|
ÖZET: Başvuran, Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulu tarafından 27.09.2011 tarihinde verilen, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca 1 yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından silinmesini talep etmiştir. Başvuru, 09.09.2024 tarihinde yapılmış olup, Sağlık Bakanlığı tarafından verilen cevapta, disiplin cezalarının geri alınmasının yargı kararı ile mümkün olduğu ve başvuranın özlük dosyasında başka disiplin cezalarının bulunduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, talebin reddedilmesi uygun görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 133. maddesi, disiplin cezalarının belirli süreler geçtikten sonra özlük dosyasından silinmesini düzenlemektedir. Ancak, başvuranın durumu incelendiğinde, daha önceki disiplin cezaları ve müfettiş raporları göz önüne alınarak, cezanın silinmesi yönünde bir karar verilmemiştir. İdarenin bu konudaki takdir yetkisi, hukuka ve hakkaniyete uygun bir şekilde kullanılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın cezasının özlük dosyasından silinmesi talebi, mevcut disiplin cezaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde reddedilmiştir. Başvuru sahibi, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12730-S.24.19231
BAŞVURU NO : 2024/11184
KARAR TARİHİ : 21.11.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi talebi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09.09.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulunun 27.09.2011 tarih ve sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 125 inci maddesinin birinci fıkrasının (D/c) bendi gereğince verilen 1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, anılan Kanunun 133 üncü maddesi gereğince özlük dosyasından silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Sağlık Bakanlığının
11.10.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Kamu hizmetlerinin belli düzen içerisinde yürütülmesi için gerekli tedbirlerden olan disiplin cezasını vermeye yetkili organlar, bu organların teşkili, kararların oluşturulması, bu kararlara itiraz ve bu sürecin her safhası sıkı şekil şartlarına bağlandığı; dolayısıyla, yetkili kurul ve makamlarca verilip, varsa itiraz ve onay makamlarından geçerek kesinleşen disiplin cezası kararlarının, geri alınması veya yerine başka bir cezanın verilmesi, herhangi bir sebeple kaldırılması, ancak yargı kararı ile disiplin cezasının ağırlığına göre belli süreler geçtikten sonra (657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesine göre verilen disiplin cezaları için) sicil dosyasından silinmesi ile ortadan kaldırılabildiği, 2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesindeki hüküm gereğince; kayıtların tetkikinde adı geçen hakkında Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulunun 27.09.2011 tarihli ve sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin birinci fıkrasının (D/c) bendi gereğince verilen 1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının mezkur Kanunun 133 üncü maddesi
gereğince özlük dosyasından silinmesi talebinin, adı geçenin ceza taltif durumunu gösteren belge incelendiğinde silinmesi talep edilen ceza dışında başka disiplin cezalarının bulunduğu göz önüne alınarak, Genel Müdürlük Makamının 19.08.2024 tarihli ve sayılı onayı ile özlük dosyasından silinmesinin uygun görülmediği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin cezalarının bir süre sonra özlük dosyasından silinmesi” başlıklı 133 üncü maddesinde, “Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir.
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar özlük dosyasına işlenir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulunun 27.09.2011 tarih ve sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 125 inci maddesinin birinci fıkrasının (D/c) bendi gereğince verilen 1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, anılan Kanunun 133 üncü maddesi gereğince özlük
dosyasından silinmesini talep etmektedir.
8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesi gereğince, Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memurun uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebileceği, memurun, bu süre içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu kararın özlük dosyasına işleneceği, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra bu hükmün uygulanacağı düzenlenmiş bulunmakta olup; konuya ilişkin ilgili idarenin takdir yetkisinin bulunduğu görülmektedir.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkelerinden biridir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, verdiği kararlar ve işlemlerde objektif, gerçekçi ve hukuken geçerli sebeplere ve somut delillere dayanması gerektiği, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
10. İdare tarafından dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; başvuran hakkında yürütülen soruşturma neticesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin birinci fıkrasının (D/c) bendi “Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak” hükmü uyarınca
Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulunun 27.09.2011 tarih ve sayılı kararı ile 1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verildiği; anılan Kanunun 133 üncü maddesi gereğince söz konusu cezanın özlük dosyasından silinmesi talebine ilişkin olarak, Kanun maddesinin “kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.” hükmü kapsamında, Ordu İl Disiplin Kurulunun 19/04/2024 tarih ve
11 sayılı Kararında, söz konusu cezanın özlük dosyasından silinmesinin uygun olduğuna, kararın atamaya
yetkili amirin takdirine sunulmak üzere Ordu İl Sağlık Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine, Genel Müdürlük Makamının 19.08.2024 tarihli ve sayılı onayı ile; adı geçenin ceza taltif durumunu gösterir belgeler ile Ordu İl Disiplin Kurulunun 19/04/2024 tarih ve sayılı mütalaası ve adı geçen hakkında düzenlenen 06/05/2021 tarih ve sayılı müfettiş raporu incelenmiş olup, anılan cezanın özlük dosyasından silinmesinin uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Söz konusu belgelerden; başvuran hakkında 10/12/2021 tarihli kınama, 10/12/2021 tarihli aylıktan kesme, 16/06/2021 tarihli kademe ilerlemesinin durdurulması, 27/09/2011 tarihli kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarının bulunduğu anlaşılmaktadır.
11. Bu kapsamda, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından silinmesi konusunda, disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra değerlendirilerek karar verme açısından idarenin takdir yetkisinin bulunduğu açık olup; ilgili idare tarafından başvuran hakkında başka disiplin cezalarının bulunduğu ve hakkında düzenlenen müfettiş raporları göz önünde bulundurularak disiplin cezasının özlük dosyasından silinmemesi yönünde kanaat çerçevesinde başvuruya konu talebin reddedilmesinde kullanılan takdir yetkisinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının üzerinden 10 yıl geçmesi nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133
üncü maddesi gereğince özlük dosyasından silinmesi talebinin reddi yönündeki işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ordu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi