|
ÖZET: Başvuran, Ankara’nın Yenimahalle ilçesindeki Güzelyaka Mahallesi’nde, 19 Aralık 2013 tarihinde eşiyle birlikte satın aldığı taşınmaz için tahakkuk ettirilen asfalt katılım bedelinin iptalini talep etmiştir. Başvuru, asfaltın yapımının tamamlandığı tarihte mülkiyetin kendisine ait olmaması gerekçesiyle yapılmıştır. Ancak, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı, katılım payının yasal dayanakları ve tebligat süreçleri hakkında bilgi vererek, başvurunun reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
İlgili mevzuat uyarınca, yol harcamalarına katılma payı, hizmetin tamamlanmasının ardından, o tarihte taşınmazın malikine tahakkuk ettirilmelidir. Başvuranın mülkiyetinin, asfaltın tamamlandığı tarihten sonra gerçekleştiği tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığını ve idarenin işleminde bir aksaklık bulunmadığını belirtmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş, başvuru sahibine ve ilgili idareye bu karar tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6882-6882 |sayi|95802452-101.07.05-E.95802452-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/13772 2017/ 13772
KARAR TARİHİ : 19/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Yol harcamalarına katılma payı hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 14/11/2017 14.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Güzelyaka Mahallesi, ada, parseldeki evini
eşiyle birlikte 19/ 12/ 2013 tarihinde aldığını, mülkiyetin taraflarına geçmesinden önce asfalt katılım payının tahakkuk ettirildiğini, 25/ 12/ 2014 tarihinde hem kendi hem de eşi adına yazılı olarak bildirildiğini, ancak; söz konusu asfaltın yapılıp hizmete açıldığında anılan taşınmaza malik olmadıklarını belirterek asfalt katılım bedelinin kaldırılmasını talep etmiştir . Bu kapsamda, 30/ 10/ 2017 tarihinde Gönderme Kararı verilmiş, ilgili idare tarafından 09/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazı başvurana iletilmiştir . Ancak başvuran, söz konusu yazının talebini karşılamadığını ifade ederek anılan katılım bedelinin kaldırılmasını Kurumumuzdan istemiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 30/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı, 20/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı
yazılarıyla Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığından başvuruya ilişkin bilgi-belge talep edilmiş olup alınan 11/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı, 29/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazılarda özetle;
2.1) Başvuruya konu katılma payının gerekçesi olan asfalt çalışmasının; ada parselin
cephesine isabet eden Güventepe Caddesinde 2013 yılında gerçekleştirilerek 31/ 12/ 2013 tarihinde bittiği, katılma payının Büyükşehir Belediye Meclisinin 30/ 11/ 2013 tarihli kararına dayandığı, 2464
1 / 5sayılı Kanun gereği; çalışma yapılan cadde veya sokağa cephesi bulunan gayrimenkul sahiplerine
tahakkuk makbuzu-ihbarnamesinin gönderildiği, başvurana da 30/ 01/ 2015 tarihinde Tebligat
Kanununa uygun olarak tebliğin yapıldığı,
2.2) Bu kapsamda; Yenimahalle Tapu Sicil Müdürlüğüne de 11/ 11/ 2015 tarihinde bilgi verilmek
suretiyle, 2464 sayılı Kanunundan kaynaklı şerhin tapu kayıtlarına dercedildiği, bahse konu taşınmazın başvuran tarafından 19/ 12/ 2013 tarihinde edinildiği ve halen mülkiyetinin devam ettiğinin tapu kaydından anlaşıldığı, asfalt katılım bedeli tarh, tahakkuk ve tebligat işlemlerinde yasal olmayan herhangi bir işlem olmadığı belirtilerek ilgili belgeler gönderilmiştir .
3) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden 30/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı yazıyla
bilgi-belge talebine istinaden alınan 08/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; başvuruya konu parseldeki 13 no.lu bağımsız bölümü, 19/ 12/ 2013 tarihinde başvuran ve eşinin eşit hisseler halinde ipotek işlemiyle birlikte satın aldığı, anılan taşınmazın kayıtlarına; Yenimahalle
Belediye Başkanlığının talebi üzerine 10/ 06/ 2015 tarihinde ve Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığının talebi üzerine 11/ 11/ 2015 tarihinde 2464 sayılı Kanundan kaynaklı şerhin konulduğu belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme
ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler ”,
5) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir ”,
6) 26/ 05/ 1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun;
6.1) “Yol harcamalarına katılma payı” başlıklı 86 ncı maddesinde “ Belediyelerce veya
belediyelere bağlı müesseselerce aşağıdaki şekillerde inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile ‘Yol Harcamalarına Katılma Payı’ alınabilir .
a) Yeni yol açılması; b) Mevcut yolların yüzde 40 nispetinde veya daha fazla genişletilmesi; c) Kaldırımsız ve bakımsız bulunan yolların, kaldırım veya parke kaldırım haline getirilmesi veya asfalt yapılması , kaldırım veya şose halindeki yolların da parke, beton veya asfalta çevrilmesi… ”,
6.2) “Payların tahakkuk şekli” başlıklı 90 ıncı maddesinde “ Yol Harcamalarına Katılma Payı, bu
hizmetin yapıldığı yollardan faydalanan, Su Tesisleri İle Kanalizasyon Harcamalarına Katılma
Payları ise hizmetten faydalanma şekillerine göre ilgili gayrimenkul sahipleri arasında ve 89 uncu maddeye göre hesaplanan katılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirilir . Şu kadar ki, ibadet yerleri hakkında harcamalara katılma payı tahakkuku yapılmaz ” ,
2 / 56.3) “Tahakkuk zamanı” başlıklı 91 inci maddesi birinci fıkrasında “Harcamalara katılma
paylarının tahakkuku, işler hangi ihale usulü ile yapılmış olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmuş olmasından sonra yapılır ”,
7) 21/ 08/ 1981 tarihli ve 17435 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri
Kanununun Harcamalara Katılma Payları ile İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin
Yönetmeliğin;
7.1) “Payın Tahakkuk Zamanı” başlıklı 7 nci maddesinde “ Yol Harcamalarına Katılma Payının
tahakkuku, iş hangi ihale usulüne göre yapılmış olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmasından sonra yapılır…İşin bitirilerek hizmete açılmış olduğu geçici kabulünün yapılması ile belirlenir .”,
7.2) “Sahip Deyimi” başlıklı 18 inci maddesinde “ Bu Yönetmelikte geçen sahip deyimi
gayrimenkulün malikini , varsa intifa hakkı sahibini veya tahsisli olduğu kamu kurum ve kuruluşunu, bunlar yoksa gayrimenkulü sahibi gibi kullananları ifade eder .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; hukuka uyarlığı tespit
edilemeyen tahakkuk işleminin şikâyetçi bakımından geri alınması için işlem tesisi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuru, 1 no.lu paragrafta da belirtildiği üzere, Yenimahalle İlçesi, Güzelyaka Mahallesi,
ada, parseldeki no.lu bağımsız bölüm malikleri hakkında tahakkuk ettirilen yol harcamalarına katılma payının kaldırılması talebine ilişkindir .
10) 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 86 ncı maddesi, belediyelerce veya belediyelere bağlı
müesseselerce inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların, iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile yol harcamalarına katılma payı alınabileceğini düzenlemiş, 90 ve 91 inci maddeleri ise, katılma paylarının, hizmetin yapıldığı yollardan faydalanan gayrimenkul sahipleri arasında belli bir oranda dağıtılarak ve hizmetin halkın istifadesine sunulmuş olmasından sonra tahakkuk ettirileceğini hükme bağlamıştır .
11) İlgili Yönetmelikte; yol harcamalarına katılma payının tahakkukunun hizmetin tamamlanarak
halkın istifadesine sunulmasından sonra yapılacağı, işin bitirilerek hizmete açılmış olduğunun geçici kabulünün yapılması ile belirleneceği düzenlemelerine yer verilerek yol harcamalarına katılma payı tahakkukuna ilişkin hususlar ortaya konmuştur .
12) Bu bağlamda; katılma payının muhatabı hizmetin tamamlandığı sırada, yolun iki tarafındaki
veya başka bir yola çıkışı olmaması sebebiyle anılan yoldan yararlanan gayrimenkul sahipleridir .
Dolayısıyla mülkiyetin el değiştirmesi halinde dahi, yeni malikler yerine hizmetin tamamlanması
3 / 5anındaki gayrimenkul sahiplerinin katılma payına muhatap olacağı aşikârdır .
13) Nitekim, Danıştay 9. Dairesinin 30/ 11/ 2006 tarihli ve 2005/ 2712 E ., 2006/ 5081 K. sayılı Kararı
“ Yukarıda anılan Kanunun 91 inci maddesinde, yol harcamalarına katılma payı tahakkukunun hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmuş olmasından sonra yapılacağı hükme bağlandığından, 14.11.1999 tarihinde bitirilen beton asfalt kaplama çalışmasına ilişkin harcamaların bu tarih itibariyle yolların iki tarafında bulunan gayrimenkul sahiplerine paylaştırılması gerekmekte olup, mahkemece re’sen araştırma ilkesi uyarınca anılan 10 no’lu parselin 14.11.1999 tarihi itibarıyla tapuda kimin adına kayıtlı olduğunun tapu müdürlüğünden sorularak tespiti ve davacının taşınmazdaki hisse oranı dikkate alınarak davanın karara bağlanması gerekirken yazılı gerekçeyle kabul edilmesinde yasal isabet görülmemiştir ” şeklindedir .
14) Kamu Denetçiliği Kurumunun 22/ 09/ 2017 tarihli ve 2017/ 780 başvuru numaralı kararında
“ hizmetin sunulduğu tarihte tapuda malik gözüken kişi yerine taşınmazı daha sonra devralan kişi adına tahakkuk işlemi yapılmasının hukuk güvenliği ilkesine … aykırı olacağı düşünülmektedir ” değerlendirmesiyle tahakkuk ettirilen katılma payının iptali yönünde ilgili idareye tavsiyede bulunulmuştur .
15) Dosya kapsamında yer alan İbra ve Geçici Kabul Tutanağından; Yenimahalle İlçesi, Güzelyaka
Mahallesi sınırları içerisinde bulunan imarın ada parselin cephesine isabet eden Güventepe
Caddesinde yapılan asfalt çalışması işinin iş bitim tarihinin 31/ 12/ 2013 olduğu; tapu kaydından ise anılan taşınmazın başvuran tarafından 19/ 12/ 2013 tarihinde edinildiği ve halen mülkiyetinin devam ettiği anlaşılmaktadır . Buna göre; söz konusu iş bitim tarihi itibariyle anılan taşınmazın malikinin başvuran olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır .
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde ; hizmetin sunulduğu tarihte tapuda malik
gözüken başvuran adına harcamalara katılma payı tahakkuk işlemi yapılmasının ilgili mevzuat çerçevesinde olduğu ve İdarenin başvuruya konu edilen işleminde, hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurana iletilmiş olan yazıda hangi sürede hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “ karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uyulmadığı tespitiyle İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
4 / 5Kararın BAŞVURANA ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi