|
ÖZET: Başvuru, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde öğrencilik hakkının geri verilmesi talebine ilişkindir. Başvuran, 2022-2023 Bahar Dönemi’nde çevrimiçi yapılan Mikro İktisat vize sınavında haksızlığa uğradığını iddia ederek mağduriyetinin giderilmesini istemiştir. Üniversite, başvuranın ilişiğinin kesildiğini ve sınavın düzenlenişinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. Yapılan incelemelerde, sınav sürecinde öğretim elemanının müdahalesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
Çankırı Karatekin Üniversitesi, başvuranın iddialarını değerlendirerek, sınavın ALMS platformu üzerinden yapıldığını ve sistemde herhangi bir sorun tespit edilmediğini açıklamıştır. Başvuranın sınav sonuçlarına itiraz süresini geçirdiği ve bu nedenle talebinin kabul edilmediği vurgulanmıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, öğrencilerin sınav sonuçlarına itiraz etme haklarının bulunduğu, ancak başvuranın bu hakkını kullanmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini reddederek, Çankırı Karatekin Üniversitesi’nin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8034-S.24.12624
BAŞVURU NO : 2024/2048
KARAR TARİHİ : 05.08.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Öğrencilik hakkının geri verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 07.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda, başvuran dilekçe ve eklerinde özetle; Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2022-2023 Bahar Döneminde çevrim içi gerçekleşen Mikro İktisat Vize sınavı esnasında ve sonrasında haksızlığa uğradığını, sınavın “tuzaklı sınav” olduğunu iddia ve ifade ederek mağduriyetinin giderilerek tarafına öğrencilik hakkının tekrar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğünden 23.02.2024 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup Çankırı Karatekin Üniversitesi
Rektörlüğü tarafından gönderilen: – – sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü öğrencisi olan başvuranın Üniversitenin Lisansüstü
Yönetmeliğinin 29/2 maddesi gereğince üniversiteden ilişiğinin kesildiğini, mevzuat uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, 2.2. Başvuranın daha önce Çankırı Karatekin Üniversitesi’ne bu hususta şikayetini içeren dilekçe sunduğu, şikayet konusu olan ALMS platformuna yönelik inceleme yapıldığı, mağdur olduğunu iddia ettiği Mikro
İktisat dersinin hocası olan . .’ ya ilişkin de inceleme yapıldığı, inceleme neticesinde ALMS sisteminde test olarak yapılan sınava dersin öğretim elemanının bir müdahalesi söz konusu olamayacağından öğretim üyesi hakkında soruşturma açmaya gerek duyulmadığı, hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42. maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130. maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…” hükmü yer almaktadır 4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; 5.1. “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4. “Senato” başlıklı 14. maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim-öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.5. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44. maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer
faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır. c. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir…” 5.6. “Lisans üstü öğretim” başlıklı 50. maddesinde; “Usul ve şartları; a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.
b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır.”
Hükmü yer almaktadır.
6. 20.04.2016 tarihli 29690 sayılı Resmi Gazetede yer alan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Yönetmelik yükseköğretim kurumlarında yürütülen yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim ve öğretimi düzenler.” 6.2. “Süre” başlıklı 7. maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.
(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
7. 13.01.2019 tarihli 30654 sayılı Resmi Gazetede yer alan Çankırı Karatekin Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Çankırı Karatekin Üniversitesine bağlı enstitülerde yürütülen lisansüstü eğitim öğretim ve sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” 7.2. “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik; Çankırı Karatekin Üniversitesine bağlı enstitülerde yürütülen tezli ve tezsiz yüksek lisans, doktora/sanatta yeterlik ve sanat dallarında yapılan sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim öğretim ve sınavlara ilişkin hükümleri kapsar.” 7.3. “Dayanak” başlıklı 3. maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.” 7.4. “Ders açılması ve ders sorumluları” başlıklı 10. Maddesinde; “(3) Lisansüstü programda verilecek derslerin sorumluları, YÖK tarafından belirlenen Lisansüstü Eğitim Öğretim Programı Açılması ve
Yürütülmesine Dair İlkeler’de belirtilen özelliklere sahip öğretim üyeleri arasından önerilir.” 7.5. “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde; ı) Enstitü anabilim/anasanat dalı akademik kurulu (EABDAK/EASDAK): Enstitü anabilim/anasanat dalının lisansüstü eğitim öğretim programlarında görev alan profesör, doçent, doktor öğretim üyesi unvanlı öğretim üyeleri ve doktora/sanatta yeterlik derecesine
sahip öğretim elemanlarından oluşan kurulu, j) Enstitü yönetim kurulu (EYK): Enstitü müdürünün başkanlığında, müdür yardımcıları ve enstitü müdürünün göstereceği altı aday arasından enstitü kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç öğretim üyesinden oluşan kurulu, ifade eder.
7.6. “Sınavlar ve Değerlendirme” başlıklı 13. maddesinde; (1) Öğrenciler ara sınav ve/veya dönem içi çalışmalarından başka, dönem sonu sınavına ve/veya dönem sonu proje çalışması değerlendirmesine alınır.
Dönem sonu sınavına katılmayanlar ya da ilgili sınava katıldığı halde o dersten başarılı olmak için yeterli notu alamayan öğrenciler için dönem sonu sınavı yerine geçecek bir bütünleme sınavı yapılır. (2) Ders sorumlusu, yarıyıl süresince öğrencilere yaptırdığı proje, ödev, laboratuvar, atölye ve benzeri çalışmaları ara sınav veya yarıyıl sonu sınavı yerine sayabilir. Ayrıca, dönem içerisinde ara sınav haricinde yapılan kısa sınav ve diğer çalışmalar da değerlendirmeye katılabilir. (14) Yarıyıl sonu ve bütünleme sınavı haricinde, sınavlara katılamayan ve belgelendirilmiş geçerli bir mazereti olan öğrencilere, söz konusu sınavın veya çalışmanın ara sınav ve kısa sınavın veya ödev, proje, sunum gibi çalışmaların yapıldığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurmaları halinde, ilgili EABDAK/EASDAK’ın görüşü ve EYK’nin kararı ile mazeret sınavı hakkı verilebilir. Yarıyıl sonu ve bütünleme sınavı için mazeret sınavı hakkı verilmez.
7.7. “Sınav notuna itiraz” başlıklı 14. maddesinde; “(1) Öğrenciler, derslerin sınav sonuçları açıklandıktan sonraki en geç beş işgünü içinde ilgili enstitü müdürlüklerine yazılı olarak itirazda bulunabilir. Süresi içinde yapılmayan itirazlar dikkate alınmaz. EYK tarafından, gerektiğinde dersin sorumlu öğretim elemanlarının görüşü de alınarak, sınav kâğıtlarında ve sınav not çizelgelerinde maddi hata belirlenirse düzeltilir. Maddi hata, ilgili öğrenciye de gösterilerek en geç on beş gün içinde ilan edilir.” 7.8. “Tezli yüksek lisans programına öğrenci kabulü ve değerlendirme” başlıklı 29. maddesinde; “(1)
Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.”
Hususları belirtilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü tezli yüksek lisans programında öğrenci iken 2022-2023 Bahar Döneminde çevrim içi gerçekleşen
Mikro İktisat Vize sınavı esnasında ve sonrasında haksızlığa uğradığını ve mağdur olduğunu ifade ederek, tarafına öğrencilik hakkının tekrar verilmesini talep etmektedir.
10. Çankırı Karatekin Üniversitesi Genel Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada; başvuranın iddialarının incelendiği fakat sorun olduğunu iddia ettiği Mikro İktisat sınavı ve sınavda uygulanan ALMS platformu ile ilgili yapılan inceleme ve soruşturma neticesinde bir soruna rastlanılmadığı ifade edilmiştir.
11. Başvuru dosyası incelendiğinde; Uyuşmazlığın, başvuranın Mikro İktisat sınavında çevrimiçi vize sınavı esnasında karşılaştığını iddia ettiği sorundan ötürü yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebi karşısında ilgili idarenin bahsi geçen sınav ve platformun bir sorun oluşturmadığı tezi noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; Anayasa’nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır.
12.1. Yasa koyucunun genel prensiplerini belirlediği konularda, idarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içerinde, Anayasa, Kanun ve Tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kaydıyla düzenleme yapabileceği açıktır.
13. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; 13.1. Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar başlığı altında; 13.1.1. Yükseköğretim kurumlarının ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrencilerin belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alabileceği, 13.1.2. Ders kredilerinin, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlendiği, lisansüstü eğitim, usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği, 13.2. Lisansüstü öğretim başlığı altında; Yükseköğretim kurumlarının lisansüstü öğretim konusundaki isteklerin karşılanması adına gerekli planlamayı yaparak önlemleri alacağı, Hüküm altına alınmıştır.
14. Çankırı Karatekin Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde, yarıyıl sonu ve bütünleme sınavı haricinde, sınavlara katılamayan ve belgelendirilmiş geçerli bir mazereti olan öğrencilere, söz konusu sınavın yapıldığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurmaları halinde EABDAK/EASDAK’ın görüşü ve EYK’nin kararı ile mazeret sınavı hakkı verilebileceği ayrıca öğrencilerin sınav sonuçları açıklandıktan sonraki en geç beş işgünü içinde ilgili enstitü müdürlüklerine yazılı olarak itirazda bulunabileceği ve süresi içinde yapılmayan itirazların dikkate alınmayacağı, tezli yüksek lisans programına kayıtlı öğrenciler şayet dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamaz veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremezse yükseköğretim kurumu ile ilişiklerinin kesileceği belirtilmiştir.
15. Somut olaya konu belgeler incelendiğinde; 15.1. Başvuranın 29 Nisan 2023 tarihinde girmiş olduğu Mikro İktisat vize sınavına ilişkin sonuçların 14
Mayıs 2023 tarihinde açıklandığı, başvuran tarafından vize sınavında iddia edilen hususlara ilişkin itiraz ve
şikâyet dilekçesinin 3 Temmuz 2023 tarihinde verildiği, dilekçenin verilmesinin akabinde Rektörlük tarafından dilekçe işleme alınarak ilgili öğretim üyesi Dr. . .’nın görüşünün alındığı, 15.2. Dersin Öğretim Üyesinin verdiği cevapta; ALMS sistemi üzerinden çevrimiçi olarak yapılmış test sınavına yönelik dersin öğretim üyesinin bir müdahalesinin mümkün olamayacağının belirtildiği, 15.3. Bologna Bilgi Sisteminde İKT 502 Mikro İktisat dersine ilişkin ara sınav notunun 100 üzerinden 40 olduğu, final sınavının katkı yüzdesinin ise 100 üzerinden 60 olduğunun belirtildiği, dersi geçme koşulu olarak Bologna Bilgi Sisteminde İKT 502 dersi için ödev belirlemesinin yapılmadığı, 15.4. Başvuranın iddialarına ilişkin ön inceleme yapmak üzere üniversite tarafından Prof. Dr. . .’nün görevlendirildiği, yapılan inceleme neticesinde Kahramanmaraş merkezli depremlerden ötürü 2022-2023
Bahar Dönemi eğitim-öğretim yılının uzaktan eğitim yoluyla yapıldığı, Üniversitenin almış olduğu karar neticesinde ALMS ile birlikte Teams, Zoom vb. uygulamaların kullanabileceğini öğretim elemanları ve öğrencilere ilan edildiği, dersin hocası olan Dr. Öğretim Üyesi . .’nın da üniversite olarak yıllardır kullanılan ALMS platformunu öğrencilerle mutabık kalarak kullandığı, bu çerçevede öğretim elemanın
ALMS platformu üzerinden yapılan Mikro İktisat sınavına ilişkin müdahalesinin bulunmadığının anlaşıldığı ancak ithamlarda bulunan öğrenci hakkında soruşturma başlatılmasının uygun olacağı hususunda görüş verdiği, 15.5. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünün 08.08.2023 tarihli İktisat Ana Bilim Dalı
Akademik Kurul Kararlarında ilişiği kesilecek öğrencilerin durumunun görüşüldüğü, başvuranın da 29.
maddenin 2. Fıkrasına istinaden ilişiğinin kesilme kararı verildiği, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu Kararları çerçevesinde 10.08.2023 tarihinde başvuran
’nün Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünden Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin 29. maddesi uyarınca ilişiğinin kesilmesi kararının verildiği, 15.6. Prof. Dr. . . nün hazırlamış olduğu ön inceleme raporu neticesinde şikayette bulunan öğrenci hakkında soruşturma açıldığı ve yapılan soruşturma neticesinde öğrencinin 03.08.2023 tarihinde enstitü ile ilişiğinin kesildiğinin anlaşıldığı, bu bilgiler ışığında 28.09.2023 tarihinde toplanan Çankırı Karatekin
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu Kararları çerçevesinde başvurucuya 2023/42-12 karar numarasıyla oy birliği ile herhangi bir ceza verilmemesi kararlaştırıldığı, 15.7. Çevrimiçi olarak yapılan test sınavı kapsamında sınav sorularına geri dönüş yapılamamasına ilişkin hususta teknik ekipten bilgi istendiği, bu bilgi talebine istinaden Kampüs365 Destek Merkezi tarafından verilen cevapta, online sınavlarda soruların öncesinde kaydedilip soru cevaplarının başka yöntemlerle temin edilmesi sonrası tekrar soru cevaplama işlemi yapılamaması gibi önlemler için bu özelliğin kullanıldığı ve sınav esnasında soruyu geçtikten sonra tekrar görüntülemeye bu nedenden ötürü izin verilmediğinin ifade edildiği, 15.8. ’nün sınavda sistem kaynaklı bir sorun yaşayıp yaşamadığına dair Kampüs365 Destek
Merkezinden rapor talep edildiği, ilgili destek merkezi tarafından gelen cevapta; öğrencinin sistem kaynaklı bir sorun yaşadığına dair bir tespit yapılamadığı, öğrencinin 1. hakkını tamamladığı, 2. hakkına giriş yaptığı fakat 2. hakkında soruları işaretlemediğinin görüldüğü ayrıca öğrencinin birden fazla ip ’nin bulunduğunun tespit edildiği, Hususları görülmüştür.
16. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuatın birlikte değerlendirilmesi neticesinde;
16.1. Çankırı Karatekin Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde, yarıyıl sonu ve bütünleme sınavı haricinde, sınavlara katılamayan ve belgelendirilmiş geçerli bir mazereti olan öğrencilere, söz konusu sınavın yapıldığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurmaları halinde mazeret sınavı hakkı verilebileceği ayrıca öğrencilerin sınav sonuçları açıklandıktan sonraki en geç beş işgünü içinde ilgili enstitü müdürlüklerine yazılı olarak itirazda bulunabileceği fakat başvuranın 29 Nisan 2023 tarihinde gerçekleşen ve 14 Mayıs’ta açıklanan sınava ilişkin 3 Temmuz’a kadar ilgili Enstitü ’ye hiçbir şikâyet veya itiraz başvurusunda bulunmadığı, 16.2. Sınavda uygulanan ALMS (PERCULUS) Platformunun Çankırı Karatekin Üniversitesi
Rektörlüğü’nün 24.02.2021 tarihinde Senato Toplantısında almış olduğu karar çerçevesinde pandemi döneminden itibaren uygulandığı, yeni bir sistem olmadığı ve uzaktan eğitim yapıldığı dönemlerde bu platformun Üniversite tarafından aktif olarak kullanıldığı, Üniversite tarafından bahsi geçen şikâyet konusu hakkında inceleme yapıldığı inceleme yapılması için görevlendirilen muhakkik tarafından, dersin öğretim elemanının bir ihmal ya da hatası olduğuna dair bir emareye rastlanılmadığının belirtildiği, 16.3. Şikâyet konusu olan Mikro İktisat Vize Sınavı hakkında Üniversite Yönetimince yapılan araştırmada, ALMS platformuna ilişkin Perculus teknik birimine inceleme yaptırıldığı, bahsi geçen öğrencinin sınavıyla ilgili yapılan teknik inceleme sonucunda, öğrencinin sınavla ilgili ilk hakkını tamamladığı, sonrasında 2.
hakkına giriş yapmak istediği ancak sınav süresi dolduğu için sınavının sonlandırıldığının belirlendiği, log kayıtları incelendiğinde saat 18.00 da başlayan sınavda ilk 30 sorunun saat 18.47’ ye kadar işaretlenerek kaydedildiği, sınav bitirme tuşuna basılarak sınavın sonlandırıldığı, sınav bilgilerinin kaydedildiği, saat 18.49’ da başvuran tarafından sınav sistemine tekrar giriş yapıldığı, sınav giriş sayfasının tekrar görüntülendiği fakat sınav süresi dolduğu için sınavın sonlandırıldığının belirlendiği, öğrencinin sınav süresince sınav sekmesini aktif ve pasif konuma getirdiği, sistemsel bir probleme rastlanılmadığının raporda ifade edildiği, 16.4. Bahsi geçen Perculus ALMS uzaktan eğitim modülü ile yapılan tüm çevrimiçi sınav uygulamaların sorulara geri dönülemeyecek şekilde kurgulandığı, öğrencinin sınav sorusunu bir kez görebilmesine izin veren soruyu geçtikten sonra tekrar geri dönmesine müsaade etmeyen bu uygulamadaki amacın soruları önce kaydederek cevapların başka yöntemlerle temin edilmesini engellemek olduğu, Belirtilmiştir.
17. Başvuran tarafından bir başka şikâyet konusu olan, “Üniversiteden ilişiği kesildikten sonra kendisine soruşturma açılması hususu” hakkında; başvuranın Mikro İktisat vize sınavı ve dersin hocasına ilişkin ilk şikayet dilekçesini 3 Temmuz 2023 tarihinde verdiği bu tarih itibariyle başvuranın öğrenci olduğu, her ne kadar 10 Ağustos 2023 tarihinde Çankırı Karatekin Üniversitesinin Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 29. maddesi 2. fıkrası gereğince dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini başarıyla tamamlayamadığından başvuranın Enstitü ile ilişiği kesilmiş olsa da, araştırma ve inceleme sürecinin bu tarihten önce başlayarak devam ettiği, konu hakkında araştırma ve inceleme yapmak adına görevlendirilen muhakkik’ in 3 Ağustosta görevlendirildiği, ön inceleme devam ederken başvuranın öğrencilikle ilişiğinin kesildiği, başvuran hakkında soruşturma neticesinde hazırlanan raporda, başvuranın Üniversite ile ilişiği kesildiği göz önünde bulunularak ceza verilmemesi kararı verildiği anlaşılmıştır.
18. Yukarıda dile getirilen hususlar, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan inceleme ile birlikte değerlendirildiğinde; Perculus teknik biriminin konu hakkında hazırlamış olduğu raporda, sistemsel bir hataya rastlanılmadığı, ALMS platformunun çevrimiçi sınavlarda Üniversite tarafından 2020 yılından itibaren aktif olarak kullanıldığı, 6 Şubat depremlerinden sonra Çankırı Karatekin Üniversitesi tarafından uzaktan eğitime geçildiği ve 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde yapılan sınavlarda ALMS platformunun üniversite genelinde kullanıldığı, ALMS sistemine sınav esnasında dersin öğretim
görevlisinin müdahalesini gösteren bir duruma rastlanılmadığı, sınav esnasında soruların cevaplanıp kaydedilerek bir sonraki soruya geçilmesi sonrasında tekrar önceki soruya dönülememesinin ALMS
Platformuna ait bir özellik olduğu, bu özelliğin çevrimiçi sınavlarda kullanılmasının makul ve kabul edilebilir olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın 29 Nisan 2023 tarihinde gerçekleştirilen
Mikro İktisat sınavında ALMS programının kullanılmasından ötürü sınav esnasında yaşadığı problemlere dair Çankırı Karatekin Üniversitesi’nin bir hatasına rastlanılamadığından başvuran tarafından öğrencilik hakkının tekrar geri verilmesi yönündeki talebinin yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri
süresinde ve gerekçeli gönderdiği, başvurana verilen gerekçeli cevaplarda ise işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir. Ayrıca Üniversitenin veya Enstitünün resmi internet sitesinde ya da ALMS platformunda sınava dair bir ‘bilgilendirme’ kısmının olup olmadığı, dolayısıyla ALMS platformunun işleyişine dair bilgilendirme yapılıp yapılmadığı tespit edilememiştir. İlgili idare tarafından ALMS platformunun 2020 yılından beri çevrimiçi sınavlarda kullanıldığı ve kullanıma ilişkin başka bir itiraz alınmadığı ifade edilse de idarenin işlemlerinde şeffaflık, hesap verilebilirlik, öngörülebilirlik gibi iyi yönetim ilkelerinin gözetilmesi gerekli olduğundan Üniversite tarafından söz konusu platformun işleyiş özellikleri hakkında her sınav öncesinde kullanıcılara bilgilendirme yapılmasının ve her ne kadar kopyanın önüne geçilmesi için sınavda sorulara geri dönememe hususunun kurgulandığı anlaşılsa da sistemin bu anlamda öğrenci lehine iyileştirilmesinin veya alternatif uygulamalara geçirilmesinin (çift kamera sistemi gibi) uygun olacağı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kastamonu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA VE ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi