|
ÖZET: Başvuru, Mersin Şehir Hastanesi Başhekimliği tarafından yapılan geçici görevlendirmenin hizmet gereklerine aykırı olduğu iddiasıyla ilgilidir. Başvuran, 30.07.2024 tarihinde kendisi ve iki arkadaşının geçici görevlendirilmesine dair bilgi talep etmiş, iptal talebine olumlu veya olumsuz bir yanıt alamamıştır. İdarenin, görevlendirme sürecinde gönüllülük esasını veya başka bir kriteri göz önünde bulundurmadığını, bu durumun keyfi bir uygulama olduğunu savunarak, durumu düzeltmesini istemektedir.
İdare, geçici görevlendirmenin Erdemli Devlet Hastanesi’nin ihtiyacı doğrultusunda yapıldığını ve başvuranın sendika temsilcisi olmasının, görevin iptaline neden olamayacağını belirtmiştir. Ayrıca, geçici görevlendirmelerin yasal çerçevede gerçekleştirildiği ve başvuranın iddialarının hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin, geçici görevlendirme sürecinde gerekli yasal prosedürleri takip ettiği ve başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları dikkate alındığında, geçici görevlendirmenin hukuka uygun olduğu ve başvurunun reddedilmesi gerektiği belirlenmiştir. Başvuru sahibinin, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/1924-S.25.2960
BAŞVURU NO : 2024/10999
KARAR TARİHİ : 21.02.2025
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MERSİN ŞEHİR HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Geçici görevlendirmenin hizmet gereklerine aykırı yapıldığı iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04.09.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; kendisi ve Koroner Anjiyografi biriminden iki arkadaşı için 30.07.2024 tarihli geçici görevlendirme emri geldiğini, 01.08.2024 tarihinde geçici görevlendirmenin hangi usul ve esaslara göre yapıldığı hakkında bilgi almak için dilekçe ile başvuru yaptığını, 28.08.2024 tarihli yazı ile geçici görevinin iptal edilmeyeceğinin tarafına bildirildiğini, ayrıca 06.08.2024 tarihli dilekçe ile
Sendikası iş yeri temsilcisi olduğunu, geçici görevinin bu duruma istinaden iptal edilmesini talep ettiğini, olumlu ya da olumsuz cevap alamadığını, bu görevlendirme emrinde herhangi bir gönüllülük esası, hizmet puanı ya da başka bir kriter gözetilmediğini, görevlendirmeye gönderilen üç kişinin ortak paydasının steril malzeme açma konusunda dilekçe vermek olduğundan, idarenin geçici görevlendirmeye kişi seçimi konusunda keyfi davrandığını, bilgi alma hakkını kullandığı için idare tarafından cezalandırıldığını düşündüğünü belirterek; durumun düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 9.10.2024 tarihli ve – – sayılı bilgi ve belge yazısına cevaben gönderilen Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Dostane çözüm için şartlar değerlendirilerek çözüm için azami çaba gösterildiği, ancak Erdemli Devlet
Hastanesinin İl Sağlık Müdürlüğüne hitaplı 23.07.2024 tarih ve sayılı yazısı ile ihtiyaca binaen röntgen teknisyeni/teknikeri talep edildiğinden, , ve
’in İl Sağlık Müdürlüğünün 31.07.2024 tarih ve sayılı yazısına ekli Valilik Makamının
30.07.2024 tarih ve sayılı onayları ile tebliğ tarihinden itibaren 2 (İki) ay süreyle Erdemli Devlet
Hastanesine görevlendirildiklerinden talebin dostane çözüm kapsamında sonuçlandırılamadığı,
2.2. ’ın geçici görevlerinin yeniden değerlendirilmesi (iptal edilmesi) hakkındaki
01.08.2024 tarihli dilekçesinin, 26.08.2024 tarihli ve sayılı yazı ekinde İl Sağlık Müdürlüğüne
gönderildiği, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 28.08.2024 tarihli ve sayılı yazı ile Başhekimliğe bilgi verildiği, söz konusu cevabi yazıda da görevlendirmenin Erdemli Devlet Hastanesinin İl Sağlık
Müdürlüğüne hitaplı 23.07.2024 tarih ve sayılı ihtiyaç yazısına ve Hastanenin 29.07.2024 tarih ve yazısına binaen yapıldığından talep hakkında herhangi bir işlem yapılamadığının ifade edildiği,
2.3. Başvuranın Sendikası ( ) işyeri temsilcisi olması nedeni ile geçici görevinin iptal edilmesi hakkındaki 06.08.2024 tarihli dilekçesinin, 08.08.2024 tarihli ve sayılı yazı ekinde İl Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği, Dokuman Yönetim Sisteminde (DYS) yer alan notlardan Sendikası ( ) yetkili sendika olmadığından mezkur dilekçe hakkında işlem yapılamadığı ve personelin konu hakkında bilgilendirildiği,
2.4. Erdemli Devlet Hastanesinin ihtiyacına binaen röntgen teknisyeni/teknikeri talep edildiğinden, İl
Sağlık Müdürlüğü tarafından da Hastane Başhekimliğinden röntgen teknisyeni/teknikeri ismi talep edildiğinden, personelin o dönemde görev yaptığı Koroner Anjiografi Ünitesinde yeni bir personel planlamasına gidilmesi nedeniyle, hizmet aksamayacak şekilde 3 (üç) röntgen teknisyeni/teknikeri isminin verilmesi uygun görüldüğü ve , ve ’in isimlerinin bildirildiği, İl Sağlık Müdürlüğünün 31.07.2024 tarih ve 2 sayılı yazısına ekli Valilik Makamının
30.07.2024 tarih ve sayılı onayları ile de adı geçen personelin tebliğ tarihinden itibaren 2 (İki)
ay süreyle Erdemli Devlet Hastanesine görevlendirildiği,
Hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi” başlıklı değişik 18 inci maddesinde; “Kamu görevlileri, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların bu Kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir işleme tâbi tutulamaz ve görevlerine son verilemez. Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi ile sendika ve sendika şube yöneticilerinin işyerini haklı bir sebep olmadıkça ve sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştiremez. Kamu işvereni kamu görevlileri arasında sendika üyesi olmaları veya olmamaları nedeniyle bir ayırım yapamaz.”
5.1. “İşyeri sendika temsilcileri” başlıklı 23 üncü maddesinde; “İşyerlerinde kamu görevlilerinden en çok üye kaydetmiş sendika işyeri temsilcisi seçmeye yetkilidir. Sendika temsilcileri, işyerlerinde, üyelerinin
işveren veya işyeri ile ilgili sorunlarını dinlemek, ilgili yerlere iletmek ve sendika ile işveren arasında iletişim sağlamak amacıyla, sendikaların tüzüklerinde belirtilen yetkili kurullar tarafından bir genel kurul dönemi için işyerinden seçilirler…, İşyeri sendika temsilcileri bu görevlerini işyerinde, haftada iki saat olmak üzere yerine getirirler. Temsilciler bu sürede izinli sayılırlar. Kamu işvereni, yönetim ve hizmetin işleyişini engellemeyecek biçimde sendika temsilcilerine çalışma saatleri içinde ve dışında görevlerini yapabilmeleri için imkânlar ölçüsünde kolaylıklar sağlar.”
6. 27.6.1989 tarihli 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kurumlararası geçici görevlendirme” başlıklı Ek-25 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.”
6.1. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine dayanılarak hazırlanan
Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinde; “…Geçici görevlendirmeye ilişkin onay işlemleri, bakanlıklarda bakan, diğer kurumlarda en üst yöneticilerin onayıyla tekemmül eder. Bakan veya en üst yönetici onay yetkisini alt makamlara devredebilir.
(2) Geçici görevlendirme en fazla bir yıl olarak yapılabilir ve her defasında bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir.
(3) Kesintili ya da kesintisiz olarak bu Yönetmelik kapsamında toplamda altı ayı geçen geçici görevlendirmelerde personelin muvafakatinin alınması şarttır…”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran özetle, idarenin geçici görevlendirilecek kişilerin seçimi konusunda keyfi davrandığını belirterek; durumun düzeltilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak idare; Erdemli Devlet Hastanesinin İl Sağlık Müdürlüğüne hitaplı yazısı ile ihtiyaca binaen röntgen teknisyeni/teknikeri talep edildiğinden, başvuran ile birlikte iki çalışanın daha Valilik
Makamının onayları ile tebliğ tarihinden itibaren iki ay süreyle Erdemli Devlet Hastanesine görevlendirildiklerini belirtmiştir.
10. Başvuranın idarenin geçici görevlendirilecek kişilerin seçimi konusunda keyfi davrandığı yönündeki iddiası ve Sendikası iş yeri temsilcisi olması nedeniyle geçici görevinin iptal edilmesi talebi ile ilgili yapılan incelemede, mevzuat kısmında yer verilen Kurumlar Arası Geçici
Görevlendirme Yönetmeliği uyarınca, herhangi bir kadro veya pozisyona dayalı olarak çalışan tüm kamu personeli hakkında kurumlararası geçici görevlendirme yönetmeliğinin uygulanabileceği, yönetmelikte,
geçici görevlendirmelerde muvafakati verecek yetkili makamların; Bakanlıklarda Bakan, diğer kurumlarda en üst yönetici olarak belirlendiği, ayrıca, Bakan ve en üst yöneticinin bu yetkilerini alt makamlara devredebilmelerinin mümkün kılındığı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesinde de bahsedildiği üzere bu yönetmeliğe göre yapılacak geçici görevlendirmelerin süresinin en fazla 1 (bir)
yıl olarak belirlendiği, bu sürenin her seferinde 1 (bir) yılı aşmamak üzere uzatılabileceği, kesintili ya da kesintisiz olmak üzere görevlendirme süresinin 6 (altı) ayı geçmesi halinde ilgili personelin muvafakatinin şart koşulduğu,
10.1. Öte yandan Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununda geçen “görev yerinin değiştirilme sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilmesi” ibaresinin, kasıtlı olarak sendika yöneticiliği ve iş yeri sendika temsilciliği görevine binaen yapılan görev yeri değişikliklerinin önüne geçilmesini amaçladığı, sendika yöneticilerine ve iş yeri sendika temsilcilerine tanımış bulunulan görev yerinin değiştirilmemesi güvencesinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarının, sendika yöneticilerinin görev yerlerini haklı bir sebebe dayanması ve bu sebebin açık ve kesin bir şekilde belirtilmesi kaydıyla değiştirebilme yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
11. Bilindiği üzere, kamu hizmetlerinin her birinin nasıl yerine getirileceğinin ve alınacak kararların içeriğinin yasalarla önceden ayrıntılı bir şekilde saptanması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenledir ki, görevlerinin niteliği açısından kamu idarelerine belli konularda takdir yetkisi tanımak zorunludur. Kanun koyucu, idarelerin görev ve yetkilerinin sınırlarını çizerken, belirli bir konuda karar alıp almama veya alacağı kararlar arasından seçim yapma konusunda, ayrıca yetkileri kullanıp kullanmamada ve kullanılmasının gereklerini saptamada, idareleri az ya da çok serbest bırakabilmektedir. Bu gibi durumlarda idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Prof. Dr. A. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”
Güncelleştirilmiş 14. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara, 2000, s.277)
12. Hiç kuşkusuz takdir yetkisinin bulunması idarenin keyfi davranması anlamına gelmemektedir. İdare bu takdir yetkisini kullanırken mevzuatın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, bu yetkiyi yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında başka bir amaç için kullanmamalı ve kamu hizmeti gereğine uygun olarak kullanmalıdır.
13. Takdir yetkisinde, öncelikle dikkate alınması gereken konu, idareye takdir yetkisi veren bir kanunun olup olmadığı ve daha sonra da takdir yetkisinin kanunî sınırlar içerisinde kullanılıp kullanılmadığıdır.
Kamu hizmetinin en iyi şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idare, bunun koşullarını belirlemede takdir yetkisine sahip olup, kamu personeli ihtiyacının karşılanmasında, bu yetkinin, hizmet gerekleri ve kamu yararı ölçütü dikkate alınarak kullanılması gerekliliği mevzuatta düzenlenmiştir.
14. Başvuruya konu olayda, Erdemli Devlet Hastanesinin İl Sağlık Müdürlüğüne hitaplı yazısı ile ihtiyaca binaen röntgen teknisyeni/teknikeri talep edilmesi neticesinde, geçici görevlendirmeye yetkili makam olan
Valilik Makamının onayı doğrultusunda, başvuran ile birlikte iki çalışanın muvafakatleri aranmaksızın iki ay süreyle Erdemli Devlet Hastanesine görevlendirildikleri anlaşılmaktadır. İdarenin bahse konu geçici görevlendirme işleminde, yukarıda yer verilen takdir yetkisinin kamu yararı dışında bir amaçla kullanıldığına dair herhangi bir tespitte bulunulmamıştır.
15. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; buraya kadar anlatılanların ışığında başvuran hakkında idarece tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde gönderdiği, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine ve “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MERSİN ŞEHİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ
BAŞHEKİMLİĞİNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi