|
ÖZET: Başvuran, Kadıköy Belediyesi’ne kayıtlı dairesinin emlak vergisi muafiyetinin hatalı bir şekilde kaldırıldığını iddia ederek Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur. 18 yıl önce satın aldığı dairesinde, emekli olduğu dönemde muafiyet uygulanmışken, 2018 yılı Temmuz ayında yeni bir daire alması üzerine muafiyetin sona erdirilmesini talep etmiştir. Ancak, belediye tarafından kendisine gönderilen ödeme emri, geçmişe dönük vergi ve ceza tahakkukunu içermekteydi. Başvuran, bu durumun adaletsiz olduğunu belirterek, muafiyetin kaldırılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunu savunmuştur.
Kadıköy Belediyesi, başvuranın emlak vergisi muafiyetinin sona erdiğini, çünkü kendisinin bir şirkette ortaklık durumu bulunduğunu ve bu nedenle muafiyet şartlarını taşımadığını belirtmiştir. Ancak, başvurunun incelenmesi sırasında, başvuranın elde ettiği gelirlerin detaylı bir şekilde değerlendirilmediği anlaşılmıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, muafiyetin uygulanabilmesi için başvuranın gelir durumunun net bir şekilde tespit edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Kadıköy Belediyesi’ne başvuranın indirimli emlak vergisi oranından yararlanma durumunun yeniden değerlendirilmesi ve gerekli düzeltme işlemlerinin yapılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Belediyenin, başvuranın gelir durumunu dikkate alarak muafiyet uygulamasını yeniden gözden geçirmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3866-S.5660
BAŞVURU NO : 2018/16281
KARAR TARİHİ : 29/05/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Emlak vergisinin hatalı tahakkuk ettirildiği iddiası
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 07/12/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; 18 sene önce satın aldığı ve halen ikamet ettiği dairesinin, Kadıköy
Belediyesi’ne kayıtlı olduğunu, Kadıköy Belediyesi tarafından bu dairesine Temmuz 2018 tarihine kadar emekli olduğu için emlak vergisi muafiyeti uygulandığını,
1.1) 2018 yılı temmuz ayında, Kadıköy Belediye’sine giderek, son yıllarda pasif olan bürosunu
satıp, İstanbul dışında yeni bir daire aldığını bildirdiğini, Kadıköy’deki ilk dairesine uygulanmakta olan emlak vergi muafiyetinin kaldırılması hususunu talep ettiğini,
1.2) Bu görüşme sırasında kendisine uygulanan “emlak vergi emekli muafiyetinin” çalışmaya
devam edenlere uygulanmaması gerektiği ve baştan itibaren hata yapıldığı hususunda kendisine açıklama yapıldığını, buna karşılık kendisinin “Başından beri çalıştığını hiç gizlemediğini, hatta sattığı mezkur büronun emlak ve temizlik vergilerini de her sene gelip bu servisteki belediye veznesine ödediğini, hiç borcunun olmadığını” ifade ettiğini,
1.3) Muafiyetinin kaldırılması için kendiliğinden gidip beyanda bulunduğunu ancak Kadıköy
Belediye’since beş yılın emlak vergisi ve cezası eklenerek toplam: vergi + ceza = 5.332.80
TL’lik bir ödeme emrinin evine gönderildiğini, üstelik “Emlak vergisi kaçırmaya çalışırken yakalanan” biriymiş gibi, asla kabul edemeyeceği bir üst yazı ekinde ödeme emrinin tebliğ edildiğini,
1.4) Tümü belgeye dayalı açık ve net gerekçelerinin dikkate alınarak ve ilgili yasal mevzuat
göz önünde tutularak Kurumumuzdan iki beklentisinin olduğunu belirterek;
1.5) Kadıköy Belediyesi’nin vatandaşına daha saygılı olmasını sağlamak için Kurumumuzun
hakemlik yapmasını ve “Vergi kaçırırken yakalanma gibi bir durumunun olmadığı” hususunun
Belediye tarafından, tarafına yazılı olarak bildirilmesini,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
1.6) Kadıköy’deki evi için (2018 yılı Temmuz ayına kadar) hiçbir emlak vergi tahakkuku
olmadığından; zamanında tebliğ edilmiş ve tarafınca ödenmemiş hiçbir borcunun olmadığını, tarafınca geciktirilmiş hiçbir cezasının da olmadığını, bu nedenlerle; geriye dönük olarak tahakkuk ettirilen emlak vergisi ve vergi cezasını da kabul etmediğini ve söz konusu hatalı emlak vergisi muafiyeti uygulamasının sorumlusunun kendisi olmadığını iddia ederek, Kurumumuz aracılığıyla şikayet konusunun akla, vicdana ve adalete uygun şekilde çözüme kavuşturulmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 19/12/2018 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Kadıköy Belediye Başkanlığı’ndan alınan 26/12/2018 tarih … sayılı ve 07/02/2019 tarih
… sayılı yazılarında özetle; “ … Şikayetçi …’ün vermiş olduğu 03/08/2018 tarihli … sayılı dilekçesine Müdürlük tarafından 09/08/2018 tarih ve … sayılı yazıyla cevap verildiği ve dilekçe de belirtmiş olduğu iletişim adresine gönderildiği,
2.1) Şikayetçi … sicil numaralı …’ün emlak vergisi dosyasının incelenmesinde; … pafta, …
ada, … parsel sayılı, … mahallesi, … sokak, No: 16 adresinde bulunan 3 numaralı gayrimenkul için emlak vergisi bildiriminde bulunduğu ve 22/05/2002 tarihinde 1319 Sayılı Emlak Vergisi
Kanununun 8. maddesi gereği emlak vergisi muafiyet talebinde bulunduğu,
2.2) 1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8. maddesinde “ Bakanlar Kurulu, kendisine
bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kumullarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, özürlülerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2 yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması dahil) halinde, bu meskenlere ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” hükmünün yer aldığı,
2.3) Diğer taraftan 05/07/2018 tarih ve … sayılı dilekçe ile Müdürlüğe müracaat ederek
12/01/2018 tarihinde ikinci bir gayrimenkul edindiğinden dolayı 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanununun 8. maddesi gereği emeklilikten dolayı emlak vergisi muafiyetinin sonlandırılmasını talep ettiği,
2.4) 05/07/2018 tarihinde vermiş olduğu dilekçeye istinaden yapılan kayıt araştırması
neticesinde …’ ün ‘… MÜHENDİSLİK İNŞAAT TURİZM SANAYİ ve TİCARET
LİMİTED ŞİRKETİ’nde şirket ortağı olduğunun tespit edilmesi üzerine 1319 sayılı Emlak
Vergisi Kanununun 8,11,29,33 ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 29,112 ve 121. Maddeleri ile 213 sayılı V.U.K. nun 114. maddesi gereği düzeltme zamanaşımı süreleri dikkate alınarak re’sen emlak vergisi tarhiyat işlemleri yapılarak vergi ihbarnamesi düzenlendiği ve vergi ihbarnamesinin 02/08/2018 tarihinde posta yolu ile tebliğ edildiği,
2.5) Emlak Vergisi Tahakkuk Zamanaşımı: Emlak Vergisi Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca,
bildirim dışı kalan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı, bu bina ve arazinin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
bildirim dışı bırakıldığının idarece öğrenildiği tarihi takip eden yılın başından itibaren başladığı, burada da Veraset ve İntikal Vergisindeki duruma benzer bir durum söz konusu olup, zamanaşımı süresinin başlaması idarenin öğrenmesine bağlandığı,
2.6) Bu nedenle ilgi dilekçe sahibi … adına yukarıda açıklanan nedenler ve 1319 Sayılı
Emlak Vergisi Kanununun 8. maddesi gereği emeklilere tanınan emlak vergisi muafiyet uygulanması mümkün bulunamadığı,
2.7) 03/08/2018 tarihli … sayılı başvurusuna Müdürlük tarafından verilen 09/08/2018 tarih ve
… sayılı cevabi yazıdan da görüleceği üzere; söz konusu gayrimenkule ait emlak vergi borçları için 27/08/2018 tarihine kadar müracaat ederek vergi ve bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin 7143 sayılı yasadan yararlanabileceği hususunun bildirildiği, ancak şikayetçi mükellef tarafından herhangi bir müracaatın yapılmadığı,
2.8) Bu itibarla yukarıda açıklanan kanun hükümleri gereği söz konusu gayrimenkul için
vergi ihbarnamesi ile tebliğ edilen emlak vergilerinde herhangi bir hata ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun “Nispet” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci
fıkrasında “Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt
200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu
meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. ”
6) Bakanlar Kurulunun 2006/11450 sayılı kararının 1 inci maddesinde, “1319 sayılı Emlak
Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğince kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, özürlülerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (intifa hakkına sahip olunması hali dahil), söz konusu meskene ait bina vergisi oranı,
2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.” ,
7) 38 seri no.lu Emlak Vergisi Genel Tebliğinde (Resmi Gazete No: 25333(3.M) Resmi
Gazete Tarihi: 31/12/2003); “I. İndirimli Bina Vergisi Oranı Uygulaması
…
1.İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Mükellefler
Bakanlar Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan; …
– Gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve maluliyet aylığından ibaret bulunanlar, … yararlanacaklardır.
…
2. Hiçbir Geliri Olmayan Mükelleflerin Geliri Olmadığını Belgelemeleri
…
Hiçbir geliri olmadığını beyan etmek suretiyle yukarıda belirtilen belgeleri veren mükelleflerin bu beyanları ve verdikleri belgeler belediyelerce kabul edilecek ve mükelleflerin 200 m2′ yi geçmeyen tek meskenlerine indirimli vergi oranı uygulanacaktır.
Mükellefler, daha sonra yukarıda belirtilen türden bir gelir elde etmeleri veya ikinci bir mesken binasına sahip olmaları halinde, bu durumu mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmek zorundadırlar. İndirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı beyan ve gerçek dışı belge ibraz etmek suretiyle indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken vergi, kendilerinden cezalı olarak alınacaktır.
3. İndirimli Vergi Oranının Uygulanması İle İlgili Diğer Hususlar
…
f) İndirimli vergi oranından yararlanan mükelleflerin, bu orandan yararlanma ile ilgili şartlardan herhangi birini kaybetmeleri halinde, bu durumu mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri gerekmektedir.”
8) 45 nolu Emlak Vergisi Genel Tebliğinde(Resmi Gazete No: 25901) Resmi Gazete
Tarihi: 09/08/2005); “Ancak, gelirin sürekli olması özelliği de dikkate alınarak hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler ile geliri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
aylıktan ibaret bulunanların elde ettikleri ve yıllık tutarı toplamı bina vergisi indiriminden yararlanılan yıldan bir önceki yılda geçerli olan Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı geçmeyen her türlü menkul sermaye iradı gelirleri, indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanmaya engel teşkil eden gelirler arasında değerlendirilmeyecektir.
Buna göre, Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olan veya bu meskende intifa hakkına sahip olup hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler ile münhasıran Kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aylık alanların; elde ettikleri ve yıllık tutarı toplamı bina vergisi indiriminden yararlanılan yıldan bir önceki yılda geçerli olan ve Gelir Vergisi
Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı geçmeyen her türlü menkul sermaye iradı geliri, söz konusu mükelleflerin indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmediğinden, indirimli (sıfır) bina vergisi oranı uygulamasından yararlanan bu durumdaki mükellefler hakkında ceza ve gecikme faizinin uygulanmaması, uygulanmış olan ceza ve gecikme faizinin terkin edilmesi ve tahsil edilmiş olanların ise red ve iade edilmesi gerekmektedir.”
9) 57 seri no.lu Emlak Vergisi Genel Tebliğinde (Resmi Gazete No: 28007, Resmi Gazete
Tarihi: 27/07/2011); 2. Emlak Vergisi Bildirimlerinin Yeniden Düzenlenmesi, Mükelleflerden Bildirim Dışında Bir
Belge Talep Edilmemesi ve Devredenin Mükellefiyetinin Re’sen Sona Erdirilmesi
…
Belediyelerce, emlak vergisi işlemlerinde mükellefler tarafından bildirilen hususların teyidinin, mükelleflerden belge istenmeden ilgili kurum ve kuruluşlardan yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda belediyelerce, mükelleflere ait kimlik bilgileri, İçişleri Bakanlığı Kimlik Paylaşım
Sistemi üzerinden, tapu kayıtları ise Tapu ve Kadastro Bilgi Sisteminden alınabilecektir.
Ayrıca, mükelleflerin şehit, gazi, dul, yetim ve emekli olduklarına ilişkin bilgilerin Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığından elektronik ortamda sağlanması mümkün olacaktır.
Belediyeler, emlak vergisi işlemlerinde başta imar birimleri olmak üzere emlak vergisine konu taşınmazlara ilişkin öncelikle kendi kayıtlarında bulunan bilgi ve belgelerden faydalanacaklar ve gerek duymaları halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapacaklardır…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanan şikayetçi hakkında idare tarafından yapılan kayıt araştırması neticesinde tespit edilen hususlara istinaden geriye dönük cezalı tarhiyat yapılmasına ilişkin idari işlemde, hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda; geriye
dönük olarak adına tahakkuk ettirilen emlak vergisi ve vergi cezasının kabul etmediğini ve söz konusu hatalı emlak vergisi muafiyeti uygulanması işleminin sorumlusunun kendisinin olmadığı iddiasıyla şikayet konusunun çözümünü talep etmektedir.
12) Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesinde indirimli vergi oranı uygulanması için; hem
mükelleflere hem de indirim uygulanacak binaya ilişkin şartlar öngörülmüştür. Buna göre 1319 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında bina vergisi oranı “sıfır” olarak uygulanacak
olan kişiler:
– Kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup 18 yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler, – Gelirleri sadece kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıklardan ibaret bulunan emekliler, – Özürlüler, – Gaziler, – Şehitlerin dul ve yetimleri, olarak sayılmıştır.
Madde metninde 5 farklı nitelikteki mükellef sayılmış ve bu mükelleflerin brüt olarak 200 2 m ’yi geçmeyen ve mesken olarak kullandıkları, maliki ya da intifa hakkı sahibi bulundukları binaları için emlak (bina) vergisi oranının sıfır olarak belirlenebileceği belirtilmiştir. Bu hükmün verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulunun 2006/11450 sayılı kararında, söz konusu meskenlere ait bina vergisi oranının 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.
13) 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve konuya ilişkin açıklamaların yapıldığı 38 seri
no.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde, hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli aylığından ibaret bulunan mükelleflerin, 200 m²’yi geçmeyen tek meskene sahip bulunmaları halinde indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından faydalanmaları mümkün olduğu ayrıca, söz konusu mükelleflerin bu uygulamadan yararlanma ile ilgili aranan şartlardan herhangi birini kaybetmeleri halinde bu durumu mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri gerektiği, mükelleflerin söz konusu bildirim yükümlülüklerini yerine getirmeyerek anılan uygulamadan yararlanmaları durumunda, ilgili Belediyece taraflarından zamanında tahsil edilmeyen vergilerin cezalı olarak alınacağı yönünde düzenlemelere yer verilmiştir.
14) Somut olayda şikayetçinin, ilgili idareye verdiği 22/05/2002 tarihli dilekçesinde vasıflarını
belirttiği meskenine 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunun 8 nci maddesi kapsamında indirimli vergi nispeti uygulaması talebinde; gelirinin münhasıran dilekçede belirttiği sosyal güvenlik kurumundan aldığı aylıktan ibaret olduğu, gayrimenkul adresinde ikamet ettiği ve Türkiye
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
sınırları içerisinde tek meskenin bulunduğu hususlarını belirttiği, söz konusu talebinin idare tarafından kabul edildiği ve indirimli (sıfır) vergi nispetinden yararlandırıldığı,
14.1) Şikayetçinin idareye verdiği 05/07/2018 tarihli dilekçesinde ise 12/01/2018 tarihinde
ikinci bir gayrimenkul edindiğinden dolayı emlak vergisi muafiyetinin sonlandırılmasını talep ettiği, bu aşamada idare tarafından yapılan kayıt araştırması neticesinde şikayetçinin …
Mühendislik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nde şirket ortağı olduğunun tespit edilmesi üzerine indirimli (sıfır) vergi nispeti uygulanan 2013-2018 yılları arası emlak vergisinin cezalı tahakkuk ettirildiği, tespit edilmiştir.
15) 38 nolu tebliğde indirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek
dışı beyan ve gerçek dışı belge ibraz etmek suretiyle indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken verginin cezalı olarak alınacağı hüküm altına alınmıştır. Nitekim; başvuran tarafından verilen 2002 yılındaki muafiyet dilekçesinde “gelirinin münhasıran SGK’dan alınan aylıktan ibaret olduğunun” beyan edildiği ancak kendisinin 1999 yılından itibaren limited şirket ortağı olduğu ve buradan elde ettiği geliri bildirmediği anlaşılmaktadır.
16) Diğer taraftan; Maliye Bakanlığının 45 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğine
göre kişilerin elde etmiş oldukları menkul sermaye iradı gelirlerinde (sahibinin nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar), belli sınırlar dahilinde indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanmaları mümkün olmaktadır. Bu kapsamda gelirin sürekli olması özelliği de dikkate alınarak hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler ile geliri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların elde ettikleri ve yıllık tutarı toplamı bina vergisi indiriminden yararlanılan yıldan bir önceki yılda geçerli olan Gelir Vergisi
Kanunu’nun 103’üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı geçmeyen her türlü menkul sermaye iradı gelirleri, indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanmaya engel teşkil eden gelirler arasında değerlendirilmeyecektir. (45 Seri No.lu
Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği.)
17) Diğer bir ifadeyle; 45 nolu tebliğe göre de her yıl belli limitler dahilinde ki her türlü menkul
sermaye iradı gelirleri (kar payı, hisse senedi gelirleri vb.) bulunanlar da emlak vergisi muafiyetinden yararlanabilmektedir. Ancak somut olayda; belediye tarafından başvuranın emlak vergisi muafiyetinden yararlanmayacağı tespiti yapılırken, söz konusu hususta inceleme yapılmadan (yıllık ne kadar kar payı aldığı ya da başkaca bir gelirinin olup olmadığı gibi)
doğrudan başvuranın limited şirket ortağı olması dolayısıyla muafiyet hakkından yararlanamayacağı yönünde tespit yapıldığı anlaşılmaktadır.
18) Ayrıca 57 seri nolu Tebliğ’de, belediyelerce, emlak vergisi işlemlerinde mükellefler
tarafından bildirilen hususların teyidinin mükelleflerden ek belge istenmeden ilgili kurum ve kuruluşlardan yapılması gerektiği düzenlenmiştir. Bu kapsamda; her ne kadar başvuran tarafından limited şirket ortağı olduğu ve bu limitler dahilinde bir gelir elde edip etmediği belirtilmemiş olsa da; idarece başvuranın limited şirket ortağı olduğunun tespit edilmesi üzerine başvuranın başkaca bir gelirinin olup olmadığı ya da menkul sermaye gelirinin miktarı gibi hususlarından tespit edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
19) Dolayısıyla 2018 yılında belediye tarafından inceleme yapılmasında herhangi bir hukuka
aykırılık olmasa da yapılan incelemede kişinin limited şirket ortağı olmasının yanı sıra buradan elde ettiği gelirin miktarının da tespit edilmesi gerekirken bu yola başvurulmadan kişinin muafiyetten yararlandırılmaması işlemi mevzuata uygun değildir. Diğer bir deyişle başvuranın emlak vergisi muafiyeti şartlarını taşımadığı gerekçesinde yer alan “limited şirket ortaklığından elde edilen gelirin” yani kar payının da yıllık olarak hesaplanarak ayrı ayrı değerlendirilmesi ve başvuranın kar payı ortaklığının yanı sıra ücret geliri vs. gelirinin de bulunup bulunmadığı hususlarının ortaya konulması gerekmektedir.
20) Sonuç olarak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, 2018 yılında belediye
tarafından inceleme yapılmasında herhangi bir hukuka aykırılık olmasa da yapılan incelemede kişinin limited şirket ortağı olmasının yanı sıra buradan elde ettiği gelirin miktarının da tespit edilmesi gerekirken bu yola başvurulmadan kişinin muafiyetten yararlandırılmaması işleminin mevzuata uygun olmadığı, diğer bir deyişle başvuranın emlak vergisi muafiyeti şartlarını taşımadığı gerekçesinde yer alan “limited şirket ortaklığından elde edilen gelirin” yıllık olarak hesaplanarak ayrı ayrı değerlendirilmesi ve başvuranın kar payı ortaklığının yanı sıra ücret geliri vs. gelirinin de olup olmadığı ortaya konularak başvuranın indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanıp yaralanmayacağının tespit edilmesi ve gerekli düzeltme işleminin yapılması gerektiği, dolayısıyla emlak vergisi işlemlerinde mükellef tarafından bildirilen hususların teyidi yapılırken söz konusu hususlarda inceleme yapılmadan işlem tesis edildiği ve bu anlamda idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE; Borç tahakkuk işleminin geri alınması ve Maliye Bakanlığının 45 seri nolu tebliği de göz önünde bulundurularak başvuran tarafından elde edilen menkul sermaye iradı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
gelirlerinin her yıl için ayrı ayrı belirlenmesi suretiyle başvuranın indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanıp yaralanamayacağının tespit edilmesi ve buna göre gerekli düzeltme işleminin tesis edilmesi hususunda KADIKÖY BELEDİYE
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın ŞİKÂYETÇİYE ve KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.