|
ÖZET: Başvuran, Fatih Belediyesi’ne ait Cerrahpaşa Kütüphanesi’nde yaşadığı bir olay sonucunda kütüphanelere girişinin süresiz yasaklandığını iddia ederek bu kararın iptalini talep etmiştir. 02.08.2023 tarihinde kütüphanede çalışırken acil bir telefon alması üzerine, diğer kullanıcıları rahatsız etmemek amacıyla dışarı çıkmış, ancak güvenlik görevlisiyle yaşadığı tartışma sonrası girişinin yasaklandığını öğrenmiştir. Başvuran, bu durumu CİMER aracılığıyla bildirmiş ve daha sonra başka bir kütüphaneye giriş yapabilse de, ertesi gün tekrar yasaklandığına dair uyarı almıştır.
Fatih Belediye Başkanlığı, başvuranın kütüphane kurallarını ihlal ettiğini ve bu nedenle kütüphaneden uzaklaştırıldığını belirtmiştir. İdare, kütüphanelerin amacının gençlere uygun bir çalışma ortamı sağlamak olduğunu, bu nedenle kurallara uyulmasının zorunlu olduğunu vurgulamıştır. Ancak, başvurana uygulanan süresiz yasaklama kararının, hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı, ölçülülük ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, yasaklama kararının kaldırılması ve kütüphane kurallarına uygun yaptırımların belirlenmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kabulüne karar vererek, Fatih Belediyesi’ne bu konuda gerekli düzenlemeleri yapması için tavsiyede bulunmuştur. İdare, alınan karar doğrultusunda 30 gün içinde işlem yapma yükümlülüğüne sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2684-S.24.4291
BAŞVURU NO : 2023/17368
KARAR TARİHİ : 11.03.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : FATİH BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Fatih Belediyesi bünyesindeki kütüphanelere girişinin süresiz yasaklanması kararının kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 02.08.2023 tarihinde çalışmak amacıyla Fatih Belediyesine ait Cerrahpaşa
Kütüphanesine gittiğini, kütüphanede bulunduğu sırada acil telefon geldiğini ve kütüphane içerisindeki diğer kullanıcıların rahatsız olmaması için o esnada kütüphane giriş kartının da yanında olmaması sebebiyle yan taraftaki açık kapıdan dışarı çıktığını, daha sonra güvenlik görevlisinin yanına gelerek kendisi ile uygun olmayan şekilde konuştuğunu ve aralarında tartışma çıktığını, akşam saatlerinde tekrar kütüphaneye girmek istediğinde ise girişinin yasaklandığını öğrendiğini, olaya ilişkin tutanak tutulması gerektiğini söylemesine rağmen herhangi bir tutanak tutulmadığını, durum ile ilgili olarak 04.08.2023 tarihinde CİMER’e başvuru yaptığını, başvuruya aksaklığın giderileceğine dair cevap verildiğini ve 18.10.2023 tarihinde de Fatih
Belediyesine ait Kalenderhane Kütüphanesine ders çalışmak amacıyla kimliğini okutarak herhangi bir engel ile karşılaşmadan girebildiğini, ancak ertesi gün içeriye girmeye çalışırken “Giriş yasağınız mevcuttur” uyarısı ile karşılaştığını, konuyu Fatih Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Müdürü ile de görüştüğünü ancak sonuç alamadığını, Fatih Belediyesinin bünyesindeki kütüphanelere girişinin hukuka aykırı olarak yasaklandığını ifade etmiş ve tesis edilen idari işlemin iptal edilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiştir. İdarelerden, başvuru konusu kapsamında yürütülen iş ve işlemlere ilişkin açıklamaları ile bunlara ait bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. Fatih Belediye Başkanlığı Gençlik ve Spor Hizmetleri Müdürlüğünün söz konusu bilgi ve belge talebine istinaden Kurumumuza gönderdiği 21.11.2023 tarih ve – – sayılı cevap yazısı ile 19.12.2023 tarih ve – – sayılı cevap yazısında özetle;
3.1. Kütüphaneleri açma sebepleri ve yegâne gayeleri olan çalışma ortamı olmayan gençlere uygun donanımlı sakin ve güvenilir bir ortam hazırlamakken kütüphanelerde hizmet alan öğrencilerin de çalışma düzeninin bozulmasına hiçbir şekilde taviz verilemeyeceği, 3.2. Fatih kütüphaneleri olarak günde yaklaşık 5000 gence hizmet verilmekte olduğunu ve hiçbir kullanıcıya ekstra bir hak talebi veya bir hak mahrumiyeti yapılmadığını, tüm kütüphane kullanıcılarının kütüphanelerden eşit şekilde faydalandığı, 3.3. Bahsi geçen kişinin, kütüphane masasında yiyecek içecek tüketmesi, başkasına ait kimlik kartı ile giriş yapması ve diğer kütüphane kullanıcılarını rahatsız etmesi sebebiyle kütüphaneden uzaklaştırıldığı, şahsın kütüphane erişimi engellenmesine rağmen kütüphaneye girerek hizmet almaya devam ettiği, bu süreçte orada hizmet alan diğer öğrencilerin de çalışma düzenini bozduğu, 3.4. Kişi ile ilgili birden fazla şikâyet ve uyarı yapılmış olup kişinin, kütüphane kurallarını ihlal ettiği, ilgilinin detaylı bilgisinin olmasına rağmen kural ihlallerine ve kütüphane düzenini bozmaya devam ettiği, bu kural dışı davranışı ve kütüphane ahengini bozması sebebiyle kurul kararı ile ilgili kişinin kütüphane kullanımının kısıtlandığı, 3.5. Bahsedilen sebeplerden dolayı şahsın kamu düzenini bozması, çalışma hayatını zorlaştırması, orada hizmet alan ve hizmet veren kamu görevlilerinin görevlerini yapmasına engel olması ve vatandaşlarımızın hizmetinin aksamasına sebep olması nedeniyle ilgili şahıstan şikâyetçi olunduğu, Kurumumuz tarafından talep edilen bilgi, belge ve tutanakların ise ekte sunulduğu, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Kütüphaneler
ve Yayımlar Genel Müdürlüğü” başlıklı 10’uncu maddesinin (f) bendi uyarınca:
“f) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca idare olunan kütüphanelerle birlikte, gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan umuma açık kütüphanelerin idari, ilmi ve teknik faaliyetlerinin düzenlenmesi, gerçekleştirilmesi ve geliştirilmesine yardımcı olmak ve rehberlik etmek,”
7. 11.01.2012 tarih ve 28170 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Halk Kütüphaneleri Yönetmeliğinin:
7.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (p) bendinde; “p) Özel kütüphane: Bakanlığa bağlı olarak hizmet veren kütüphanelerin dışında, gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan kütüphaneyi,”
7.2. “Kütüphanelerin görevleri” başlıklı 7’nci maddesinin (f) bendinde; “f) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulmuş veya kurulacak olan halka açık özel kütüphanelerin teknik iş ve işlemlerine rehberlik eder.” 7.3. “Kütüphane kuralları” başlıklı 36’ncı maddesinde; “(1) Kütüphane yönetimi, kullanıcıların kütüphane hizmetlerinden en uygun koşullarda yararlanması için her türlü önlemi almakla yükümlüdür.
(2) Kullanıcı, kütüphanede uygulanan genel kurallara uyar.
(3) Kütüphane ile kullanıcı arasında doğan anlaşmazlıklarda kütüphane kayıtları esas alınır.” 8. 28.03.2013 tarihli ve 28601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar.” 9. Fatih Belediyesi Kütüphane Kurallarının ilgili maddeleri uyarınca; – Kütüphane içerisinde cep telefonu ile konuşmak yasaktır. Kütüphanede cep telefonları sessiz modda bulundurulmalıdır.
– Her kullanıcı sadece kendi adına sıra ve mola alabilir, başka kullanıcılar adına sıra ve mola alan kullanıcılar kütüphanelerimizden istifade edemeyecektir.
– Yiyecek ve içecekler kafeterya dışarısına çıkarılmamalı, çalışma masalarında pet şişeyle su haricinde yiyecek ve içecek tüketilmemelidir.
– Sigara içen kullanıcılarımız yalnızca kütüphane açık alanda belirlenen sigara içme alanlarında sigara içebilirler.
– Kullanıcılarımız mola sürelerine riayet etmekle yükümlüdürler. Kütüphane içerisindeki uyarı tabelalarını takip etmek kullanıcılarımızın yükümlülüğündedir.
– Kütüphaneyi kullanan kişiler yukarıdaki kurallara uymayı kabul etmiş sayılır. Kurallara riayet etmeyen ziyaretçilerimizin belirli bir süre ya da süresiz olarak kütüphanemizi veya kütüphanelerimizi kullanamayacaklarını kabul etmiş sayılırlar.
– Kütüphane kurallarına uyulmaması durumunda kullanıcı, kütüphane personelinin uyarılarını dikkate almakla yükümlüdür.
hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, Fatih Belediyesi bünyesinde yer alan Cerrahpaşa Kütüphanesine çalışmak amacıyla gittiğini, ancak kütüphane personeli ile yaşamış olduğu birtakım tartışmalar sonucunda kütüphanelere girişinin hukuka aykırı olarak yasaklandığını ifade etmiş ve tesis edilen söz konusu idari işlemin iptal edilmesini talep etmiştir.
12. Başvuranın, Kurumumuza yapmış olduğu başvuru üzerine, söz konusu şikâyet başvurusu ile ilgili olarak istenen bilgi ve belge talebine istinaden Fatih Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen cevap yazısında; başvuranın, kütüphane masasında yiyecek içecek tüketmesi, başkasına ait kimlik kartı ile giriş yapması ve diğer kütüphane kullanıcılarını rahatsız etmesi sebebiyle kütüphaneden uzaklaştırıldığı, ancak kütüphane erişimi engellenmesine rağmen kütüphaneye girerek hizmet almaya devam ettiği, bu süreçte orada hizmet alan diğer öğrencilerin de çalışma düzenini bozduğu, kendisine yapılan uyarıları önemsemediği ifade edilmiştir.
13. Kütüphaneler, toplumun her türlü bilgi gereksinimini karşılayarak kültürel, sosyal ve ekonomik kalkınmaya katkı sağlayan; yaş, ırk, cinsiyet, inanç, dil ve düşünce farkı gözetmeksizin toplumun her kesimine hizmet sunmayı amaçlayan kuruluşlardır. Özellikle halkın bilgi edinme gereksinimini karşılamak, bireysel ve yaşam boyu öğrenme çabalarını desteklemek olmak üzere birçok işleve sahip olan, kamu yararını sağlamak amacıyla yürütülen, sürekli ve düzenli bir etkinlik olan kütüphane hizmeti niteliği gereği bir kamu hizmetidir. Söz konusu hizmetin etkin ve kaliteli bir şekilde sunulması ilgili idarenin görevidir ve bu kapsamda idare, hizmetin gereklilikleri çerçevesinde kullanıcıların riayet etmesi gereken kuralları belirleyebileceği gibi kurallara uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımları da belirleyebilecektir.
14. Diğer yandan, sunulan kamu hizmetinden faydalananların ise İdare tarafından belirlenen kurallara riayet etmesi gerekir. Zira söz konusu kamu hizmetinin işleyişinin aksamaması ve hizmetten yararlanan diğer kullanıcıların zarar görmeksizin hizmetten yararlanmaya devam edebilmesi için belirlenen kurallara uygun davranmak da kullanıcıların yükümlülüğüdür.
15. Başvuru kapsamında, başvuran ile kütüphane arasında doğan somut uyuşmazlığa ilişkin tutanaklar
İdare tarafından Kurumumuza iletilmiş; başvuranın, kütüphane kurallarına uygun olmayan birtakım davranışlarda bulunması sebep gösterilerek kütüphanelere girişinin yasaklandığı anlaşılmıştır. 16.11.2022 tarihli tutanakta özetle; kullanıcının, kütüphane kuralları gereği çalışma masalarında içecek tüketilmemesi kuralına daha önce uyarılmasına rağmen uymadığı, kullanıcılara tanınan günlük mola süresini aştığı ve kendisine ait olmayan iki farklı T.C. kimlik numarası ile kütüphaneye giriş yaptığı tespitleri ile başvuranın bir ay süre ile kütüphanelerden uzaklaştırıldığı bilgisi yer almaktadır. 02.08.2023 tarihli tutanakta ise özetle; kullanıcının, turnike sisteminden mola kullanarak çıkması gerekirken kapının açık olduğu bir anda mola kullanmadan dışarıya çıktığı, sonrasında kütüphane personeli ile tartıştığı ve kurallara uymadığı gerekçesi ile 02.08.2023 tarihinde kullanıcının kütüphaneye girişinin süresiz engellendiği kaydedilmiştir.
Ancak, İdare tarafından sunulan belgeler arasında, başvurana uygulanan kütüphanelere girişinin süresiz yasaklanması kararının örneğine rastlanamamış; kararın kim tarafından ve hangi usulle alındığı anlaşılamamıştır.
16. İdarelerin tesis ettiği işlemlerde uyması gereken ilkelerden birisi olan ölçülülük ilkesi; idarenin, hukuken korunan bir amaca ulaşmak için seçmiş olduğu yöntem ve araçların, gerekli, orantılı ve elverişli olmasını ifade etmektedir.
16.1. Elverişlilik, amaca ulaşmak için başvurulan tedbirin amaca ulaşılabilmesine uygun olmasını yani aracın amaca hizmet etmesini ifade eder.
16.2. Gereklilik, amaca ulaşmak için kullanılabilecek araçlar arasından, bireylerin hak ve özgürlüklerini en az sınırlayacak olanın seçilmesi anlamında gelir. Amacı gerçekleştirmek için daha hafif ve makul bir araç mevcut ise başvurulan araç gereksiz olacaktır.
16.3. Orantılılık, alınan önlemin bireye verdiği zararla kamunun sağladığı fayda arasında adil bir denge sağlanmasıdır. Amacın gerçekleştirilmesi sonucunda elde edilecek yarara kıyasla bireylerin önemli menfaatlerine zarar geliyorsa orantılılık ilkesine aykırı bir müdahale söz konusudur.
1 17. Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yayımlanan İyi Yönetim İlkeleri Rehberi’nde Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer alan ilkelere (§ 8) ilişkin idarelere tavsiyeler verilmiştir. Bu kapsamda, idarenin ölçülülük ilkesine uygun
hareket etmesi için aşağıdaki hususları göz önünde bulundurması gerekir:
17.1. İdare, kararlarını alırken meşru ve ulaşmak istenen amacı gerçekleştirmeye yönelik en elverişli aracı kullanmaya özen göstermelidir.
17.2. İdare, işlem ve eylemlerini tesis etmeden önce amacı gerçekleştirmeye yönelik tüm alternatifleri belirlemeli, işlem ve eylemlerini gerçekleştirmek için kullanabilecekleri araç ve yöntemin birden fazla olması durumunda bireylerin özgürlükleri ile menfaatlerine en az müdahaleyi içeren seçeneği tercih etmelidir.
17.3. Belirlenen amacın gerçekleştirilmesi için idare tarafından tesis edilen işlemin kabul edilebilir ve makul bir gerekliliği bulunmalıdır.
17.4. İdare, kişilerin hak ve özgürlükleri ile menfaatlerine yönelik müdahalesinde orantılılık ilkesine riayet etmeli, yapılan müdahale ile ulaşılmak istenen kamu yararı arasında hakkaniyete uygun adil bir denge gözetmelidir.
17.5. İdarenin, kişilerin hak ve özgürlükleri ile menfaatlerine yönelik müdahaleleri, hakkın kullanımını tamamen ortadan kaldıracak ve hakkın özünü zedeleyecek nitelikte olmamalıdır.
17.6. İdarece tesis edilen işlemlerde, bireyler arasındaki menfaat dengesinin de korunması elzemdir.
18. Kamu hizmetinden yararlananlar tarafından uyulması gereken genel kuralların düzenleyici idari işlemlerle belirlenmesi ve bu kurallara uyulmadığı takdirde hangi yaptırımların uygulanacağının da düzenlenmiş olması önemlidir. Başvuru kapsamında, İdare tarafından bahsi geçen kütüphanelerde uyulması gereken genel kuralların belirlendiği ancak yasaklama işleminin dayanağının, kurallara uygun olmayan hangi fiile hangi kısıtlamanın uygulanacağının, kısıtlamaların hangi mercii tarafından ve ne şekilde verileceğinin ve verilen kısıtlamaya ilişkin itiraz merciin belirli olmadığı görülmüştür.
19. Başvuruya konu olayda, başvuranın fiillerine ilişkin olarak yaptırım uygulanmasının başlı başına hukuka aykırı olduğunun değerlendirilemeyeceği, hizmetin düzenli işleyişi ve hizmetten yararlanan diğer kişiler için gerekli olması sebebiyle yaptırım uygulanmasının meşru bir amaca yönelik olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak, kurallara uyulmadığı takdirde uygulanacak yaptırımların da ölçülülük ilkesi gözetilerek belirlenmesi önem teşkil etmektedir. Bu kapsamda, başvurana uygulanan süresiz yasaklama kararının, elverişli bir araç olmadığı, ayrıca bireyin özgürlükleri ile menfaatlerine en az müdahaleyi içeren seçenek olmaması sebebiyle gereklilik unsuruna da uygun olmadığı, bu haliyle, alınan önlemin, başvurana isnat edilen fiiller göz önüne alındığında ölçülü olmadığı değerlendirilmiştir. Zira süresiz kısıtlamanın, kişinin
1
T.C. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık), İyi Yönetim İlkeleri Rehberi, https://paylasim.ombudsman.gov.tr/dokuman/documentuploads/iyi-yonrtim-ilkeleri-turkce/mobile/index.html#p=2
kütüphaneden yararlanma hakkını kullanımını tamamen ortadan kaldıracak ve hakkın özünü zedeleyecek nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
20. Benzer şekilde kütüphane hizmeti sunan Milli Kütüphane tarafından düzenleyici idari işlem ile kütüphane hizmetlerinden yararlanmasında uygulanacak usul ve esaslara ilişkin ayrıntılı bir düzenleme yapılmıştır. Bu kapsamda hazırlanan Milli Kütüphane Hizmetlerinden Yararlanılmasında
Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile konulan kurallar ve bunlara uyulmadığı takdirde uygulanacak yaptırımlar ve usullerinin, başvuruya konu İdare için yol gösterici nitelikte olabileceği
değerlendirilmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin “Cezai hükümler” başlıklı 12’nci maddesinde:
Yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırı olarak; giriş kartı alınırken yanlış veya eksik beyanda bulunulduğunun anlaşılması, kendisine ait olmayan giriş kartı ile kütüphaneye girme teşebbüsünde bulunulması veya girildiğinin anlaşılması, kütüphanenin kullanımına yönelik ilke ve esaslara uyulmaması nedeniyle yapılacak uyarıların dikkate alınmaması, kütüphanenin çalışma disiplin ve düzenine aykırı davranışlar gösterilmesi halinde görevli personel tarafından giriş kartına el konulacağı düzenlenmiş ve devamında el konulan giriş kartının bir tutanak ile Başkanlığa iletileceği, Başkanlık onayı ile giriş kartının bir yıl süreyle iptal edileceği, giriş kartı bir yıl süreyle iptal edilen kullanıcıların kartlarının, aynı durumu tekrar etmeleri halinde 5 yıllığına, ikinci kez aynı durumu tekrar etmeleri halinde ise süresiz olarak iptal edileceği düzenlenmiştir. Bu bağlamda, belirli bir usul ile kademeli bir cezalandırma sisteminin uygulanması ölçülülük ilkesine uygun olacaktır.
21. Dosya kapsamı, ilgili mevzuat ve yukarıda izah edilen hususlar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; kütüphane kurallarına uyulmaması durumunda uygulanacak yaptırımların neler olduğu, yaptırımların hangi mercii tarafından ve hangi usulle uygulanacağının İdare tarafından belirlenmediği tespit edilmiş olup ayrıca, İdare tarafından, başvuranın kütüphane kurallarına uygun olmadığı tespit edilen davranışları neticesinde kütüphaneye girişinin süresiz yasaklanması işleminin, elverişlilik ve gereklilik unsurlarını taşımaması sebebiyle ölçülü olmadığı tespit edilmiş olup hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Bu bağlamda; kütüphane kurallarına uygun olmayan eylemlere karşı hangi yaptırımların uygulanacağının tespit edilmesi, yaptırımların uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi, İdare tarafından düzenleyici idari işlemin yürürlüğe alınması ile kütüphane hizmetinin bir kamu hizmeti olduğu gözetilerek başvurana verilen Fatih Belediyesi bünyesindeki kütüphanelerden süresiz yasaklılık kararının kaldırılması ve ölçülülük ilkesi doğrultusunda işlem yapılması hususunda İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
23. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, “ölçülülük” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı kanaatine varılmış olup bundan sonraki işlemlerinde bahse konu ilkelere uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
25. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Kütüphane kurallarına uygun olmayan eylemlere karşı hangi yaptırımların uygulanacağının ve yaptırımların uygulanmasına ilişkin usul ve esasların düzenleyici idari işlemle belirlenmesi; İdare tarafından başvurana verilen ve kullanıcının hizmetlerden yararlanmasını tamamıyla engelleyen, Belediye bünyesindeki kütüphanelerden süresiz yasaklılık kararının kaldırılması ve kütüphane hizmetinin bir kamu hizmeti olduğu gözetilerek ölçülülük ilkesi doğrultusunda işlem tesis edilmesi hususunda FATİH
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, FATİH
BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA ve FATİH BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi