|
ÖZET: Başvuran, Yalova Barosu Başkanlığı tarafından Otomatik CMK Atama Sistemi (OCAS) aracılığıyla kendisine eklenen 2.384,88 puanın geri alınmasını talep etmiştir. Başvurusunda, sistemin hukuki dayanağının bulunmadığını ve puan ekleme işleminin gerekçesiz olduğunu öne sürmüştür. Yalova Barosu ise, bu işlemin Ceza Muhakemesi Kanunu’na dayandığını ve sistemin amacının tüm avukatlara eşit davranmak olduğunu belirtmiştir. Başvuranın, ortalama puanın altında kaldığı için otomatik olarak puan eklendiği ifade edilmiştir.
Yalova Barosu, OCAS’ın adil bir dağılım sağlamak amacıyla kurulduğunu ve avukatların puanlarının, sistemdeki aktifliklerine göre belirlendiğini açıklamıştır. Başvuranın, sistemde pasif kalması nedeniyle puan eklenmesine maruz kaldığı, bu durumun diğer avukatlarla eşitlik ilkesine aykırı olmadığı vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kısmen kabulü ve kısmen reddine karar vermiştir. Ayrıca, Yalova Barosu’na, zorunlu müdafi ve vekil görevlendirme esaslarına dair ikincil bir düzenleme yapması tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5059-S.24.7996
BAŞVURU NO : 2023/19315
KARAR TARİHİ : 10.05.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YALOVA BAROSU BAŞKANLIĞI
TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI
Yalova Barosuna kayıtlı avukat olan başvuranın, Otomatik CMK
BAŞVURUNUN KONUSU :
Atama Sistemi (OCAS) tarafından yapılan puan ekleme işlemine itirazıdır.
BAŞVURU TARİHİ : 23.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Yalova Barosu Başkanlığının zorunlu müdafi ve vekil görevlendirmelerinde Otomatik CMK
Atama Sistemi (OCAS) kullanmakta olduğunu ancak resmi web sitesinde veya OCAS’ta CMK atamalarına ilişkin bir mevzuatın bulunmadığını, 27.09.2023 tarihinde tarafına 2.384,88 puan eklendiğini ancak bu kararın hiçbir hukuki gerekçesinin bulunmadığını, idareden yapılan işlemin geri alınmasını ve eklenen puanının silinerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmişse de Yalova Barosu Başkanlığının 09.10.2023 tarihli cevabi yazısında, ortalama puan altında kalan avukatlara puan eklendiği ifade edilerek hukuki dayanaktan yoksun ve gerekçesiz bir şekilde talebinin reddedildiğini, OCAS’taki avukat puanlarına göz atıldığında ortalamanın altında ve üstünde avukatlar bulunduğunu ve puan ekleme uygulamasının her avukata uygulanmadığını, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek Yalova Barosu Yönetim
Kurulu kararıyla alınan puan ekleme işleminin geri alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Yalova Barosu Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğünün 11.01.2024 tarihli ve – –
sayılı yazısı ile 07.03.2024 tarihli ve – – sayılı yazısında özetle:
2.1. Başvuran her ne kadar OCAS’ın yasal dayanağı olmadığını iddia etmişse de 5271 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 150, 234 ve 239 uncu maddeleri ile bu maddelere istinaden çıkartılan
Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin
Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda zorunlu müdafi görevlendirme yetkisinin
münhasıran barolara ait olduğu, ilgili mevzuat gereği baroların, bir suç şüphesi altında bulunan kişiye yasanın zorunlu kıldığı durumlarda veya yasal şartları varsa şüpheli, sanık ya da mağdurun talebi halinde avukat görevlendirmesi yapmasının zorunlu olduğu, baroların bu yasal yükümlülüğü yerine getirebilmesi ve şüphelinin hukuki yardıma kavuşturulabilmesi için yetkili makamların avukat talebinde bulunması gerektiği, Yalova Barosu tarafından bahsi geçen avukat taleplerinin gerçekleştirilebilmesi için Yalova
Barosu Yönetim Kurulunun 23.11.2016 tarihli ve sayılı kararı ile OCAS olarak adlandırılan bilgisayar otomasyon yazılımının kullanılmasına karar verildiği ve sistemin kullanımı ile ilgili detayların o dönemki yönetim kurulu tarafından belirlenerek sistemi yöneten programa eklendiği, 2.2. OCAS’ın, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun sanık ve mağdurlar için avukat görevlendirme işlemlerinin tamamen elektronik ortamda yapılmasını ve kayıt altına alınmasını sağlayan bir sistem olduğu, OCAS kullanılmasının sebebinin tüm avukatlara eşit davranılması ve şeffaflık ilkesi gereği olduğu, yapılan görevlendirmelerin, puanların ve dosya dağıtımının dışarıdan müdahaleye kapalı bir şekilde sistem tarafından sağlandığı, zorunlu haller dışında görevlendirmelerin sadece OCAS üzerinden yapıldığı, müdafi veya vekil taleplerini sistemin değerlendirdiği ve nöbetçi avukat listesinde puan sırasına göre en uygun olan avukattan başlayarak avukatın sisteme kaydettirdiği cep telefonuna çağrı yaptığı, CMK nöbet listelerinin ise Yalova Barosuna kayıtlı ve sertifika sahibi avukatlar arasından gönüllülük esasına göre oluşturulduğu, ayrıca nöbet listelerinin soruşturma ve kovuşturma diye ikili bir ayrıma tabi tutulduğu, her bir listenin puanlamasının farklı olduğu, avukat görevi kabul ettiğinde veya reddettiğinde kendisine bir görev puanı verildiği ve listede puanının sırasına yerleştiği, görev kabul puanı ile görev ret puanının görev için CMK ücret tarifesinde belirlenen rakamın 1/10’u olduğu, gece görev kabulü halinde puanın, gündüz görevi kabul puanının yarısı kadar olduğu, mazeretli olmadığı halde görev kabul etmeyen, sistemin çağrısına cevap vermeyen ya da telefonuna ulaşılamayan avukatın puanına ayrıca 1 görev puanı kadar ret puanı eklendiği, 2.3. OCAS’ın sisteme kayıtlı avukatların eşit ücret kazanmasını hedeflediği, sisteme kaydolup uzun süre soruşturma görevi almayan avukatların zamanla ortalama puanın altında kaldığı, ortalama puanın, sisteme kayıtlı olan tüm avukatların almış oldukları toplam görev puanlarının nöbet listesine kayıtlı avukat sayısına bölünmesi sonucu bulunduğu, OCAS’a kayıtlı görevli avukatların puanlarının; sisteme giriş puanları, kabul puanı, ret puanı ile eksik dosya puanlarının toplamından oluştuğu, uzun süre soruşturma görevi almayan avukatların ortalama puanın düşmesine sebep olacağı, ortalama puanın düşmesinin sisteme yeni kayıt olacak avukatların sisteme düşük bir puanla kaydolmasına ve düşük puan sebebiyle nöbet listesinde üst sırada yer alarak üst üste görev kabul etmesine neden olacağı, bunun da sistemde düzenli görev alan diğer avukatların uzun süre görev alamamasına sebep olacağı ve görevlendirme dağılımında buna bağlı olarak kazanılan ücret konusunda eşitsizliğe sebep olacağı, bu eşitsizliğin önüne geçebilmek için ortalama puanın altında kalan avukatların sistem tarafından otomatik olarak ortalamaya çekildiği, yani mevcut puanlarına ortalama puana gelene kadar ekleme yapıldığı, her avukatın sisteme giriş, görev kabul ediş periyodu farklı olduğu için görev puanlarının da farklılık gösterdiği, bu sebeple eklenen puanın avukattan avukata değişiklik gösterdiği, ortalama puanın üstünde olan avukata sistemce herhangi bir puan eklemesi yapılmadığı, çünkü puanı ortalamanın üstünde olan avukatların sistemin işleyişine olumsuz bir etkisinin olmadığı, puanın ortalamanın üstünde olmasının avukatın sistemi düzenli takip ettiğinin göstergesi olduğu, 2.4. Baroya kayıtlı avukat sayısı; yeni kayıt, nakil ve ölümlerle farklılıklar gösterdiğinden sistemin bu değişiklikleri otomatik olarak algıladığı ve düzenli olarak ortalama puanları takip ettiği, ortalamanın altında kalan avukatları da ortalamaya yükselttiği, başvuranın sadece kendisine yönelik bir puan eklendiği iddiasının gerçeklikten uzak olduğu, sistem sürekli olarak ortalamayı kontrol altında tuttuğu için puan eklemesinin belirli bir tarihte yapılmadığı, bu nedenle önceden haber verilme şansının bulunmadığı, örneğin aynı gün 7 kişiye ruhsat verilerek OCAS’a kayıtları yapıldığında ortalamada büyük bir farklılık oluştuğu ve sistemin ortalama altında kalanlara puan eklemesi yaptığı, yine aynı dönemde başka illere nakiller gerçekleştiğinde de sistemden çıkışlar sebebiyle ortalamanın değiştiği, OCAS’ı kullanacak olan avukatların
CMK Eğitim Sertifikasına sahip olmaları gerektiği ve bu eğitim sırasında sistem hakkında detaylı bilgilerin
verildiği, başvuran avukatın soruşturma nöbet listesinde kendini aktif etmediği ve belirlenen sürede görev almadığı için sistem tarafından nöbet listesinde kayıtlı tüm avukatlara uygulandığı üzere kendisine ortalama puana çekilme puanı eklendiği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Müdafiin görevlendirilmesi” başlıklı 150 nci maddesinde; “(1) Şüpheli veya sanıktan kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir.
(2) Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık; çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir.
(3) Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmada ikinci fıkra hükmü uygulanır.
(4) Zorunlu müdafilikle ilgili diğer hususlar, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü alınarak çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”, 5. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 02.03.2007 tarihli ve 26450 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ceza Muhakemesi Kanunu
Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına
İlişkin Yönetmelik’in “Müdafi veya vekillerin görevlendirilmesi” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1)
Şüpheli veya sanıktan kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, görevlendirilecek müdafiye yapılacak ödemelerin yargılama giderlerinden sayılacağı ve mahkûmiyeti hâlinde kendisinden tahsil edileceği hususu hatırlatılarak talep ettiği takdirde barodan bir müdafi görevlendirmesi istenir…”, Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Yalova Barosuna kayıtlı avukat olan başvuran, tarafına Otomatik Zorunlu Müdafi ve Vekil Atama
Sistemi (OCAS) tarafından yapılan 2.384,88 puan ekleme işleminin geri alınmasını talep etmektedir.
8. İlgili idare tarafından gönderilen cevabi yazıda:
8.1. Ceza Muhakemesi Kanunu 150, 234 ve 239 uncu maddeleri uyarınca ve bu maddelere istinaden çıkarılan 02.03.2007 tarihli ve 26450 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza
Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri İle Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda “Zorunlu Müdafi” görevlendirme yetkisinin münhasıran Baroya ait olduğu, Baronun da bu yetkisini Yalova il sınırları içinde kısa adı OCAS olarak adlandırılan bilgisayar otomasyon yazılımı ile kullandığı, 8.2. OCAS’ın Ceza Muhakemesi Kanunu’nun sanık, şüpheli, mağdur ve suçtan zarar gören için avukat görevlendirme işlemlerinin tamamen elektronik ortamda yapılması ve kayıt altına alınmasını sağlayan bir sistem olduğu ve 23.11.2016 tarihli ve sayılı Yönetim Kurulu kararı ile 2016 yılından itibaren kullanılmaya başlandığı, sistemin çalışma prensiplerinin o dönemki yönetim kurulu tarafından belirlendiği ve sistemi yöneten programa eklenildiği, 8.3. OCAS’a müdafi ve vekil atanması konusunda yasa ve yönetmeliğe uygun talep gelmesi halinde, eşitlik ilkesi gereğince derhal görevlendirme yapıldığı,
8.4. Müdafi ve vekil görevlendirilmelerinde aşağıdaki ilke ve yöntemlere uyulduğu:
CMK Nöbet Listeleri, Yalova Barosuna kayıtlı ve sertifika sahibi avukatlar arasından gönüllülük esasına göre oluşturulur.
Nöbet Listeleri, soruşturma ve kovuşturma diye ikili bir ayrıma tabi tutulur. Her bir listenin puanlaması farklı tutulur.
Zorunlu haller dışında görevlendirmeler sadece OCAS sistemi üzerinden yapılır. OCAS, üzerinden yapılmayan görevlendirmelere ücret ödenmez. Acele yada zorunlu durumlarda: Baro Başkanı veya
CMK Komisyonu Başkanı tarafından da derhal ve durumun özelliklerine göre liste dışı dahi gerekli görevlendirme yapılabilir. Bu durumda yapılan görevlendir- me derhal CMK Komisyonuna bildirilir.
Müdafi veya vekil talebi, kolluk, savcılık ya da mahkemelerce kendilerine verilen kullanıcı şifresi ve kullanıcı adı kullanılarak OCAS sistemine giriş yapılarak online olarak talep edilir. Gelen talep sistem tarafından değerlendirilir, ilgili nöbet listesinde en uygun olan avukattan başlayarak avukatın sisteme kaydettirdiği cep telefonuna çağrı yapar. Avukat görevi kabul ettiğinde veya reddettiğinde kendisine bir görev puanı verilir ve listede puanı sırasına yerleşir.
Listeler görev puanı esasına göre tutulur. Avukata yapılan her çağrı için 1 görev puanı verilir. Görev puanı CMK Ücret tarifesindeki ilgili görevlendirmenin TL karşılığı olan miktarın 1/10’dur.
Kabul, ret, ulaşılamama, meşgul vs. durumlardaki puanlama esaslarını CMK Komisyonu belirler.
Nöbet listesine sonradan eklenen avukatlar, ortalama puan esasına göre katılırlar. Ortalama puan, o ana kadar yapılan toplam görev puanlarının nöbet listesine kayıtlı avukat sayısına bölünmesi ile oluşur. Mazeretli olmadığı halde görev kabul etmeyen, sistemin çağrısına cevap vermeyen ya da telefonuna ulaşılamayan avukatın puanına ayrıca 1 görev puanı kadar ret puanı eklenir.
Görevlendirmeler, gönüllü avukatların oluşturduğu nöbet listesinden adil dağılım ilkesine göre yapılır.
Gece görevlendirilmelerinde teşvik amacıyla gündüz görevlendirme puanının yarısı kadar artı (+)
puan verilir.
8.5. Dosya ekinde tarafımıza gönderilen görev listelerine göre başvuranın Avukat Soruşturma Nöbet
Listesinde kendini aktif etmediği ve sistem tarafından Nöbet Listesine kayıtlı tüm avukatlara uygulandığı üzere “Belirlenen sürede görev alınmadığı için” otomatik olarak ortalama puana çekildiği, Belirtilmiştir.
9. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Otomatik CMK Atama Sisteminin sisteme kayıtlı avukatların eşit ücret kazanmasını hedeflediği, sisteme kaydolup uzun süre görev almayan avukatların zamanla ortalama puanın altında kaldığı, ortalama puanın, sisteme kayıtlı olan tüm avukatların almış oldukları toplam görev puanlarının nöbet listesine kayıtlı avukat sayısına bölünmesi sonucu bulunduğu, OCAS’a kayıtlı görevli avukatların puanlarının; sisteme giriş puanları, kabul puanı, ret puanı ile eksik dosya puanlarının toplamından oluştuğu, uzun süre görev almayan avukatların ortalama puanın düşmesine sebep olacağı, ortalama puanın düşmesinin ise sisteme yeni kayıt olacak avukatın sisteme düşük bir puanla kaydolmasına ve düşük puan sebebiyle nöbet listesinde üst sırada yer alarak üst üste görev kabul etmesine ve bunun da sistemde düzenli görev alan diğer avukatların uzun süre görev alamamasına neden olacağı, en nihayetinde görev dağılımına bağlı olarak kazanılan ücret konusunda eşitsizliğin ortaya çıkacağı, bu eşitsizliğin önüne geçebilmek için de ortalama puanın altında kalan avukatların sistem tarafından otomatik olarak ortalama puana çekildiği anlaşılmıştır.
10. Bu kapsamda bakıldığında, idare tarafından başvuruya konu idari işlem geri alındığında, başvuranın diğer avukatlar karşısında avantajlı konuma geleceği, sistemin kendi içerisindeki dengesinin bozulacağı dolayısıyla da zorunlu müdafi ve vekil atama puantaj sisteminin amacına ters bir duruma sebebiyet verileceği, sonuç olarak ise eşitlik ilkesi çerçevesinde şekillenen sistemin adaletli ve hakkaniyetli olduğu değerlendirmesiyle başvuranın 2.384,88 puan ekleme işleminin geri alınması talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
11. Diğer yandan dosya kapsamına bakıldığında, OCAS’ın çalışma prensipleriyle ilişkin olarak ilgili mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmadığı, Yalova Barosu tarafından da bu konuda herhangi bir iç düzenleme yapılmadığı görülmektedir. Yukarıda yer alan açıklamalarda da idarenin başvurana puan eklenmesine gerekçe olarak gösterdiği “belirlenen sürede görev almama” hususunda belirlenen sürenin ne olduğuna ilişkin de bir tespit yapılamamıştır.
12. Anayasa’nın 2 nci maddesinde “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde; insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.” hükmüne yer verilmektedir. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı ve bu haklan koruyucu adaletli bir hukuk düzeni kuran bunu sürdürmekte kendini yükümlü sayan bütün eylem ve işlemleri yargı denetimine bağlı olan devlettir. Hukuk devleti ilkesi, devletin tüm organlarının üstünde hukukun mutlak egemenliğinin bulunmasını, yasa koyucunun da her zaman anayasa ve hukukun üstün kuralları ile kendisini bağlı saymasını gerektirir. Bu bağlamda yasa koyucunun yasal düzenlemelerin yapılması sırasında yaparken ki takdir yetkisi, sınırsız ve keyfi olmayıp hukuk devleti ilkeleriyle sınırlıdır. Anayasa’nın 2 nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri
“belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, kanun düzenlemelerinin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuki güvenlikle bağlantılı olup birey hangi somut eylem ve olguya hangi hukuki müeyyidenin veya neticenin bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Birey ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını belirler. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.
(Anayasa Mahkemesi 26.12.2013 tarih ve E. 2013/67, K.2013/164) Hukuk devletinin unsurları, doktrinde de belirlenmiş olup bunlardan konuyla ilgili iki tanesi “hukuki güvenlik” ve “belirlilik” ilkeleridir. Bireyin
devlete güven duyması, ancak hukuki güveliğin sağlandığı bir hukuk devleti düzeninde mümkün olabilecektir. Anayasada öngörülen temel ve hürriyetlerin kullanılması ve insan haklarının insan hayatına egemen kılması için Devlet, bireylerin hukuka olan inançlarını ve güvenlerini korumakla yükümlüdür.
13. Nitekim uygulama örneklerine bakıldığında, çeşitli Barolar tarafından OCAS’ın kullanıldığı ve buna ilişkin kullanım kılavuzlarının ve çalışma prensiplerinin resmi internet sayfalarında yayımlandığı görülmektedir. Bu kapsamda Ankara Barosu incelendiğinde ise 136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 77, 95,
176 ile 180 inci maddeleri, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 150, 234 ve 239 uncu maddeleri ile
5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 13 üncü
maddesine dayanılarak Ankara Barosu CMK Merkezi Yönergesi hazırlandığı, Yönerge kapsamında zorunlu müdafi ve vekil görevlendirme esaslarına, yaptırım ilkelerine ve itiraz hakkına yer verildiği görülmektedir.
14. Sonuç olarak idarenin cevabi yazısında da ayrıntılı şekilde izah edildiği üzere, zorunlu müdafi ve vekil görevlendirilmesi bakımından mevzuata aykırılık taşımayan ve adaletli bir sistem kurgulandığı, başvuranın
OCAS’ta bir süredir pasif olan görevlendirmesini aktif ettikten sonra puanının yükseltilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından bahisle talebinin reddedilmesi gerektiği; diğer yandan idare tarafından her ne kadar sürece ilişkin usul ve esasların tüm avukatlar tarafından açık bir şekilde bilinmekte olduğu, sistemin kurgulandığı andan beri bu şekilde işlediği ifade edilmiş ise de zorunlu müdafi ve vekil atama/puanlama esaslarının açık ve anlaşılır şekilde izah edildiği ikincil bir düzenleme hazırlanarak yayımlanmasının hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine uygun davranmanın bir gereği olduğu, durumunu pasife alan avukatların tekrar aktife geçtiklerinde kendilerine düşen yükümlülükleri öngörüp davranışlarını düzenleyebilmeleri için bu yönüyle idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından idare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği; böylece “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır. Buna karşılık, başvurana iletilen cevabi yazıda, idarenin kararına karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği anlaşıldığından
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup idareye bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
KISMEN KABULÜ VE KISMEN REDDİNE;
Başvuranın tarafına Otomatik CMK Atama Sistemi (OCAS) tarafından yapılan 2.384,88 puan ekleme işleminin geri alınması talebinin REDDİNE,
Diğer yandan Anayasa’nın 2 nci maddesi uyarınca belirlilik ilkesini teminen zorunlu müdafi ve vekil görevlendirme esaslarına, yaptırım ilkelerine ve itiraz hakkına ilişkin hususların yer aldığı ikincil bir düzenleme yapılması yönünde YALOVA BAROSU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yalova Barosu Başkanlığı
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, YALOVA BAROSU BAŞKANLIĞINA ve bilgi için TÜRKİYE BAROLAR
BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi