|
ÖZET: Başvuru, Amasya Belediye Başkanlığı’na yönelik ruhsat iş ve işlemleri ile ilgilidir. Şikayetçi şirket, kadastro çalışmaları sonrasında taşınmazın ada ve parsel numaralarının değiştiğini, ancak m2 değerlerinde bir değişiklik olmadığını belirtmektedir. Şirket, bu değişikliklerin ruhsatın güncellenmesini gerektirdiğini, aksi takdirde iş hayatlarının olumsuz etkileneceğini ve maddi kayıplara uğrayacaklarını ifade etmektedir.
Amasya Belediye Başkanlığı, ruhsatın güncellenmesi talebini reddederek, ruhsatın yeniden düzenlenmesi gerektiğini bildirmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mevcut mevzuat çerçevesinde ruhsatın güncellenmesi gerektiğini, ruhsatın yeniden düzenlenmesinin ise hukuka aykırı olacağını belirtmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu da ruhsatın güncellenmesinin yeterli olacağını, yeni lisans alınmasının gerekmeyeceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Amasya Belediye Başkanlığı’na ruhsatın güncellenmesi hususunda tavsiyede bulunmuş ve bu işlemin otuz gün içinde bildirilmesini istemiştir. İlgili mevzuat ve bakanlık görüşleri doğrultusunda, ruhsatın güncellenmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/5148-S.20.8211
BAŞVURU NO : 2019/17470
KARAR TARİHİ : 01/04/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AMASYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ruhsat iş ve işlemleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi şirket adına vekili; “İşyerlerinin bulunduğu alanda kadastro çalışması yapılması sonrasında, taşınmazın m2 değerlerinde ve cinsinde değişiklik olamamasına rağmen ada, parsel numaralarında yaşanan değişiklik sonrasında, Belediyece taraflarına; İşyeri Açma ve
Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin sekizinci maddesi çerçevesinde ruhsatın güncellenemeyeceği, ruhsatının yeniden düzenlenmesi gerektiği bilgisinin verildiğini ancak kendilerinden kaynaklı olmayan ve taşınmazın niteliğinde değişikliğe neden olmayan kadastral işlem sonrasında ruhsatın yeniden düzenlenmesinin dilekçede ayrıntılı bir şekilde bahsedildiği şekilde iş yaşantısını kökten değiştirecek hatta sonlandıracak sonuçlar ortaya çıkaracağını, ayrıca maddi olarak da büyük bir külfetle karşılaşacaklarını iddia ederek, ruhsat güncellemesi yoluyla mağduriyetlerinin sonlandırılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında; 09/11/2019 tarihli ve … sayılı yazıyla Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve Amasya Belediye Başkanlığı’ndan bilgibelge talebinde bulunulmuştur. Bu kapsamda; Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 15/01/2020 tarihli ve … sayılı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Daire Başkanlığının 19/11/2019 tarihli ve … sayılı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Sıvılaştırılmış Petrol
Gazları Piyasası Daire Başkanlığının 19/11/2019 tarihli ve … sayılı ve Amasya Belediye
Başkanlığının 11/12/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazıları Kuruma ulaşmıştır.
2.1. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı anılan yazısında özetle; “Bilindiği üzere işyerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair ve işlemler 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmelik hükümleri kapsamında yürütülmektedir.
Anılan Yönetmeliğin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası; “Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez.
Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir.” hükmünü, “Ruhsat değişikliği gerektiren haller” başlıklı 28 inci maddesi; “Gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanının değişmesi durumunda yeniden ruhsat alınması zorunludur.
Gayrisıhhî müesseselerin sahibinin değişmesi durumunda, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni malik adına ruhsat düzenlenir. Gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılması veya tesiste yapılan bir değişiklik neticesinde bir alt sınıfa geçen tesislerin yeniden ruhsat alması gerekmez. Ancak gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılmasında yapılan değişiklik neticesinde üst sınıfa geçmiş olan tesislerin bir yıl içinde yeni sınıfa göre açılma ruhsatı alması zorunludur.” hükmünü,
Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası; “Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmaz.” hükmünü,
Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrası “Yetkili idare, kendi kayıtlarında bulunan ve değişmediği başvuru sahibince beyan edilen bilgi ve belgeleri başvuru sahiplerinden talep edemez.” hükmünü, ihtiva etmektedir.
Açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; kamu kurumlarınca planlanan ve uygulamaya konulan kadastro çalışmaları kapsamında yenilenen ada ve parsel bilgileri ile ilgili akaryakıt istasyonu işletmecisinin herhangi bir dahli veya kusurunun bulunmadığı göz önüne alındığında; ruhsat tarihi itibariyle usulüne uygun olarak tanzim edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının Yönetmeliğin 8 inci maddesi esas alınarak yetkili mahalli idaresi tarafından güncellenmesinin gerektiği, ruhsatın yeniden düzenlenmesi konusunun İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8, 28, geçici 1 ve Ek 1 inci maddelerine aykırılık oluşturacağı ayrıca, yazıda bahsi geçen işletmenin ruhsatlandırıldığı dönemdeki mevzuat ile hâlihazırda yürürlükte bulunan mevzuatın farklı olduğu düşünüldüğünde belediyesince talep edilen uygulamanın ilgilileri mağdur edeceği ve saha uygulamalarında duraksamalara neden olacağı değerlendirilmektedir.”
2.2. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Daire Başkanlığı anılan yazılarında özetle; “Öncelikle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi ve ruhsata ilişkin her türlü işlemi yapma yetkisi ilgili yerel idarelerde bulunduğundan dolayı, ruhsata ilişkin sorularınız tarafımızca cevaplandırılamamakta, konu hakkında ilgili idarenin görüşünün esas alınmasının uygun olacağı değerIendirilmektedir.
Konuya ilişkin olarak, 31/5/2011 tarihli ve 3242/3 sayılı Lisans Tadili Başvurularında
Aranacak Bilgi ve Belgelere İlişkin Kurul Kararının 8 İnci maddesi; “Lisansa kayıtlı her türlü izin, ruhsat veya diğer resmi belgelere ilişkin bilgilerin değiştirilmesi için, ilgili kamu kurumu tarafından verilen geçerli durumdaki izin, ruhsat veya resmi belge sunulur.” hükmüne haizdir.
Bu madde gereği, ilgili idarenin beyanı önem arz etmekte olup, yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen akaryakıt istasyonunun aynı istasyon olduğunun belirtilmesi durumunda, Kurumumuz tarafından resmi belge tadili yapılmaktadır.
Sorularınıza ilişkin ise; İlgili idareler ile bahsi geçen kapsamda yapılan bir yazışmaya
Kurumumuz sisteminde yapılan incelemede rastlanmamıştır.
Ayrıca, Kurumumuza yapılan yeni bayilik lisansı başvurularına ilişkin lisans bedelleri her yıl
Kurul Kararı ile belirlenmekte olup günümüzde yürürlükte bulunan 20/ 12/2018 tarihli ve 8278 sayılı Kurul Kararı ile, bu bedel 5.500( beşbinbeşyüz ) TL olarak belirlenmiştir.
Öte yandan, yeni lisans alımında işyerinin fiziki konumu sebebiyle yeni yükümlülüklerle karşılaşıp karşılaşmayacağı veya yeni başvurusunun kesin olarak lisanslandırılıp lisanslandırılmayacağı hususunda ise başvurunun münferiden değerlendirilmesi gerektiği, ancak somut belgeler üzerinden yapılan değerlendirme ile bu sonuçlara ulaşılabileceği değerlendirilmektedir. Öte yandan, işyerinin fiziki konumunun yarattığı durumlarla ilgili incelemeler, tarafımızca yerinde inceleme olarak yapılmamakta, ilgili yerel idarelerin düzenlediği belgeler üzerinden yapılmaktadır.
Son olarak, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu veya ikincil mevzuatında Kuruma dostane çözüm yetkisi verilmemiştir. Kurumumuzun şikayetin muhatabı olmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, dostane çözüm önerinizin Kurumumuz görev alanında bulunmadığı değerlendirilmektedir.”
2.3. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Daire
Başkanlığı anılan yazılarında özetle; “Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans
Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin birinci fıkrası; “Lisans bedelleri; lisans alma, lisans tadili, lisans süre uzatımı ve lisans sureti çıkartma işlemleri için Kurum hesabına yatırılması zorunlu bedellerdir. Bir sonraki yıl için geçerli olacak lisans bedelleri her yılın Aralık ayının sonuna kadar Kurul kararıyla belirlenerek Resmi Gazete’de yayımlanır. Lisans bedeli değişikliklerinde, başvuru tarihinde geçerli olan lisans bedeli esas alınır.” hükmünü, 15 inci maddesinin birinci fıkrası; “Lisanslar; lisans sahibinin talebi veya Kurum kararı ile re’sen tadil edilebilir. Maddi hatalardan kaynaklanan tadiller ile Kurum tarafından re’sen yapılan tadillerden lisans tadil ücreti alınmaz.” hükmünü, 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası; “Lisans sahipleri, lisanslarında tadil gerektiren hususları, bu hususların vuku bulma tarihinden itibaren en geç 60 (altmış) gün içinde, gerekli tüm bilgi ve belgelerle birlikte
Kuruma bildirir ve lisanslarında tadil talep ederler. Dağıtıcı ve depolama lisansları hariç, diğer lisans sahiplerinin unvan tadili işlemi ile sınırlı olmak kaydıyla lisans tadil gerektiren hususun vuku bulma tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde lisans tadil talebinde bulunan lisans sahipleri, istenen bilgi ve belgeleri Kuruma eksiksiz ibraz etmek şartıyla söz konusu tadil yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.” hükmünü, 13.12.2018 tarih ve 8248 sayılı Kurul Kararının (I) nolu bendi; “1) 04.04.2012 tarihli ve 3763/3 sayılı Sıvılaştırılmış
Petrol Gazları (LPG) Piyasasında Lisans Tadili ve Süre Uzatımı Başvurularında Aranacak
Bilgi ve Belgelere İlişkin Kurul Kararında belirtilen tadillerden;
a) Unvan, adres (ada, pafta ve parsel bilgileri dahil) veya işyeri açma ve çalışma ruhsatı tadiline ilişkin başvuru yükümlülüklerini Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans
Yönetmeliğinin 18 inci maddesi kapsamında süresinden sonra yerine getiren ya da süresinde yerine getirmediği tespit edilen;
LPG Otogaz Bayilik Lisansı Sahipleri, LPG Taşıma Lisansı Sahipleri, LPG Tüpü İmalatı Lisansı Sahipleri, LPG Tüpü Muayenesi, Tamiri ve Bakımı Lisansı Sahipleri,
söz konusu Yönetmelikte belirtilen sürelerden daha sonraki bir tarihte lisans tadil başvurusunda bulunmaları halinde, lisans tadil bedelini, tadil talebinde bulunulan yıl uygulanmakta olan lisans alma bedeli kadar ödeyerek söz konusu tadil yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılmalarına karar verilmiştir.” hükmüne amirdir. 04.04.2012 tarih ve 3763-3 sayılı
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasasında Lisans Tadili ve Süre Uzatımı Başvurularında
Aranacak Bilgi ve Belgelere İlişkin Kurul Kararının 4 üncü maddesinin beşinci fıkrası ise; “Yetkili idareden kaynaklanan adres ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı değişikliklerinde, ilgili mevzuatta belirtilen süreler içerisinde başvurulması kaydıyla, lisans tadil bedeli alınmaz…” hükmünü düzenlemiştir. LPG otogaz bayilik lisansları için 2019 yılı lisans alma bedeli 5500 TL, lisans tadil bedeli ise 3200 TL olarak belirlenmiştir. İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatı Yönetmeliğinin 8. inci maddesinin dördüncü fıkrası ise; “Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir. ” hükmünü amir olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatını düzenlemeye yetkili idareler “Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliği” olarak belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan ilgili mevzuat kapsamında; lisans sahibinin ruhsatında yer alan pafta parsel bilgilerinin değişmesinin yeni lisans almasını gerektirmediği, ancak lisans tadili işlemi gerektirdiği, ruhsatın yenilenmesinin veya güncellenmesinin belediye sınırları içerisinde yetkili idare olan belediyenin görev ve yetki alanında bulunduğu, Başkanlığımızın bu hususta herhangi bir görev ve yetkisinin bulunmadığı, yetkili idareden kaynaklanan adres ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı değişikliklerinde, ruhsatın güncellenmesi veya ruhsatın yenilenmesi şeklinde olması fark etmeksizin, ilgili mevzuatta belirtilen süreler içerisinde
Kurumumuza başvurulması kaydıyla, lisans tadil bedeli alınmadığı, bu sürelerden sonra başvurulması halinde ise sadece 5500 TL lisans tadil bedeli alındığı, lisans tadili için ruhsatla beraber adres değişikliğini gösteren yetkili idare yazısının Kuruma sunulması gerektiği, mahalle, cadde, sokak ve benzeri yer isminde değişiklik yapıldığının Kuruma ibraz edilen İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatında belirtilmesi halinde, adres değişikliğini gösteren yetkili idare yazısının da aranmayacağı, şirketin lisans tadil işlemleri yapılırken ekonomik hayatına devam etmesine ilgili mevzuatımız açısından bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir.”
2.4. Amasya Belediye Başkanlığı anılan yazılarında özetle; “İlgi yazıdaki bahse konu yere ait tapuda kadastro yenileme sonucu tapudaki bilgiler Ada …, Parsel …, metrekaresi 5.827.12 sahibi …’dan mirasçıları …, …, … ve … adına geçerek değişmiştir. Şirket müdürü 11.09.2019 tarihli dilekçe ile adres güncellenmesi talebinde bulunmuştur. Adres güncellenmesini yazı olarak kabul etmemiş olup yeni tapu bilgilerine ait yeniden işyeri açma ve çalışma ruhsatı istemektedir. Yere ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı üzerinde işyeri yetkilisi tarafından yeni adres elle yazılarak tahribat yapıldığı görülmüştür.
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat
Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin (c) bendi; “Özel yapı şekli gerektiren… akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğalgaz ve sıkıştırılmış doğalgaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması….” 8. Madde; “… mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez.
Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir…”denilmektedir. Yeni işyeri ruhsatının hazırlanması
2464 sayılı Belediye Gelirler Kanununun 81 inci maddesinde yer alan “İşyeri Açma İzni
Harcına” tabidir. Buna göre ruhsat yenilenmesi harcı yatırıldıktan sonra ruhsat düzenlenerek işyeri yetkilisine teslim edilebilir.”
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81 inci maddesi; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma
İzni Harcına” tabidir.”
6. 3402 sayılı Kadastro Kanununun “Evvelce kadastrosu yapılan yerler” başlıklı 22 nci maddesinin (a) bendi; “Evvelce tespit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci defa kadastroya tâbi tutulmuşsa, ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır ve Türk
Medenî Kanununun 1026 ncı maddesine göre işlem yapılır. Süresinde dava açılmadığı takdirde, ikinci defa yapılan kadastro, tapu sicil müdürlüğünce re’sen iptal edilir.
Ancak;
a) Tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek üzere uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin sağlanması amacıyla tapulama ve kadastro görmüş yerlerde,… Birinci fıkra hükmü uygulanmaz.”
7. 10/08/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin;
7.1. 5 inci maddesinin (c) bendi; “Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması,
7.2. 8 inci maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları; “Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez.
Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir.
İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.”
7.3. 28 inci madde; “Gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanının değişmesi durumunda yeniden ruhsat alınması zorunludur. Gayrisıhhî müesseselerin sahibinin değişmesi durumunda, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni malik adına ruhsat düzenlenir.
Gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılması veya tesiste yapılan bir değişiklik neticesinde bir alt sınıfa geçen tesislerin yeniden ruhsat alması gerekmez. Ancak gayrisıhhî müesseselerin yeniden sınıflandırılmasında yapılan değişiklik neticesinde üst sınıfa geçmiş olan tesislerin bir yıl içinde yeni sınıfa göre açılma ruhsatı alması zorunludur.”
7.4. Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrası; “Yetkili idare, kendi kayıtlarında bulunan ve değişmediği başvuru sahibince beyan edilen bilgi ve belgeleri başvuru sahiplerinden talep edemez.”
7.5. Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası; “Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmaz.”
8. 16/09/2005 tarihli ve 25938 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Sıvılaştırılmış Petrol
Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliğinin;
8.1. 13 üncü maddesinin birinci fıkrası; “Lisans bedelleri; lisans alma, lisans tadili, lisans süre uzatımı ve lisans sureti çıkartma işlemleri için Kurum hesabına yatırılması zorunlu bedellerdir. Bir sonraki yıl için geçerli olacak lisans bedelleri her yılın Aralık ayının sonuna kadar Kurul kararıyla belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır. Lisans bedeli değişikliklerinde, başvuru tarihinde geçerli olan lisans bedeli esas alınır.”
8.2. 15 inci maddesinin birinci fıkrası; “Lisanslar; lisans sahibinin talebi veya Kurum kararı ile re’sen tadil edilebilir. Maddi hatalardan kaynaklanan tadiller ile Kurum tarafından re’sen yapılan tadillerden lisans tadil ücreti alınmaz.”
8.3. 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası; “Lisans sahipleri, lisanslarında tadil gerektiren hususları, bu hususların vuku bulma tarihinden itibaren en geç 60 (altmış) gün içinde, gerekli tüm bilgi ve belgelerle birlikte Kuruma bildirir ve lisanslarında tadil talep ederler. Dağıtıcı ve depolama lisansları hariç, diğer lisans sahiplerinin unvan tadili işlemi ile sınırlı olmak kaydıyla lisans tadil gerektiren hususun vuku bulma tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde lisans tadil talebinde bulunan lisans sahipleri, istenen bilgi ve belgeleri Kuruma eksiksiz ibraz etmek şartıyla söz konusu tadil yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.”
9. 31/05/2011 tarihli ve 3242/3 sayılı “Lisans Tadili Başvurularında Aranacak Bilgi ve
Belgelere İlişkin Kurul Kararının” 8 inci maddesinin birinci fıkrası; “Lisansa kayıtlı her türlü izin, ruhsat veya diğer resmi belgelere ilişkin bilgilerin değiştirilmesi için, ilgili kamu kurumu tarafından verilen geçerli durumdaki izin, ruhsat veya resmi belge sunulur.”
10. 04/04/2012 tarihli ve 3763/3 sayılı “Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasasında
Lisans Tadili, Süre Uzatımı ve Sona Erdirme Başvurularında Aranacak Bilgi ve Belgelere
İlişkin Kurul Kararının” 4 üncü maddesinin beşinci fıkrası; “…Yetkili idareden kaynaklanan adres ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı değişikliklerinde, ilgili mevzuatta belirtilen süreler içerisinde başvurulması kaydıyla, lisans tadil bedeli alınmaz…”
11. 13/12/2018 tarihli ve 8248 sayılı “Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans
Yönetmeliğinin 18 inci maddesi kapsamında yükümlülüğünü süresinden sonra yerine getiren ya da süresinde yerine getirmediği tespit edilen lisans sahiplerinin tadil yükümlülüğünü ne şekilde yerine getirmiş sayılmalarına ilişkin Kurul Kararının” (1)
no’lu bendi; “04.04.2012 tarihli ve 3763/3 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG)
Piyasasında Lisans Tadili ve Süre Uzatımı Başvurularında Aranacak Bilgi ve Belgelere İlişkin
Kurul Kararında belirtilen tadillerden;
a) Unvan, adres (ada, pafta ve parsel bilgileri dahil) veya işyeri açma ve çalışma ruhsatı tadiline ilişkin başvuru yükümlülüklerini Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans
Yönetmeliğinin 18 inci maddesi kapsamında süresinden sonra yerine getiren ya da süresinde yerine getirmediği tespit edilen;
– LPG Otogaz Bayilik Lisansı Sahipleri, – LPG Taşıma Lisansı Sahipleri, – LPG Tüpü İmalatı Lisansı Sahipleri, – LPG Tüpü Muayenesi, Tamiri ve Bakımı Lisansı Sahipleri,
söz konusu Yönetmelikte belirtilen sürelerden daha sonraki bir tarihte lisans tadil başvurusunda bulunmaları halinde, lisans tadil bedelini, tadil talebinde bulunulan yıl uygulanmakta olan lisans alma bedeli kadar ödeyerek söz konusu tadil yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılmalarına,…karar verilmiştir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
12. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Denetçisi Hüseyin YÜRÜK tarafından Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13. Şikayetçi Şirket Vekilinin; Kadastro Müdürlüğünce yeniden kadastro çalışması yapılması sonrasında işyerinin bulunduğu alanın ada ve parsel numaralarının değiştiğini, bu sebeple işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının güncellenmesini, bu yolla petrol istasyonu işletmeciliğine ilişkin lisansların tadil edilmesini talep ettiği tespit edilmiştir.
14. Şikayet başvuru belgesi ve eklerinin incelenmesi neticesinde, 22/05/2019 tarihinde Amasya
Valiliği Kadastro Müdürlüğünce yapılan kadastro çalışmaları sonucunda işyerinin bulunduğu alanın ada ve parsel numaralarının değiştiği ve bu hususun işyeri sahiplerine bildirildiği, akabinde 03/09/2019 tarihinde işyeri sahiplerinin Amasya Belediye Başkanlığına başvuruda bulunarak İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8 inci maddesi; “Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir.” çerçevesinde ruhsat bilgilerinin güncellenmesini talep ettiği, Belediye Başkanlığınca 16/09/2019 tarihinde söz konusu güncellenme talebinin reddedilerek ruhsatın yeniden düzenlenmesi gerektiğinin bildirildiği, şikayetçilerce; “ruhsatın yeniden düzenlenmesi durumunda, LPG ve Petrol satışı için yeniden bayilik lisansı alınması gerekeceği ve yeni yasal yükümlülüklerle karşılaşılacağı” değerlendirmesi neticesinde sürecin bu güne kadar bu şekilde devam ettiği tespit edilmiştir.
15. Yapılan incelemede, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8 inci maddesinde; cadde ve sokak numaralarının değiştirilmesi durumunda ruhsat güncellemesi yapılacağının hükmedildiği, ancak ada ve parsel numaralarının değiştirilmesine değinilmediği, bu sebeple Belediyece ruhsat güncellemesine gidilememesinin şikayetin temelini oluşturduğu görüldüğünden bu hususun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Şöyle ki; Söz konusu
Yönetmeliğin 8 inci maddesi ve 28 inci maddesi birlikte değerlendirildiğinde, işyerinin başka bir alana taşınması, faaliyet konusunun değişmesi veya ağırlaşması dışında, Belediyelerce işyerleriyle ile ilgili olarak yeniden ruhsatlandırma yoluna gidilmesinin hükmedilmediği, usulü ve maddi değişikliklerin ruhsatın güncellenmesi yoluyla giderilmesinin benimsendiği görülmektedir.
16. Nitekim açık mevzuat hükmüne rağmen ilgili Belediye ile yapılan telefon görüşmelerinde sorunun çözülememesi sonrasında, bu hususlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığından sorulmuştur.
Bakanlık cevabi yazılarında; “Açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; kamu kurumlarınca planlanan ve uygulamaya konulan kadastro çalışmaları kapsamında yenilenen ada ve parsel bilgileri ile ilgili akaryakıt istasyonu işletmecisinin herhangi bir dahli veya kusurunun bulunmadığı göz önüne alındığında; ruhsat tarihi itibariyle usulüne uygun olarak tanzim edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının Yönetmeliğin 8 inci maddesi esas alınarak yetkili mahalli idaresi tarafından güncellenmesinin gerektiği, ruhsatın yeniden düzenlenmesi konusunun İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8, 28, geçici 1 ve Ek 1 inci maddelerine aykırılık oluşturacağı ayrıca, yazıda bahsi geçen işletmenin ruhsatlandırıldığı dönemdeki mevzuat ile hâlihazırda yürürlükte bulunan mevzuatın farklı olduğu düşünüldüğünde belediyesince talep edilen uygulamanın ilgilileri mağdur edeceği ve saha uygulamalarında duraksamalara neden olacağı değerlendirilmektedir.” Yönetmelik hükümlerinin şikayetçiler aleyhine yorumlanmasının bilfiil Yönetmeliğin ilgili maddelerine aykırılık ortaya çıkaracağını ve maddi zararın ortaya çıkmasına sebep olacağını açıkça belirtmiştir.
17. Şikayetçinin ruhsatın Belediyece güncellenmemesi nedeniyle, Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumunca(EPDK) lisanslarının tadil edilemediğini, ruhsatın güncellenmeyip yenilenmesi durumunda, yeni lisans alanlara getirilen yükümlülükler nedeniyle tekrar lisans almasının da güçleşeceğini ve belli bir maliyetle karşılaşacağı iddiasıyla ilgili olarak EPDK Petrol Piyasası
Daire Başkanlığı ile yapılan yazışmalar neticesinde, EPDK’nın, Belediyelerce taraflarına iletilen bilgiler ışığında ruhsat sahiplerine yeni yükümlülükler yüklenip yüklenmemesine karar verdiği, bu çerçevede ruhsatın alındığı dönemde lisans için gerekli şartları taşıyan işletmenin hali hazırda yeni yükümlülüklerle karşılaşabileceğinin belirtildiği, bununla birlikte ilgili
Belediyenin beyanı çerçevesinde, işletmeye yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilse dahi, idarelerce akaryakıt istasyonunun aynı istasyon olduğunun EPDK’ya belirtilmesi durumunda, EPDK tarafından resmi belge tadilinin yapılabildiğinin Kuruma bildirildiği tespit edilmiştir.
18. Yine EPDK Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Daire Başkanlığı ile yapılan yazışmalar neticesinde; lisans sahibinin ruhsatında yer alan pafta parsel bilgilerinin değişmesinin yeni lisans alınmasını gerektirmediğinin, lisans tadili işleminin yeterli olduğunun, yetkili idarelerden kaynaklanan adres ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı değişikliklerinde, ruhsatın güncellenmesi veya ruhsatın yenilenmesi şeklinde olması fark etmeksizin, ilgili mevzuatta belirtilen süreler içerisinde EPDK’ya başvurulması kaydıyla, lisans tadil bedeli alınmadığının bildirildiği tespit edilmiştir.
19. Amasya Belediye Başkanlığından gelen cevabi yazıda ise; husumetin nedenleri arasında bulunmamasına ve İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8 inci maddesinin altıncı fıkrasında, ruhsat yenilemesine ihtiyaç olmadığının açıkça belirtilmesine rağmen, tereke olan işyerinin mirasçılara geçtiğinin belirtildiği, idarece Cumhuriyet
Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulması gereken “ruhsatta tahrifata” ilişkin iddiaların rutin olarak yürütülmesi gereken ruhsat güncellemesi faaliyetine engel bir gerekçe olarak
Kuruma bildirildiği tespit edilmiştir. Ancak unutulmaması gereken husus; ada ve parsel değişikliği olmadan önce söz konusu işyerinin ruhsatlı ve lisanslı bir işletme olduğudur. Resmi evrakta yapıldığı iddia edilen tahrifata ilişkin iş ve işlemler Belediyece yargı makamlarında ayrıca yürütülmelidir.
20. Dolayısıyla, açık mevzuat hükümleri ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hukuki görüşü çerçevesinde, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının güncellenmesi gerektiği, Belediyece bu yönde işlen tesis edilmemesi durumunda, şikayetçinin dahli olmayan kadastro çalışmaları nedeniyle kazanılmış haklarında kayıplar yaşayabileceği, bu durumun dava yoluyla kamu zararına dönüşebileceği tespit edilmiştir.
21. Şikayet başvuru belgesi ve ekleri, şikayet dosya içerisinde bulunan yazışmalar, ilgili idarelerden istenilen bilgi ve belgeler neticesinde; Amasya Belediye Başkanlığının İşyeri
Açma ve Çalıştırma Ruhsatının güncellenmemesine yönelik işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup, ilgili Belediyenin söz konusu ilkelerden; “kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, karara karşı başvuru yollarını gösterilmesi” ilkelerine uymadığı tespitiyle bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine 30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Samsun
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamında göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Şikayete konu işyeri ile ilgili olarak İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının güncellenmesi hususunda AMASYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idarelerce bu karar
üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın ŞİKAYETÇİ ile ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI, ENERJİ PİYASASI
DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞI ve AMASYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi