|
ÖZET: Başvuran, Harran Belediye Başkanlığı’na yaptığı başvuruda, Zabıta Müdürlüğü’nün hukuka aykırı bir şekilde Fen İşleri Müdürlüğü’ne bağlandığını ve bu durumun kendisine olumsuz etkileri olduğunu iddia etmiştir. 1994 yılından beri zabıta memuru olarak görev yapan başvuran, Zabıta Teşkilatı’nın birleştirilmesi işleminin iptal edilmesini talep etmiştir. Belediye Başkanlığı, başvuranın iddialarını reddederek, Zabıta Müdürlüğü’nün lağvedilmediğini, sadece koordinasyon amacıyla Fen İşleri Müdür Vekili’nin görevlendirildiğini belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya ilişkin yapılan incelemede, Zabıta Teşkilatı’nın hukuka aykırı bir şekilde Fen İşleri Müdürlüğü’ne bağlandığını tespit etmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, Zabıta Teşkilatı’nın bağımsız bir birim olarak varlığını sürdürmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, sözleşmeli personelin Zabıta Müdürlüğü’ne vekalet etmesinin mevzuata aykırı olduğu belirtilmiştir. İdarenin, başvuranın hak arama özgürlüğüne saygı göstermediği ve gerekli bilgilendirmeleri yapmadığı da tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Harran Belediye Başkanlığı’na, Zabıta Teşkilatı’nın bağımsız birim olarak yeniden yapılandırılması ve sözleşmeli personelin bu birime atanmasının durdurulması hususunda tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin, bu tavsiyeye uygun hareket etmesi ve 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/87683-S.20.95493
BAŞVURU NO : 2020/55424
KARAR TARİHİ : 13/11/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HARRAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Başvuranın Zabıta Biriminin hukuka aykırı olarak Fen İşleri
BAŞVURUNUN KONUSU :
Müdürlüğüne bağlandığı ve sözleşmeli personelin bu birimin Müdürü olarak vekaleten görevlendirildiği iddiaları hk.
BAŞVURU TARİHİ : 25/05/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda şikayetçi özetle; “Harran
Belediye Başkanlığı bünyesinde 1994 yılından beri zabıta memuru olarak görev yapmakta olduğunu, Başkanlık Makamınca Belediyenin kanunda belirtilen ana birimlerinden olan Zabıta
Müdürlüğü’nün kanunlara aykırı şekilde lağvedilerek Fen İşleri Müdürlüğü’ne bağlandığını, işlemin hukuka aykırı olduğunu bir dilekçe ile Başkanlık Makamına sunduğunu, ancak olumsuz cevap aldığını iddia ederek Belediye bünyesinde Zabıta teşkilatına yönelik birleştirme işleminin kaldırılarak kendisine uygulanan Fen İşleri Biriminde görevlendirme işleminin de iptal edilmesini” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuz tarafından şikayet başvurusunun çözümü adına Harran Belediye
Başkanlığı’ndan 21/07/2020 tarihli ve 70999 sayılı yazıyla konu hakkında bilgi-belge talep edilmiştir.
2.1. Harran Belediye Başkanlığı’ndan alınan 11/09/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; “Şikayetçi ’ tarafından Belediye Başkanlığına yaptığı başvuru ile ilgili belgeler ekte sunulduğu, Belediye Başkanlığı bünyesinde bulunan Zabıta Biriminin Lise mezunu 3 adet Zabıta Memuru bulunduğu, Zabıta hizmetlerinin daha etkili ve hızlı verilmesi açısından Belediye Fen İşleri Müdür Vekilinin Zabıta Biriminin koordinasyonunu sağlamak amacıyla görevlendirildiği,
2.2.Şikayetçinin iddia ettiği şekilde Zabıta Müdürlüğü’nün hiç bir birime bağlanmadığı veya lağvedilmediği, sadece iş ve işlemlerin koordineli ve düzenli bir şekilde yürütülebilmesi açısından Fen İşleri Müdür Vekilinin görevlendirildiği, (Fen İşlerinde Üniversite mezunu
Harita Mühendisi sözleşmeli personel olarak Müdürlüğe Vekaleten bakmaktadır.)
2.3. Belediye Başkanlığı bünyesinde 5393 Sayılı Belediye Kanuna uygun olarak kurulması zorunlu olan ana birimler olan Yazı İşleri, Fen İşleri, Mali Hizmetler ve Zabıta birimlerinin mevcut olduğu, Şikayetçi personelinde 1996 yılından bugüne kadar Zabıta Biriminde Zabıta
Memuru kadrosunda görev yapmakta olduğu, halen bu görevi sürdürdüğü, Anılan personelin hiçbir zaman farklı birimlerde görevlendirilmediği” ” bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, … sosyal bir hukuk Devletidir” hükmüne, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” hükmüne, 3.3. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümlere ilişkin genel ilkeleri açıklayan 128’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne, 5. 5393 sayılı Belediye Kanunun; 5.1. Belediye teşkilâtı başlıklı 48’inci maddesinde; “Belediye teşkilâtı, norm kadroya uygun olarak yazı işleri, malî hizmetler, fen işleri ve zabıta birimlerinden oluşur. Beldenin nüfusu, fizikî ve coğrafî yapısı, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikleri ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak, norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak gerektiğinde sağlık, itfaiye, imar, insan kaynakları, hukuk işleri ve ihtiyaca göre diğer birimler oluşturulabilir. Bu birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi belediye meclisinin kararıyla olur. .” hükmü,
5.2. Norm kadro ve personel istihdamı başlıklı 49’uncu maddesinin 3’ncü fıkrasında; “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır…” 6’ncı fıkrasında; “…Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, belediye başkanının talebi, kendilerinin ve kurumlarının muvafakatiyle, belediyelerin birim müdürü ve üstü yönetici kadrolarında geçici olarak görevlendirilebilirler…” hükmü
5.3. Zabıtanın Görev ve Yetkileri başlıklı 51’inci maddesinde; “Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular.
Görevini yaparken zabıtaya karşı gelenler, kolluk kuvvetlerine karşı gelenler gibi cezalandırılır. Belediye zabıta teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim,
görevde yükselme, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Belediye, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir. Zabıta hizmetleri kesintisiz olarak yürütülür. Zabıta personelinin çalışma süresi ve saatleri 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenlenir. Belediye zabıta ve özel güvenlik hizmetlerinde fiilen çalışanlara, fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar ödenir.
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 6.1. “Temel İlkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Sınıflandırma:
A) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”, 6.2. “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur: Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır. Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel:(1) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve
Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
6.3. “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86’ıncı maddesinde; “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
7.11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Belediye Zabıta Yönetmeliğinin,
7.1. Zabıta Teşkilatı başlıklı 5 inci maddesinde; “Belediye zabıta teşkilatı; 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare
Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde belediye meclisi kararı ile oluşturulur. Teşkilat oluşturulurken kaynakların etkili ve verimli kullanılması, zabıta hizmetlerinin kalitesinin artırılması, ihtiyaç duyulan nitelik, unvan ve sayıda personel istihdamının sağlanması gözetilir. Beldenin nüfusu, fiziki ve coğrafi yapısı ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak, zabıta teşkilatı için ihtiyaç duyulacak norm kadroya uygun olarak birimler kurulabilir. Belediye zabıtası, hizmetin gereğine ve yoğunluğuna göre, imar, çevre, sağlık, trafik ve turizm gibi kısımlara ayrılabilir. Belediye zabıtası, hizmetin özelliğine göre sabit, gezici veya toplu olarak görev yapar.” hükmü, 7.2. Bağlılık başlıklı 7’nci maddesinde; “Belediye zabıta teşkilatı belediye başkanına bağlıdır. Belediye başkanı, zabıta teşkilatı üzerindeki yetkilerini belediye başkan yardımcısına; büyükşehirlerde genel sekreter veya genel sekreter yardımcısına devredebilir. Özel kanunların yetkili kıldığı hallerde mahallin en büyük mülki amiri belediye zabıtasını görevlendirebilir. Bu durumlarda ilgili belediye başkanlığına bilgi verilir.” 7.3. Belediye zabıta görevlilerine başka hizmet verilmesi başlıklı 42’nci maddesinde; “Belediye zabıta görevlilerine zabıta hizmetleri dışında bir görev verilemez. Ancak, olağanüstü hallerde mülki amir veya belediye başkanının emri ile geçici olarak hizmetin gerektirdiği başka görevler de verilebilir.” ” 8. 28.06.1978 tarih ve 16330 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 6’ıncı maddesinde; “İlgililer sözleşmelerinde belirtilen görev dışında başka bir işte çalıştırılamaz.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran 1. paragrafta da açıklandığı üzere, Zabıta Memuru olarak çalışmakta olduğu
Harran Belediye Başkanlığı’nın belediye Zabıta teşkilatını tamamen Fen İşleri Müdürlüğü’ne bağlayarak 5393 sayılı Kanuna aykırı şekilde ortadan kaldırdığını, kendisinin de Zabıta
Memuru kadrosunda bulunmasına rağmen Belediye Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde görevlendirildiğini ifade ederek Belediye Başkanlığı’nın tesis etmiş olduğu söz konusu işlemlerin iptal edilerek hukuka aykırı uygulamaların ortadan kaldırılmasını, talep etmiştir.
11. Şikayet dilekçesinde husumetin yöneltildiği Harran Belediye Başkanlığınca, şikayetçinin iddia ettiği şekilde Belediye Zabıta Teşkilatının lağvedilmediği, Zabıta biriminde lise mezunu üç personelin çalıştığı, belediye Zabıta Teşkilatının diğer birimlerle daha iyi koordineli olarak çalışması için Belediye Fen İşleri Müdür Vekilinin Zabıta Müdür Vekili olarak görevlendirdirildiği, şikayetçi başka bir birime hiçbir zaman görevlendirilmediği, bildirilmiştir.
12. 5393 sayılı Belediye Kanunun 48’nci maddesinde; Belediye teşkilâtının, norm kadroya uygun olarak yazı işleri, malî hizmetler, fen işleri ve zabıta birimlerinden oluşacağı hüküm altına alınmış ve yine Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesinde; belediye zabıtasının, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olduğu vurgulanmış, belediye zabıta teşkilatının çalışma usul ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilatında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimlerin İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
13. Belediye Kanunu’nun 51’inci maddesine dayanılarak belediye zabıta teşkilatının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının nitelikleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemek üzere Belediye Zabıta Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur.
Yönetmelik’in, zabıta teşkilatının kuruluşunu düzenleyen 5’inci maddesinde; beldenin nüfusu, fiziki ve coğrafi yapısı ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak, zabıta teşkilatı için; ihtiyaç duyulacak norm kadroya uygun olarak birimler kurulabileceği ve hizmetin gereğine ve yoğunluğuna göre, imar, çevre, sağlık, trafik ve turizm gibi kısımlara ayrılabileceği ifade edilmiştir. Mezkür Yönetmelik’in 42’nci maddesinde ise zabıta personeline, zabıta hizmeti dışında başka bir görev verilemeyeceği düzenlenmekte olup ancak olağanüstü hallerde mülki amir veya belediye başkanının emri ile geçici olarak hizmetin gerektirdiği başka görevlerin verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Şikayetçi 1994 yılından bu yana
Zabıta Memuru olarak görev yaptığı, idare tarafından hususi şekilde farklı bir birimde görevlendirilmese de Zabıta Teşkilatının Fen İşleri Müdürlüğü’nün altında alt bir birim olarak teşkilatlandırılması nedeniyle fiili olarak başka bir birimde görevlendirilmiştir.
14. Kanun ve Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; zabıta personeline başka görev yasağı getirildiği, başka hizmetlerde ancak olağanüstü hallerde mülki amirin veya belediye başkanının emri ile görev alabilecekleri açık şekilde anlaşılmakta ancak idarenin bu hükmü dolaylı yollarla ihlal ettiği anlaşılmaktadır.
15. Benzer şekilde Samsun Bölge İdare Mahkemesince görülen 13/02/2018 tarih, 2016/532
Esas ve 2018/206 Karar sayılı Davada;“Dava teknisyen kadrosunda bulunan ancak zabıta personeli olarak görev yapan davacı tarafından kalp kapakçığının değiştirilmesi ameliyatı geçirdiğinden bahisle sağlık durumuna ve kadrosuna uygun bir müdürlükte kendisine görev verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesi’nin kararıyla; davacının teknisyen kadrosunda bulunduğu, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı, dolayısıyla memurun kendi kadro görevinde çalışmasının temel ilke olarak kabul edildiği, davacının sürekli bir şekilde kadrosu dışı görevlerde (zabıta müdürlüğü veya insan kaynakları müdürlüğü emrinde) istihdam edilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Davalı idare tarafından; davacının zabıta memuru olarak çalıştığı, zabıta memurluğunun tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamında değerlendirilmediği, bu nedenle talebinin yerine getirilmediği ileri sürülerek kararın incelenerek bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir. İtiraz dilekçesinde öne sürülen iddialar, bozulması istenilen kararın dayandığı gerekçeler karşısında yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak mahiyette görülmediğinden itiraz isteminin reddine denilerek, belediyede çalışan memurun bulunduğu sınıftan başka sınıf altında zorla çalıştırılamayacağına hükmetmiştir.
16. Somut olayda, incelenmesi gerekli sorun, başvuranın ileri sürdüğü şekilde zabıta teşkilatının kaldırılıp kaldırılmadığına yöneliktir. İdare her ne kadar şikayetçinin iddialarını kabul etmese de konu hakkında Kurumumuza gönderilen yazı ekinde; “ Harran Belediye
Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından hazırlanan 21/05/2020 tarihli ve sayılı, “
Zabıta Biriminin Fen İşleri Müdürlüğü’ne bağlanması konulu iç yazıda; “Belediye
Başkanlığımız Zabıta Biriminin bütün iş ve işlemleri ile 21.05.2020 tarihi itibariyle Belediye
Başkanlığımız Fen İşleri Müdürlüğüne bağlanması tarafımca uygun görülmüştür. Bu emir doğrultusunda hareket edilmesini rica ederim” şeklinde hazırlanarak ve Belediye Başkanlık
Makamınca imzalanarak Kurum içinde tüm birimlere dağıtıldığı tespit edilmiştir. Başkanlık makamı tarafından tesis edilen bu işlem Zabıta Yönetmeliğinde İlçe Belediyelerinde Belediye
Başkanının, Zabıta Teşkilatıyla ilgili yetkilerini devredebileceği tek makamın başkan yardımcısı olduğu ve başka da makamın bulunmadığı, dolayısıyla idare tarafından Zabıta
Teşkilatı lağvedilmese bile Fen İşleri Müdürlüğü’ne bağlanarak yukarıda zikredilen mevcut mevzuat hükümlerine aykırı işlem tesis edildiği değerlendirilmektedir.
17. Diğer taraftan, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Kontrolörlüğü tarafından 2019 yılı içinde Harran Belediye Başkanlığı’nın 2014-2019 yıllarını içeren 143/7 sayılı denetim
Raporunda; “ Zabıta Birimi” başlıklı kısımda; “Belediye ile bağlı kuruluşları ile Mahalli
İdare birlikleri Norm kadro ilke ve standartlarına dair yönetmelik ile Harran belediyesine 2 adet zabıta amiri,8 adet zabıta komiseri ile 48 adet zabıta memuru kadrosu ihdas imkanı verildiği, Belediye meclisinin kararıyla belediyeye 2 adet zabıta amiri 8 adet zabıta komiseri ile 48 adet zabıta memuru kadrosu ihdası gerçekleştiği, halihazırda 4 zabıta memuru (2019 yılı için 4, 2020 yılı için 3 zabıta memuru) tarafından yürütülmekte olduğu görülmüştür.” denilerek özellikle gönüllü zabıtalığın teşvik edilerek Zabıta Teşkilatının güçlendirilmesine yönelik tespitlere yer verildiği anlaşılmıştır.
18. Öte yandan, idarenin bilgi ve belge talebine verdiği cevabi yazıda; ısrarla vurguladığı, sözleşmeli personel olarak istihdam edilen ve Fen İşleri Müdür Vekilliği görevini yürüten personelin Zabıta Müdürlüğüne de vekaleten görevlendirilmesinin hukuka uygun olup olmadığı ile ilgili yapılan incelemede; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında kimlerin hangi unvanlar ile sözleşmeli olarak çalışabileceği belirlenmiş olup, bu unvanlar arasında müdür kadrolarının yer almadığı, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerinin yerine getirilmesiyle görevli birim yetkililerinin 657 sayılı
Kanun’a tabi Devlet memuru olmaları gerektiğinin açık olduğu, söz konusu idareci ihtiyacının ya 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre istihdam edilen devlet memurları arasından ya da 5393 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin altıncı fıkrası kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar arasından karşılanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Şöyleki; 657 sayılı Kanuna göre memur ve amir arasında belli bir hiyerarşi bulunduğu, dolayısıyla sözleşmeli personelin memur ve amiri arasında bir hiyerarşik kademeye konulması veya bir memurun amiri olmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, 657 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmeliklere göre bir memurca yürütülmesi gereken müdürlük görevinin vekaleten de olsa sözleşme ile istihdam edilen bir personel eliyle yürütülemeyeceği, buna ilave olarak yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereğince, sözleşmeli personelin kadroya dayalı olarak çalışan devlet memurlarının amiri olarak görev yapamayacakları, zira memur ile sözleşmeli personelin farklı statülere sahip olduğu, hususları değerlendirilmektedir.
19. Bunun yanında, bu şekilde bir uygulamanın 657 sayılı Kanun’un belirttiği kariyer ve liyakat ilkelerini zedeleyeceği, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Yönetmelikle yapılan düzenlemeleri devre dışı bırakacağı, kurumsallaşmayı engelleyeceği, kurum içinde personel yönetiminde riskleri çoğaltabileceği, personelin kariyer planlarını ertelemesi ya da bırakması suretiyle personelin motivasyonunda ve veriminde düşüşe sebep olabileceği, bunun da belediyenin hizmetleri yürütmede ihtiyaç duyduğu kaliteli insan kaynağını yitirmesine sebebiyet verebileceği düşünülmektedir. Dolayısıyla idarece, Zabıta
Müdürlüğüne sözleşmeli statüsündeki Fen İşleri Müdür Vekilinin görevlendirilmesinin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
20. Şikâyetçinin iddiaları, İdarelerin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 1996 yılından beri zabıta biriminde zabıta memuru kadrosunda görev yaptığı ve Belediye Başkanlığı bünyesinde
5393 Sayılı Belediye Kanuna uygun olarak kurulması zorunlu olan ana birimler olan Yazı İşleri,
Fen İşleri, Mali Hizmetler ve Zabıta birimlerinin mevcut olduğu anlaşılmakla birlikte; Zabıta
Müdürlüğünün Fen İşleri Müdürlüğü’ne bağlanmasının ve bu Müdürlüğe sözleşmeli statüsündeki Fen İşleri Müdür Vekilinin görevlendirilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde şikâyetçinin dilekçesine Harran
Belediye Başkanlığı’nca cevap verilmediği gibi, şikâyetçiye hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan böyle söz konusu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Şanlıurfa
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE; Belediye zabıta teşkilatının Belediye Başkanına bağlanması ve ilgili Müdürlüğe amir olarak sözleşmeli personel atanmaması hususunda; HARRAN BELEDİYE
BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA ve HARRAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi