|
ÖZET: Başvuran, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde doktora öğrencisi olarak tez sürecinde başarısız sayılması ve ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemlerin iptalini talep etmiştir. Başvurusunda, 2023 yılı Ocak-Haziran döneminde yapılması gereken Tez İzleme Komite toplantısının gerçekleştirilmediğini, bu durumun danışmanının katılmaması ve raporunun enstitüye iletilmemesi nedeniyle yaşandığını belirtmiştir. Başvuran, bu süreçlerin kendisinin sorumluluğu dışında geliştiğini savunarak, başarısız sayılmasına dair işlemin iptal edilmesini istemiştir.
Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın kaydının silinmesini, ilgili yönetmelik hükümlerine dayanarak hukuka uygun bulmuştur. Rektörlük, başvuranın tez izleme komitesine raporunu zamanında sunmadığını ve bu nedenle toplantının yapılamadığını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın danışmanı ile sağlıklı bir iletişim kuramadığı ve resmi bir rapor sunmadığı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde öneride bulunmuş ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirlemiştir. Başvuranın, tez çalışması ve ilgili süreçlerin yürütülmesi konusundaki sorumluluklarını yerine getirmediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6082-S.24.9546
BAŞVURU NO : 2024/1619
KARAR TARİHİ : 05.06.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, doktora tez sürecinde başarısız sayılması ve ilişiğinin
BAŞVURUNUN KONUSU :
kesilmesi yönünde tesis edilen işlemlerin iptal edilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 30.01.2024
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Kurumumuza yaptığı tarihli başvurusunda özetle; Kilis 7 Aralık
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı doktora öğrencisi olduğunu, Lisansüstü Eğitim- Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre 2023 yılı Ocak-Haziran aylarında yapılması gereken Tez İzleme Komite toplantısı yapılmadığından başarısız sayıldığını, danışmanı Prof. Dr. . .
katılmadığından toplantının yapılmadığını, 16 Haziran 2023 tarihinde Doç. Dr. . . ve Prof. Dr. . .’ye gönderdiği raporun enstitüye gönderilmediğini ve işleme konulmadığını, Yönetmelikte belirtilen öğrenci raporunu sunmadığı taktirde başarısız sayılır durumunun kendisinin sorumluluğu dışında gerçekleştiğini, rapor sunma ve sunum hazırlama sorumluluğunu yerine getirerek komite üyelerine ve danışmana bildirdiğini, ancak raporu enstitüye gönderilmediğinden ve haziran ayı içerisinde danışmanının katılmaması nedeniyle toplantı yapılmadığından başarısız sayıldığını belirterek başarısız sayıldığına dair işlemin iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu hakkında Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörlüğünden alınan 07/03/2024 tarihli ve E– – sayılı yazı eklerinde;
2.1. Başvuranın Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı Doktora programına 17/09/2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, kendisine danışman olarak da Prof. Dr. . .’nin atandığı, başvuranın 29/06/2021 tarihinde Yeterlilik Sınavına girdiği, ancak yazılı sınavda başarısız olduğu, 27/01/2022 tarihinde tekrar
Yeterlilik Sınavına girdiği ve yazılı-sözlü sınavda başarılı olduğu, 17/02/2022 tarihinde Doktora Tez İzleme
Komitesi Önerisinin Enstitüye iletildiği, 25/02/2022 tarihli ve nolu Enstitü Yönetim Kurulu Toplantı
Tutanağı (Karar no: ) ile Komite önerisinin kabul edildiği, devam eden süreç içerisinde 2. TİK Raporunun
27/12/2022 tarihinde Enstitüye iletildiği, 3. TİK Raporunun Enstitüye iletilmediği, başvuranın başarısız sayıldığına dair 22/12/2023 tarihli 4. TİK raporunun Enstitüye iletildiği,
2.2. Bu süreçler devam ederken başvuranın Enstitüye verdiği dilekçesine istinaden 19/01/2024 tarihli ve nolu Enstitü Yönetim Kurulu Toplantısında (Karar no: ) durumunun değerlendirildiği ve Kilis 7 Aralık
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin 8 inci fıkrasında yer alan “Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın altı ay içinde girmeyen ve döneminde tez raporunu sunmayan öğrenci başarısız sayılır.” hükmü gereğince başvuranın 2023 yılı haziran dönemi için başarısız sayıldığı, bu durum kendisine yazı ile bildirildiği,
2.3. 4. TİK Raporunun Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından Enstitüye iletilmesinin ardından Enstitü Yönetim Kurulunda başvuranın ilişiğinin kesilmesi yönünde karar alındığı ve bu durum da kendisine bildirildiği,
2.4. Başvuranın rapor olarak ifade ettiği hususun Enstitüye verdiği 04/01/2024 tarihli dilekçesinde ek olarak belirttiği whatsapp yazışmalarından öğrenildiği, bu yazışmaların resmi nitelikli olmadığı gibi Enstitüye herhangi bir dilekçe ile resmi bir rapor gönderilmediği,
2.5. Enstitüye konu hakkında iletilen yazı ve bilgilerden danışman Prof. Dr. . . ile başvuran arasında sağlıklı bir iletişimin sağlanamadığının anlaşıldığı, bununla beraber danışmanın öğrencinin danışmanlığını bırakmaya yönelik bir dilekçesinin, öğrencinin de danışman değişikliğine yönelik bir dilekçesinin bulunmadığı
hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve
ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:
5.1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”, 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”, 5.3. “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.”, 5.4. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44’üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.
b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt
içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitimöğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”, 6. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç ve Kapsam ” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmelik yükseköğretim kurumlarında yürütülen yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim ve öğretimi düzenler.”, 6.2. “Tez izleme komitesi” başlıklı 20 nci maddesinde, “(1) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur.
(2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka enstitü anabilim/anasanat dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci tez danışmanının atanması durumunda ikinci tez danışmanı dilerse komite toplantılarına katılabilir.
(3) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.”, 6.3. “Tez önerisi savunması” başlıklı 21 inci maddesinde, “(1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtır.
(2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul, düzeltme veya reddedileceğine salt çoğunlukla karar verir. Düzeltme için bir ay süre verilir. Bu süre sonunda kabul veya red yönünde salt çoğunlukla verilen karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca işlemin bitişini izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir.
(3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
(4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
(5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir.”,
7. 05/09/2021 tarihli ve 31589 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kilis 7 Aralık Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin; 7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kilis 7 Aralık
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde yürütülen lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; Kilis 7 Aralık Üniversitesinde lisansüstü programların açılması, lisansüstü programlara öğrenci kabulü, kayıt işlemleri ile eğitim-öğretim ve ölçme-değerlendirme süreçlerine ilişkin hükümleri kapsar.”, 7.2. “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 14 üncü ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”, 7.3. “Doktora tez önerisi savunması” başlıklı 34 üncü maddesinde, “…(7) Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir.
(8) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın altı ay içinde girmeyen ve döneminde tez raporunu sunmayan öğrenci başarısız sayılır…” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verildiği üzere, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim Enstitüsü Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalında devam etmekte olduğu doktora öğreniminin tez aşamasında Ocak-Haziran aylarında yapılması gereken Tez İzleme Komite toplantısı yapılmadığından başarısız sayılması ve ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemlerin iptalini talep etmektedir.
10. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörlüğü, Üniversitelerinin Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav
Yönetmeliğinin ilgili maddeleri uyarınca Lisansüstü Eğitim Enstitü Yönetim Kurulunca başvuranın kaydının silindiğini ve yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu ifade etmektedir.
11. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, OcakHaziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.” hükümlerine; Kilis 7 Aralık Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin yedinci fıkrasında, “Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız
olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin
Üniversite ile ilişiği kesilir.”, sekizinci fıkrasında, “Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın altı ay içinde girmeyen ve döneminde tez raporunu sunmayan öğrenci başarısız sayılır.” hükümlerine yer verildiği görülmektedir.
12. Başvuru konusu olayda; 12.1. ’ın 17/09/2019 tarihinde doktora programına kaydolduğu ve Prof. Dr. . .’nin danışman olarak belirlendiği, 27/01/2022 tarihinde başvuran yeterlilik sınavında başarılı bulunduğu ve 17/02/2022 tarihinde Prof. Dr. . ., Prof. Dr. . . ve Doç. Dr. . .’den oluşan tez izleme komitesinin oluşturulduğu, 12.2. Başvuranın, tez izleme komitesinin 27/12/2022 tarihli Temmuz-Aralık dönemi toplantısında başarılı bulunduğu, Ocak-Haziran dönemi için tez izleme komite toplantısı yapılamadığından başarısız sayıldığı, 22/12/2023 tarihinde yapılan Temmuz-Aralık dönemi toplantısında ise başarısız bulunduğu ve Lisansüstü
Eğitim Enstitüsünün 27/01/2024 tarihli ve sayılı kararı ile üniversiteden ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
13. Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından Enstitü Müdürlüğüne gönderilen ve başvuru konusu olaylar hakkında açıklamalara yer verilen yazıda; “…Öğrenci Ocak-Haziran 2023 dönemine ait 2.
TİK raporunu komite üyelerine 16.06.2023 tarihinde göndermiştir. Yönetmeliğe göre en geç Haziran ayının sonunda toplantı yapılsa bile öğrenci raporunu en geç 30 Mayıs 2023’te göndermesi gerekiyordu. Ayrıca raporunu gönderdikten sonraki 2 haftanın bir haftası (26.06.2023/02.07.2023 tarihleri arası) kurban bayramına denk gelmektedir. Burada toplantı sadece 19.06.2023/23.06.2023 tarihleri arasında mümkün olabilecekken, öğrenci ve danışmanının sorumluluğunda olan bu süreçte öğrenci raporu komite üyelerine göndermekte geç kalmış, kalan zamanda danışmanın ve komite üyelerinin akademik ve idari işlerinden dolayı komitenin toplanamadığı anlaşılmıştır.
…
Öğrenci kayıt olduktan sonra ilgili yönetmelik çerçevesinde Haziran 2023 dönemine kadar yapılan tüm işlemlere bakıldığında danışmanın sorumluluklarını yerine getirdiği görülmektedir. Şikayet konu olan
Haziran TİK raporu için raporun komite üyelerine geç ulaştırılması ve araya bayram tatilinin girmesi nedeniyle komitenin toplanabilmesi için 5 iş günü süre kalmıştır. Bu dönemde hem danışmanın hem de komite üyelerinin akademik ve idari işlerden dolayı bir araya gelememe durumu ortaya çıkmıştır. Bu zaman sıkışıklığı içinde toplantı gerçekleşememiştir. Öğrencinin raporu geç ulaştırmasından başlayan bu durumun telafi edilmesi bir dönemde başarılı olması ile mümkün olacakken öğrenci Aralık döneminde de başarısız olmuştur…” açıklamaları yer almaktadır.
14. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yazılı raporun tez izleme komitesi üyelerine toplantı tarihinden en az bir ay önce sunulması gerekmekte iken başvuranın, Ocak-Haziran 2023 dönemi için hazırladığı raporu 16/06/2023 tarihinde sunduğu, böylelikle TİK toplantısı yapılması gereken sürenin son gününde yapılmış olsa bile raporun toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine sunulmamış olacağı görülmektedir. Kaldı ki başvuranın 16/06/2023 tarihinde sunduğunu belirttiği raporun yazılı olarak sunulmadığı whatsapp üzerinden gönderildiği anlaşılmaktadır.
15. Başvuranın, doktora öğrencisi olarak tez çalışmasının sürdürülmesi, TİK üyelerine raporların sunulması ve ilgili diğer süreçlerin, ilgili mevzuat olan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve Kilis 7 Aralık
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine uygun olarak yürütülmesi gerektiği bilgisine sahip olma sorumluluğunun bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
16. Anayasa’nın 2 nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, kanun düzenlemelerinin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuki güvenlikle bağlantılı olup birey hangi somut eylem ve olguya hangi hukuki müeyyidenin veya neticenin bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Birey ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını belirler. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. (Anayasa
Mahkemesi 26.12.2013 gün ve E.2013/67, K2013/164)
17. Görüldüğü üzere “hukuki belirlilik” kanun düzenlemelerinin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesini de gerektirmekte olup; somut olayda, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve Kilis 7 Aralık Üniversitesi Lisansüstü Eğitim
Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde; tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesinin Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanacağının, öğrencinin, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunacağının, Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin
Üniversite ile ilişiğinin kesileceğinin açıkça ifade edildiği göz önünde bulundurulduğunda, şikayet konusu idari işlemin, önceden düzenlenmiş ve herkesin ulaşabileceği şekilde ilan edilmiş açık ve net mevzuatlar çerçevesinde tesis edildiği anlaşılmaktadır.
18. Bu çerçevede, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın
Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu
kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Gaziantep İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi