|
ÖZET: Başvuran, Anadolu Üniversitesi Laborant ve Veteriner Sağlık Bölümünde sınavsız ikinci üniversite öğrencisi olarak 21 Ocak 2024 tarihinde gerçekleştirilen “Veteriner Hizmetleri Mevzuatı ve Etik” dersinin sınavında, sınav sonucunun “Sınav Kural İhlali” olarak değerlendirilmesine itiraz etmiştir. Başvuran, sınav sırasında cevap kağıdını ve soru kitapçığını teslim ettiğini, ancak buna rağmen sınavının iptal edildiğini belirtmektedir. İtiraz sürecinde, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan açıklamada, cevap kağıdının teslim edilmediği gerekçesiyle sınavının geçersiz sayıldığı ifade edilmiştir.
Anadolu Üniversitesi, başvuranın sınavda kural ihlali yaptığına dair bir tutanak düzenlemediği ve sınav evrakının kaybolması ihtimalinin göz önünde bulundurulmadığı anlaşılmaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sınav kurallarına uygun davrandığını ve cevap kağıdını teslim ettiğini değerlendirerek, idarenin sınavın geçersiz sayılması yönündeki kararının hukuka uygun olmadığını belirtmiştir. Bu bağlamda, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. Sonuç olarak, Anadolu Üniversitesi’nin başvuranın sınavı ile ilgili işlemlerinin gözden geçirilmesi ve mağduriyetinin giderilmesi gerektiği vurgulanmıştır. İdarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8069-S.24.12666
BAŞVURU NO : 2024/2872
KARAR TARİHİ : 06.08.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Başvuranın sınavının geçersiz sayılması hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 22.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran, Anadolu Üniversitesi Laborant ve Veteriner Sağlık
Bölümünde sınavsız ikinci üniversite kapsamında öğrenci olduğunu, 2023-2024 Açıköğretim Programları
Güz Dönem Sonu Sınavı kapsamında 21.01.2024 Pazar günü saat 09:30’ da, Karşıyaka Suzan Divrik
Mesleki Teknik Anadolu Lisesinde girmiş olduğu “Veteriner Hizmetleri Mevzuatı ve Etik” dersinin sınav sonucunun “Sınav Kural İhlali” olarak geldiği, saat 09:30’ da başlayıp 10:00’ da biten tek oturumluk bu sınavda cevap kağıdını ve soru kitapçığını teslim etmiş olması ve herhangi bir sorun yaşanmamasına rağmen gelen bu sonuca karşılık, 31.01.2024 tarihinde hem öğrenci otomasyonu üzerinden sınav sonucuna itiraz ettiğini, hem de “AOSDESTEK” üzerinden “Soru Sor” aracılığıyla bilgi talep ettiğini, 05.02.2024 tarihinde her iki başvurusundan da Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinin 19-(f) maddesi
“Cevap kâğıdını ve/veyasoru kitapçığını sınav görevlilerine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim etmemek, sınav salonu dışına çıkarmak,” hükmü gereğince hakkında “Bireysel Sınav İptal Tutanağı” tutulduğuna dair dönüş aldığını, 07.02.2024 tarihinde Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Açıköğretim Fakültesi Dekanlığına dilekçe ile başvurduğunu, 19.02.2024 tarihinde tarafına ulaşan cevap yazısında konu ile ilgili yapılacak bir şey olmadığı bilgisinin verildiğini, anılan sebeplerle ilgili sınav kitapçığı, soru kağıdı ve tutulmuş olan tutanak hakkında tarafına bilgi verilmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının – – sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
2.1. Başvuranın Açıköğretim Fakültesi Laborant ve Veteriner Sağlık Önlisans Programına 26.08.2022 tarihinde kayıt yaptırdığı ve halen öğrenci olduğu,
2.2. Başvuranın 2023-2024 öğretim yılı 21.01.2024 Pazar günü saat 09.30’da katılmış olduğu sınavda cevap kâğıdını teslim etmediğinden hakkında Sınav Kural İhlali işlemi yapıldığı,
2.3. Başvuru konusuna ilişkin olarak kararın yeniden gözden geçirilmesi ve yeni bir işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı,
2.4. Başvuran hakkında 2023-2024 öğretim yılı 21.01.2024 Pazar günü saat 09.30’da katılmış olduğu
Güz dönemi Dönem Sonu Sınavında, Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinin 19-(f) maddesi
“Cevap kâğıdını ve/veya soru kitapçığını sınav görevlilerine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim etmemek, sınav salonu dışına çıkarmak,” hükmü gereğince Bireysel Sınav İptal Tutanağı tutulduğu,
2.5. Yukarıda açıklanan Yönerge hükmü gereğince sınavının ilgili birim yönetim kurulu kararıyla geçersiz sayıldığı,
2.6. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav
Uygulama Esaslarının 16- (2) maddesinde “Sınav kurallarına uymayan öğrencinin o oturumdaki sınavı, sınav görevlileri tarafından düzenlenecek “Bireysel Sınav İptal Tutanağı”na dayanarak ilgili birim yönetim kurulu kararıyla geçersiz sayılır. Sınavı/sınavları geçersiz sayılan öğrenci bu ders/derslerden sıfır puan almış kabul edilir.” hükümlerinin bulunduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 26 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Herkes eğitim hakkına sahiptir. Eğitim, en azından ilk ve temel eğitim aşamasında parasızdır. İlköğretim zorunludur. Teknik ve mesleksel eğitim herkese açıktır. Yükseköğretim, yeteneklerine göre herkese tam bir eşitlikle açık olmalıdır.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
6.1. “Öğrencilerin disiplin işleri” başlıklı 54 üncü maddesinde; “Soruşturma, yetkiler ve cezalar: a.
Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları
tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir. b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya dışında öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir. c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruşturma engeç onbeş gün içinde sonuçlandırılır.
d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya yazılı savunma hakkı verilir. Tanınan süre içinde savunma yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır. e. Disiplin cezaları, ilgili öğrenciye yazı ile bildirilir. Durum, öğrenciye burs veya kredi veren kuruluşa ve Yükseköğretim Kuruluna duyurulur.
Yükseköğretim kurumundan çıkarma kararlarına karşı onbeş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir. Cezalar öğrencinin dosyasına ve siciline işlenir. f. Bu maddeye göre yapılacak işlemler sırasında gerekirse öğrenciye, bağlı bulunduğu öğretim kuruluşunda, ilan yoluyla tebligat yapılabilir. g.
Yükseköğretim kurumundan çıkarma kararı bütün yükseköğretim kurumlarına, Yükseköğretim Kurulu, emniyet makamları ve ilgili askerlik şubelerine bildirilir.”
7. 03.09.2015 tarih ve 29464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Anadolu
Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin;
7.1. “Sınav kuralları” başlıklı 12’nci maddesinde; “(1) Sınavda uyulacak kurallar, Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre belirlenir.”
7.2. “İtiraz” başlıklı 14 üncü maddesinde; “(1) Öğrenci, sınav sorularına ve sonuçlarına yönelik itirazlarını; Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre yapar.” 8. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav
Uygulama Esaslarının “Sınavlar” başlıklı 16/2 maddesinde; “Sınav kurallarına uymayan öğrencinin o oturumdaki sınavı, sınav görevlileri tarafından düzenlenecek “Bireysel Sınav İptal Tutanağı”na dayanarak ilgili birim yönetim kurulu kararıyla geçersiz sayılır. Sınavı/sınavları geçersiz sayılan öğrenci bu ders/derslerden sıfır puan almış kabul edilir. Sınavı/sınavları geçersiz sayılan öğrenci hakkında 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin
Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükümleri uygulanmaz.”
9. Anadolu Üniversitesi Merkezȋ Sınav Yönergesinin; 9.1. “Sınav esasları” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Sınav aşağıda belirtilen esaslara göre gerçekleştirilir: C) Sınav uygulamasında birlik ve şeffaflık a) Sınav; tüm sınav merkezlerinde aynı anda başlar, “Protokol”de veya “Kılavuz”da belirtilen sürenin sonunda biter. b) Salon sınav görevlileri, sınav paketlerini salonda bulunan adayların görebileceği şekilde açarak sınav evrakını dağıtır. Sınav sonunda ise sınav evrakını toplayarak sınav paketini uygun şekilde kapatır. Ç) Sınav evrakının tasnifi ve değerlendirilmesinde objektiflik a) Sınav evrakının tasnifi ve sayımı yapılırken tespit edilen eksiklikler veya olağan dışı durumlar, tutanak altına alınır. b) Cevap kâğıtları, güvenli bir ortamda uygun cihazlarla kontrollü şekilde okutularak değerlendirme birimine iletilir. c) Değerlendirme işlemi; ilgili protokol, kılavuz, yönerge veya yönetmeliklerde belirtilen esaslara uygun olarak güvenli ortamda gerçekleştirilir. ç)
Sınav sorularının “geçerliği”nin ve “güvenirliği”nin saptanması amacıyla sınav sonrasında “Madde
Analiz Testleri” yapılır. d) Puan hesaplamalarının doğruluğu uygun yöntemlerle kontrol edilir.”
9.2. “Salon Başkanının görevleri” başlıklı 12 nci maddesinde; “s)Sınav kurallarına uymayan aday için
“Salon Sınav Tutanağı” düzenler ve tüm salon görevlileri tarafından imzalanmasını sağlar… u)Sınav bitiminde soru kitapçıklarını ve cevap kâğıtlarını adaylardan eksiksiz olarak teslim alır. Sınav evrakında
eksiklik varsa salonun dikkatli bir şekilde aranmasını sağlar, buna rağmen sınav evrakı bulunamadıysa salondaki tüm sınav görevlileri tarafından imzalanmak üzere tutanak düzenler. ü) Sınav bitiminde, sınav evrakının tamamını (tutanaklar da dâhil) “Salon Sınav Paketi”ne uygun şekilde yerleştirir ve “Salon Sınav
Paketi”ni “Bina Sınav Sorumlusu”na imza karşılığında teslim eder.”
9.3. “Salon sınav görevlilerinin karşılaşabilecekleri özel durumlar” başlıklı 13 üncü maddesinde;
“Salon sınav görevlilerinin sınavda karşılaşabilecekleri özel durumlar için izlenmesi gereken yollar şunlardır: a) Bu Yönergeye göre “Adayın Sınavının Geçersiz Sayılacağı Durumlar”da salon görevlileri tarafından ilgili aday hakkında “Salon Sınav Tutanağı” düzenlenir. Tutanağa adayın; TCKN’si, adı, soyadı yazılır adayın sınavının geçersiz sayılmasına dair seçenek işaretlenir ve sınavının geçersiz sayılma nedeni açıkça yazılır. Salondaki adayların tamamının sınavının geçersiz sayılacağı durumlarda, “salondaki adayların tamamının sınavının geçersiz sayılması” gerektiği tutanakta açıkça belirtilir. Bu tutanak, “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama
Esasları”nda düzenlenen “Bireysel Sınav İptal Tutanağı” hükmündedir.”
9.4. “Tutanakların düzenlenmesi” başlıklı 15 inci maddesinde; “Sınav organizasyonuna ilişkin tüm tutanaklar ilgili sınav görevlileri tarafından tükenmez kalemle eksiksiz, okunaklı ve açık ifadelerle saat yazılarak düzenlenir. Tutanağı düzenleyen görevlilerin adı ve soyadı yazılır ve imzalanır. Salon sınav görevlileri tarafından “Salon Sınav Tutanağı” düzenlenirken tutanağın ilgili alanlarında adayın; TCKN’si, adı ve soyadı yazılır, uygun seçenek işaretlenir, tutanak düzenleme gerekçesi yazılır. Bu Yönergede belirtilenlerin dışında bir durum ile karşılaşılırsa söz konusu durum açıkça belirtilerek tutanak düzenlenir.”
9.5. “Adayın sınavının geçersiz sayılacağı durumlar” başlıklı 19 uncu maddesinde; “Aşağıdaki fiiller sebebiyle aday hakkında tutanak düzenlenmesi durumunda, adayın ilgili oturumdaki sınavı, Sınav
Komisyonu kararıyla geçersiz sayılır: a) Sınav kurallarına ve sınav görevlilerinin uyarılarına uymamak, sınav düzenini bozmak, b) “Sınava getirilmesi yasak olan nesneleri yanında bulundurmak, c) Sınav sırasında kalem, silgi, araç-gereç paylaşımında bulunmak, ç) Cevapları, cevap kâğıdı dışında bir yere yazmak, sınav salonundan dışarı çıkarmak ya da dışarı çıkarmaya teşebbüs etmek, d) Aksi belirtilmedikçe resmî kıyafetle (kıtalarından izinli er ve erbaşlar haricinde) sınava girmek, e) Sınava girebilmek için gerekli belgeleri eksik olduğu hâlde sınava katılıp cevap kâğıdında işaretleme yapmak, SENATO 2023 11-2 14/17 f) Cevap kâğıdını ve/veya soru kitapçığını sınav görevlilerine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim etmemek, sınav salonu dışına çıkarmak, g) Kopya çekmek, kopya vermek, kopya çekilmesine yardımcı olmak ya da kopya çekmeye teşebbüs etmek. ğ) Sınav evrakına zarar vermek, h) Kendisi yerine başka birini sınava sokmak veya başka bir adayın yerine sınava girmek, ı) Talebi doğrultusunda okuyucu ve/veya işaretleyici desteği aldığı hâlde, bizzat sınav sorularını okumak ve/veya cevapları işaretlemek. i) Sınav sorularının çözümüne yardımcı olsun ya da olmasın herhangi bir metni, formülü, çizimi sınav giriş belgesinde, herhangi bir eşya ya da kendi üzerinde bulundurmak.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran, Anadolu Üniversitesi Laborant ve Veteriner Sağlık
Bölümünde sınavsız ikinci üniversite kapsamında öğrenci olduğunu, 2023-2024 Açıköğretim Programları
Güz Dönem Sonu Sınavı kapsamında 21.01.2024 Pazar günü saat 09:30’ da, Karşıyaka Suzan Divrik
Mesleki Teknik Anadolu Lisesinde girmiş olduğu “Veteriner Hizmetleri Mevzuatı ve Etik” dersinin sınav sonucunun “Sınav Kural İhlali” olarak geldiği, saat 09:30’ da başlayıp 10:00’ da biten tek oturumluk bu sınavda cevap kâğıdını ve soru kitapçığını teslim etmiş olması ve herhangi bir sorun yaşanmamasına rağmen gelen bu sonuca karşılık, 31.01.2024 tarihinde hem öğrenci otomasyonu üzerinden sınav sonucuna itiraz ettiğini, hem de bilgi talep ettiğini, 05.02.2024 tarihinde her iki başvurusundan da Anadolu
Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinin 19-(f) maddesi “Cevap kâğıdını ve/veyasoru kitapçığını sınav görevlilerine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim etmemek, sınav salonu dışına çıkarmak,” hükmü gereğince hakkında “Bireysel Sınav İptal Tutanağı” tutulduğuna dair dönüş aldığını, 07.02.2024 tarihinde
Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Açıköğretim Fakültesi Dekanlığına dilekçe ile başvurduğunu, 19.02.2024 tarihinde tarafına ulaşan cevap yazısında konu ile ilgili yapılacak bir şey olmadığı bilgisinin verildiğini, anılan sebeplerle ilgili sınav kitapçığı, soru kâğıdı ve tutulmuş olan tutanak hakkında tarafına bilgi verilmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
12. Başvuran, 21.01.2024 Pazar günü saat 09:30’da Karşıyaka Suzan Divrik Mesleki Teknik Anadolu
Lisesinde girmiş olduğu “Veteriner Hizmetleri Mevzuatı ve Etik” dersi sınavına katıldığını, sınavı süresi içerisinde tamamlayarak soru kitapçığı ve cevap kâğıdını görevlilere teslim ettiğini, ancak sınav sonucunda kendisinin cevap kâğıdını ve/veya soru kâğıdını teslim etmediği gerekçesiyle sınavının iptal edildiğini belirtmektedir.
13. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından konuya ilişkin gönderilen cevabi yazıda ise; başvuranın 2023-2024 öğretim yılı 21.01.2024 Pazar günü saat 09.30’da katılmış olduğu sınavda cevap kâğıdını teslim etmediğinden hakkında Sınav Kural İhlali işlemi yapıldığı, başvuru konusuna ilişkin olarak kararın yeniden gözden geçirilmesi ve yeni bir işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı, başvuran hakkında 2023-2024 öğretim yılı 21.01.2024 Pazar günü saat 09.30’da katılmış olduğu Güz dönemi Dönem Sonu Sınavında, Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinin 19-(f) maddesi “Cevap kâğıdını ve/veya soru kitapçığını sınav görevlilerine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim etmemek, sınav salonu dışına çıkarmak,” hükmü gereğince Bireysel Sınav İptal Tutanağı tutulduğu ve Yönerge hükmü gereğince sınavının ilgili birim yönetim kurulu kararıyla geçersiz sayıldığı, ifadelerine yer verilmektedir.
14. Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; başvuranın söz konusu sınava katıldığı hususunun Salon Kontrol Listesinden açıkça anlaşıldığı, yine başvurana ait soru kitapçığının mevcut olduğu, ancak başvurana ait cevap kâğıdının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
15. Başvurana ait olan cevap kâğıdının bulunmadığı hususunun 23.01.2024 tarihli Sınav Evrakı Kontrol
Tutanağı Formunda düzenlendiği ve bu hususun; “Sınav evrakı ( cevap kâğıdı) eksik çıkmıştır. İlgili sınav görevlileri tarafından konuya ilişkin tutanak düzenlenmemiştir.” şeklinde ifade edildiği görülmektedir.
16. 25.01.2024 tarihinde düzenlenen Sınav Tutanağı Formunda da benzer ifadelere yer vererek,
26.01.2024 tarihinde, sınav görevlilerine yaptırım uygulanması ve başvuranın sınavının geçersiz olduğu
yönünde sınav komisyonu kararı verildiği görülmektedir.
17. Başvuranın katılmış olduğu sınava ilişkin cevap kâğıdının eksik olması gerekçesiyle sınavının iptal olduğu, bu kararın Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinin 19-(f) maddesinde yer alan; “Cevap
kâğıdını ve/veya soru kitapçığını sınav görevlilerine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim etmemek, sınav salonu dışına çıkarmak,” hükmü gerekçesiyle verildiği anlaşılmaktadır.
18. Anadolu Üniversitesi Merkezȋ Sınav Yönergesinin; “Salon Başkanının görevleri” başlıklı 12 nci maddesinde; “…s)Sınav kurallarına uymayan aday için “Salon Sınav Tutanağı” düzenler ve tüm salon görevlileri tarafından imzalanmasını sağlar… u)Sınav bitiminde soru kitapçıklarını ve cevap kâğıtlarını adaylardan eksiksiz olarak teslim alır. Sınav evrakında eksiklik varsa salonun dikkatli bir şekilde aranmasını sağlar, buna rağmen sınav evrakı bulunamadıysa salondaki tüm sınav görevlileri tarafından imzalanmak üzere tutanak düzenler. ü) Sınav bitiminde, sınav evrakının tamamını (tutanaklar da dâhil)
“Salon Sınav Paketi”ne uygun şekilde yerleştirir ve “Salon Sınav Paketi”ni “Bina Sınav Sorumlusu”na imza karşılığında teslim eder.” hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu hükme göre; sınavda görev alan Salon
Başkanlarının, sınavın güvenliği bakımından çeşitli sorumluluklarının olduğu, bu kapsamda sınav sonunda soru kitapçıkları ve cevap kâğıtlarının eksiksiz olarak adaylardan teslim alınması gerektiği, eksiklik olması durumunda salonun dikkatli bir şekilde aranması gerektiği ve eksikliğin giderilememesi durumunda ise bir tutanak düzenleyerek salondaki tüm sınav görevlileri tarafından imzalanması gerektiği, belirtilmektedir.
19. Başvuranın sınav esnasında yahut sonunda cevap kâğıdını teslim etmediği, cevap kâğıdını sınav salonunun dışına çıkardığı hususlarına ilişkin ilgili idare tarafından somut bir delilin sunulmadığı, sınav salon görevlileri tarafından söz konusu iddia edilen eyleme ilişkin bir tutanağın düzenlenmediği, sınav tarihi olan 21.01.2024 tarihinden 2 gün sonra düzenlenen Sınav Evrakı Kontrol Tutanağı Formunda söz konusu eksikliğin belirtildiği görülmektedir.
20. Başvuranın cevap kâğıdını teslim ettiği yönündeki ifadeleri, salon görevlileri tarafından başvuran aleyhinde düzenlenmiş bir tutanağın bulunmayışı ve idarenin iddiasını ispat edici başkaca bir delili de sunmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın sınav kurallarına uygun davrandığı ve cevap kâğıdını idareye teslim ettiğinin kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Nitekim bir öğrencinin sınav evraklarını teslim etmeyip salon dışına çıkarması eylemi basit bir eylem olmayıp, hayatın olağan akışına uygun olarak kabul edilemeyecek niteliktedir. Bu yönde bir iddiada bulunan tarafın söz konusu olayı somut bir delille ortaya koyması beklenmektedir.
21. Nitekim Danıştay 8. Dairesi E. 2014/1077, K. 2014/8928 numaralı kararında; İdarenin objektif ve güvenirliği konusunda tereddüt olmayan sınavları yapabilmesi için gerekli idari düzenlemeleri yaparak önceden ilgililere duyurması, sınav sırasında sınav kurallarına uymayanların kuşkudan uzak, objektif ve somut bir şekilde tespit edilmesi gerektiği hususuna yer vermiştir.
22. Başvuru konusu olayda cevap kâğıdının eksik olduğu tespitine ve söz konusu kâğıdın arandığına dair bir tutanağın düzenlenmediği, söz konusu eksikliğin sınavdan iki gün sonra tespit edildiği, aradan geçen zamanda sınav evraklarının kaybolması, zayi olması gibi durumların yaşanması olasılığının yüksek olduğu, bu gibi durumların adaylara bir kusur yahut sınav kurallarına aykırı davranış olarak yüklenemeyeceği, idarenin sınavın objektifliği ve güvenliği bakımından yapılması gerekenleri yapmadığı, sınav evraklarının muhafazası bakımından güven zedeleyici bir sürece sebebiyet verdiği ve kusurlu davrandığı değerlendirilmektedir.
23. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idare tarafından sınavın iptali için gerekçe gösterilen eylemlerin başvuran tarafından yapıldığına dair sınav sonu tutanağı, kamera kaydı, tanık vb.
herhangi bir somut delilin sunulmadığı göz önünde bulundurularak, başvuranın sınavının “Cevap kâğıdını
ve/veya soru kitapçığını sınav görevlilerine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim etmemek, sınav salonu dışına çıkarmak,” gerekçeleriyle geçersiz sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
24. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. İlgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
İdarenin kusuru sebebiyle başvuranın geçersiz sayılan sınavı hakkında, başvuranın mağduriyetlerini giderici nitelikte işlem tesis edilmesi yönünde ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE VE
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi