|
ÖZET: Bursa Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliği’nde yer alan yaş sınırlaması, 2019 yılında bir vatandaş tarafından Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle şikâyet edilmiştir. Başvuran, 27 yaş sınırının kaldırılmasını talep ederken, diğer belediyelerde benzer uygulamaların olmadığını ve bu durumun hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Bursa Büyükşehir Belediyesi, bu talebe ilişkin açıklamalarında, toplu taşıma hizmetleri için belirlenen tarifelerin yerel yönetimlerin takdirine bağlı olduğunu ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, yaş sınırlamasının kamu hizmeti gerekleriyle bağdaşmadığına ve hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. İlgili yönetmelikteki yaş şartının kaldırılması için Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne tavsiyede bulunulmuştur. Ayrıca, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin öğrenci tanımındaki yaş şartını kaldırması yönünde gerekli işlemleri yapmasını tavsiye etmiştir. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde, idarenin 30 gün içinde gerekli adımları atmasını zorunlu kılmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8063-S.12327
BAŞVURU NO : 2019/6610
KARAR TARİHİ : 06/09/2019
TAVSİYE KARARI
BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, Bursa Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma
Araçları Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliğinde öğrenci seyahat kartı alınmasına engel teşkil eden yaş şartının kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Şikâyetçi … …, Bursa Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları
Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde yer alan, “Öğrenci: Örgün
İlköğretim ve Lise öğrencilerini, 27 yaşını doldurmamış ve SGK’da kaydı olmayan Açık
Öğretim Fakültesi öğrencilerini, YÖK kapsamındaki üniversitelerin 27 yaşını doldurmamış öğrencilerini, YÖK kapsamındaki üniversitelerin 30 yaşını doldurmamış ve SGK’da kaydı olmayan Yüksek Lisans ve Doktora öğrencilerini, şehrimizde eğitim gören yabancı uyruklu öğrencileri, en az bir öğrenim yılı veya daha fazla süren resmi kurumların 27 yaşını geçmeyen kurs öğrencilerini.27 yaşını doldurmamış ve SGK’da kaydı olmayan Açık İlköğretim ve Lise öğrencilerini ve 3308 sayılı Kanun’un 11 nci maddesi gereği çıraklık okulları öğrencilerini ifade eder.” hükmünün Anayasanın 10 uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu dahil diğer düzenlemelerde öğrenciliğe ilişkin bir yaş sınırlamasının mevcut olmadığını, 1981 tarihi doğumlu bir vatandaş olarak …
Üniversitesi’nde doktora yaptığını, Bursa Büyükşehir Belediyesi Seyahat Kartları Ofisi’ne öğrenci seyahat kartı almak için başvuru yaptığını, anılan yönetmelikteki düzenleme gerekçe gösterilerek talebinin şifahen reddedildiğini, yönetmelik ile öğrenci seyahat kartı almanın önüne yaş engeli konulmasının hukuka aykırı olduğunu, Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde indirimli seyahat kartı için yaş şartı aranmadığını, benzer şekilde İzmir Büyükşehir
Belediyesi Kişiselleştirilmiş Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrenci tanımında yaş şartı bulunmadığını iddia ederek Bursa Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat
Kartları Uygulama Yönetmeliğinde öğrenci seyahat kartı alınmasına engel teşkil eden yaş şartının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Bursa Büyükşehir Belediye
Başkanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği’nden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. İlgili idarenin 14/05/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) Konu ile ilgili Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 26/12/2018 tarih ve 2018/1296 Esas,
3100 sayılı kararı ile kabul edilen, Bursa Büyükşehir Belediyesi Seyahat Kartları
Yönetmeliği’ndeki değişik ile ilgili Meclis Kararı olduğu,
3) Türkiye Belediyeler Birliği’nin 09/08/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde
özetle;
3.1) 5393 sayılı Belediye Kanununun 3 üncü maddesinde belediyelerin, idari ve mali özerkliğe
sahip kamu tüzel kişisi olarak tanımlandığı, mali özerkliğin, herhangi bir kişi veya kurumdan izin almaksızın bütçe oluşturmayı, Kanunlarla belediyeye tahsis edilen gelirleri toplamayı ve takdirine bırakılmış alanları düzenlemeyi kapsadığı; idari özerkliğin ise, yerel yönetimlerin kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde oluşturulan organlarının, yasanın öngördüğü sınırlar içerisinde kesin kararlar alabilmesini ifade ettiği,
3.2) Toplu taşıma ücretlerinin, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 inci maddesi
kapsamında, isteğe bağlı hizmet karşılığı alındığı, anılan maddede, belediyelerin bu Kanunda harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili olduklarının belirtildiği, söz konusu hükme göre toplu taşıma hizmetlerinde tarife belirleme yetkisinin belediyelere ait olduğu,
3.3) 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerin, toplu taşım hizmetlerinde öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulamaya yetkili oldukları belirtilerek bu konuda belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere takdir yetkisi verildiği, bu yetkinin, indirim uygulamamayı içerdiği gibi indirimin kısmen veya tamamen uygulanması ve indirim uygulama kriterlerini belirlemeyi de içerdiği,
3.4) Yapılan açıklamalara göre, Kanunların vermiş olduğu yetki çerçevesinde her belediyenin
kendi belediye meclisince belirlenen tarifeye göre toplu taşıma hizmetinden ücret almaya yetkili olduğu, kısmen yahut tamamen indirim uygulamak ve uygulamamak konusunda da serbest olduğunun değerlendirildiği,
3.5) Konuyla ilgili belediye uygulamaları incelendiğinde, bazı belediyelerin yaş şartı
getirmeksizin öğrenci tanımını yaptığı, bazılarının ise hem yaş hem de Sosyal Güvenlik kaydı bulunmaması şartlarını bir arada aradığının görüldüğü açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10
uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.”; beşinci fıkrasında, “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”,
4.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
5) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe
belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde, “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:…f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.”,
7) 03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü
fıkrasında, “Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini,… ifade eder.”,
8) 08/01/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve
Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, toplu taşım hizmetlerinde öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulamaya yetkilidirler.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuruya konu işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı
olduğu değerlendirilerek Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliğinde yer alan öğrenci tanımındaki yaş şartının kaldırılması için gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda ilgili idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu dahil
diğer düzenlemelerde öğrenciliğe ilişkin bir yaş sınırlaması olmamasına karşın Bursa
Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliği ile yaş sınırlaması getirildiğini, 1981 tarihi doğumlu bir vatandaş olarak … Üniversitesi’nde doktora yaptığını, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından anılan yönetmelikteki düzenleme gerekçe gösterilerek tarafına öğrenci kartı verilmediğimi, yönetmelik ile öğrenci seyahat kartı almanın önüne yaş engeli konulmasının hukuka aykırı olduğunu, Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde indirimli seyahat kartı için yaş şartı aranmadığını, benzer şekilde İzmir Büyükşehir
Belediyesi Kişiselleştirilmiş Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrenci tanımında yaş şartı bulunmadığını iddia ederek Bursa Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat
Kartları Uygulama Yönetmeliğinde öğrenci seyahat kartı alınmasına engel teşkil eden yaş şartının kaldırılmasını talep etmektedir.
11) Ülkemizde kentlerin gelişmesi ve yoğunlaşan nüfus dolayısıyla yolcu taleplerinin artması
durumu ile karşılaşılmaktadır. Aynı zamanda vatandaşlar için kent içi ulaşımın hızlı, konforlu, ucuz, kolay ve erişilebilir olması hususları da büyük önem taşımaktadır. Kent içi ulaşımda insanların daha kısa sürede, ekonomik ve güvenli bir şekilde seyahat etmesi, sürdürülebilirlik ilkelerine uygun, yolcularına karşı sorumlu ve çevreye duyarlı bir sistemin etkinleştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda yürürlükte bulunan çeşitli kanun ve yönetmeliklerle yerel yönetimlere kent içi sürdürülebilir ve dengeli ulaşımın sağlanması ile ulaşımın sağlıklı bir şekilde işletilebilmesi için ulaşım hizmetlerinin sunulmasında önemli görev ve sorumluluklar yüklenmiştir.
12) 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Büyükşehir Belediyelerine verilen en önemli
görevlerinden biri ulaşım hizmetinin sunulmasıdır. İlgili mevzuat hükümleri kapsamında bazı vatandaşlar ulaşım hizmetinden ücretsiz veya indirimli yararlanabilmektedir. 4736 sayılı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesi ile, belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere, toplu taşım hizmetlerinde öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulama yetkisi verilmiştir. Ancak anılan maddede indirim uygulama kriterlerinin yer almadığı, söz konusu kriterleri belirleme yetkisinin belediyelerin takdir yetkisine bırakıldığı anlaşılmıştır. Somut olayda, Bursa Büyükşehir Belediyesi Toplu
Taşıma Araçları Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliği ile seyahat kartı verilme koşulları ile uygulama esaslarının belirlendiği, toplu taşıma hizmetlerinden indirimli ya da ücretsiz ulaşım hakkı olan vatandaşların bu haktan sorunsuz bir şekilde yararlanabilmeleri için kişiselleştirilmiş seyahat kartları verildiği, bu kapsamda indirimli seyahat kartından yararlanabilecek öğrencilerin anılan yönetmelikte tanımlandığı, buna göre öğrencinin “Örgün İlköğretim ve Lise öğrencilerini, 25 yaşını doldurmamış ve SGK’da kaydı olmayan Açık Öğretim Fakültesi öğrencilerini, YÖK kapsamındaki üniversitelerin 25 yaşını doldurmamış öğrencilerini, YÖK kapsamındaki üniversitelerin 30 yaşını doldurmamış ve SGK’da kaydı olmayan Yüksek
Lisans ve Doktora öğrencilerini, şehrimizde eğitim gören yabancı uyruklu öğrencileri, en az bir öğrenim yılı veya daha fazla süren resmi kurumların 20 yaşını geçmeyen kurs öğrencilerini.20 yaşını doldurmamış ve SGK’da kaydı olmayan Açık İlköğretim ve Lise öğrencilerini ve 3308 sayılı Kanun’un 11 nci maddesi gereği çıraklık okulları öğrencilerini” ifade ettiği tespit edilmiştir.
13) Başvuran, öğrenci tanımına yaş sınırlaması getirilmesinin eşitlik ilkesine aykırı
olduğunu iddia etmektedir. Eşitlik ilkesi Anayasamızın 10 uncu maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.” Bu ilkeyle eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir.
Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa
Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. (Anayasa Mahkemesinin 28/02/2013 tarihli veE.2012/134, K.2013/34 sayılı Kararı.)
14) Konuya ilişkin belediye uygulamaları incelendiğinde,
– Düzce Belediyesi Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrencinin, “Resmi ve özel ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olarak eğitim gören örgün ve açık öğrenim öğrencilerini” ifade ettiği, – Sivas Belediyesi Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrencinin “İlköğretim ve orta dereceli okullar ile çıraklık ve özel okullarda eğitim gören öğrenciler, gece eğitimi yapan orta dereceli okullar ile Milli Eğitim Bakanlığı denetimindeki dershanelere giden öğrenciler ve YÖK tarafından onaylı tüm üniversiteler” ifade ettiği, – İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbulkart Yönetmeliğinde öğrencinin, “Yüksek Öğretim
Kanunu, Çıraklık Eğitim Kanunu kapsamında eğitim gören öğrenciler ile Temel Eğitim
Kanunları, Harp Okulları Kanunu ve diğer kanunlar kapsamında eğitim gören ve 20 yaşından gün almamış ve Sosyal Güvenlik Kurumu çalışan kaydı olmayan öğrencileri” ifade ettiği, – Trabzon Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Uygulama
Yönetmeliğinde öğrencinin, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ve denetimindeki ilköğretim, ortaöğretim (açık ilköğretim okulu, açık öğretim lisesi ve mesleki teknik açık öğretim okulu öğrencileri de dahil) ile YÖK’e bağlı ve denetimindeki örgün, açık ve uzaktan yüksek öğretim öğrencileri (ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık))” ifade ettiği, – Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrencinin, “Yüksek Öğretim Kanunu kapsamında öğrenim gören öğrenciler. 3308 sayılı
Kanunun 11 inci maddesi gereği Çıraklık Eğitim Kanunu kapsamında eğitim gören öğrenciler, Temel Eğitim Kanunları ve diğer kanunlar kapsamında eğitim gören 20 yaşından gün almamış ve Sosyal Güvenlik Kurumu çalışan kaydı olmayan öğrencilerin alabileceği İndirimli Seyahat
Kartıdır. (Öğrencilik haklarından yararlanmayan ve YÖK (Pedagojik Formasyon Sertifika
Programında kurs görenler Öğrenci Seyahat Kartı alamazlar)” ifade ettiği, – Ordu Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrencinin, “Yüksek Öğretim Kanunu kapsamında öğrenim gören öğrenciler. 3308 sayılı
Kanunun 11 inci maddesi gereği Çıraklık Eğitim Kanunu kapsamında eğitim gören öğrenciler, Temel Eğitim Kanunları ve diğer kanunlar kapsamında eğitim gören 20 yaşından gün almamış ve Sosyal Güvenlik Kurumu çalışan kaydı olmayan öğrencilerin alabileceği İndirimli Seyahat
Kartıdır. (Öğrencilik haklarından yararlanmayan ve YÖK (Pedagojik Formasyon Sertifika
Programında kurs görenler Öğrenci Seyahat Kartı alamazlar)” ifade ettiği, – İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından öğrenci kartından yararlanacak kişiler; Resmi ve Özel Eğitim Kurumlarında kayıtlı olup eğitim alan öğrenciler, Açık İlköğretim ve Açık Öğretim Lisesi öğrencileri (12 dönem dâhil), Mesleki Eğitim
Merkezinde eğitim görüp 3308 sayılı Kanuna göre öğrencilik haklarından faydalanan öğrenciler, üniversite öğrencileri (2 yıllıklar 4 yıl, 4 yıllıklar 7 yıl öğrenci haklarından faydalanır), yüksek lisans öğrencileri (öğrenci haklarından faydalandığı sürece), doktora öğrencileri (öğrenci haklarından faydalandığı sürece), Açık Öğretim Fakültesi öğrencileri (2 yıllıklar 4 yıl, 4 yıllıklar 7 yıl öğrenci haklarından faydalanır), Askeri Lise öğrencileri, Polis
Meslek Yüksek Okulu öğrencileri, Erasmus öğrencileri olarak sıralandığı tespit edilmiştir.
15) Bu kapsamda yapılan değerlendirmede, belediyeler tarafında yapılan öğrenci
tanımları farklılık arz etmekle birlikte çoğunlukla yüksek öğretim kapsamında öğrenim gören öğrencilere yönelik yaş sınırlaması getirilmediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte indirim uygulama kriterlerini belirleme konusunda idarenin takdir yetkisi olduğu anlaşılmıştır.
Ancak takdir yetkisi sınırsız ve mutlak bir yetki olmayıp, kamu hizmetinin gerekleri ve kamu yararı amacıyla kullanılması gerekmektedir (Danıştay 8. Dairesinin 11/07/2017 tarihli ve E.2016/12742, K.2017/6223 sayılı Kararı). Somut olayda idare tarafından doktora öğrencileri için ‘30 yaş’ şartının getirildiği, ancak Kurumumuza iletilen cevabi yazıda takdir yetkisinin neden bu yönde kullanıldığına dair bir gerekçe sunulmadığı, takdir yetkisi kullanılırken anılan yetkinin gerekçeli olarak kullanılması gerektiği tespit edilmiş olup, idarenin yaş kriteri uygulamasının kamu hizmeti gerekleriyle bağdaşmadığı değerlendirilmiştir.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, belediyelerin toplu taşıma
hizmetlerinde indirim uygulama kriterlerini belirleme konusunda takdir yetkisi olmakla birlikte, söz konusu yetkinin sınırsız bir yetki olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, bu kapsamda Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından Toplu Taşıma Araçları
Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliği ile öğrenci tanımında yaş şartına yer verilmesinin kamu hizmeti gerekleriyle bağdaşmadığı anlaşıldığından, İdarenin başvuruya konu işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE; Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliğinde yer alan öğrenci tanımındaki yaş şartının kaldırılması için gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda BURSA
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Bursa Büyükşehir Belediye
Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi