|
ÖZET: Başvuran, Marmara Ceza İnfaz Kurumu Kampüs Yerleşkesi’ne kendi aracıyla giriş yapma talebinde bulunmuş, bu isteği güvenlik endişeleri ve emsal personelin araçla girişine izin verilmesi gerekçeleriyle desteklemiştir. Ancak, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, yalnızca belirli personelin acil durumlar ve sağlık nedenleriyle araçla girişine izin verildiği, diğer personelin ise servis araçlarını kullanarak kampüse ulaşabileceği belirtilmiştir. Başvuranın talebinin reddedilmesi, güvenlik önlemleri ve kampüs içindeki araç sayısının sınırlandırılması gibi gerekçelere dayandırılmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddini hukuka uygun bulmuş ve başvuranın güvenlik endişelerinin, diğer personelin de benzer durumda olmasından dolayı yeterli bir gerekçe oluşturmadığını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın görev tanımının acil durumlar gerektirmediği ve kampüs içindeki güvenlik önlemlerinin gerekliliği vurgulanmıştır. İdarenin, başvuranla ilgili işlemlerinin gerekçeli ve zamanında yapıldığı, ancak başvuru yollarının belirtilmediği için iyi yönetim ilkelerine tam olarak uyulmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve bu karar, ilgili mercilere tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/943-S.25.1473
BAŞVURU NO : 2024/12419
KARAR TARİHİ : 29.01.2025
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAKIRKÖY ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET
BAŞVURUYA KONU İDARE :
KOMİSYONU
BAŞVURUNUN KONUSU : Marmara Ceza İnfaz Kurumu Kampüs Yerleşkesi içerisine kendi aracı ile giriş çıkış yapabilme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08.10.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Marmara Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda olarak görev yaptığını, aynı zamanda İdare Gözlem Kurulu üyesi olduğunu, bu sebeple Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü ile ikamet ettiği Ceza İnfaz Kurumları
Kampüsü Lojmanları arasında saldırıya uğrama endişesi taşıdığını, kampüse araçla girmek için talepte bulunduğunu, kendisiyle emsal nitelikte birçok personelin kampüse araçla girişine izin verilirken tarafına izin verilmemesinin haksızlık olduğunu belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 16.01.2025 tarih ve B. / sayılı cevabi yazısı ve eklerinde; 2.1. Marmara Ceza İnfaz Kurumu Kampüs Yerleşkesi içerisine Ceza İnfaz Kurumlarında görev yapan
Kurum 1. Müdürü, 2. Müdürleri, İdare Memuru ve Kurum Doktorlarının nöbet ve (7/24) acil durumlar nedeniyle araçla giriş çıkış yapabildikleri, ayrıca gebelik ve sağlık nedeniyle yürümesine engel durumu olanların doktor raporu ile belgelendirmeleri koşuluyla giriş çıkış yapmalarına izin verildiği, Ceza İnfaz
Kurumlarında çalışan diğer tüm personelin mesai saatleri içerisinde servis araçlarını, mesai saatleri sonrasında kuruma intikali gerekebilecek personelin ise kuruma tahsis edilen araçla giriş çıkış
/
yapabildikleri, ayrıca Kampüs yerleşkesinin girişinde personel için ayrılmış otoparkın bulunduğu, buraya kadar aracıyla giriş yapmasına engel bir durumun söz konusu olmadığı, sonrasında yine otoparkta yer alan ve kurum personellerinin otoparktan kurumlara ulaşımlarını sağlayacak servis araçlarının bulunduğu, ilgili personelin de servis araçlarını kullanarak ceza infaz kurumuna ulaşımını sağlayabileceği, 2.2. Marmara Ceza İnfaz Kurumu Kampüs Yerleşkesinde 11 farklı Ceza İnfaz Kurumunda güncel olarak toplam 29.054 hükümlü ve tutuklunun barındırılmakta olduğu, Ceza İnfaz Kurumlarının mahiyetleri gereği en üst düzeyde güvenlik önemleri alınması gereken kurumlardan olduğu, kampüs asayişi ve güvenliği nedeniyle sirkülasyonun az olması amacıyla araç sayısının minimum seviyede tutulduğu, aynı zamanda kampüs içerisinde yer alan ceza infaz kurumları otopark alanlarının kısıtlı olduğu, kapasite üzerinde araç bulunmasının ring araçlarının, çöp kamyonlarının ve kurum kantinlerine ürün getiren büyük tonajlı araçların giriş çıkışlarına engel olduğu, 2.3. Başvuranın görev tanımı itibariyle ceza infaz kurumlarının güvenliği ve acil işleyişleriyle ilgili kuruma hemen intikal etmesi gereken bir görev tanımının olmadığı, önemli ve eğitim ile ilgili ivedi bir iş olması halinde ise kurum aracıyla ceza infaz kurumuna intikalinin sağlanabileceği, ilgili personelin Marmara Ceza
İnfaz Kurumları lojmanında ikamet ettiği, lojmandan ceza infaz kurumlarına kadar servislerin bulunduğu, birçok personelin bu servisleri kullanarak ceza infaz kurumlarına intikal ettiği, Ayrıca, kendisiyle emsal olan birçok personelin aracıyla giriş çıkış yaptığını belirtmiş ise de yukarıda izah edilen sınırlı sayıdaki nöbet ve acil durumlar sebebiyle kuruma intikal etmesi gereken kurum personeli ile, gebelik ve sağlık nedeniyle yürümesine engel durumu olduğu doktor raporu ile belgelendirilenler dışında hiçbir personelin, aynı şekilde ceza infaz kurumlarında görev yapan diğer öğretmenlerin de araçları ile ceza infaz kurumuna girişine izin verilmediği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına
sahiptir. Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un “Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi” başlıklı 89 uncu maddesinde, “(1) Hükümlüler, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve
/
gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulur. (2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezaları dikkate alınır. (…)”
6. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Yönetmeliğin,
6.1. “Personelin genel tutumu” başlıklı 17 inci maddesinde, “(1) Kurumlarda çalışan personel, kamu görevlilerinin tâbi olduğu mevzuata uygun hareket eder.”
6.2. “İdare ve gözlem kurulu” başlıklı 22 inci maddesinde, “(1) İdare ve gözlem kurulu; kurum müdürünün başkanlığında, gözlem ve sınıflandırmadan sorumlu ikinci müdür, idare memuru, cezaevi tabibi, psikiyatrist, bir psikolog ve psiko-sosyal yardım servisinde görevli diğer unvandan bir personel, öğretmen, infaz ve koruma başmemuru ile kurum müdürü tarafından teknik personel arasından seçilen bir görevliden oluşur. (2) Birinci fıkrada sayılan personelin tamamının kurumda bulunmaması hâlinde idare ve gözlem kurulu, mevcut olanlarla oluşturulur. (3) (Ek: RG-12/11/2021-31657-CK-4773/9 md.) 5275 sayılı
Kanunun 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereğince iyi hâl değerlendirmesi yapacak olan kurula, Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği Cumhuriyet savcısı başkanlık eder. Bu kurula birinci fıkrada sayılan üyelerin yanı sıra Cumhuriyet başsavcısı tarafından belirlenen bir izleme kurulu üyesi ile Aile ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı il veya ilçe müdürlükleri tarafından görevlendirilen birer uzman da katılır.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran; Marmara Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda olarak görev yaptığını belirterek, Marmara Ceza İnfaz Kurumu Kampüs Yerleşkesi içerisine kendi aracı ile giriş çıkış yapabilmeyi talep etmektedir.
9. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin 22 inci maddesi gereğince idare ve gözlem kurulunun Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği Cumhuriyet savcısı ya da kurum müdürünün başkanlığında toplanacağı, gözlem ve sınıflandırmadan sorumlu ikinci müdür, idare memuru, cezaevi tabibi, psikiyatrist, bir psikolog ve psiko-sosyal yardım servisinde görevli diğer unvandan bir personel, öğretmen, infaz ve koruma başmemuru ile kurum müdürü tarafından teknik personel arasından seçilen bir görevlinin de söz konusu kurulda bulunacağı, 28 inci maddesinde ise idare ve gözlem kurulunun görev ve yetkileri düzenlenmektedir.
/
10. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden, Marmara Ceza İnfaz Kurumu Kampüs Yerleşkesi içerisine Ceza İnfaz Kurumlarında görev yapan Kurum 1. Müdürü, 2. Müdürleri, İdare Memuru ve Kurum
Doktorlarının nöbet ve (7/24) acil durumlar nedeniyle araçla giriş çıkış yapabildiği, ayrıca gebelik ve sağlık nedeniyle yürümesine engel durumu olanların doktor raporu ile belgelendirmeleri koşuluyla giriş çıkış yapmalarına izin verildiği, geri kalan personele ise kampüs asayişi ve güvenliği nedeniyle araç sayısının minimum seviyede tutulması, kampüs içerisinde yer alan ceza infaz kurumları otopark alanlarının kısıtlı olması vb. nedenlerle kendi aracıyla giriş çıkış yapmasına izin verilmediği, ancak Kampüs yerleşkesinin girişinde personel için ayrılmış otoparkın bulunduğu, yine otoparkta yer alan ve kurum personellerinin otoparktan kurumlara ulaşımlarını sağlayacak servis araçlarının bulunduğu, ilgili personelin servisleri kullanarak ceza infaz kurumlarına intikal edebildiği anlaşılmaktadır.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın idare ve gözlem kurulu üyesi olması nedeniyle güvenlik endişesi taşıdığını belirtmekle birlikte söz konusu kurulda başvuran dışında birçok personelin görev yaptığı, söz konusu kurulda görev yapan bütün personele güvenlik gerekçesiyle kampüs içerisine aracıyla giriş çıkış yapabilme imkânı tanınmadığı, nöbet ve (7/24) acil durumlar nedeniyle kuruma sürekli gelmesi gerekebilecek personel ile gebelik ve sağlık nedeniyle yürümesine engel durumu olan personelin doktor raporu ile belgelendirmeleri koşuluyla giriş çıkış yapmalarına izin verildiği, Ceza İnfaz
Kurumlarının mahiyetleri gereği en üst düzeyde güvenlik önemleri alınması gereken kurumlardan olduğu, bu kasamda yürütülen hizmetin niteliği dikkate alındığında kişi ve kurum güvenliğinin tehlikeye düşmemesi için bazı tedbirler alınmasının zorunlu olduğu, bu nedenle belirli kriterler çerçevesinde kampüs içerisine sınırlı sayıda personelin araçla giriş çıkış yapmasına izin verildiği, hal böyleyken idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve kamu hizmeti gereği ölçütlerine uygun ve gerekçeli olarak, ayrıca aynı durumda bulunanlar açısından eşit davranma kurallarına bağlı şekilde kullandığı anlaşıldığından başvuranın
Marmara Ceza İnfaz Kurumu Kampüs Yerleşkesi içerisine kendi aracı ile giriş çıkış yapma talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ıncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak İdarenin şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
/
Kararın BAŞVURANA ve BAKIRKÖY ADLİ YARGI İLK DERECE MAHKEMESİ ADALET
KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi