|
ÖZET: Başvuran, Muğla Valiliği tarafından iftira suçlamasıyla yargılanmış ve beraat etmiştir. Bu süreçte, avukatına ödediği 9.200 TL vekalet ücretinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 31. madde gereğince kendisine ödenmesini talep etmiştir. Ancak Muğla Valiliği, mahkeme kararında masrafların ödenmesi için hazinenin belirtilmiş olmasını gerekçe göstererek talebi reddetmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvuranın beraat kararının kesinleştiğini ve bu durumda vekalet ücretinin ödenmesi gerektiğini belirtmiştir. 657 sayılı Kanun’un ilgili maddesi, beraat eden devlet memurlarının avukatlık ücretlerinin kurum bütçesinden karşılanmasını öngörmektedir. Bu nedenle, Muğla Valiliği’nin ret işleminin hukuka aykırı olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Muğla Valiliği’ne başvuranın vekalet ücretinin, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ödenmesi için tavsiyede bulunmuştur. İdarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi ve gerekli işlemleri 30 gün içinde bildirmesi zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12830-S.24.19371
BAŞVURU NO : 2024/7689
KARAR TARİHİ : 25.11.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUĞLA VALİLİĞİ
İftira suçundan beraat eden başvuranın, DMK ilgili maddesi uyarınca,
BAŞVURUNUN KONUSU :
avukatına ödediği vekalet ücretinin idare tarafından karşılanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15.06.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; Kurumdaki usulsüzlükleri ve kişilere haksız menfaat sağlandığını bildirdiği başvuruları nedeniyle Muğla Valiliği tarafından iftira suçlamasıyla Muğla
Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ve hakkında kamu davası açıldığını, yargılama sonucunda beraat kararı verildiğini, yargılama sürecinde kendisini avukatla temsil ettirdiğini, 9.200 TL avukatlık ücreti ödediğini iddia ve ifade ederek beraat kararıyla neticelenen ceza yargılaması sonucunda
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 31 madde uyarınca avukatına ödediği vekalet ücretinin karar
tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca tarafına ödenmesini talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 12/07/2024 tarih ve S. sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Muğla Valiliğinden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Muğla Valiliği tarafından gönderilen 19/08/2024 tarih ve E- – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Başvuranın Valiliğe konuya ilişkin bir başvurusunun bulunmadığı,
/
2.2 Başvuranın beraat kararı aldığını iddia ettiği mahkeme kararının ilişikte sunulduğu,
2.3 Başvuranın beraat ettiği mahkeme kararında belirtilen avukat ücreti ödemesine ilişkin 12.06.2024 tarihli
ve sayılı yazı ile gerekli açıklamaların yapıldığı,
2.4 12.06.2024 tarihli ve sayılı yazı ile belirtildiği üzere söz konusu başvuruya
ilişkin mahkeme kararında masrafların ödenmesi konusunda Muğla Valiliği yerine hazinenin açık bir şekilde belirtilmesi, hazineden kastedilen kurumun gayet sarih olduğu, bu mahkeme kararına istinaden
Muğla Valiliğince sanığın talebine istinaden ödeme yapılmasının açıkça mevzuata aykırı olması nedenleriyle adı geçene mahkeme kararına istinaden ödeme yapılamayacağı, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2.maddesinde; “Türkiye
Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk
Devletidir”,
3.1. “Mülkiyet hakkı” kenar başlıklı 35. maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”,
3.2 “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde; “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak
suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz”,
3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.4. “Mahkemelerin Bağımsızlığı” başlıklı 138. maddesinin son fıkrasında; “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesine göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. Ancak; Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler ile resen imzaladığı kararlar ve emirler, Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler, Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar, Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleri, Kurumun görev alanı dışındadır.”,
5. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 17.maddesinde; “hiç kimsenin keyfi olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılamayacağı” düzenlenmiştir.
6. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın “Mülkiyet hakkı” başlıklı 17. maddesinde; “mülkten yoksun
/
bırakılma sonucunda, zamanında ödenecek adil tazminat” koşuluna yer verilmiştir.
7. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 No’lu Ek Protokol’ün “Mülkiyetin korunması” başlıklı 1.
maddesinde; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.” hükmü düzenlenmiştir.
8. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
8.1 “Yargılama giderleri” başlıklı 324. maddesinde; “(1) Harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken
avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet
Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yargılama giderleridir. (2)
Hüküm ve kararda yargılama giderlerinin kimlere yükletileceği gösterilir. (3) Giderlerin miktarı ile iki taraftan birinin diğerine ödemesi gereken paranın miktarını mahkeme başkanı veya hâkim belirler. (4)
Devlete ait yargılama giderlerine ilişkin kararlar, Harçlar Kanunu hükümlerine göre; kişisel haklara ilişkin kararlar, 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu hükümlerine göre yerine getirilir.
(Ek cümle: 2/7/2012-6352/100 md.) Devlete ait yargılama giderlerinin 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 106 ncı maddesindeki terkin edilmesi gereken tutarlardan az olması halinde, bu giderin Devlet Hazinesine yüklenmesine karar verilir. (5) Türkçe bilmeyen ya da engelli olan şüpheli, sanık, mağdur veya tanık için görevlendirilen tercümanın giderleri, yargılama gideri sayılmaz ve bu giderler Devlet Hazinesince karşılanır.”
8.2 “Sanığın yükümlülüğü” başlıklı 325 maddesinde; “(1) Cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm
edilmesi hâlinde, bütün yargılama giderleri sanığa yüklenir. (2) (Değişik: 6/12/2006-5560/27 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi hallerinde de birinci fıkra hükmü uygulanır. (3)
Yargılamanın değişik evrelerinde yapılan araştırma veya işlemler nedeniyle giderler meydana gelmiş olup da, sonuç sanık lehine ortaya çıkmış ise, bu giderlerin sanığa yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında mahkeme, bunların kısmen veya tamamen Devlet Hazinesine yüklenmesine karar verir. (4)
Hüküm kesinleşmeden sanık ölürse, mirasçılar giderleri ödemekle yükümlü tutulmazlar.”
8.3 “Beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi hâlinde gider” başlıklı 327.
maddesinde; “(1) Hakkında beraat veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi, sadece kendi kusurundan ileri gelen giderleri ödemeye mahkûm edilir. (2) Bu kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderler, Devlet Hazinesince üstlenilir.”
9. 3649 Sayılı Kanun ile değişik 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 31. Maddesinde; (Ek:17/5/1990 – 3649/1 md.) “Bu Kanun kapsamına giren ve görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açılmış olup da beraat edenlerin; a) Vekalet verdikleri avukata, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücret, b) Belgelendirilmiş olmak kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraflar, Kurumların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.”
10.1136 sayılı Avukatlık Kanununun “Avukatlık ücreti” başlıklı 164. maddesinde; “(Değişik :
2/5/2001 – 4667/77 md.) Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder. Yüzde yirmibeşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir. İkinci fıkraya göre yapılacak sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz. Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınması halinde, durum baro
/
yönetim kuruluna bildirilir.(Değişik üçüncü ve dördüncü cümle:13/1/2004 – 5043/5 md.) Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde; değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilâmın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir. Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır. Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.”
11. 2022 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin;
11.1 “Ceza davalarında ücret” başlıklı 14. Maddesinin dördüncü fıkrası; “…Beraat eden ve kendisini
vekil ile temsil ettiren sanık yararına hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13. Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda, Kurumdaki usulsüzlükleri ve kişilere haksız menfaat sağlandığını bildirdiği başvuruları nedeniyle Muğla Valiliği tarafından iftira suçlamasıyla Muğla Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ve hakkında kamu davası açıldığını, yargılama sonucunda beraat kararı verildiğini, yargılama sürecinde kendisini avukatla temsil ettirdiğini, 9.200 TL avukatlık ücreti ödediğini iddia ve ifade ederek beraat kararıyla neticelenen ceza yargılaması sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 31 madde uyarınca avukatına ödediği vekalet ücretinin karar tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca tarafına ödenmesini talep etmektedir.
14. Somut olayda, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
14.1 Başvuranın, olayın gerçekleştiği zamanda Muğla Valiliği
olarak görev yaptığı, başvuran 07/06/2021 tarihinde Muğla Valiliği
İl İdare Kuruluna dilekçe vererek disiplin işlemlerini tesis ederken personele karşı adil ve eşit davranmayan, çifte standart uygulayan, ilgilinin soruşturma raporunu Bakanlığa göndermeyerek örtbas edilmesine sebebiyet veren Müdürü ve Müdürü hakkında görevi kötüye kullanma suçu ve
657 sayılı Kanunun disiplin hükümleri kapsamında soruşturma yapılması talebinde bulunduğu, yapılan
araştırma sonucunda 01/10/2021 tarihinde düzenlenen Araştırma Raporunda başvuranın söz konusu iddialarının sübuta ermediği anlaşıldığı gerekçesiyle Valilik Makamının oluru ile dosyanın işlemden kaldırıldığı, daha sonra başvuranın 21/12/2021 tarihli dilekçesi ile İçişleri Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğüne dilekçe verdiği, söz konusu dilekçesinde aynı hususta şikayette bulunarak Muğla İl İdare
Kurulu Müdürlüğünün işlemin kaldırılmasını talep ettiği,
14.2 Başvuran 14/06/2021 tarihinde Muğla Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğüne verdiği dilekçede
soruşturmacı olarak görevlendirildiği disiplin soruşturmasına ait soruşturma dosyasının personelin özlük dosyasında saklanmasını engelleyen, başkanlıkça belirlenen usul ve esasları yerine getirmeyen 112 Acil
Çağrı Merkezi Müdürlüğü görevlilerin hakkında 657 sayılı Kanun disiplin hükümleri kapsamında soruşturma yapılmasını talep ettiği, ancak 06/12/2021 tarihli inceleme raporunda bulunan gerekçelere dayanarak dosyanın işlemden kaldırıldığı, buna müteakip başvuran 06/01/2022 tarihinde İçişleri Bakanlığı
Personel Genel Müdürlüğüne dilekçe vererek Muğla İl İdare Kurulu Müdürlüğünün işlemin kaldırılması talebinde bulunduğu,
14.3 Muğla İl İdare Kurulu Müdürlüğünün 09/03/2022 tarih ve E- – – sayılı yazısında
başvuran tarafından öne sürülen iddialarla ilgili öncelikle sıralı amirlerine başvurulmaksızın ve çoğunlukla kendisi ile doğrudan ilgili olmayan kurumsal uygulamaları da içeren şikayete konu ettiği hususların amir pozisyonundaki kamu görevlilerine ilişkin iddiaları da kapsadığı, öne sürülen iddialarla ilgili Valilikçe gerekli araştırma ve inceleme yapılmasına, kendisine bilgi verilmesine, başvuruları ile ilgili tüm iş ve işlemlerin yapılmasına rağmen iddiaları ile ilgili somut bilgi ve belge ortaya konulamadığı halde başvurularına devam etmekte olduğu ve kamu görevlilerine “soruşturma raporunun kapatıldığı, örtbas edildiği” ve “soruşturma raporunun saklandığı” şeklinde haksız iddialarda bulunulduğu ifade edildiği, başvuranın benzer konularda birçok kez ilgili kurumlara müracaat ettiği, bu kapsamda şüphelinin müştekiler hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari yaptırım uygulamasını sağlamak için birçok kez farklı kurumlara müracaatta bulunmak suretiyle “iftira” suçunu işlediği yönünde hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunduğu anlaşıldığından 15/06/2022 tarihli ve / numaralı Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından iddianame düzenlendiği,
14.4 Başvuran hakkında Muğla Cumhuriyet Başsavcılığının / iddianame numaralı iddianamesi
kapsamında birden fazla iftira suçuna konu eylem iddiasına ilişkin kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda Muğla 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/02/2023 tarihli, / Esas ve / Karar sayılı ilamı ile başvurana isnat edilen iftira suçundan beraat ettiği anlaşıldığı,
14.5 Muğla 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/02/2023 tarihli, / Esas ve / Karar sayılı
ilamına karşı yapılan itiraz neticesinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 10/05/2023 tarihli / Esas ve / Karar sayılı ilamı ile başvuran hakkındaki iftira suçuna ait hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek 17/05/2023 tarihli kesinleşme şerhi düzenlendiği,
14.6 Başvuranın bu dava için avukat ’ya vekalet verdiği, kesinleşen beraat kararı
üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 31 maddesindeki düzenlemeye istinaden, avukatına ödediği vekalet ücretinin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00
TL maktu ücretin kendisine ödenmesi hususunda 11/02/2024 tarihinde Kurumumuza başvuruda bulunduğu, konu hakkında Kurumumuz tarafından 03/05/2024 tarihli Gönderme Kararı verildiği,
14.7 Başvuranın, yargılandığı davada beraat etmesi neticesinde avukatına ödemiş olduğu vekalet ücretinin
tarafına ödenmesi talebinin Muğla Valiliği İl Yazı İşleri Müdürlüğünün 12/06/2024 tarihli yazısı ile “Söz konusu mahkeme kararında masrafların ödenmesi konusunda Muğla Valiliği yerine hazinenin açık bir şekilde belirtilmesi, hazineden kastedilen kurumun gayet sarih olduğu, bu mahkeme kararına istinaden
Muğla Valiliğince sanığın talebine istinaden ödeme yapılmasının açıkça mevzuata aykırı olması nedenleriyle adı geçene mahkeme kararına istinaden ödeme yapılamayacaktır.” gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.
/
15. Ceza muhakemesinin nasıl yapılacağı hususundaki kurallar ile bu sürece katılan kişilerin hak, yetki ve yükümlülüklerini düzenleyen 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun; Yargılama giderleri başlıklı 324.
maddesinde; harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemelerin yargılama gideri olduğu ve hüküm ve kararda yargılama giderlerinin kimlere yükletileceğinin gösterileceğinin belirtildiği, giderlerin miktarı ile iki taraftan birinin diğerine ödemesi gereken paranın miktarını mahkeme başkanı veya hâkimin belirleyeceği düzenlenmiştir.
16. 5271 sayılı Kanun; hakkında beraat veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişinin, sadece kendi kusurundan ileri gelen giderleri ödemeye mahkûm edileceğini, bu kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderlerin ise Devlet Hazinesince üstlenileceğini belirtmiştir.
17. Bu düzenlemeye paralel olarak 3649 Sayılı Kanun ile değişik 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
Ek 31. Maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren ve görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açılmış olup da beraat edenlerin; a) Vekalet verdikleri avukata, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücret, b) Belgelendirilmiş olmak kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraflar, Kurumların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. ”hükmüne yer verilmiştir.
18. 3649 Sayılı Kanun ile değişik 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 31. Maddesine ait kanun tasarısı Plan ve Bütçe Komisyonu Raporunun gerekçe kısmında; “tasarı ile, kamu personeli aleyhine görevleri sebebiyle açılan davaların uzaması ve beraatle sonuçlanması durumunda, özellikle bu personelin vekalet verdiği avukat ücreti ile bu dava dolayısıyla yaptıkları zaruri masrafların uhdelerinde kaldığı, bu sebeple de maddi ve manevi zarara uğradıkları göz önünde bulundurulmuş bu zararın giderilmesi amaçlanmıştır.
Bu düşünceden hareketle getirilen düzenleme ile, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa bir ek madde ilave edilmekte ve bu Kanunun kapsamındaki personel hakkında görevleriyle ilgili olarak kamu davası açılması ve bu davanın beraatle sonuçlanması durumunda, personelin, vekalet verdiği avukata
Avukatlık Asgari ücret Tarifesine göre ödediği ücret ile davanın görülmesi sırasında davaya ilişkin olarak yaptığı masrafları, belgelendirmek kaydıyla kurumundan alabilmesi sağlanmıştır.
Bilgilerine yer verilmiştir.
19. Türk Hukuk Sisteminde ceza yargılaması, soruşturma evresiyle, bu da yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesiyle (suç haberinin alınmasıyla) başlar. Soruşturma devleti temsil eden makamlarca yürütülür.
Kural olarak suçtan zarar görenler istemese bile ceza soruşturması başlar. Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.
20. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda, başvuranın, Muğla 2. Asliye Ceza
Mahkemesinin 24/02/2023 tarihli, / Esas ve / Karar sayılı ilamı ile üzerine atılı iftira suçundan beraat ettiği, kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 10/05/2023 tarihli
/ Esas ve / Karar sayılı ilamı ile istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu Ek 31 madde uyarınca, avukatına ödediği vekalet ücretinin Avukatlık Asgari
Ücret Tarifesi uyarınca kendisine ödenmesi için Kurumumuza başvuruda bulunduğu, ancak mahkeme kararında masrafların ödenmesi konusunda Muğla Valiliği yerine hazinenin açık bir şekilde belirtilmesi, hazineden kastedilen kurumun gayet sarih olduğu, bu mahkeme kararına istinaden Muğla Valiliğince sanığın talebine istinaden ödeme yapılmasının açıkça mevzuata aykırı olması nedenleriyle mahkeme
kararına istinaden ödeme yapılamayacağı gerekçesiyle talebinin reddedildiği, oysaki 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu Ek 31 maddesinde, bu kanun kapsamına giren ve görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açılmış olup da beraat edenlerin vekalet verdikleri avukata, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücretin kurumların bütçesine konulacak ödenekten karşılanacağı açıkça ifade edildiği, kanunun düzenlenme amacının uzun yargılamaya maruz kalıp sonuçta beraat eden devlet memurunun dava nedeniyle uğradığı maddi zararı bir nebze olsun giderme amacı taşıdığı da dikkate alındığında; idarenin ret işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine 30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresinden arta kalan sürede Muğla Adli Yargı Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuran hakkında, iftira suçundan verilen kesinleşmiş beraat kararı sonucunda, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu Ek 31 madde uyarınca, avukatına ödediği vekalet ücretinin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca başvurana ödenmesi hususunda makul sürede işlem tesisi için MUĞLA VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve MUĞLA VALİLİĞİNE tebliğine;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca İdare tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi