|
ÖZET: Başvuru, 2019’dan beri sahip olduğu hususi damgalı pasaportunun yenilenmesi talebiyle yapılmıştır. Başvuran, Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.’de uzman unvanıyla çalıştığı dönemde, pasaportunun yenilenmesi için Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne başvurmuş, ancak ayrılış nedeninin belirtilmemesi sebebiyle talebi reddedilmiştir. Başvuran, bu durumu düzeltmek amacıyla gerekli belgeleri sunarak yeni bir başvuru yapmış, fakat yine olumlu bir yanıt alamamıştır. Bu nedenle, Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurarak pasaportunun yenilenmesi için tavsiye kararı talep etmiştir.
İlgili idare, başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak 5. derecede görev yaparken memurluktan ayrıldığını ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14/A maddesine göre hususi damgalı pasaport alabilmek için belirli şartların sağlanması gerektiğini belirtmiştir. Başvuranın mevcut durumunun bu şartları taşımadığı, dolayısıyla pasaportunun yenilenemeyeceği ifade edilmiştir. Ayrıca, hususi damgalı pasaportun kazanılmış bir hak olmadığı ve mevcut durumun değişmesi halinde bu hakkın sona ereceği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın pasaport yenileme talebi, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, hukuka uygun bir şekilde reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, idarenin açıklamalarını ve ilgili mevzuatı dikkate alarak, başvurunun reddine karar vermiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/173-S.25.279
BAŞVURU NO : 2024/11098
KARAR TARİHİ : 07.01.2025
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın, 2019 yılından beri sahip olduğu hususi damgalı
BAŞVURUNUN KONUSU :
pasaportunun yenilenmesi talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 06.09.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda şikayetçi dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle, “4456 sayılı Kanun ile kurulmuş olan Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.’de Uzman unvanı ile görev yapması dolayısıyla 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14. maddesi gereğince “ ….veya T . C . Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle Sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri” kapsamında 17/07/2019 tarihinden beri sahip olduğu hususi damgalı pasaportunun (pasaport no: ) yenilenmesi için Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne başvurduğunda yenileme talebinin Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş’den alınan yazıda ayrılma nedeninin açıkça belirtilmemesi gerekçesi ile reddedildiğini, konuya ilişkin olan 24.05.2024 tarihinde Ankara İl
Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne hitaben yazılan dilekçesinde hususi damgalı pasaport yenileme talebinin belirtildiğini, Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünün, ilgili dilekçeye 10.06.2024 tarih/E– – sayılı yazı ile cevap vererek “………. ibraz etmiş olduğunuz kurum yazısında ayrılış nedeninizin açıkça belirtilmesi halinde başvurunuz yeniden değerlendirilecektir.” şeklinde cevap verdiğini, bu cevaba istinaden Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş’den ayrılış nedenini açıkça belirten yeni bir kurum yazısı alınarak 05.07.2024 tarihli dilekçenin ilgili kuruma iadeli taahhütlü posta ile gönderildiğini, söz konusu dilekçenin 08.07.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak konuya ilişkin olarak şuana kadar olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini, bu nedenle, Anayasal bir hak olan Kamu Denetçiliğine başvurma gereği doğduğunu” iddia ve ifade ederek “dilekçelerinde de belirttiği durumlar göz önünde bulundurularak Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş’ de 3.dereceye gelmesi dolayısıyla 2019 yılından beri sahip
olduğu hususi damgalı pasaportunun yenilenmesi konusunun incelenerek pasaport yenileme hakkında tavsiye kararı alınmasını ve ilgili idareye tebliğ edilerek sonucun tarafına bilgi verilmesini” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma
gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden 10/10/2024 tarih ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
2.1. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden alınan 11/11/2024 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; “
2.1.1. ‘in 657 sayılı DMK’ya tabi olarak 5 inci dereceli Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken anılan Kanunun 94 üncü maddesi gereğince 27/11/2019 tarihli dilekçesi ile memurluktan çekilme isteğinde bulunduğu, 11/12/2019 tarihli ve sayılı Onay ile memurluktan çekilme talebinin uygun görüldüğü, 16/12/2019 tarihinde istifaen görevinden ayrıldığının bildirildiği,
2.1.2. 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14/A maddesinde hususi damgalı pasaportlar “birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, … verilir. …Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir.” hükmünün yer aldığı, Kanun maddesine göre hususi damgalı pasaport alacak kişilerin birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrolarda fiilen çalışıyor olması veya bu derecelerin birinden emeklilik veya çekilme sebepleri ile görevinden ayrılmış olması gerektiğinin hükme bağlandığını, buna göre kurum veya kuruluşlara nakil yoluyla geçenlerin buradaki statüleri itibarıyla (kadro ve unvan) kanun maddesinde belirtilen koşulları taşımaları halinde hususi damgalı pasaport almalarının mümkün bulunduğu, nakil yoluyla atananların daha önce hususi damgalı pasaport almayı hak edip etmediğine bakılmaksızın mevcut statülerine göre genel hükümlerin uygulandığı,
2.1.3. Ayrıca hususi damgalı pasaportun kazanılmış bir hak olmayıp, mevcut durumlarının değişmesi (daha sonra 4 veya daha düşük dereceli kadrolara atanmaları) halinde bu hakların sona erdiği, bu itibarla, ‘e 657 sayılı DMK’ya tabi olarak 5 inci dereceli Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken görevinden çekilmesi ve 5682 sayılı Pasaport Kanunun 14/A bendinde sayılan şartları taşımaması nedeniyle hususi damgalı pasaport düzenlenemeyeceğinin değerlendirildiği,
2.2. Ankara Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınan 20/11/2024 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; “Konu ile ilgili Valilik tarafından yapılan 18.11.2024 tarihli
incelemede; ‘in hususi pasaport talebini içeren 24.05.2024 dilekçesine 10.06.2024 tarih ve sayılı yazı ile; “’Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası A.Ş.’nin 16.05.2024 tarih ve sayılı yazısı incelendiğinde; “…31.07.2019 tarihinde Bankamızdan ayrılmıştır.” şeklinde belirtilmiştir. 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14/A maddesinin hususi damgalı pasaport alabilmek için belirtilen şartlar arasında “…Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir.” hükmünde olduğundan, ibraz etmiş olduğunuz kurum yazısında ayrılış nedeninizin açıkça belirtilmesi halinde başvurunuz yeniden değerlendirilebilecektir.” şeklinde cevap verildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvu rm a h akkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” ,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
4.2. “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun “Hususi pasaportlar” başlıklı 14’üncü maddesinin (A)
bendinde, “Hususî damgalı pasaportlar (…) birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle Sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapanlardan en az 15 yıl mesleki kıdemi olan öğretim üyeleri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu Kurulu üyeleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri için, T.C.
Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.
Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir”,
6. Pasaport Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin
6.1. “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) Hususi pasaport; Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürelerde, yurt içinde
İçişleri Bakanlığının vereceği yetkiye göre Valilikler, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve
Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilcilikler vermeye yetkilidir.”,
6.2. “Pasaport müracaatlarının alınması” başlıklı 15’inci maddesinde; “… (2) Hususi, hizmet ve umuma mahsus pasaportlar İçişleri Bakanlığı adına valiliklerce verilir. Valiler, bu yetkilerini vali yardımcılarına, kaymakamlara, il veya ilçe birimlerine devredebilir. (3) Hususi ve hizmet pasaportlarının müracaat işlemleri, yurt içinde sadece il emniyet müdürlüklerince, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilciliklerce yapılır…”,
6.3. “Pasaport müracaatına ve tanzimine ait usul ve esaslar” başlıklı 19’uncu maddesinde; “(1)
Kanunun uygulanması ile pasaport ve pasaport yerine geçerli belgelerin düzenlenmesine ait bu
Yönetmelikte belirtilmeyen hususlar ayrıca Bakanlıkça çıkarılacak genelgeler ile düzenlenir.”,
7. 11.05.2023 tarihli İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün İkinci
Nesil Pasaport Uygulama Talimatının “Hak sahipliği” başlıklı 22’nci maddesinde;
“(1) Talep etmeleri halinde hususi damgalı pasaportlar; …
c) Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya emekli kesenekleri T.C. Emekli Sandığına bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine, …
e) Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara,
k) Hususi damgalı pasaport alma hakkı bulunup da Bakanlık makamının onayı veya üçlü kararname ile hususi damgalı pasaport alınması mümkün olmayan başka bir kurumda göreve başlayan, görevi sona erdiğinde kanun gereği önceki kurumuna geri dönme hakkı bulunan ve bu durumunu önceki kurumundan alacağı resmi yazı ile belgeleyen kişilere … verilecektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Şikayetçi, işbu kararın 1 No.lu paragrafında “Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere özetle, Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.’de uzman unvanında görev yapmakta iken 3 üncü
derecede bulunması nedeniyle hususi damgalı pasaport aldığı, akabinde pasaportunun yenilenmesi amacıyla Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne müracaat ettiğini ve müracaatının Türkiye
Kalkınma Bankası A.Ş. de açıkça belirtilmediği gerekçesi ile reddedildiğini, bu cevaba istinaden Türkiye
Kalkınma Bankası A.Ş’den ayrılış nedenini açıkça belirten yeni bir kurum yazısı alınarak 05.07.2024 tarihli dilekçenin ilgili kuruma iadeli taahhütlü posta ile gönderildiğini, söz konusu dilekçeye şuana kadar olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini iddia ve ifade ederek hususi damgalı pasaportunun yenilenmesini talep etmektedir. En son durumda başvuran 657 sayılı DMK’ya tabi olarak 5 inci dereceli Sanayi ve
Teknoloji Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken görevinden çekilmiş durumdadır.
10. Kanunda belirlenmiş yetkili makamlarca verilen ve sahiplerine milli hudutlardan diğer ülkelere geçmeyi sağlayan ve geçilen diğer hudutta, milli hudutlar içerisinde kullanılan kimlik belgesinin yerini tutan belge şeklinde tanımlanan pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 12’nci maddesine göre
Diplomatik (Siyah) Pasaport, Hususi Damgalı (Yeşil) Pasaport, Hizmet Damgalı (Gri) Pasaport, Umuma
Mahsus (Kırmızı) Pasaport ve e-Pasaport adı altında 5 gruba ayrılmaktadır
11. Kararın “İlgili Mevzuat” başlıklı bölümünde de açıklandığı üzere, hususi damgalı pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (A) fıkrasına göre, “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan/sözleşmeli olarak çalıştırılan, diğer ifadeyle bu kadro derecelerinde “bilfiil” çalışmakta olan veya bu kadro derecelerinde “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılmış/çekilmiş olan kişilere, buna ilaveten belli şartları taşımaları halinde anılan Kanun maddesinde sıralan şahıslara verilebilmektedir.
Nitekim Pasaport Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde de, hususi damgalı pasaportların ancak Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara verileceği açık olarak belirtilmiştir.
12. Uyuşmazlık konusu hakkında Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden alınan 11/11/2024 tarihli cevabi yazıda “ ‘in 657 sayılı DMK’ya tabi olarak 5 inci dereceli
Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken anılan Kanunun 94 üncü maddesi gereğince 27/11/2019 tarihli dilekçesi ile memurluktan çekilme isteğinde bulunduğu, 11/12/2019 tarihli ve sayılı Onay ile memurluktan çekilme talebinin uygun görüldüğü, 16/12/2019 tarihinde istifaen görevinden ayrıldığının bildirildiği, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14/A maddesine göre hususi damgalı pasaport alacak kişilerin birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrolarda fiilen çalışıyor olması veya bu derecelerin birinden emeklilik veya çekilme sebepleri ile görevinden ayrılmış olması gerektiğinin hükme bağlandığını, buna göre kurum veya kuruluşlara nakil yoluyla geçenlerin buradaki statüleri itibarıyla (kadro ve unvan) kanun maddesinde belirtilen koşulları taşımaları halinde hususi damgalı pasaport almalarının mümkün bulunduğu, nakil yoluyla atananların daha önce hususi damgalı pasaport almayı hak edip etmediğine bakılmaksızın mevcut statülerine göre genel hükümlerin uygulandığı, hususi damgalı pasaportun kazanılmış bir hak olmayıp, mevcut durumlarının değişmesi (daha sonra 4 veya daha düşük dereceli kadrolara atanmaları) halinde bu hakların sona erdiği, bu itibarla, ‘e 657 sayılı DMK’ya tabi olarak 5 inci dereceli Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken görevinden çekilmesi ve 5682 sayılı Pasaport Kanunun 14/A bendinde sayılan
şartları taşımaması nedeniyle hususi damgalı pasaport düzenlenemeyeceğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.
13. Nitekim Danıştay Onuncu Dairesinin;
13.1. 2008/9048 Esas ve 2013/5912 Sayılı Kararında; “ … Kendi kusuru olmaksızın görev yaptığı kurumun mevzuatındaki değişiklik nedeniyle istihdam şekli değiştirilen ve Emekli Sandığı ile ilgilendirilip, emekli kesenekleri birinci, ikinci ve üçüncü derece üzerinden kesilen çalışanların sözleşmeyi imzaladıkları tarih itibariyle hususi damgalı pasaport alma hakkını elde etmelerinden sonra emekli olan veya çekilen personelin, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesindeki koşulları sözleşmeyi imzalamadan önce taşımış olması halinde, hususi damgalı pasaport alma haklarının korunması gerekmektedir.”,
13.2. 2016/2051 Esas ve 2020/3670 Sayılı Kararında; “ … Esas Yönünden: Dava Konusu Yönetmelik
Hükmünün İncelenmesi: Devletin belirli kademelerinde görev yapan, bu görevlerden istifa veya emeklilik nedeniyle ayrılan kamu görevlilerine, yurt dışına çıkışlarında saygınlık kazandırmak, vize ve benzeri kolaylıklardan yararlandırmak amacıyla hususi damgalı pasaport düzenlenmesini öngören 5682 sayılı
Pasaport Kanunu’nun 14/A ve Ek 4. maddelerinin, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunmayı veya Emekli Sandığı iştirakçiliği yoluyla anılan kadro dereceleriyle ilgilendirilmeyi şart koştuğu, …” ifadelerine yer verilmiştir.
14. Şikâyet başvurusu ve ekleri ile İdareden alınan yazı ve belgeler incelendiğinde;
14.1. 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14/A bendine göre birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrolarda görev yapan Devlet memurlarına, yine birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalışan Devlet memurlarına, Sözleşmeli olarak çalışanlardan, kadro karşılıkları olmayan ancak T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri birinci, ikinci veya üçüncü derecelerden kesilmekte olan Devlet memurları ile bu derecelerin birinden emeklilik veya çekilme sebepleri ile görevinden ayrılanlara hususi damgalı pasaport düzenlendiği,
14.2. Şikâyetçinin Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş’den ayrılışının Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş’nin
7147 sayılı kanun ile yeniden yapılandırılması süreci neticesinde mevzuat zorunluluğundan
olduğunu, bu zorunluluk sonucu T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na Sanayi ve Teknoloji Uzmanı olarak atandığını, 01.08.2019-16.12.2019 tarihleri arasında bu Bakanlıkta Uzman olarak çalıştığını,
16.12.2019 tarihinde ise T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan, bu Bakanlığa bağlı kamu tüzel
kişiliğine haiz TÜBİTAK’a iş kanunu kapsamında sözleşmeli personel statüsünde geçiş yaptığını ve halen bu kurumda Başuzman unvanı ile kamu görevi yürütmekte olduğunu ifade ettiği, ibraz ettiği 28/06/2024 tarihli kurum yazısında Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş’den ayrılış nedeni olarak
“Yukarıda kimliği yazılı , Bankamızın kuruluşunu düzenleyen mülga 4456 sayılı
Kanunun 15’inci maddesi uyarınca sözleşmeli personel statüsünde 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı
Kanunu hükümlerine tabi olarak çalışmakta iken, 7147 sayılı Kanunun Geçici 1’inci ve 4046 sayılı
Kanunun 22’nci maddeleri çerçevesinde T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına 31.07.2019 tarihinde
naklen atanmıştır. Adı geçen, anılan Bakanlığa naklen atanmadan önce kadro ile ilişkisi olmadan sözleşmeli personel statüsünde çalışmış olup keseneği 3’üncü dereceden kesilerek T.C. Emekli
Sandığına yatırılmıştır.” ifadelerine yer verildiği,
14.3. Şikayetçi, Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş’de sözleşmeli personel statüsünde çalışmış olup emekli keseneğinin 3’üncü dereceden kesilerek T.C. Emekli Sandığına yatırıldığı, daha sonra 7147 sayılı
Kanunun Geçici 1’inci ve 4046 sayılı Kanunun 22’nci maddeleri çerçevesinde T.C. Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığına 31.07.2019 tarihinde naklen atandığı, 657 sayılı DMK’ya tabi olarak 5 inci dereceli Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken anılan 27/11/2019 tarihli dilekçesi ile memurluktan çekilme isteğinde bulunduğu, 11/12/2019 tarihli ve sayılı Onay ile memurluktan çekilme talebinin uygun görüldüğü, 16/12/2019 tarihinde istifaen görevinden ayrıldığı, 16.12.2019 tarihinde TÜBİTAK’a iş kanunu kapsamında sözleşmeli personel statüsünde geçiş yaptığı ve halen bu kurumda Başuzman unvanı ile kamu görevi yürütmekte olduğu, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14/A maddesine göre hususi damgalı pasaport alacak kişilerin birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrolarda fiilen çalışıyor olması veya bu derecelerin birinden emeklilik veya çekilme sebepleri ile görevinden ayrılmış olması gerektiği, kurum veya kuruluşlara nakil yoluyla geçenlerin buradaki statüleri itibarıyla (kadro ve unvan) kanun maddesinde belirtilen koşulları taşımaları gerektiği, nakil yoluyla atananların daha önce hususi damgalı pasaport almayı hak edip etmediğine bakılmayıp mevcut statülerine göre genel hükümlerin uygulandığı, hususi damgalı pasaport kazanılmış bir hak olmadığından statünün değişmesi durumunda bu hakkın da sona erdiği, şikayetçinin 657 sayılı DMK’ya tabi olarak Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda 5 inci derecede görev yaparken istifa ettiği anlaşıldığından 5682 sayılı Pasaport Kanunun 14/A bendinde sayılan şartları taşımaması nedeniyle hususi damgalı pasaport düzenlenemediği,
14.4. Sonuç itibarıyla, şikayetçinin hususi damgalı pasaportunun yenilenmemesi gerekçesinin 5 inci dereceli Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda çalışmakta iken emekli kesenekleri birinci, ikinci veya üçüncü derecelerden kesilirken istifa etmemesi nedeni ile 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14/A maddesinde belirtilen şartları taşımaması olduğu, kişinin hususi damgalı pasaport alması için sözleşme yapmadan önce gerekli şartları taşımasının yanında sözleşme yaptıktan sonra da Emekli Sandığı dolayısıyla kamu ile ilgisinin devam ediyor olması ve 4 veya daha düşük dereceli kadrolara atanmamış olması gerektiğinden talebinin yerine getirilemeyeceği,
14.5.İkinci Nesil Pasaport Uygulama Talimatının 22 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde;
“Hususi damgalı pasaport alma hakkı bulunup da Bakanlık makamının onayı veya üçlü kararname ile hususi damgalı pasaport alınması mümkün olmayan başka bir kurumda göreve başlayan, görevi sona erdiğinde kanun gereği önceki kurumuna geri dönme hakkı bulunan ve bu durumunu önceki kurumundan alacağı resmi yazı ile belgeleyen kişilere hususi damgalı pasaport verilebileceği”nin düzenlendiği, başvuranın durumunun ilgi Talimatta düzenlenen hüküm kapsamına girmediği, daha önce hususi pasaport alma şartlarını haiz olunmasının şartlar kaybedildiğinde tekrar aynı hakkın verilmesini sağlamayacağı tespit edilmiştir.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda ayrıntılarıyla belirtilen yasal mevzuat uyarınca başvuranın 5 inci dereceli Sanayi ve Teknoloji Uzmanı kadrosunda çalışmakta iken emekli kesenekleri birinci, ikinci veya üçüncü derecelerden kesilirken istifa etmemesi nedeniyle İdarenin hususi pasaport verme yetkisinin bulunmadığı, daha önce 3 inci dereceli çalışmış olsa da çekilme anındaki derecenin değerlendirildiği anlaşıldığından, İdarece yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ve başvurunun reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’ ilkelerine uygun davrandığı, ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ilkesine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın şikâyetçiye tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemine karşı Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi