|
ÖZET: Düzce Üniversitesi’nde mezuniyet talebinde bulunan bir öğrenci, eğitimini tamamladığını ancak üniversitenin AKTS hesaplamasında hata olduğu gerekçesiyle mezun olamadığını iddia etmiştir. Öğrenci, transkriptinde belirtilen dersleri tamamladığını ve mezuniyet koşullarını sağladığını öne sürerek, yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmiştir. Üniversite ise, öğrencinin mezuniyet için gerekli olan zorunlu ve seçmeli ders sayılarını tamamlamadığını belirterek, mezuniyetinin mümkün olmadığını ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu değerlendirerek, mezuniyet hakkının sağlanabilmesi için gerekli dersin bir sonraki dönemde alınması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, akademik danışmanın öğrenciye yeterince bilgi vermediği ve gerekli yönlendirmeleri yapmadığı tespit edilmiştir. Bu durumun tekrarlanmaması adına üniversiteye gerekli önlemleri alma tavsiyesinde bulunulmuştur. Sonuç olarak, Düzce Üniversitesi Rektörlüğü’ne, benzer durumların yaşanmaması için gerekli tedbirlerin alınması önerilmiştir. Bu karar, ilgili kurumun 30 gün içinde bildirimde bulunmasını gerektirmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2959-S.24.4713
BAŞVURU NO : 2023/15731
KARAR TARİHİ : 14.03.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DÜZCE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Üniversiteden mezun olma talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 01.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran bulunan ( özetle; Düzce Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, numaralı öğrencisi olduğunu, Düzce Üniversitesi’nin resmi öğrenci sayfasında yayımlanan 30.07.2023 tarihli transkriptinde bulunan (Tamamlanan Yarıyıl:8, Toplam Kredi:141, Toplam AKTS:240, Toplam Ağırlıklı AKTS:765.50, Not
Ortalaması:3.19) bilgilere istinaden “Düzce Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği” 36/1. maddesinde belirtilen şartları sağlayarak eğitimini tamamladığını, ancak Düzce Üniversitesi, Araştırma Görevlisi ’nin 2023 yılı temmuz ayı içerisinde kendisini telefon ile arayarak 3. yarıyıla ait derslerin AKTS hesaplarında hata olduğunu bu sebeple mezun olamayacağını söylediğini, yayımlanmış olan transkriptinde kendisinin ilan edilen AKTS’ler ile üstüne düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, Düzce
Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’ne göre transkriptinde yayımlanan: “33 Adet zorunlu ders karşılığı: 153 AKTS 15 adet seçmeli ders karşılığı: 87 AKTS olmak üzere toplam 48 adet ders karşılığı: Toplam 240 AKTS” ile mezuniyet hakkının mevcut olduğunun açık olduğunu, buna rağmen mezun edilmeyerek hak kaybı yaşamasına neden olunduğunu ifade ederek mağduriyetinin giderilerek mezun olabilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Düzce Üniversitesi Rektörlüğünden 08.11.2023 tarihli ve
S. sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup Düzce Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen: E- – – sayılı cevabi yazıda özetle; /
2.1. Öğrencinin, bölüm öğretim programına göre 3.yarıyılda 4 zorunlu ve 3 seçmeli dersini tamamlamış olması gerekirken; 2 seçmeli ve 4 zorunlu ders aldığı ve ilgili dönemde aldığı derslerden ISL240 Örgütsel
Davranış (Seçmeli-5 AKTS), ISL242 İstatistik (Zorunlu-5 AKTS), UTI401 Araştırma Yöntemleri (Zorunlu-6 AKTS) derslerini ise yaz okulunda farklı bölümlerden aldığı, 2.2. Sağlık Yönetimi bölümü öğretim planındaki derslere, yaz okulunda eşdeğerlik verilen ilgili 3 ders ile birlikte dönemlik AKTS değerinin 30’u tamamlamış olduğu göründüğü, bir öğrenci yaz okulundan kendi bölümünün derslerini ve bölüm derslerine eşdeğer sayılan farklı bölüm derslerini alabildiği, 2.3. Farklı bölümden aldığı derslerin AKTS değeri, eşdeğer sayılan bölüm derslerinin AKTS değerinden fazla olabileceği, bu durumda öğrencinin yaz okulunda aldığı farklı ders; ders kodu, ismi ve AKTS değeri ile aynen transkriptine yansıtıldığı fakat öğrenci fazla AKTS’li ders almış olarak dönemlik minimum 30
AKTS şartını tamamlamış olsa dahi, öğretim planında yer alan zorunlu ve seçmeli ders adedine uymak zorunda olduğu, 2.4. Üniversitenin “Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin” Madde 36 (1) de belirtildiği üzere; “mezun olmaya hak kazanmak için öğrencilerin; öğretim programlarındaki derslere devam edip tümünden başarılı olmaları gerekir…” maddesi yer aldığı, 2.5. İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü olan öğrencinin Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönetmeliği’nde açıkça belirtilen seçmeli ve zorunlu ders adedini sağlama yönündeki mezuniyet koşulu gerçekleştirmediği için mezun olamadığı, hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2. Anayasanın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” 3.3. Anayasanın “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…” hükmü yer almaktadır 4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; /
5.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları
Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 5.5. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim-öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.6. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 5.7. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44 üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.
6. 24.08.2011 tarihli 28035 sayılı Resmi Gazetede yer alan Düzce Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin, 6.1. “Kapsam” başlıklı 2. Maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik; Düzce Üniversitesine bağlı Tıp Fakültesi dışındaki fakülte ve yüksekokullarda yürütülen lisans programlarına kayıt,eğitim-öğretim, geçişler, sınavlar, değerlendirme, diplomalar ve ilişik kesmeye ilişkin hükümleri kapsar.”
/
6.2. “Kayıt yenileme ve ders kaydı işlemleri” başlıklı 7. Maddesinde; “(1) Öğrenciler, akademik takvimde belirtilen süre içerisinde öğrenim katkı paylarının yarıyıl taksitini yatırarak ve alacakları dersleri seçerek internet üzerinden kayıt yenileme işlemlerini yapar. Ders kaydı danışmanın onayından sonra kesinleşir.” 6.3. “Eğitim-öğretim yılı” başlıklı 10. Maddesinde; “(1) Eğitim-öğretim yılı güz ve bahar yarıyıllarından oluşur. Yeterli talep olduğu taktirde bazı dersler yaz öğretiminde de açılabilir. (3) Yaz aylarında yaz öğretimi yürütülebilir. (4) Yaz öğretimi Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre yürütülür.” 6.4. “Öğretim programları” başlıklı 11. Maddesinde; “(1) Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak Senato tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı; bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik ve uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak Senato tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenir. (3) Fakülte ve yüksekokullarca yürütülen lisans programlarında yer alacak zorunlu ve seçmeli dersler ile bu derslerin dönemlere dağılımları; bölümlerin görüşleri doğrultusunda ilgili kurulun önerisiyle Senato tarafından kararlaştırılır. (5) Öğretim programlarındaki dersler, zorunlu ve seçmeli olmak üzere iki gruba ayrılır. Zorunlu dersler, öğrencinin kayıtlı bulunduğu programda almak ve başarmakla yükümlü bulunduğu derslerdir. Seçmeli dersler ise; öğrencilerin seçerek alabileceği dersler olup, ortak zorunlu dersler hariç kalan tüm derslerin kredi toplamının en az %25’ine tekabül etmesi gerekir. Öğrenci aldığı seçmeli dersten başarısız olduğu takdirde, aynı dersi tekrar alabileceği gibi varsa açılmış başka bir seçmeli dersle de değiştirebilir. (10) Öğrenciler kendi öğrenim dalı ile ilgili öğretim programının öngördüğü dersleri, danışmanın teklifi ve bölümün onayı ile kendi bölümünden veya
Üniversite bünyesinde veya dışında yer alan herhangi bir birimden alabilir. Başka birimlerden alınabilecek ders kredi yükü/oranı ilgili bölüm kurulu tarafından belirlenir.” 6.5. “Derslerin kredi değerleri” başlıklı 13. Maddesinde; “(1) Eğitim-öğretim çalışmalarının değerlendirilmesi kredi esasına göre yapılır. Ders kredilerinin hesaplanmasında; öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı derslerle birlikte öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatlerini göz önünde bulunduran öğrenci iş yükü esas alınır.” 6.6. “Akademik danışmanlık” başlıklı 21. Maddesinde; “(1) (Değişik:RG-10/9/2013-28761) (1) Kaydını yaptıran her öğrenci için ilgili bölüm başkanınca, bölümün öğretim elemanları arasından bir akademik danışman atanır. (Değişik:RG-10/9/2013-28761) (1) Danışman; lisans öğretimi boyunca öğrencinin başarı durumunu ve gelişimini izler, öğretim programları çerçevesinde öğrencinin alması gereken zorunlu ve seçmeli derslerle ilgili olarak öğrenciye önerilerde bulunur, öğrenciyi yönlendirir, mezuniyet için gerekli olan dersleri ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde almasına yardımcı olur ve aldığı dersleri onaylar, bölümler tarafından müfredatlarda yapılan değişiklikler nedeni ile uygulanan intibaklarda öğrencileri yönlendirir, daha iyi çalışmasına ve yetişmesine yönelik olarak öğrencilerin karşılaştığı problemlerin çözümüne yardımcı olur ve gerektiğinde ilgilimercilere iletir. (3) Öğrencilerle ilgilialınan her türlü karardan akademik danışmanlar da bilgilendirilir. (4) Akademik danışmanlar, danışmanlık hizmetlerini
Rektörlükçe belirlenen esaslar ve ilgilimevzuat hükümlerine göre yürütür.” 6.7. “Tek/çift ders sınav hakkı” başlıklı 28. Maddesinde; “(1) Kaydoldukları dersleri başarmaları halinde mezun olabilecek öğrencilere son yarıyıl öğrencileri denir. Bu öğrencilerden, yarıyıl sonu sınavları
/
sonunda başarısız oldukları tek/çift dersi kalarak bu derslerin devam ve diğer koşullarını sağlayanlara tek/çift ders sınav hakkı verilir. (2) Hiç alınmamış dersler için tek/çift ders sınav hakkı verilmez.” 6.8. “Mezuniyet ve dereceye giren öğrenciler” başlıklı 36. Maddesinde; “(1) Mezun olmaya hak kazanmak için öğrencilerin; öğretim programlarındaki derslere devam edip tümünden başarılı olmaları, AGNO’larının en az 2.50 düzeyinde olması ve diğer bütün çalışmalarını tamamlamış olmaları gerekir.
Mezun olmaya hak kazanan öğrenciye; diploma ile başardığı derslerin isimleri, harf notları ve diğer faaliyetlerin başarılmasıyla ilgili bilgilerin yer aldığı bir not döküm belgesi verilir.” 6.9. “Diplomalar” başlıklı 37. Maddesinde; “(1) Fakülte ve yüksekokullardan bu Yönetmelik hükümlerine göre öğrenimlerini tamamlayarak mezun olan öğrencilere, fakülte, yüksekokul ve bölüm adı ile varsa yan daladı belirtilmek suretiyle hazırlanan lisans diploması verilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
7. 11.02.2016 Tarihli Düzce Üniversitesi Önlisans/Lisans Eğitimi-Öğretimi Öğrenci Danışmanlığı
Yönergesinin; 7.1. “Tanım” başlıklı 3. Maddesinde; “Danışman, önlisans/lisans öğretimi boyunca öğrencinin başarı durumunu ve gelişimini izler. Öğretim programı çerçevesinde öğrencinin alması gereken zorunlu ve seçmeli derslerle ilgili olarak öğrenciye önerilerde bulunur. Öğrenciyi yönlendirir. Mezuniyeti için gerekli olan zorunlu ve seçmeli dersleri eksiksiz olarak Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği çerçevesinde almasını sağlar. Bölümler tarafından müfredatlarda yapılan değişiklikler nedeniyle uygulanan intibaklarda öğrencileri yönlendirir. Alacağı dersleri onaylar. Öğrencinin mesleki uygulamalara yönlendirilmesine katkıda bulunur. Daha iyi çalışmasına ve yetişmesine yönelik olarak öğrencinin karşılaştığı problemlerin çözümünü sağlar ve gerektiğinde ilgili mercilere iletilmesinde yardımcı olur.” 7.2. “Görevler” başlığı altında; 7.2.1. 6. Maddesinde; “Danışman, eğitim öğretim ile ilgili en güncel yönetmelik ve esasları takip etmeli ve bu bilgilerini öğrencinin yönlendirilmesi için kullanmalıdır.
7.2.2. 8. Maddesinde; “Danışman, öğrencileri ile her yarıyıl en az iki kez grup toplantıları düzenleyerek sorunlarını dinler, karşılaşılan sorunların çözümü ve öğrencilerin yönlendirilmesi için yardımcı olur.
Danışmanlık yaptığı öğrencilerle gerektiğinde tek tek bir araya gelerek kişisel problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak için gayret gösterir.” 7.2.3. 11. Maddesinde; “Danışman, mezun olan öğrencilerin ilişik kesme işlemleri sırasında kendisine ayrılan bölümde, öğrencinin zorunlu ve seçmeli dersleri tamamladığını onaylar.” Hüküm altına alınmıştır.
8. Düzce Üniversitesi Yaz Okulu Yönergesinin; 8.1. “Amaç” başlıklı 1. Maddesinde; “(1) Bu Yönergenin amacı; Düzce Üniversitesi’nde yaz aylarında yapılacak olan yaz okuluna ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” 8.2. “Yaz okulunun amaçları” başlıklı 5. Maddesinde; “a) Üniversitenin eğitim ve öğretim olanaklarını yaz aylarında da değerlendirmek, ç) Öğrencilerin normal dönemlerde alıp başarısız oldukları ve/veya alamadıkları dersleri yaz aylarında da açmak suretiyle öğrencilere imkân sağlamak ve
programlarda/bölümlerde meydana gelen öğrenci yığılmalarının giderilmesini sağlayarak eğitimin verimini artırmak.” 8.3. “Kayıt İşlemleri” başlıklı 7. Maddesinde; “(12) (Düzce Üniversitesi Senatosu’nun 28.05.2015 tarih ve 2015/69 sayılı kararı ile değiştirilmiştir.) Kayıtlı bulunduğu program/bölümde okutulan derslerin yerine, bölüm/anabilim dalı başkanlıklarının uygun görmesi halinde, dersin içeriğinin eşdeğer olması ve teorik, pratik ders saatlerinin ve kredisinin eşit veya fazla olması halinde, Üniversitenin farklı program/bölümünde veya diğer üniversitelerin program/bölümünde açılan derslere kayıt yaptırabilirler. Eşdeğer derslere kayıt yaptıracak olan öğrencilerin, ilgili form ve ekinde onaylı ders içeriği ile yaptıkları başvuru üzerine, dersin sorumlusu öğretim elemanlarından görüş alınarak başvurusu bölüm kurulu tarafından, enstitülerde ise ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından karara bağlanır. Bu şartı yerine getirmedikleri takdirde, eşdeğer dersleri almış olsalar dahi notları kabul edilmez ve işlem görmez.”
Hususları belirtilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvuranın mezun olabilmesi adına yaşamış olduğu mağduriyetin giderilmesi talebi hakkında; başvuranın ilgili dersi bir sonraki eğitim-öğretim yılı güz döneminde alması neticesinde başarılı olup mezuniyet aşamasına geçmesinden ötürü ilgili talebin karşılıksız kaldığı, bununla birlikte başvuranın yaşamış olduğu mağduriyetin ilgili mevzuat çerçevesinde gözetilerek bir daha böyle bir durumun yaşanmaması hususunda tavsiye edilmesi yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Düzce Üniversitesi’nin resmi öğrenci sayfasında yayımlanan 30.07.2023 tarihli transkriptinde bulunan (Tamamlanan Yarıyıl:8, Toplam Kredi:141, Toplam
AKTS:240, Toplam Ağırlıklı AKTS:765.50, Not Ortalaması:3.19) bilgilere istinaden “Düzce Üniversitesi
Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği” 36/1. maddesinde belirtilen şartları sağlayarak eğitimini tamamladığını, ancak Düzce Üniversitesi tarafından AKTS hesaplarında hata olduğu bu sebeple mezun olamayacağının söylendiğini, yayımlanmış olan transkriptinde kendisinin ilan edilen AKTS’ler ile üstüne düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, buna rağmen mezun edilmeyerek hak kaybı yaşamasına neden olunduğunu ifade ederek mağduriyetinin giderilerek mezun olabilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir.
11. Düzce Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; İlgili öğrencinin, öğretim planında yer alan zorunlu ve seçmeli ders adedine uymak zorunda olduğu, Yönetmelikte; mezun olmaya hak kazanmak için öğrencilerin, öğretim programlarındaki derslere devam edip tümünden başarılı olmaları gerektiği belirtildiğinden, öğrencinin seçmeli ve zorunlu ders adedini sağlama yönündeki mezuniyet koşulu gerçekleşmediği için mezun olmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
12. Başvuru dosyası incelendiğinde; Uyuşmazlığın, mezuniyet durumuna gelmiş ve mezun olması adına tüm derslerden başarılı olduğunu iddia eden başvuran karşısında; Üniversite İdaresinin, ilgili öğrencinin
/
alması gereken derslerin tamamını almadığından bahisle başvuru sahibinin mezun olamadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
13. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; Anayasa’nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır.
13.1. Yasa koyucunun genel prensiplerini belirlediği konularda, idarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içerinde, Anayasa, Kanun ve Tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kaydıyla düzenleme yapabileceği açıktır.
13.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 43 üncü maddesinin (a) bendinde Yükseköğretim
Kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği vurgulanmıştır.
14. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar başlığı altında; 14.1. Yükseköğretim kurumlarının ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrencilerin belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alabileceği, 14.2. Ders kredilerinin, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlendiği, 14.3. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredilerinin hesaplandığı, görülmüştür.
15. Düzce Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin, 15.1. Kayıt yenileme başlığı altında; öğrencilerin akademik takvimde belirlenen süre içinde alacakları dersleri seçerek internet üzerinden kayıt yenileme işlemi yapabileceği ve yapmış olduğu ders kaydının danışman onayından sonra kesinleşeceği, 15.2. Eğitim-öğretim yılı başlığı altında; yaz aylarında yaz öğretiminin yürütülebileceği ve bu yaz öğretiminin senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre yürütüleceği, 15.3. Öğretim programları başlığı altında; Fakülte ve Yüksekokullarca yürütülen lisans programlarında yer alacak zorunlu ve seçmeli dersler ile bu derslerin dönemlere dağılımlarının bölümlerin görüşleri doğrultusunda ilgili kurulun önerisiyle Senato tarafından kararlaştırılacağı; öğrencilerin kendi öğrenim dalı ile ilgili öğretim programının öngördüğü dersleri, danışmanın teklifi ve bölümün onayı ile kendi
bölümünden veya Üniversite bünyesinde veya dışında yer alan herhangi bir birimden alabileceği, başka birimlerden alınabilecek ders kredi oranının ilgili bölüm kurulu tarafından belirleneceği, 15.4. Derslerin kredi değerleri başlığı altında; eğitim-öğretim çalışmalarının değerlendirilmesinin kredi esasına göre yapılacağı, ders kredilerinin hesaplanmasında öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin dikkate alınacağı, 15.5. Akademik danışmanlık başlığı altında; kaydını yaptıran her öğrenci için ilgili bölüm başkanınca, bölümün öğretim elemanları arasından bir akademik danışman atanacağı, danışmanın lisans öğretimi boyunca öğrencinin başarı durumunu ve gelişimini izleyerek öğretim programları çerçevesinde öğrencinin alması gereken zorunlu ve seçmeli derslerle ilgili öğrenciye önerilerde bulunacağı, öğrenciyi yönlendireceği, mezuniyet için gerekli olan dersleri ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde almasına yardımcı olacağı ve aldığı dersleri onaylayacağı, bölümler tarafından müfredatlarda yapılan değişiklikler nedeni ile uygulanan intibaklarda öğrencileri yönlendireceği, öğrencilerin karşılaştığı problemlerin çözümüne yardımcı olarak gerektiğinde ilgili mercilere ileteceği, 15.6. Mezuniyet ve dereceye giren öğrenciler başlığı altında; öğrencilerin mezun olmaya hak kazanmak için, öğretim programlarındaki derslere devam ederek tümünden başarılı olmaları, AGNO’larının en az
2.50 düzeyinde olması ve diğer bütün çalışmalarını tamamlamış olmaları gerektiği,
15.7. Diplomalar başlığı altında; Fakülte ve yüksekokullardan bu Yönetmelik hükümlerine göre öğrenimlerini tamamlayarak mezun olan öğrencilere lisans diplomasının verileceği anlaşılmıştır.
16. Düzce Üniversitesi Önlisans/Lisans Eğitimi-Öğretimi Öğrenci Danışmanlığı Yönergesinin, 16.1. Tanım başlığı altında; danışmanın önlisans/lisans öğretimi boyunca öğrencinin başarı durumunu ve gelişimini izleyeceği, öğretim programı çerçevesinde öğrencinin alması gereken zorunlu ve seçmeli derslerle ilgili olarak öğrenciye önerilerde bulunacağı, öğrenciyi yönlendireceği, mezuniyeti için gerekli olan zorunlu ve seçmeli dersleri eksiksiz olarak Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği çerçevesinde almasını sağlayacağı, bölümler tarafından müfredatlarda yapılan değişiklikler nedeniyle uygulanan intibaklarda öğrencileri yönlendirerek öğrencinin alacağı dersleri onaylayacağı, 16.2. Görevler başlığı altında; danışman, eğitim öğretim ile ilgili en güncel yönetmelik ve esasları takip etmeli ve bu bilgilerini öğrencinin yönlendirilmesi için kullanmasının gerektiği, karşılaşılan sorunların çözümü ve öğrencilerin yönlendirilmesi için yardımcı olması, mezun olan öğrencilerin ilişik kesme işlemleri sırasında kendisine ayrılan bölümde öğrencinin zorunlu ve seçmeli dersleri tamamladığını onaylayacağı belirtilmiştir.
17. Düzce Üniversitesi Yaz Okulu Yönergesinin; 17.1. Yaz okulunun amaçları başlığı altında; üniversitenin eğitim ve öğretim olanaklarını yaz aylarında da değerlendirmek amacıyla, öğrencilerin normal dönemlerde alıp başarısız oldukları ve/veya alamadıkları dersleri yaz aylarında da açarak öğrencilere imkân sağlandığı, 17.2. Kayıt İşlemleri başlığı altında; kayıtlı bulunduğu program/bölümde okutulan derslerin yerine, bölüm/anabilim dalı başkanlıklarının uygun görmesi halinde dersin içeriğinin eşdeğer olması ve teorik, pratik ders saatlerinin ve kredisinin eşit veya fazla olması halinde, Üniversitenin farklı program/bölümünde veya diğer üniversitelerin program/bölümünde açılan derslere kayıt yaptırabileceği, eşdeğer derslere kayıt yaptıracak olan öğrencilerin, ilgili form ve ekinde onaylı ders içeriği ile yaptıkları başvuru üzerine, dersin
/
sorumlusu öğretim elemanlarından görüş alınarak başvurusu bölüm kurulu tarafından, enstitülerde ise ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından karara bağlanacağı belirtilmiştir.
18. Düzce Üniversitesi İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümünün 10.10.2023 tarihinde düzenlemiş olduğu 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılı Oryantasyon Toplantısında; Akademik
Danışmanın tanımının yapıldığı ve bu tanımda Danışmanın, Öğrencilerin eğitim-öğretimi ile ilgili konuları ve sorunlarıyla ilgilenmek üzere görevlendirildiği ve öğretim programları çerçevesinde öğrencinin üniversite ile ilgili işlerinde yardımcı olarak yol göstereceği belirtilmiştir. Ayrıca Seçmeli derslerden başarısız olan öğrencinin bu durumda aynı dersi yeniden alabileceği ve AKTS’sine dikkat etmek koşulu ile başka bir seçmeli dersi de alabileceği ifade edilmiştir. Bununla birlikte yaz okulundan ders almak isteyen öğrencinin almak istediği dersin, bölüm müfredat derslerine ve AKTS değerlerine eşdeğer olması şartı bulunduğu ifade edilmiştir.
19. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuatın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; 19.1. Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, ders kredilerinin, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak ilgili yükseköğretim kurumunun senatosu tarafından belirlendiği, bu çerçevede ders kredilerinin hesaplandığı, 19.2. Öğrencilerin akademik takvimde belirlenen süre içinde alacakları derslerin ders kaydının danışman onayından sonra kesinleşeceği, öğrencilerin kendi öğrenim dalı ile ilgili öğretim programının öngördüğü dersleri, danışmanın teklifi ve bölümün onayı ile kendi bölümünden veya Üniversite bünyesinde veya dışında yer alan herhangi bir birimden alabileceği, başka birimlerden alınabilecek ders kredi oranının ilgili bölüm kurulu tarafından belirleneceği, eğitim-öğretim çalışmalarının değerlendirilmesinin kredi esasına göre yapılacağı, akademik danışmanın, öğretim programları çerçevesinde öğrencinin alması gereken zorunlu ve seçmeli derslerle ilgili öğrenciye önerilerde bulunacağı, öğrenciyi yönlendireceği, mezuniyet için gerekli olan dersleri ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde almasına yardımcı olacağı ve aldığı dersleri onaylayacağının belirtildiği, mezuniyet aşamasına gelen öğrencinin öğretim programlarındaki derslere devam ederek tümünden başarılı olmasının gerektiği, 19.3. Yaz aylarında yaz öğretiminin yürütülebileceği ve bu yaz öğretiminin senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre yürütüleceği, öğrencilerin normal dönemlerde alıp başarısız oldukları ve/veya alamadıkları dersleri yaz aylarında dersin açılması koşuluyla alabileceği, kayıtlı bulunduğu bölümde okutulan derslerin yerine, bölüm/anabilim dalı başkanlıklarının uygun görmesi halinde dersin içeriğinin eşdeğer olması ve teorik, pratik ders saatlerinin ve kredisinin eşit veya fazla olması halinde, Üniversitenin farklı program/bölümünde açılan derslere kayıt yaptırabileceği, eşdeğer derslere kayıt yaptıracak olan öğrencilerin başvurusu üzerine, dersin sorumlusu öğretim elemanlarından görüş alınarak başvurusu bölüm kurulu tarafından, enstitülerde ise ilgili enstitü yönetim kurulu tarafından karara bağlanacağı, 19.4. Seçmeli derslerden başarısız olan öğrencilerin bu durumda aynı dersi yeniden alabileceği ve
AKTS’sine dikkat etmek koşulu ile başka bir seçmeli dersi de alabileceği, bununla birlikte yaz okulundan ders almak isteyen öğrencinin almak istediği dersin, bölüm müfredat derslerine ve AKTS değerlerine eşdeğer olması şartının bulunduğu, gelinen son durum itibariyle başvuranın mezun olamamasına neden olan dersi 2023-2024 güz döneminde alarak başarılı olduğu ve mezuniyet aşamasına geldiği anlaşıldığından mezun olabilmesi adına yaz okulunda almış olduğu dersin sayılması talebinin karşılıksız kaldığı
/
görülmüştür. Bununla birlikte ilgili mevzuat gereği akademik danışmanın ders kaydından sorumlu olduğu ve başvuranı bu konuda yeterince bilgilendirmediği ve gerekli uyarının yapılmadığı anlaşıldığından benzer durumların yaşanmaması adına akademik danışmanlık hizmetlerinin titizlikle yerine getirilmesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri
süresinde ve gerekçeli gönderdiği, başvurana verilen gerekçeli cevaplarda ise işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine
30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma
süresinden arta kalan sürede Bolu İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Öğrenciler tarafından ders seçimi sürecinde, BENZER DURUMLARIN YAŞANMAMASI ADINA
GEREKLİ ÖNLEMLERİN ALINMASI HUSUSUNDA DÜZCE ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Düzce Üniversitesi Rektörlüğünce bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve DÜZCE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/