|
ÖZET: Başvuran, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü’nden mezun olduğunu belirterek, diplomasının “Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi” olarak düzenlenmesini talep etmiştir. 2013 yılında kayıt yaptırdığı bölümün isminin, öğrencilik süresi içinde değiştiğini ifade eden başvuran, mezuniyet belgesinde yalnızca “Kamu Yönetimi” ifadesinin yer almasının kendisi açısından sorun teşkil ettiğini belirtmiştir.
Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın kayıtlı olduğu programın adının değiştiği ve diploma düzenlemesinin Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği esaslara göre yapıldığını açıklamıştır. Yükseköğretim Kurulu, mevcut öğrencilerin diplomasının kayıtlı oldukları program adıyla düzenlenebileceğini, ancak yeni kayıt yaptıracak öğrencilerin bölüm isimlerinin değişiklikten etkileneceğini belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini değerlendirerek, idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Başvuranın diplomasının “Kamu Yönetimi” olarak düzenlenmesi işleminin, Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği kurallar çerçevesinde yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3925-S.24.6183
BAŞVURU NO : 2024/1722
KARAR TARİHİ : 05.04.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, diplomasının mezun olduğu bölüm olan Siyaset Bilimi ve
Kamu Yönetimi olarak düzenlenmesini talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 31.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza (T.C Kimlik No: tarafından yapılan şikayet başvurusunda başvuran özetle; 2013 yılında Eskişehir Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
Kamu Yönetimi Bölümü’ne kayıt yaptırdığını öğrenciliğinin devam eden yıllarında kamu yönetimi bölümü isminin Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi olarak üniversite tarafından değiştirildiğini, devam eden süreçte sınavlara giriş belgelerinde öğrenci belgelerinde ve diğer her nevi belgede Siyaset Bilimi ve Kamu
Yönetimi öğrencisi olarak göründüğünü, ancak 22 Ocak 2024 tarihinde mezun olduğu üniversite tarafından düzenlenen diploma da Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi ifadesi yerine sadece Kamu Yönetimi bölümünden mezun olduğunun yazdığını belirterek; diplomasının mezun olduğu bölüm olan Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi olarak düzenlenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 02.02.2024 tarihli ve S. sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 19.02.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Başvuranın, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemiyle öğretim yapan İktisat Fakültesi Kamu
Yönetimi Lisans Programına 2013-2014 öğretim yılı 01.10.2013 tarihinde kayıt yaptırmış olup 22.01.2024 tarihinde öğrenimini tamamlayarak – diploma numarası ile mezun olduğu,
2.2 Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesindeki Kamu Yönetimi bölüm adının Siyaset Bilimi ve
/
Kamu Yönetimi olarak değiştirilmesine ait kararın Yükseköğretim Yürütme Kurulunun E. sayılı yazısı ile uygun görüldüğü,
2.3 2547 sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 7/d-2 maddesi uyarınca, 2019-2020 öğretim yılından
itibaren İktisat Fakültesi bünyesinde yer alan Kamu Yönetimi Lisans Programı adının Siyaset Bilimi ve
Kamu Yönetimi Lisans Programı olarak değiştirildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 19.09.2019 tarihli ve E. sayılı yazısında “mevcut öğrencilere kayıtlı oldukları program adıyla diploma düzenlenebileceği, bahsi geçen diğer öğrencilere ise bölüme kayıt hakkı kazandıkları tarihteki bölüm ismi dikkate alınarak işlem yapılması gerektiği ve Yükseköğretim kurumlarımızda yer alan Siyaset Bilimi ve
Kamu Yönetimi Bölümü ile Kamu Yönetimi Bölümü eşdeğer sayılmaktadır” dendiği, bu bağlamda mezun diploması ve diğer belgelerin de bahse konu karara göre düzenlendiği,
2.4 Başvuranın öğrencilik süresince almış olduğu Sınav Giriş Belgesinde program adı belirtilmemekte olup
öğrencilik döneminde öğrenciye verilen belgelerin öğrencinin kayıt yaptırdığı öğretim yılındaki program adı ile verildiği belirtilmiştir.
3. Kurumumuzun 27.02.2024 tarihli ve S. sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 06.03.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
3.1 07.08.2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında Kamu Yönetimi Bölümü adının
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi olarak değiştirilmesi uygun görülmüş olup bu isim değişikliği nedeni ile Kamu Yönetimi Bölümü altındaki Kamu Yönetimi Programının YÖKSİS’te yarı pasif olarak göründüğü,
3.2 Yükseköğretim kurumları bünyesinde yer alan ön lisans ve lisans programlarından mezun
olan öğrenciler adına düzenlenen diplomaların, bölüm adına göre değil öğrenci kabul eden program adına göre düzenlenmekte olup öğrencilerin isim değişikliği nedeniyle hak kaybına uğramasının söz konusu olmadığı,
3.3 Anadolu Üniversitesi’ne gönderilmiş olan yazıda, mevcut öğrencilere kayıtlı oldukları program adıyla
diploma düzenlenebileceği, bölüm ismi değiştikten sonra kayıt yaptıracak yeni öğrencilere, mezun olan, ilişiği kesilen ve ilişiği kesildikten sonra ön lisans diploması talep eden öğrencilere ise bölüme kayıt hakkı kazandıkları tarihteki bölüm ismi dikkate alınarak işlem yapılması gerektiği ve yükseköğretim kurumlarında yer alan Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü ile Kamu Yönetimi Bölümünün eş değer sayıldığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
4.1 “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2. maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî
dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir”,
4.2 “Yürütme yetkisi ve görevi” başlıklı 8. maddesinde; “Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı
(1)
(…) tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir.”, /
4.3 “I. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği” başlıklı 12. maddesinde; “ Herkes, kişiliğine bağlı,
dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.”
4.4 “II: Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13. maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler,
özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”
4.5 “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde; “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak
suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir…”
4.6 “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 48. maddesinde; “ Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından
yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tesbit edilir ve düzenlenir…”
4.7 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve
dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme Ek Protokol No.1, “Eğitim
Hakkı” başlıklı 2. maddesinde; “Hiç kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz…”
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir….”
7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
“Yükseköğretim Kurulunun görevleri:” başlıklı 7. Maddesinde; “Yükseköğretim Kurulunun görevleri;” “…(2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek, Eğitim – öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin olarak üniversitelerden gelecek önerilere göre veya doğrudan karar verip uygulatmak…”
7.1 “Lisans düzeyinde öğretim:” başlıklı 43. Maddesinde; “…a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş
özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir. b.Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen
/
yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir…”
7.2 “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:”
başlıklı 44. Maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır…”
8. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat Ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim Ve Sınav
Yönetmeliğinin; “Diplomalar ve belgeler” başlıklı 18. Maddesinde; “(1) (Değişik:RG-15/8/2022-
31924) Kayıtlı olduğu ön lisans programında en az 120 AKTS kredilik, lisans programında en az 240 AKTS
kredilik ders alıp tüm derslerini başarıyla tamamlayan, FF, YZ ve DZ harf notu olmayan, GNO’su en az 2,00 olan ve diğer yükümlülüklerini yerine getiren öğrenciye Diploma düzenlenir. (2) (Değişik:RG15/8/2022-31924) Kayıtlı olduğu lisans programının ilk 4 yarıyılından en az 120 AKTS kredilik ders alarak başarılı olan, FF, YZ ve DZ harf notu olmayan, GNO’su en az 2,00 olan ve diğer yükümlülüklerini yerine getiren öğrenciye, programdan kaydını sildirmek koşuluyla ön lisans diploması düzenlenir. (3) Mezuniyet dereceleri diplomaya yazılmaz. Öğrenciye, mezuniyetine kadar almış olduğu derslerdeki başarı durumunu gösteren Not Durum Belgesi verilir. (4) Lisans ve önlisans diplomalarına fotoğraf yapıştırılmaz. (5) En az
30 AKTS kredilik ders alıp, aldığı tüm derslerini başaranlardan DNO’su 3,50 veya üzeri olanlar “Yüksek
Onur Öğrencisi”, DNO’su 3,00 ile 3,49 arasında olanlar ise “Onur Öğrencisi” kabul edilir. Ancak disiplin cezası alan veya FF, YZ ve DZ harf notu olan öğrenci, belirtilen not ortalamasını sağlasa bile “Yüksek
Onur Öğrencisi” veya “Onur Öğrencisi” olamaz. (6) GNO’su 3,50 veya üzeri olan “Yüksek Onur
Öğrencisi”, GNO’su 3,00 ile 3,49 arasında olan ise “Onur Öğrencisi” olarak mezun olur. Ancak disiplin cezası alan öğrenci, belirtilen GNO’sunu sağlasa bile “Yüksek Onur Öğrencisi” veya “Onur Öğrencisi” derecesiyle mezun edilmez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER ’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda; diplomasının mezun olduğu bölüm olan Siyaset Bilimi Ve Kamu Yönetimi olarak düzenlenmesini talep etmektedir.
11. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. Maddesinde hiç kimsenin eğitim hakkından yoksun bırakılamayacağı düzenleme altına almıştır.
12. Anayasa’nın 42. maddesinin birinci fıkrasında da AİHS Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. Maddesindeki düzenlemeye benzer bir düzenlemeye yer verilerek; kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı ve öğrenim hakkının kapsamının kanunla belirleneceği düzenlenmiştir.
13. Anayasası’nın 42. maddesinde vatandaş yahut yabancı ayrımı gözetilmeksizin “kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı” güvence altına alınmış olup; Türk hukukunda temel hak ve
/
hürriyetler bakımından kabul edilen vatandaşla yabancının eşitliği ilkesi çerçevesinde, yabancıların da vatandaşlar gibi eğitim ve öğretim hakkı koruma altına alınmıştır. Bununla birlikte, yabancıların eğitim ve öğretim hakkına bazı kısıtlama veya yasaklamaların getirilmesi de mümkündür. Yabancıların Türkiye’de öğrenim haklarını kullanmalarında özellikle de öğretim kurumu türleri bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekmektedir. Örneğin; ilk ve ortaöğretim kurumları herhangi bir şart aranmaksızın herkesin yararlanmasına açıkken; yükseköğretim konusunda daha çok kişisel yetenekler ön plana çıkmaktadır.
Uluslararası sözleşmeler de, yabancıların yükseköğretim kurumlarında öğrenim hakkından bahsederken, kişinin yetenekleri doğrultusunda fırsat eşitliği çerçevesinde bu haktan yararlanabileceğini düzenlemektedir. (Saliha Halıcı, Türkiye’de Yabancıların Eğitim Ve Öğretim Hakkı, Selçuk Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Özel Hukuk Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Konya
– 2017)
14. AİHM’de, eğitimin toplum için taşıdığı öneme karşın, birçok temel hak ve özgürlükte olduğu gibi eğitim hakkının da mutlak ve sınırsız bir hak olmadığını, niteliği gereği devlet tarafından düzenleme yapılmasını gerektirdiğinden bazı kısıtlamalara tabi tutulmasının da doğal olduğunu, eğitim kurumlarını düzenleyen kuralların, toplumun ihtiyaç ve kaynakları ile eğitimin farklı düzeylerine has özelliklerine göre, zaman ve mekân içinde değişiklik gösterebileceğini, bu nedenle, devletlerin bu konuda yapacakları düzenleme ve uygulamalarda belli bir takdir alanına sahip olduklarını, devletin bu takdir alanının, eğitim kurumunun seviyesinin yükseldikçe arttığını (AİHM, Ponomaryovi/Bulgaristan, 5335/05, 21.06.2011), ancak, hiçbir kısıtlamanın söz konusu hakkı, esasına halel getirecek ve etkililiğini ortadan kaldıracak ölçüde engellememesi gerektiğini, söz konusu kısıtlamaların, ilgililerce öngörülebilir olması ve AİHS 1 No’lu
Protokol’ün 2. maddesi uyarınca meşru bir amaç izlemesi gerektiğini (AİHM, Leyla Şahin /Turkey, 44774/98, 10.11.2005) belirtmektedir.
15. Somut olayda; idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
15.1 Başvuranın, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemiyle öğretim yapan İktisat Fakültesi Kamu
Yönetimi Lisans Programına 2013-2014 öğretim yılında, 01.10.2013 tarihinde kayıt yaptırdığı,
15.2 Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemiyle öğretim yapan İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Lisans
Programının isminin 07.08.2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında Siyaset Bilimi ve
Kamu Yönetimi Lisans Programı olarak değiştirilmesinin uygun görüldüğü,
15.3 Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 12.09.2019 tarihli ve E. sayılı yazı ile;
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından; Kamu Yönetimi Bölümü isminin Siyaset Bilimi ve Kamu
Yönetimi olarak değişmesi sonucunda programa 2019-2020 öğretim yılında yeni kayıt yaptıracak öğrenciler, halen eğitimine devam eden, mezun olan, ilişiği kesilen ve ilişiği kesildikten sonra ön lisans diploması talep eden öğrencilere ilişkin uygulamaların ne yönde olacağı hususunda görüş talep edildiği,
15.4 Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının 19.09.2019 tarihli ve
E. sayılı yazısı ile; öncelikle yükseköğretim kurumlarında yer alan Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi
Bölümü ile Kamu Yönetimi Bölümünün eş değer sayıldığı, mevcut öğrencilere kayıtlı oldukları program adıyla diploma düzenlenebileceği, bölüm ismi değiştikten sonra kayıt yaptıracak yeni öğrencilere, mezun olan, ilişiği kesilen ve ilişiği kesildikten sonra ön lisans diploması talep eden öğrencilere ise bölüme kayıt hakkı kazandıkları tarihteki bölüm ismi dikkate alınarak işlem yapılması gerektiği görüşünde bulunulduğu,
15.5 Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi resmi sitesinde; “İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Lisans
Programının adı 2019-2020 öğretim yılından itibaren “Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi” olarak
/
değiştirilmiştir. 2019-2020 öğretim yılından önce İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Lisans Programına kayıt yaptıran mevcut öğrenciler, sistemde kayıtlı oldukları program adıyla öğrenim görmeye devam edeceklerdir. Bu öğrencilerin mezuniyetlerine kadar düzenlenecek belgelerinde İktisat Fakültesi Kamu
Yönetimi Lisans Programı bilgisi yer alacaktır…” şeklinde duyurulduğu,
15.6 Başvuranın, 22.01.2024 tarihinde öğrenimini tamamlayarak mezun olduğu, Anadolu Üniversitesi
tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 19.09.2019 tarihli ve E. sayılı görüş yazısında belirtilen “mevcut öğrencilere kayıtlı oldukları program adıyla diploma düzenlenebileceği,” hususundan hareketle başvuranın diplomasının “Kamu Yönetimi” bölümü olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
16. Başvuranın; “diplomasının mezun olduğu bölüm olan Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi olarak düzenlenmesi” talebine ilişkin olarak;
16.1 Yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst
kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çıkarılmıştır.
16.2 2547 sayılı Kanunun 44. Maddesinde; yükseköğretim kurumlarının lisans düzeyindeki diploma
programlarına kayıtlı öğrencilerin, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; lisans diploması alacakları, aynı Kanunun 43.
Maddesinde ise; yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların ise üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği düzenlenmiştir.
16.3 Anadolu Üniversitesi Merkezî Açıköğretim ve Uzaktan Öğretim Sistemine göre eğitim-öğretim yapan
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme fakültelerinde, kredili sisteme dayalı olarak yürütülen eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim, İktisat Ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin; diplomalar ve belgeleri düzenleyen 18. maddesinde; kayıtlı olduğu lisans programında en az 240 AKTS kredilik ders alıp tüm derslerini başarıyla tamamlayan, FF, YZ ve DZ harf notu olmayan, GNO’su en az 2,00 olan ve diğer yükümlülüklerini yerine getiren öğrenciye diploma düzenleneceği belirtilmiştir.
16.4 Anadolu Üniversitesi (Açıköğretim) İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Lisans Programının adının
2019-2020 öğretim yılından itibaren “Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi” olarak değiştirildiği ve
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 07.08.2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında uygun bulunduğu, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, programa 2019-2020 öğretim yılında yeni kayıt yaptıracak öğrenciler, halen eğitimine devam eden, mezun olan, ilişiği kesilen ve ilişiği kesildikten sonra ön lisans diploması talep eden öğrencilere ilişkin uygulamaların ne yönde olacağı hususunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş talep edildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının 19.09.2019 tarihli ve E. sayılı yazısı ile Siyaset Bilimi ve
Kamu Yönetimi Bölümü ile Kamu Yönetimi Bölümünün eş değer sayıldığı, mevcut öğrencilere kayıtlı oldukları program adıyla diploma düzenlenebileceğinin belirtildiği, bu kapsamda Üniversite tarafından 2019-2020 öğretim yılından önce İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Lisans Programına kayıt yaptıran mevcut öğrencilerin, sistemde kayıtlı oldukları program adıyla öğrenim görmeye devam edecekleri ve bu öğrencilerin mezuniyetlerine kadar düzenlenecek belgelerinde İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Lisans
Programı bilgisinin yer alacağı ve diplomaların “Kamu Yönetimi” bölümü olarak düzenleneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
16.5 İdarenin faaliyetlerini düzenleyen mevzuatta her türlü ayrıntının gösterilememesi, zamanın geçmesiyle
idarenin karşılaştığı sorunların artması, kamu hizmetlerinin değişen nitelikleri nedeniyle idarenin taktir hakkı bulunmaktadır. İdarenin ne zaman, nerede, nasıl bir işlem yapacağının hukuk kuralları ile baştan emredici bir biçimde saptanmadığı durumlarda, takdir yetkisinin varlığı kabul edilmektedir. Başka bir deyişle; idarenin belli bir konuda karar alıp almama veya birden fazla karar arasında seçim yapma imkanına idarenin takdir yetkisi denilmektedir. Takdir yetkisi, idarenin kamu yararını gözeterek, kamu hizmetini yerine getirmesinde, kendisine tanınan bir serbest alandır. Bu alan idarenin ne şekilde veya nasıl hareket edeceğinin mevzuat çerçevesinde kesin bir biçimde açıklanmadığı durumlarda ortaya çıkmaktadır. İdarenin takdir yetkisine sahip olması, elbette ki sınırsız bir takdir yetkisine sahip olduğu anlamına da gelmemektedir. Zira idareye her ne kadar geniş yetkiler verilse de gerek yargı içtihatlarında gerekse de doktrinde takdir yetkisinin kamu hizmeti gerekleri ve kamu yararına, sosyal devlet ilkesi, eşitlik ilkesi, ölçülülük ilkesine uygun olarak kullanılması gerektiği öngörülmektedir.
16.6 Somut olayda; Başvuranın, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemiyle öğretim yapan İktisat
Fakültesi Kamu Yönetimi Lisans Programına 2013-2014 öğretim yılında kayıt yaptırdığı, Programının adının 2019-2020 öğretim yılından itibaren “Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi” olarak değiştirildiği, Başvuranın öğrencilik süresince almış olduğu Sınav Giriş Belgesinde program adı belirtilmediği, öğrencilik döneminde aldığı belgelerin ise kayıt yaptırdığı öğretim yılındaki Kamu Yönetimi program adı ile verildiği, başvuranın, 22.01.2024 tarihinde öğrenimini tamamlayarak mezun olduğu, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının 19.09.2019 tarihli ve E. sayılı görüş yazısında “mevcut öğrencilere kayıtlı oldukları program adıyla diploma düzenlenebileceği,” hususu belirtilerek idareye taktir yetkisi tanındığı, yine 2547 sayılı Kanunun 43. maddesinde; aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususunun
Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; Yükseköğretim Kurulunca düzenleneceğinin düzenleme altına alındığı ve bu kapsamda; 04.11.2009 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Yükseköğretim kurumlarında yer alan Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü ile Kamu Yönetimi bölümünün eş değer sayıldığı, 30.06.1995 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Kamu Yönetimi mezunlarının
“Kamu Yöneticisi” unvanını kullanmalarına karar verildiği de dikkate alındığında; idare tarafından başvuranın diplomasının “Kamu Yönetimi” bölümü olarak düzenlenmesi işleminde takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılmadığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamamıştır.
17. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dikkate alındığında idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış
olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Eskişehir İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA VE ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/