2024/10989
KARAR TARİHİ : 21.02.2025
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MERSİN ŞEHİR HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Geçici görevlendirmenin hizmet gereklerine aykırı yapıldığı iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04.09.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 27.06.2024 tarihinde anayasal hakkı olan Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurduktan sonra kanun, yönetmelik, usul ve esaslardan uzak bir şekilde, aynı birimden kendisiyle birlikte 3 röntgen teknisyeninin, kardiyoloji klinik şefinin eleman azaltılması isteğiyle 01.07.2024 tarihinde geçici göreve gönderildiğini, geçici göreve giden röntgen teknisyenlerine ve geride kalan birimdeki eksik personel ile çalışan röntgen teknisyenlerine mobing uygulamaya devam edildiğini, aynı zamanda personel iş yükünün artırılarak hasta güvenliği ve sağlığının riske atıldığını, sağlık hizmet kalitesinin düşürüldüğünü, personel eksikliğinden dolayı gecikmeli başlayan vakalar olduğunu, iş yükü artışı sebebiyle personelde oluşan sağlık problemlerinin göz ardı edildiğini, personele verilen istirahat raporunun idareciler tarafından rapor verilen hekim üzerinde baskı kurularak iptal edildiğini, personelin çalışmaya zorlandığını, 29.08.2024 tarihli barkod numaralı tutanağa istinaden yine röntgen teknisyeni eksikliğinden dolayı klinik şefi doktorun, sorumlu hemşire ve teknisyenin bilgisi dahilinde vakalara cihazı kullanmak üzere röntgen teknisyeni yerine yetkisiz personel ile (hemşire veya medikal personel) devam edildiğini belirterek; geçici görevlendirmelerin hizmet puanı gönüllülük esası gibi bir sıralama ölçütüne tabi tutulmasını, aynı birimden aynı anda 3 kişi yerine diğer birimlerden de personel görevlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 9.10.2024 tarihli ve – / -S. sayılı bilgi ve belge yazısına cevaben gönderilen Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Dostane çözüm için şartlar değerlendirilerek çözüm için azami çaba gösterildiği, ancak Devlet
Hastanesinin İl Sağlık Müdürlüğüne hitaplı 23.07.2024 tarih ve sayılı yazısı ile ihtiyaca binaen
röntgen teknisyeni/teknikeri talep edildiğinden, ve
İl Sağlık Müdürlüğünün 31.07.2024 tarih ve sayılı yazısına ekli Valilik Makamının
30.07.2024 tarih ve sayılı onayları ile tebliğ tarihinden itibaren 2 (İki) ay süreyle Devlet
Hastanesine görevlendirildiklerinden talebin dostane çözüm kapsamında sonuçlandırılamadığı,
2.2. Başvuranın geçici görevinin yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındaki 01.08.2024 tarihli dilekçesi ile ilgili Dokuman Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden yapılan araştırmada, mezkur dilekçenin DYS üzerinden Hastanenin İnsan Kaynakları Birimine gönderildiği, ancak dilekçe aslının personel tarafından
İnsan Kaynakları Birimine teslim edilmediğinden işlem yapılamadığının anlaşıldığı, ancak başvuran ile birlikte İl Sağlık Müdürlüğünün 31.07.2024 tarih ve sayılı yazısına ekli Valilik Makamının
30.07.2024 tarih ve sayılı onayları görevlendirilen ve başvuranla aynı görevi yapan Sağlık
Teknikeri geçici görevlerinin yeniden değerlendirilmesi (iptal edilmesi) hakkındaki
01.08.2024 tarihli dilekçesinin, 26.08.2024 tarihli ve sayılı yazı ekinde İl Sağlık Müdürlüğüne
gönderildiği, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 28.08.2024 tarihli ve sayılı yazı ile Başhekimliğe bilgi verildiği, söz konusu cevabi yazıda da görevlendirmenin Devlet Hastanesinin İl Sağlık
Müdürlüğüne hitaplı 23.07.2024 tarih ve sayılı ihtiyaç yazısına ve Hastanenin 29.07.2024 tarih ve yazısına binaen yapıldığından talep hakkında herhangi bir işlem yapılamadığının ifade edildiği,
Hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kurumlar arası geçici süreli görevlendirme” başlıklı Ek 8 inci maddesinde; “Memurlar, geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları kurumun izni ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında aşağıda belirtilen
şartlarla geçici süreli olarak görevlendirilebilir:
a) Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, memurun görevlendirileceği kurumda göreve ilişkin 4 üncü ve daha yukarı bir dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır.
b) Geçici süreli görevlendirilen memurlar, geçici süreli olarak görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür.
c) Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar, yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, aylıkları ile diğer malî ve sosyal haklarını kurumlarından alır. Bu memurların kadroları ile ilişkileri, kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları devam eder.
d) Geçici süreli görevlendirme süresi bir yılda altı ayı geçemez. Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri için geçici görevlendirme süresi en çok iki yıldır; gerekli görülmesi hâlinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
e) Geçici süreli görevlendirmenin, memurların göreviyle ilgili olması şarttır.
/
f) Geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır.
Birinci fıkrada belirtilen hâller dışında memurlar, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması hâlinde kurumlarınca, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli olarak görevlendirilebilir.”
6. 27.6.1989 tarihli 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kurumlararası geçici görevlendirme” başlıklı Ek-25 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.”
6.1. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine dayanılarak hazırlanan
Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinde; “…Geçici görevlendirmeye ilişkin onay işlemleri, bakanlıklarda bakan, diğer kurumlarda en üst yöneticilerin onayıyla tekemmül eder. Bakan veya en üst yönetici onay yetkisini alt makamlara devredebilir.
(2) Geçici görevlendirme en fazla bir yıl olarak yapılabilir ve her defasında bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.
(3) Kesintili ya da kesintisiz olarak bu Yönetmelik kapsamında toplamda altı ayı geçen geçici görevlendirmelerde personelin muvafakatinin alınması şarttır…”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran özetle, aynı birimden kendisiyle birlikte 3 röntgen teknisyeninin, kardiyoloji klinik şefinin eleman azaltılması isteğiyle geçici göreve gönderildiğini belirterek; aynı birimden aynı anda 3 kişi yerine diğer birimlerden de personel görevlendirilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak idare; Devlet Hastanesinin İl Sağlık Müdürlüğüne hitaplı yazısı ile ihtiyaca binaen röntgen teknisyeni/teknikeri talep edildiğinden, başvuran ile birlikte iki çalışanın daha Valilik
Makamının onayları ile tebliğ tarihinden itibaren iki ay süreyle Devlet Hastanesine görevlendirildiklerini belirtmiştir.
10. Başvuranın geçici görevlendirmelerin hizmet puanı, gönüllülük esası gibi bir sıralama ölçütüne tabi tutulması, aynı birimden 3 kişi yerine diğer birimlerden de personel görevlendirilmesi, idarenin tutum ve eylemlerini insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde hukuk ve hakkaniyet çerçevesinde gerçekleştirmesi talepleri ile ilgili yapılan incelemede, mevzuat kısmında yer verilen Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme
Yönetmeliği uyarınca, herhangi bir kadro veya pozisyona dayalı olarak çalışan tüm kamu personeli
/
hakkında kurumlararası geçici görevlendirme yönetmeliğinin uygulanabileceği, yönetmelikte, geçici görevlendirmelerde muvafakati verecek yetkili makamların; Bakanlıklarda Bakan, diğer kurumlarda en üst yönetici olarak belirlendiği, ayrıca, Bakan ve en üst yöneticinin bu yetkilerini alt makamlara devredebilmelerinin mümkün kılındığı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesinde de bahsedildiği üzere bu yönetmeliğe göre yapılacak geçici görevlendirmelerin süresinin en fazla 1 (bir)
yıl olarak belirlendiği, bu sürenin her seferinde 1 (bir) yılı aşmamak üzere uzatılabileceği, kesintili ya da kesintisiz olmak üzere görevlendirme süresinin 6 (altı) ayı geçmesi halinde ilgili personelin muvafakatinin şart koşulduğu anlaşılmaktadır.
11. Bilindiği üzere, kamu hizmetlerinin her birinin nasıl yerine getirileceğinin ve alınacak kararların içeriğinin yasalarla önceden ayrıntılı bir şekilde saptanması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenledir ki, görevlerinin niteliği açısından kamu idarelerine belli konularda takdir yetkisi tanımak zorunludur. Kanun koyucu, idarelerin görev ve yetkilerinin sınırlarını çizerken, belirli bir konuda karar alıp almama veya alacağı kararlar arasından seçim yapma konusunda, ayrıca yetkileri kullanıp kullanmamada ve kullanılmasının gereklerini saptamada, idareleri az ya da çok serbest bırakabilmektedir. Bu gibi durumlarda idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Prof. Dr. A. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”
Güncelleştirilmiş 14. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara, 2000, s.277)
12. Hiç kuşkusuz takdir yetkisinin bulunması idarenin keyfi davranması anlamına gelmemektedir. İdare bu takdir yetkisini kullanırken mevzuatın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, bu yetkiyi yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında başka bir amaç için kullanmamalı ve kamu hizmeti gereğine uygun olarak kullanmalıdır.
13. Takdir yetkisinde, öncelikle dikkate alınması gereken konu, idareye takdir yetkisi veren bir kanunun olup olmadığı ve daha sonra da takdir yetkisinin kanunî sınırlar içerisinde kullanılıp kullanılmadığıdır.
Kamu hizmetinin en iyi şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idare, bunun koşullarını belirlemede takdir yetkisine sahip olup, kamu personeli ihtiyacının karşılanmasında, bu yetkinin, hizmet gerekleri ve kamu yararı ölçütü dikkate alınarak kullanılması gerekliliği mevzuatta düzenlenmiştir.
14. Başvuruya konu olayda, Devlet Hastanesinin İl Sağlık Müdürlüğüne hitaplı yazısı ile ihtiyaca binaen röntgen teknisyeni/teknikeri talep edilmesi neticesinde, geçici görevlendirmeye yetkili makam olan
Valilik Makamının onayı doğrultusunda, başvuran ile birlikte iki çalışanın muvafakatleri aranmaksızın iki ay süreyle Devlet Hastanesine görevlendirildikleri anlaşılmaktadır. İdarenin bahse konu geçici görevlendirme işleminde, yukarıda yer verilen takdir yetkisinin kamu yararı dışında bir amaçla kullanıldığına dair herhangi bir tespitte bulunulmamıştır.
15. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; buraya kadar anlatılanların ışığında başvuran hakkında idarece tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde gönderdiği, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine ve “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi
mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MERSİN ŞEHİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ
BAŞHEKİMLİĞİNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi