|
ÖZET: Başvuran, Subaşı Mahallesi Akarca mevkiindeki çiftlik yolunun asfaltlanması için Gölbaşı Belediye Başkanlığı’na yaptığı başvurulardan sonuç alamadığını belirtmiştir. İlgili idare, bu yolun asfaltlanmasının bütçe imkanları dahilinde programa alınacağını ifade etmiş, ancak kesin bir tarih vermemiştir. Bu durum, kamu hizmetinin sunumunda öngörülebilirlik ilkesinin ihlaline yol açmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek Gölbaşı Belediyesi’ne tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, asfalt yapım süreci hakkında daha net bilgi vermesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, kamu hizmetlerinin şeffaflık, hesap verebilirlik ve belirlilik ilkelerine uygun olarak sunulması gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, Gölbaşı Belediye Başkanlığı’nın, asfalt yapımına ilişkin süreci netleştirmesi ve başvuranı bilgilendirmesi için 30 gün içinde gerekli adımları atması gerektiği ifade edilmiştir. Bu karar, hem başvuran hem de ilgili idare için tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7103-S.10836
BAŞVURU NO : 2019/3887
KARAR TARİHİ : 09/08/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GÖLBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Asfalt yapım talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Subaşı Mahallesi akarca mevkiinde bulunan çiftlik yolunun asfaltının yapılmadığını, birkaç defa başvuru yaptığını, sonuç alamadığını iddia ederek ikamet ettiği yerdeki yolun asfalt yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden 29/04/2019 tarih ve … sayılı
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazıda; imarlı alanlarda 15 metre ve üstü yolların sorumluluğunun Kurumunda olduğu, kadastro yollarının ilçe belediyesi sorumluluğunda olduğu, konunun Gölbaşı Belediyesi sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
3. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden 19/06/2019 tarih ve … sayılı
Gölbaşı Belediye Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazıda; Subaşı Mahallesi Akarca Mevkinde bulunan yola asfalt atılmasının talep edildiği, yerinde ve evrak üzerinde yapılan incelemede anılan yol ile ilgili Belediye Fen İşleri Müdürlüğü tarafından alt yapısı yapıldığı, yolun kullanılır olduğu, bahse konu yol ile ilgili şahsın resmi olarak herhangi bir şekilde asfalt talebi bulunmadığı, söz konusu yolun belediye bütçe imkanları dahilinde asfalt programına alınacağı, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
6. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun, “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde;
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) İlçe belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir belediyesinin stratejik plânını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve bunlara uygun olarak bütçesini hazırlamak…
f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.
g) Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:… Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek… İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır: …Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak…”,
7. 03/07/2015 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanununun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla… İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır… Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar…”,
8. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğinin,
8.1. “Görevin Yerine Getirilmesinde Kamu Hizmeti Bilinci” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kamu görevlileri, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde; sürekli gelişimi, katılımcılığı, saydamlığı, tarafsızlığı, dürüstlüğü, kamu yararını gözetmeyi, hesap verebilirliği, öngörülebilirliği, hizmette yerindeliği ve beyana güveni esas alırlar.” ,
8.2.“Hizmet Standartlarına Uyma” başlıklı 7 inci maddesinde;
“Kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileri ve diğer personeli, kamu hizmetlerini belirlenen standartlara ve süreçlere uygun şekilde yürütürler, hizmetten yararlananlara iş ve işlemlerle ilgili gerekli açıklayıcı bilgileri vererek onları hizmet süreci boyunca aydınlatırlar.”,
9. Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğinin, “Vatandaşın bilgilendirilmesi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kanunî sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla idare, sunduğu hizmetlere ilişkin bilgileri ve mevzuatı, basılı ya da elektronik ortamda duyurur.”, hükümlerine amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuranın, Subaşı Mahallesi akarca mevkiinde bulunan çiftlik yolunun asfaltının yapılmadığını, birkaç defa başvuru yaptığını, sonuç alamadığını iddia ederek ikamet ettiği yerdeki yolun asfalt yapılmasını talep ettiği tespit edilmiştir.
12. Anayasa Mahkemesi’nin 18.10.2003 tarihli ve E.2003/67, K.2003/88 sayılı kararında:
“Hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesi zorunlu koşullardandır. Bireyin insan olarak varlığının korunmasını amaçlayan hukuk devletinde vatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanması zorunludur. Devlet açık ve belirgin hukuk kurallarını yürürlüğe koyarak bunları uyguladığı zaman hukuk güvenliği sağlanır.” belirtilmektedir.
13. Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; söz konusu yola asfalt yapılmasına ilişkin olarak idarenin, “Belediye bütçe imkanları dahilinde asfalt programına alınacağı” cevabı verilerek yola asfaltın yapılmasına ilişkin sürenin muğlak, müphem ve belirsiz bırakıldığı görülmüştür.
14. Başvuranın eşi … … tarafından Kurumumuza aynı konu ile ilgili idari başvuru yolunu tüketmeden başvuru yaptığı, Kurumumuz tarafından Gönderme Kararı verildiği, Gölbaşı Belediye Başkanlığı tarafından benzer nitelikte bir cevap verildiği tespit edilmiştir.
15. Kamu hizmetlerinin vatandaşlar için yaşamsal bir önemi bulunmaktadır. Hizmetin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının maddi/manevi bakımdan tatmin edilmeleri, kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır. Yola asfalt yapılmasına ilişkin idarenin cevabı takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilmiş olmakla birlikte; yapılacak çalışmalar hakkında herhangi bir süre açıklamasında bulunulmaması yapılacak idari işlemi “öngörülebilirlik” ilkesinin dışına çıkarmıştır. Vatandaşların alacağı kamu hizmetlerine ilişkin tam bilgiye sahip olmaları “İyi
Yönetim” ilkelerinin kamu hizmetlerinin verilmesinde hakim olması açısından önem arz etmektedir.
16. Kamu hizmetlerinin sunulmasında belirli standartların yakalanması için tüm kamu görevlilerinin uyması gereken kurallar belirlenmiştir. Kamu görevlileri kamu hizmetini yerine getirirken saydamlığı, hesap verilebilirliği ve öngörülebilirliği esas almalıdırlar. Ayrıca kamu hizmetinin öngörülebilir olması vatandaşların söz konusu kamu hizmetlerine karşı gerektiğinde itiraz yollarını daha sağlıklı kullanabilmesi açısından da gerekmektedir.
17. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar neticesinde, Gölbaşı Belediye Başkanlığının yola asfalt yapımına ilişkin herhangi bir süre açıklamasında bulunmamasının, kamu hizmetinin verilirken “saydamlık”, “hesap verilebilirlik”, “öngörülebilirlik” ve “belirlilik” gibi ilkeleri ihlal ettiği ve söz konusu cevabın hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Söz konusu yola asfalt yapımına ilişkin kamu hizmetinin verilmesinde “saydamlık”, “hesap verilebilirlik”, “öngörülebilirlik” ve “belirlilik” ilkeleri göz önünde bulundurularak başvuranın asfalt yapılacağı tarih ile ilgili bilgilendirilmesi yönünde GÖLBAŞI BELEDİYE
BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Gölbaşı Belediye Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve GÖLBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi