|
ÖZET: Başvuruda, Atatürk Üniversitesi Adalet Bölümü mezunu bir kişinin, Kuzey Makedonya’da bulunan Uluslararası Vizyon Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden aldığı diplomanın denklik başvurusunun reddedilmesi üzerine, Yükseköğretim Kurulu’na yaptığı bilgi edinme talebinin yanıtlanmadığı iddia edilmiştir. Başvuran, aynı okuldan mezun olan bazı kişilerin denklik alırken sorun yaşamadığını belirterek, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca, başvurusunun, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde şeffaflık ve açıklık ilkelerine uygun olarak yanıtlanmasını talep etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi sonucunda, Yükseköğretim Kurulu’ndan alınan bilgilere dayanarak, başvuranın taleplerinin bir kısmının karşılandığını, ancak üçüncü kişilerin özel hayatına müdahale teşkil edecek bilgiler içeren talebin reddedildiğini belirtmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın talep ettiği bilgilerin, kişisel verilerin korunması kapsamında değerlendirildiği ve bu nedenle açıklanamayacağı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın bilgi edinme talebinin bir kısmı için dostane çözüm kararı verilmiş, ancak üçüncü kişilere ilişkin talepler reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun hukuka uygun bir şekilde değerlendirildiğini ve gerekli yasal süreçlerin takip edilebileceğini bildirmiştir. |
T.C. TÜR K İYE BÜYÜK M İLLET MEC LİS İ KAMU DENETÇ İLİĞ İ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6913-S.24.10815
B AŞVURU NO :
KARAR T ARİHİ :
RET KARARI
B AŞVURAN : ,TCKN:
B AŞVURUYA KONU İ DARE : YÜKSEKÖĞRET İM KURULU BAŞKA N LIĞ I
B AŞVURUNUN KONUSU : Başvur anın, 4982 sa yıl ı Kanun kapsamı nda yaptı ğı başvurusunda yer alan soruların tam amı nı n yanıt landırıl ması talebine il işki ndir.
B AŞVURU T ARİHİ :
I. B AŞVURANIN İDDİA VE T ALE PL E Rİ
1. Kurumumuza ya pıl an ba şvuruda başvu ran özetle; Atatürk Üniversitesi Adalet Bölümü mezuniyeti sonrasınd a 2020 yıl ında, Kuzey Mak edon ya’d a tanınırlı ğı olan Ulusl ar arası Vizyon
Üniversitesi Hukuk Fakültesine ka ydını lisans tamamlama şekli nd e ger çekleştirdi ğini , k a ydı nı ge rçekl eşti rmeden önce e-Devlet üzerinden https://www.turkiye.gov.tr/yok-okul-tanima-belgesisorgulama ba ğlantıs ında sorgu yaptı ktan sonra Okulun tanındığına dair alm ış olduğu tanınırlı k belgesi ile eğit im sürecini tamaml adığını , 06.01.2023 tarihli denklik başvurusu nun Yurtdı şı Yüksekö ğr eti m
Diplom aları Tanım a ve Denklik Yönetm eli ğini n 7’n ci maddesinin 6’ncı fıkrasını n (ç) bendi u yarınca reddedil diğini , 4982 s a yıl ı Bilgi Edinme H akkı Kanunu kapsamı nda demokratik ve şef faf yönetimin ge re ği olan eşit li k, tarafsız lı k ve açıkl ık ilkelerine uygun olarak ya ptı ğı başv urusuna cevap ve rilmed iğini , sorularının bir tanesi gerekçe gösterilerek diğer sor uların cevaplandı rılmadığını , Yüksekö ğr eti m Kurulunca kendi başvurusu reddedilirken baz ı kişi lere olumlu ya nıt verildi ğini iddia ve ifade ederek, 4982 sa yıl ı
Kanun kapsamında, şeff a flık ger e ği sormuş olduğunu belirtti ği soruların tamamına cevap verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN B AŞVURU YA İL İŞ KİN AÇIKLAMALARI
2. Ön inceleme şa rtlarını taşıdığı de ğerl endiril en başv uruda inceleme ve ar aştı r ma aşamasına ge çil mi ş olup başvurunun çözümü için, Kurumumuzun 08.02.2024 tarihli ve – / sa yıl ı ya z ısı yla Yüks ekö ğreti m Kurulu Başkanlı ğınd an bilgi ve belge talebinde bulunul muştur. Anılan İda re tarafından Kurumumuza iletilen E- sa yıl ı cevabi yaz ıda özetle; Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
2.1. Başvur anın (1) numaralı talebinin, isimlerini beli rttiği kişilerin denklik başvurularına il iş kin işl eml ere yönelik oldu ğu gö rül m üş olup mezkur talebin üçüncü kişi lerin özel ha yatı n a haksız müdahale oluşt uracak nitelikteki bilgilere il işki n olm ası sebebiyle 4982 sa yıl ı Kanunun 21’inci maddesi kapsamı nda kaldı ğı, öte yandan mezkur talebin a yr ıca başvuru sahibini doğrudan etkilemeyen
Kuruml arının iç işl e yişi ne il işki n bilgilere yönelik olm ası nedeniyle 4982 sa yıl ı K anun’un 25’inci maddesi kapsamı nda kal dığı, 2.2. Başvur anın (2) numar alı talebiyle ilgili olarak, 2018-2022 yıl la rı ar asında Makedonya, Ulusl ar arası
Vizyon Üniversitesinden mezuniyet sonrasında K urullarına 301 diploma denklik başvurusu yapıl d ığı, bu başvurulardan; Yönetmelik 7/6-ç bendinin mevzuata girmedi ği dönemde başladıkl arı tespit edilen 5 başvurunun mevz uatı na uygun oldu ğu ve denklik süreci son rasında denklikle sonuçl andığı , 56 başvurunun ise yine mevz uatı çerçevede ya pıl an incelemeler sonucunda ders tamamlama kararı alı ndığı, 5 başvurud a incelemeler sonucunda Seviye Tespit S ınavı ve Lisans Tamamlama kararı alı ndığı, 2.3. Başvur anın (3) num aralı talebiyle ilgili olarak, yurt dışında görülen ön lisans, lisans ve yüksek lisans düzeyindeki ö ğr en im lerin ardından alı nan dipl omaların tanıma ve denklik taleplerinin, 2547 sa yıl ı
Kanun ve bu K anun’ a b ağlı olarak çıka rılan Yur tdı şı Yükseköğreti m Dip lom aları Tanım a ve Denklik
Yönetm eli ği hükümleri ve ilgili hükümlerin u ygulanmasına il işki n düzenleyici işlemler çerçevesinde
Kurul Başk anlı klarınca d eğerlendiril di ği, başvura nın yurt dışı nda bir yü kseköğrenim kurumuna ka yıt ya ptı r arak lisans tamamlama yapmı ş olm ası nın söz konusu Yönetmelik kapsamı nda olm a ya ca ğı a nl amı taşımadığı, 2.4. Başvur anın (4) numa ralı talebiyle ilgili olarak, b aşvuranın Kurull arına yapmı ş olduğu diploma denklik başvurusu in cel endiğinde; 20.02.2016 tarih ve 29630 s a yıl ı Resmi Gazete’de ya yım l anarak yü rü rlüğe giren mülga Y urtdışı Yükseköğreti m Di plom aları Tanım a ve Denklik Yönetm eli ği ‘nin “Denklik başvurusunun incelenmesi sonucu yapıl a cak işl e ml er ” kenar başlı kl ı 7’n ci maddesinin 5’n ci fıkr asını n (ç) bendi hükmünde, a yn ı şekil de 05.12.2017 tarih ve 30261 sa yıl ı Resmi Gazete’de ya yım l anarak ya yı mı tarihinde yü r ürlüğe giren Yurtdı şı Yükseköğreti m Diplom aları Tanım a ve Denklik
Yönetm eli ği ‘nin “Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurul arının incelenmesi sonucu yapıl ac ak işl eml er ” başlı klı 7’nci maddesinin 6’ncı fıkrasını n (ç) hükmünde, yu rtdışı nda
Türkçe olarak alı nac ak programlara il işki n düzenlemenin yer aldı ğı, 13.01.2021 tarihli Yüksekö ğreti m
Yürütme Kurulu kararı ile; söz konusu düzenlemenin Yönetmelik ’te yer alm adığı dönemde e ği ti m e başla ya nlar bakım ından ki ş i lehine yorumlandı ğı , Yönetm eli k’in anıl an hükmünün, 09.04.2021 tarihli değişi kle birlikte “ç) Ort aöğreti mini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde ba şarı sır alaması şartı aranan ve eğit im dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencil ere denklik verilebilmesi için, eğit ime başl adıkla rı yıl merkezi y erleşti rme sınavına girmeleri ve aranan başarı sır a laması şart ını sağl amaları gerekir. Bu şart ı sağl amaya nları n dipl omaları na denklik işl emi yapıl maz.” ş ekli ni aldı ğı, anıl an Yönetmelik hükümlerine göre b aşvuranın başvu ru dos yasını n incelendi ği, başv uranın
21.07.2020 tarihinde yurt dışı ndaki yüks ekö ğreti m kurumunda e ğit im ine b aşl a yıp , 01.12.2022 tarihinde
tamamladığı, 06.01.2023 tarihinde Yüks ekö ğreti m Kurumu nezdinde denklik başvurusunda bulu nduğu, gerek yab ancı kurumda e ğit im öğr enim e başladı ğı tarih gerekse denklik b aşv uru s u ya ptı ğı tarih dikkate alı ndığında, yuk arıda zikredilen mevzuat şa rtlarını s a ğlam adı ğı, baş arı sır alamas ı şartına il işki n ibraz ett iği belgenin üniversitesine k a yıt ya ptı rdığı 2020 yıl ı değil 2016 yıl ına ait olduğu (bu belgeye göre de başarı sıralaması şartını sa ğla yamadığı), bununla birlikte 2018 yıl ına ait DGS belgesi sunduğu, bu belgenin baş arı sır alaması şartına il iş ki n bir belge olarak kabul edil eme ye c e ği, do la yıs ı yl a denklik verilmesi için Yönetmelik ’te yer alan özel hükümdeki k oşul ları sa ğlamadı ğını n anlaş ıl m ası ile Yüksekö ğr eti m
Yürütme Kurulunun, an ıl an başvuruya konu diplom anın Yönetm eli k’in 7’nci maddesinin altı ncı fıkrasını n (ç) bendi ger e ğinc e reddedilmesine karar veril di ği, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
2.5. Başvur anın talep ett iği sa yısal veriler Kurull arın da bulunmakla birlikte, mezkur talebin başvuru sahibini doğrud an etkilemeyen ve Kurull a rının iç iş le yiş in e il işki n bilgilere yönelik oldu ğu gö rülmüş olsa da söz konusu istatistiki verilerin pa ylaşıldı ğı, 2.6. Ş ikâ yet konusuyla ilgili olarak ya r gı or ganlarında görülmekte olan veya yar gı organlarınc a karara bağl anmı ş u yuşmaz lı ğın bulunm adığı, Ş ekli ndeki açıkl amalar a yer verilmi şti r.
III. İL GİL İ MEVZUAT
3. 2709 sayı lı Türkiye Cumhuriyeti Anayas ası ’n ın; 3.1. “A. Özel hayatı n gizl il iği” başlı klı 20’nci maddesinin 1’inci ve 3’üncü fık ra larında; “ Herkes, özel hayatı na ve aile hayatı na saygı gösterilmesini isteme hakkın a sahiptir. Özel ha yatın ve aile hayatının gizli liğine dokunulamaz.
(… )
(Ek fı kra: 7/5/2010-5982/2 md.) Herkes, kendisiyle ilgili kişi sel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişi nin kendisiyle ilgili kişi sel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere eri ş me, bunlar ın düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrul tusun da kull anıl ıp kull anılmadığı nı öğrenmeyi de kapsar. K işi sel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişi nin açık rız asıyla işl enebil ir. K işi sel verilerin korunmasına il işkin esas ve usuller kanunla düzenlenir. ”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başv urma hakkı” başlı klı 74’ üncü maddesinin 3 ’ün cü ve 4’üncü fıkr alarınd a; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine ba şvurma hak kına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına ba ğlı olarak kurulan Kamu Denet çiliği Kurumu idarenin işl eyişi yle ilgili şikâ yetleri inceler.”, 4. 6328 sayı lı Kamu De n etçil iği Kurumu Kanunu ’nun “Kurumun Görevi ” başlı klı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrası nda; “Kurum, idarenin iş leyiş iyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işl emleri ile tutum ve davranı şlar ını ; insan hakları na dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araşt ırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli dir.” , 5. 4982 sayı lı Bilgi Edinme Hak k ı Kan u nu ’nu n ; 5.1. “ Amaç” başlı klı 1’in ci maddesinde, “ Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeff af yönetimin gereği olan eşit li k, taraf sız lı k ve açıklı k ilkelerine uygun olarak kişi lerin bilgi edinme hakkını kullanmala rına ili şkin esas ve usulleri düzenlemekti r.”, 5.2. “ T anımlar ” başlıkl ı 3’üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “ c) Bilgi: Kurum ve kur uluşl arın sahip oldukları kayıt larda yer alan bu Kanun kapsamındaki her türlü veriyi, d) Belge: Kurum ve ku ruluş ları n sahip ol du klar ı bu Kanun kapsamındaki yazıl ı, bası lı veya çoğalt ıl mış dosya, evrak, kitap, dergi, broşür , etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşı yıcılar ını , (… )
ifade eder.”, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
5.3. “ Bilgi edinme hakkı” başlı klı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında, “Herkes bilgi edinme ha kkına sahiptir.”, 5.4. “ Bilgi verme yükümlülüğ ü” başlı klı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, “ K urum ve kurul uşlar , bu Kanunda yer alan istisnalar dışı ndaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranl arın yararl anmasına sunmak ve bilgi edinme başvurul arını etkin, süratli ve doğru sonuçlan dırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdü rler.” , 5.5. “ Özel hayatı n gizl il iği” başlı klı 21’inci maddesinde; “ K işi nin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatı n gizl il iği k apsamında, açıklanması hâlinde kişi nin sağl ık bilgileri ile özel ve aile ha yatı na , şeref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşt uracak bilgi veya belgeler, bilgi edinme ha kkı kapsamı dışı ndadır .
Kamu yararı nın gerekti rdiği hâllerde, kişi sel bilgi veya belgeler, kurum ve kurul uşlar taraf ından, ilgili kişi ye en az yedi gün önceden haber verilerek yazılı rızası alınmak koşuluyla açıklanabilir.”, 6. 6698 sayı lı Kişi sel Verilerin Koru n ması Kan u n u ’n u n ; 6.1. “ Amaç” başlı klı 1’inci maddesinde; “ (1 ) Bu Kanunun ama cı , kişi sel verilerin iş lenm esi nd e başt a özel hayatı n gizl il iği olmak üzere kişi lerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişi sel verileri işl eyen gerçek ve tüzel kişi lerin yükümlülükleri ile uya ca kları usul ve esasl arı düzenleme kti r.”, 6.2. “ T anımlar ” başlıkl ı 3’üncü maddesinin 1’inci fıkr asını n ilgili bentlerinde; “ (1 ) Bu Kanunun uygu la nma s ın da ; (… )
d) Ki şisel veri: Ki mliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişi ye ili şkin her türlü bilgiyi, e) K işi sel verilerin iş len mesi : K işi sel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri ka yıt sisteminin parçası olmak ka ydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması , muhafaza edilmesi, değişt iri lme si, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktar ıl ması, devralı nması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıf landı rıl ması ya da kull anıl masını n engellenmesi gibi veriler üzerinde ger çekl e şti ril en her türlü işl emi, (… )
ifade eder.”, 6.3. “ K işi sel verilerin işl enme şart ları ” başlı klı 5’i nci maddesinde; “ (1 ) K işi sel veriler ilgili kişi nin açık rız ası ol maks ız ın işl enemez.
(2) Aşağıdaki şartlardan birinin varlığı hâlinde, ilgili kişi nin açık rızası aranmaksızı n kişis el
verilerinin işl enmesi mümkündür:
a) Kanunlarda açık ça öngörülmesi.
b) Fiili imkânsı zlı k nedeniyle rız asını açıklayam ayacak durumda bulunan veya rız asına hukuki geçerlilik tanı nmayan kiş ini n kendisinin ya da bir başkasını n hayatı veya beden bütünl üğünün korunması için zorunlu olması .
c) Bir sözl eşmenin kurul ması veya if asıyla doğru dan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözl eşmenin taraf ları na ait kişisel verilerin işl enmesini n gerekli olması .
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
ç) Veri sorumlusunun hukuki yükü mlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması .
d) İlgil i kişi nin kendisi tarafından alenileştiril miş olması.
e) Bir hakkın tesisi, kull a nıl ması veya korunması için veri işl emenin zorunlu olması .
f) İlgili kişi nin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek ka ydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işl enmesini n zorunlu olması .”, 6.4. “ K işi sel verilerin aktarı lması” başlı klı 8’inci maddesinin 1’inci ve 2’n ci fı kralarında; “(1) K işi sel veriler, ilgili kişi nin açık rız ası ol maks ız ın aktarı lamaz.
(2) K işi sel veriler; a) 5 inci maddenin ikinci fı krası nda, b) Yeterli önlemler al ın mak kaydıyla, 6 n cı maddenin üçüncü fı krası nda, belirtilen şartlardan birinin bulunması hâlinde, ilgili kişi nin açık rızası aranmaksızı n aktarı labi li r.”, 7. 27.04.2004 tarihli ve 25445 sayı lı Resmî Gazete ’de yayı mlan an Bilgi Edinme H ak k ı
Kanununun Uygul an masın a İli şk in Esas ve Usuller Hak k ın d a Yönetmeli k ’in; 7.1. “ Bilgi edinme hakkı” başlı klı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “ Herkes, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usuller çerçevesinde bilgi edinme hakkına sahi pti r.” 7.2. “ K anunda istisna s ayıl an bilgi veya belgelere il işkin tal epler” başlı klı 23’üncü maddesinde; “ K anunda bilgi edinme hakkını n ist isnal arı olarak düzenlenen konularda yapıl an bilgi edinme başvurul arı reddedilir ve ret kararı başvuru sahibine gerekçeli olarak bil diri li r.”, 7.3. “ Özel hayatı n gizl il iği” başlı klı 32’nci maddesinde; “ K işi nin izin verdiği haller saklı kalmak üzere, özel hayatı n gizl il iği k apsamında, açıklanması halinde kişi nin sağl ık bilgileri ile özel ve aile ha yatı na , şeref ve haysiyetine, mesleki ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşt uracak bilgi veya belgeler, bilgi edinme ha kkı kapsamı dışı ndadır .
Kamu yararı nın gere kti rdiği hallerde, kurum ve k urul uşlar ın kayıt ları nda bulunan kişi sel bilgi veya belgeler, kurum ve kurul uşlar taraf ından, ilgili kişiye en az yedi gün önceden haber verilerek yazıl ı rız ası alı nmak koşul uyla açıkla nabil ir.”, 8. 28.03.2013 tarihli ve 28061 sayı lı Resmi Ga zet e ’d e (mükerrer) ya yı mla n an Kamu Den et çil iği
Kurumu Kanununun Uygul an masın a İli şkin Usul ve Esaslar Hakk ın da Yönet meli k ’in ; 8.1. “ K arar türl eri” başlı klı 31’inci maddesinde; “ (1 ) Kurum, şikâyet başv urusuna il işkin inceleme ve araşt ırma sonucunda tavsiye kararı , ret kar ar ı (Ek ibare:RG-2/3/2017-29995) , dostane çözüm k ararı veya karar verilmesine yer olmadığı na dair karar verir .” , 8.2. “ Dostane çözüm kararı ” başlı klı 33/A (Ek:RG-2/3/2017-29995) maddesinde
“ (1 ) Şikâ yet konusu talebin ilgili idare ta r af ında n yerine getirilmesi veya şika yeti n çözüme kavuştur ulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi hâlinde dostane çözüm k ar ar ı veril ir.”, 9. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ta raf ın dan 21.02.2002 tarihinde kabul edilen Resmi
Belgelere E riş me Konusunda Üye Devletlere Tavsiye Kara rı REC (2002)2 ’nin ilgili kısm ında; Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
“ Ç oğulcu ve demokratik bir toplumda kamu yönetiminin şeff afl ığını n ve kamu yararı nı ilgilendiren konularda bilginin kolayca eriş il ebil ir olması nın önemini göz önüne alarak, (… )
Üye ülkelerin hükümetlerine kanunlar ında ve uy gulamalar ında bu tavsiye kararı nda belirtilen ilkelerin rehber olması nı tavsiye eder.
IV. Resmi Belgelere Eriş mede Olası K ısı tl amalar
1. Üye devletler resmi belgelere eriş me hak kını kısı tl ayabil ir. K ısı tl amalar, tam olarak kanunda
yazıl m alı , demokratik bir toplumda gerekli olmalı ve koruduğu amaçla orant ıl ı olmalı dır:
(… )
iv. K işi nin özel yaşamı ve diğer meşru özel çıkar la r , (… )
2. Açıklanmasında üstün bir kamu yararı ol mad ıkça, 1. paragrafta zikredilen herhangi bir çıkar a zarar verecekse veya zarar verme ihtimali doğuracaksa resmi belgelerin içerdiği bilgilere eri ş im reddedil ebil ir.”
Düzenlemeleri yer alm ak tadır.
IV. KAMU DENET ÇİSİ YAHYA AKMAN ’IN KAMU B AŞDE NET ÇİSİ ’NE ÖNE RİSİ
10. İl gil i mevzuat ve tüm dosya kapsam ı birlikte d eğerlendiril di ğinde, b aşv urunun reddi yönünde haz ırlanan “R et Ka rarı Ö nerisi” Kamu Başden etçi si’ne sunul muşt ur.
V. DEĞE RLE NDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 11. Kurumumuza yapıl an b aşvuruda başvur an özetle, 4982 sa yıl ı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamı nda sormuş oldu ğu sorul arın tamamı nın Yüksekö ğreti m Kurulu B aşkanlı ğınc a yanıt landırıl masını talep etmekte olup dosya kapsamı nın incelenmesinden anlaşıldı ğı üzere başvuranın ilgili bilgi edinme başvurusu (Cumhurbaşk anlı ğı İletişi m Merkezi [ C İMER ] üzerinden yapıl an sa yıl ı ve
01.11.2023 tarihli başvuru) şö yledi r:
“Atatürk Üniversitesi Adalet Bölümü mezuniyetim sonras ında 2020 yıl ında Kuzey Makedonya da
YÖK t araf ından tanı nırlığı olan eğit im dili Türkçe olan Ulusl araras ı Vizyon Üniversitesi Hukuk
Fakültesine ka ydımı Lisans Tamamlama şekli nde gerçekl eşti rerek 2022 yıl ında mezun oldum. 2023
Ocak a yı içerisinde kurumunuza denklik başvu rusunda bulundum. E Devlet üzerinden kontrol ett iği mden kurul sonras ı işl emler şekli nde ibare mevcut olup b aşvurumun sonuçlandı ğı görünmektedir. A ynı okuldan mezun tanıdığım ar kadaşl ar a Y ükseköğretim Diplomaları Tanıma ve
Denklik Y önetmeli ğini n 7.Maddesinin 6.Fıkrası nın (ç) bendi hükmü kapsamında denklik red veril mişt ir. Bu durumda aşağı daki sorul arı sormam hası l olmuşt ur.
1-Benimle beraber a ynı okuldan 22.06.2019 yıl ı mezunu S. S. Y. ve 18.02.2018 yıl ı mezunu B. K.
isimli kişi ler hiçbir sorun yaşamadan direk denklik veya STS+Fark dersi şekli nde denkliklerini aldı kları yönünde duyum ları m mevcuttur. Duyuml arımın doğrul uk derecesi, 2-2018-2022 yıl ları arası ndan Ulusl araras ı Vizyon Üniversitesinden mezun olup direk denklik alanlar, sadece STS sınav kararı çıkan, sadece fark dersi çıkan, hem STS hem de fark dersi çıka n kişi lerin sayıl arını n bilgi amaçlı taraf ıma gönderilmesi, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
3-Y ÖK’ten “ Okul T anıma Belgesi” alı ndığı nda, İlgili belgenin ilk paragraf ında “Y urtdışı ndaki yükseköğr eti m kurumları ndan örgün eğit im yoluyla alı nan dipl omaların denklik işl emi, 2547 sayıl ı
Y ükseköğreti m K anunu’nun 2880 sayıl ı kanunla değişi k 7/p maddesi ile 05.12.2017 tarihli Resmi
Gazete’de ya yımlanan “Y urtdı şı Y ükseköğreti m Diplomaları T anıma ve Denklik Y önetmeli ği” hükümleri uyarınca yap ıl makta olup, söz konusu Yönetmelik yatay ge çiş , dikey g eçiş ve lisans tamamlama gibi kavram ları kapsamamaktadı r” ibaresi yer almakta olup Ben İlgili üniversiteye lisans tamamlama yaparak kaydımı gerçe kleşti ğimden bana yönelik uygulanacak denklik işl em i
Y ükseköğreti m Diplomaları T anıma ve Denklik Y önetmeli ğini n kapsamı dışı ndadır . denilmektedir.
Ben ve benim gibi lisans şekli nde tamamlama yapan kişi leri bu yönetmelik kapsamakta mıdır ? Lisans tamamlamış birisi olarak Y ükseköğreti m Dipl oma la r ı T anıma ve Denklik Y önetmeli ğinin 7.Maddesinin 6.Fıkrası nın (ç) bendi hükmü kapsa mında değerlendiri lme y apıl abil ir mi?
4-12/08/2023 tarihinde T anıma ve Denklik Y önetmeli ğini n 7/(6). Maddesinin Diploma denklik başvurul arı aşağı da belirtilen hâllerde reddedilir: başl ığı alt ında aşağı da (d) bendine yapmış olduğu değişiklikle “Ön lisans eğiti mini Türkiye’de tamamlayan ve ön lisans derslerini saydırarak yurtdı şında lisans eğit imini tamamlayanlar için Bilim Alanı Danışma Komisyonu, Türkiye
Yeterlilikler Çerçevesindeki (TYÇ) kazanı mları ve ilgili programın T ürkiye’de ki ilgili mevzuat ve program kazanı mları nı dikkate alarak inceleme yapar.” hükmü kapsamında benim gibi lisans tamamlama mezunl arını n bu madde kapsamında değerlendiri lmesi gerekiyor mu?” 12. Devletin ka yıt larında bulunan ve erişil ebil ir olmayan bilgi ve belgelere ula şıl masını güvence alt ına alan bilgi edinme h akkı, temel hak ve özgürlüklerin korunması ile bireylere daha yakın, şef faf ve hesap verilebilir bir yönetimin s a ğlanması hususl arınd a taşıdığı önemli işl evlerle demokrasinin ve hukukun üst ünlüğünün gereklerindendir.
13. Hukuk devletinin en önemli araçla rından olan yönetimde şeff aflık ( açıkl ık, aleniyet, sa yd aml ık)
ilkesi ge re ği devletin işl e yiş şekli , alı nan kararlar, yerine getirilen iş ve işl eml er ile personelin tutum ve davranışl arı gibi hususlarda vatandaşlarını bilgilendirmesi gerekmekte olup yönetimde şeff aflık sayesinde
yönetime güven, idarenin işl e yişi nde objektiflik, adillik ve etkinlik sağl anmaktadır (AYM, B. No:
2016/6815, 15.02.2023, §§ 43-45) .
14. Genel anlamda, yönetimin herkesçe görülebilmesini ifade eden yönetimde açıkl ık kavramı , idari etkinliklerin, dos yaların görülebilmesi, idareden her türlü bilgi ve belgenin alı nmasını da kapsamı na alm aktadır. Bilgi edinme hakkını n genel olarak düz enlendiği sistemlerde, idare, yasa ile daralt ıl mı ş/ yasaklanmış alanlar dışı nda, her konuda bilgi verme ödevi alt ında olup bireyler için ise bilgi edinme, bir haktı r (Tekin Akı ll ıo ğlu , Yönetimde Açıkl ık-Gizlilik Bilgi Alma Hakkı, Ankara Üniversitesi
SBF Dergisi, C.46, S.3, 1991, s.9). Bilgi edinme hakkını n konusu ise resmî makamlarca tutulan ve ki ş in in kendisi hakkında olan veya olmayan verilere eri şim talebi olabilece ği gibi resmî makamlarca tutulan,
kişi nin kendisi ile ilgili olmayan ancak kamu ya ra rı taşı yan konulardaki bilgiler de olabilir (AYM, B. No:
2016/6815, 15/2/2023, § 45) .
15. Türk hukuk sisteminde 2003 yılı nda kabul edilen 4982 sa yılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile yasal da ya na ğını bulan bilgi edinme hakkı, 2010 yıl ında T.C. Anayasas ı’nın 74’ü ncü maddesine eklenen fı kra ile de anayasal güvenceye k avuşm uştur. Anılan düzenlemelerde herkesin bilgi edinme hakkına sahip ol du ğu hüküm alt ına alı nmı ş olup 4982 sa yıl ı K anun’un a macı, demokratik ve ş eff af yönetimin ger e ği olan eşi tl ik , tarafsız lı k ve açıkl ık ilkelerine uygun olarak kişi lerin bilgi edinme h akkını kull anmalarına il işki n esas ve usulleri düzenlemek olarak beli rlenmi şti r.
16. Bu çerçevede anıl an Ka nun’un 5’inci maddesiyle kurum ve kuruluşlar, bu Kanun’d a yer alan istisnalar dışı ndaki her türlü bilgi ve belgeyi talepte bulunana sunmak ve bilgi edinme b aşvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlan dırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlü kıl ınm ışt ır. Bu
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
açıdan ülkemizde bilgi edinme kurumu kişi ler açısı ndan bir hak, bilgi vermek ise idare a çısı ndan bir yükümlülük olarak düz en lenmiş olup bu Kanun ka psamı nda ya pıl an bilgi edinme başvuruları, ancak a nıl an
Kanun’da belirtilen istisnalar çerçevesinde reddedilebilecektir. Bilgi edinme hakkını n sın ırları ise 4982 sa yıl ı Kanun ’un dördüncü bölümünün 15 ila 28’inci maddeleri a rasında s a yıl mı ştı r.
17. Dosya kapsamı nın incelenmesinden, b aşv ur anın Yüksekö ğreti m Kurulu Başk anlı ğın ca ya nıt landırıl masını talep ett iği (4) maddeden oluşan sorularından (2), (3) ve (4) numar alı maddelerde yer alan taleplerinin, Kurumumuzun bilgi ve belge talebi yaz ısı na istinaden anıl an İd are ce Kurumumuza iletilen cevabi yaz ıda yer verilen açık lam alar (bkz. 2 no.lu para.) ile karşılanmış olduğu gö rüldü ğünden, ba şvuru hakkında belirtilen talepler yönünden Kamu Den e tçili ği Kurumu Kanununun U ygulanmasına İli şki n Usul ve Esaslar H akkında Yö netm eli k’in 33/A maddesi u yarın ca Dostane Çözüm Kararı verilmesi ger ekti ği değerlendiril mi şti r.
18. Öte yandan b aşvuranın (1) numar alı maddede yer alan talebi ise İda rec e, üçüncü kişi lerin özel ha ya tı na haksız müdahale oluşt uracak nitelikteki bilgilere il işki n olarak değerlendiril er ek 4982 sa yıl ı
Kanun’un “Özel hayatın gizli liği” başlı klı 21’inci maddesine atıfla k arşıl an mamışt ır.
19. Anılan madde ise “ K işi nin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatı n gizl il iği kapsamında, açıklanması hâlinde kişi nin sağl ık bilgileri ile özel ve aile ha yatı na, şe ref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik değ erlerine h aksız müdahale oluşt uracak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışı ndadır . Kamu yararını n gerekti rdiği hâllerde, kişi sel bilgi veya belgeler, kurum ve kuru luşl ar taraf ından, ilgili kişi ye en az yedi gün önceden haber verilerek ya zıl ı rız ası alınmak koşul uyla açıklanabil ir.” düzenlemesini içermektedir.
20. Özel hayata sa ygı gösterilmesini isteme hakkı T.C. Anayasası ’nın 20’nci maddesi ve A İHS’in 8 ’inci maddesiyle güvence alt ı na alı nmı ş olup özel haya tı n giz li li ği, 4982 sa yıl ı Kanun’da da bilgi edinme hakkını n -Kanun’un 21’inci maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde- sını rlarından birini oluşt urmaktadır.
21. Özel hayata s a ygı hakkı kapsamında korunan hukuksal çıkarl ardan biri bireyin mahremiyet hakkı olup bu hak bireyin kendisi hakkındaki bilgileri kontrol edebilme hukuksal çıkarını da kapsam aktadır.
Bireyin; kendisine il işkin herhangi bir bilginin kendi rız ası olmaksız ın açık lanm amas ı, ya yıl ma sı, bu bilgilere b aşkası tar afınd an ulaşıl amaması ve rız ası hil afına kull anıl amama sı, kısaca bu bilgilerin mahrem kalm ası konusunda menfaati bulunm aktadır. Bu husus bireyin kendisi h akkındaki bilgilerin gele ce ğini belirleme hakkına işa ret etmektedir (AYM, B. No: 2013/9660, 21.01.2015, § 32)
22. Özel hayata sa ygı hakkı nın kapsamı nda olan bireylerin kişi sel verilerinin korunması hakkı da
Ana yasa ‘nın 20 ’nci maddesinde de a çık olarak düz enlenmiş olup bu hak, kişi nin insan onurunun korunmasını n ve kişi li ğini serbestçe geli şti rebil mesi hakkını n özel bir biçimi olarak, bireyin hak ve özgürlüklerini kişi sel verilerin işl enmesi sır asın da koruma yı amaçlamakta olup Devletin özel ha ya tı n giz li li ğini n korunması bağl amı nda kişi sel verilerin yetkisiz kişi ler tarafından elde edilmesini veya kull anıl masını önleme ve a yrıc a bu verilerin ifş a edilmesini engelleme yükümlülükleri bulunm a ktadır.
Kamu makaml arınca belirtilen koruma yüküml ülüğüne u yulm aması sonucu ki ş is el verilerin ilgisiz kişil erce öğr enil mesi bireyin özel ha ya tı na sa ygı hakkını n ihlaline yol açar (AYM, B. No: 2014/14187, 10.01.2018, §§ 45-46).
23. Ana yasa ’nın 20’nci maddesi u ya rınc a, ülkemizde kişi sel verilerin iş lenm e s in de başta özel ha yatın giz li li ği olmak üzere kiş il erin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve ki şis el verileri işl e yen gerçek ve tüzel kişi lerin yükümlülükleri ile u ya cakla rı usul ve esasları düzenlemek amacı yla 24.03.2016 tarihli ve
6698 sa yıl ı Kişi sel Verilerin Korunması Kanunu kabul edil mi şti r.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
24. Anıl an Kanun’d a kişi sel veri kavr amı , kim li ği belirli veya belirlenebilir gerçek kişi ye i li şkin her türlü bilgi olarak ifade edilmekte olup kişi sel verilerin işl enmesi kavramı ise; kişi sel verilerin tamamen veya kısm en otomatik olan ya da herhangi bir veri ka yıt sisteminin parçası olmak ka ydı yl a otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, d epolanması, muhafaza edilmesi, değişt irilm esi, yeniden düzenlenmesi, açıkl anma sı, aktarıl ması, dev ralı n ması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sını flandırıl ması ya da kull anıl masını n engellenmesi gibi veriler üzerinde ger çekleştiri len her türlü işl em olarak tanıml an maktadır.
25. 6698 sa yıl ı Kanun’un 5 ’i nci maddesine göre ise k işi sel veriler ilgili kişi nin açık rız ası olm aksız ın işl eneme ye c ek olup ancak anıl an maddenin ikinci fıkrasında s a yıl ı şa rtlard an birinin varlı ğı halinde ilgili kişi nin açık rız ası aranm aksız ın kişi sel verilerinin işl enmesi mümkün kıl ınmı ştı r. Yine Kanun’un 8’inci maddesinde, kişi sel verilerin ilgili kişi nin açık rız ası olm aksız ın aktarıl ama ya ca ğı hükme ba ğl an dıkt an sonra maddenin 2’n ci fı krasında ilgili kişi nin açı k rız ası alı nmaksız ın kişi sel verilerinin aktarıl abi lece ği durumlara yer verilmi ş olup a yrı ca anıl an maddenin 3’üncü fıkrasında da kişi sel verilerin aktarıl masına il işki n diğer kanunlarda yer alan hükümler saklı tut ulm uştur.
26. Başvur anın İdar e tara fından cevaplandı rılmasını talep ettiği (1) numaral ı sorusu “ Benimle beraber aynı okuldan 22.06.2019 yıl ı mezunu S. S. Y. ve 18.02.2018 yıl ı mezunu B. K. isimli kişiler hiçbir sorun yaşamadan direk denklik veya STS+Fark dersi şekli nde denkliklerini aldı kları yönünde duyu mları m mevcuttur. Du yumları mın doğruluk dere cesi” şe kli nde olup 6698 sa yıl ı Kanun’da yapıl an kişi se l veri tanımı karşısı nda, işbu bilgi edinme başvu rusunda kim li ği belirli oluğu görülen kişi lere il işki n talep edilen bilgilerin kişi sel veri nit e li ği taşıdığına şüph e bulunm amaktadır.
27. Dola yısı yla söz konusu verilerin başvur ana a çıklanmak suretiyle işl eneb il mesi için 6698 sa yıl ı
Kanun hükümleri u ya rınca ilgili kişi lerin açık rızası gerekir. Ancak mevcut başvuruda ilgili kişi lerin bu yönde bir açık rız ası bulunduğuna il işki n herhangi bir bilgi ve belge yer almamakta olup a yrı ca dosya kapsamı nın, 6698 sa yıl ı Kanun’da kişi sel verilerin ilgili kişi lerin açık rız a sı olm aksız ın işlenebil eceğini n öngörüldü ğü b aşkac a bir durumu da içe rmedi ği a nlaşıldı ğından, söz konusu kişi sel verilerin 6698 sa yıl ı
Kanun çerçevesinde başv urana akt arılmasına imkân bulunm adığı de ğe rlend irilm işt ir.
28. Sonuç olarak, yuka rıda açıkl anan ba ğl amda, talep edilen bilgilerin başvu ran ile pa ylaşılm asını n
4982 sa yıl ı K anun’un 21’inci maddesi çerçevesinde kişilerin özel ha ya tı na haksız müdahale teşkil
edebilec e ği sonuç ve kanaatine varılmı ş ve İda r ece tesis edilen ret işl eminde hukuka ve hakkaniyete a ykırılı k tespit edil emem işt ir.
B. İyi Yönetim İlk ele ri Yönünden Değerlend ir me 29. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 sa yıl ı mükerrer Resmi Gaz ete’de ya yım lanan
Kamu Den etçili ği Kurumu Kanununun U ygulan masına İli şkin Usul ve Esaslar H akkında Yönetm eli k’in
“ İyi yönetim il kele ri” ba şlı klı 6’ncı maddesinde yer ve rilmi ş olup; söz konusu ilkeler yönünden ya pı la n değerlendirm e neticesinde, şikâ yet başvu rusunun inceleme ve ar aşt ırması kapsamı nda Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakı m ın dan İda re ta rafın dan süresi içerisinde işl e m tesis edil diği, böylece “maku l sürede karar verme ve kara rın geciktirilmeksizin bil dirilmesi” ilkelerine uygun d avr anıl dığı tespit edil mi şti r.
VI. HAK ARAMA Ö ZGÜ RLÜĞÜNE İL İŞ KİN YASAL MEVZUAT
30. 6328 sa yıl ı Kamu D en etçili ği Kurumu K anunu’n un 21’inci maddesinin birinci fıkrası u ya rınca gerekçeli ret k ar arının b aşvurana tebliğind en itibaren varsa dava açma süresi kaldı ğı yerden işl e me ye devam edecek olup Ankara İda re Mahkemelerinde ya r gı yolu açıkt ır.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
VII. KARAR
Yukarıda a çıkl anan gerekçelerle; b aşvuranın yanıt l andırıl masını talep ett iği bilgi edinme başvurusun da yer alan; (2), (3) ve (4) numa ralı taleplerinin İd are ce ka rşılandığı anlaşıldı ğından söz konusu talepler yönünden başvuru hakkınd a Kamu Denetçili ği Kurumu Kanununun U ygulanmasına İlişki n Usul ve Esaslar Ha kkında
Yönetm eli k’in 33/A maddesi u ya rınca DOSTANE ÇÖZÜM KARARI verilmesine, (1) numaralı talebinin ise RE DDİ NE , Kara rın , b aşvu ran a ve Yük sek öğreti m Kurulu B aş k an lığ ın a teb li ğin e, Türkiye Cumhuriyeti Kamu B aşd en etçisi n ce karar verildi.
Ş eref MALKOÇ
Kamu B aşd en etçisi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr