|
ÖZET: Başvuru, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından ruhsatsız kazı nedeniyle uygulanan idari para cezasına itiraz edilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, evlerinin elektrik ve su bağlantıları için gerekli işlemleri tamamladığını, ancak denetim sırasında ruhsatsız kazı yapıldığına dair bir ceza ile karşılaştığını belirtmiştir. İtiraz sürecinde, yapılan ölçümlerin hatalı olduğu ve cezanın yüksek belirlendiği iddia edilmiştir. İdare, itirazları değerlendirerek yeni ölçümler yapmış ve ceza miktarını düşürmüştür. Ancak başvuran, zemin fiyatlarındaki artış nedeniyle 2020 yılına ait birim fiyatların uygulanmasını talep etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya ilişkin incelemelerini tamamlayarak, idarenin uygulamalarının hukuka uygunluğunu değerlendirmiştir. Yapılan denetimlerde ruhsatsız kazı tespit edilmesi üzerine uygulanan cezanın, ilgili mevzuat çerçevesinde geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, başvuranın itirazının zamanlaması ve ceza miktarının hesaplanmasında dikkate alınması gereken unsurlar üzerinde durulmuştur. Kurum, cezanın 2020 yılı birim fiyatları üzerinden yeniden hesaplanması ve gerekçeli bir açıklama yapılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilmesiyle birlikte, Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne, idari yaptırım bedelinin yeniden değerlendirilmesi ve hesaplama sürecinin şeffaf bir şekilde yürütülmesi için gerekli adımların atılması önerilmiştir. Bu süreç, kamu denetimi ve şeffaflık açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16820-S.21.26949
BAŞVURU NO : 2021/10725
KARAR TARİHİ : 30/11/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ruhsatsız kazı nedeniyle tahakkuk ettirilen idari para cezasına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi tarafından Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; özetle, 2
’da bulunan arsalarına belediye tarafından önerilen 52 m Doğa Dostu ev yaptırdıklarını, evin su ve elektrik bağlantısı için yapılması gereken işlemler için bütün evrak ve ödemeleri hazırladıklarını, elektrik bağlantısı için firmayla görüştüklerinde gereken evrak bilgilendirilmesi yapılmadığını, aynı gün elektrik ve su bağlantısı için kazı çalışmaları yapılırken AYKOME yetkilileri tarafından su kazısı için yapılan denetim esnasında elektrik bağlantısının kaç metre olduğu hususunun babasına sorulduğunu, (babası tarafından, ‘yapmamız gereken bir şey var mı’ diye sormasına rağmen) babasının elektrik firması yetkilisinden öğrenerek söylediği yaklaşık 66m bilgisi baz alınarak taraflarına 66m asfalt olarak, 106.374,50TL’lik bir ceza kesildiğini, (Su kazısı için bütün evrak ve ödemelerinin tam olduğunu ve numaralı su aboneliklerinin mevcut olduğunu) söz konusu ceza evrakı ellerine ulaştığı gün 29.12.2020 tarihinde verdikleri itiraz dilekçesinde; elektrik kazısıyla ilgili yetkililer tarafından bilgilendirilmediklerini, bilgilendirildikleri durumlar hakkında bütün işlemlerini usulüne göre yaptıklarını ayrıca 66m asfalt olarak belirtilen kazının asfalt olmadığını, denetime gelen yetkilinin ölçüm yapmadan direk ağızdan duyduğu bilgiyle ceza yazdığına dair hususların belirtildiğini,
1.1. Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin itiraz üzerine tekrar ölçüm yaptığını ve yapılan yeni ölçüm neticesinde, 66m asfalt yerine; 14m asfalt, 3m stabilize ve 58m toprak olarak belirlendiğini, bu yeni ölçüm sonucuyla ilgili taraflarına resmi bir cevap yazısı gelmediği için 23/02/2021 tarihinde Ankara Büyükşehir
Belediyesi AYKOME Şube Müdürlüğüne tekrar gittiklerinde, dilekçelerinin sonuçlandığını ve taraflarına resmi olarak gönderildiğini ve yeni cezanın 47.012,17TL olarak hesaplandığının bildirildiğini ve bu evraklarla ilgili olarak yetkililerden fotokopi alıp tekrar itiraz dilekçesi verdiklerini,
1.2. 23.02.2021’de verdikleri itiraz dilekçesinde; şikayet konusu olayın 2020 tarihinde meydana geldiğini, fakat yapılmayan yanlış ölçüm sonucunun 2021’e sarkması sebebiyle 2020¬2021 arasında oluşan zemin fiyatları farkının taraflarına yansıtılmaması talebinde bulunduklarını, fakat 13.06.2021 tarihi itibariyle taraflarına resmi bir cevap gelmediğini ifade ve iddia ederek,
1.3. 10.11.2020 tarihinde AYKOME Şube Müdürlüğünden gelen yetkilinin ölçüm yapmadan ve bilgilendirmeden taraflarına yazılan ceza tutanağına itiraz ettiklerini bununla birlikte, Ankara Büyükşehir
Belediyesi AYKOME Şube Müdürlüğüne 29.12.2020 ve 23.02.2021 tarihinde verilen itiraz dilekçelerine cevabın henüz tarafına ulaşmadığı için resmi cevapların bir an önce tarafına bildirilmesi taleplerinde bulunmaktadır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla şikayet edilen idareden 12/08/2021 ve 28/09/2021 tarihli dostane çözüme ilişkin mevzuat hükümlerini hatırlatılarak iletilen bilgi ve belge talepli yazılarına istinaden Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Aykome Şube Müdürlüğü’nden alınan bila tarih ve Esayılı yazıda; “ İlgi a) (Kurumumuzun 28.09.2021 tarihli ve – -S sayılı yazısı) kayıtlı yazı ile ( su bağlantısı için yapılan keşif esnasında ruhsatsız elektrik kazısı tespit edilmiş ve ilgi b) (10.11.2020 evrak tarihli ve E. evrak sayılı tespit tutanağı.) kayıtlı yazı ile tutanak altına alınmış ilgi ç)de (30.11.2020 tarihli ve – -E sayılı yazı) kayıtlı yazı ile kazı sahibine bildirilmiştir. Kazı sahibinin ilgi d) ( 29.12.2020 tarihli ve kurum sayılı dilekçesi.) kayıtlı dilekçe ile mali hizmet yılının bitiş tarihine iki gün kala (29/12/2020) tarihinde kazı zemin cinsine itiraz etmiş ve farklı bir ekip tarafından tekrar keşif yapılmış ve ilgi e)de (08.01.2021 evrak tarihli ve E evrak sayılı tespit tutanağı.) kayıtlı yazı ile tutanak alına alınarak ilgi f)de (Ankara Büyükşehir
Belediye Encümeninin 18.03.2021 tarihli ve sayılı kararı.) kayıtlı yazı ile Belediye Encümenin onaylaması akabinde ilgi g)de (23.03.2021 tarihli ve E- sayılı yazımız.) kayıtlı yazı ile kazı sahibine bildirilmiştir. Daha sonra oluşan yıl farkından dolayı ilgi ğ) 23.03.2021 tarihli ve kurum sayılı dilekçesi.) kayıtlı yazı ile ruhsat sahibi itiraz etmiş itiraza ilgi h)de (23.06.2021 tarihli ve E – – sayılı yazımız.) kayıtlı yazı ile gerekli bilgilendirme yapılmıştır. Konu ile ilgili tüm yazışma tarafınıza ekte gönderildiği ayrıca kazı sahibinin ruhsat bedelini ödemesi halinde ruhsatlandırma iş ve işlemlerinin tamamlanacağı hususunu; Bilgilerinize arz ederim.”
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, “C. Suç ve cezalara ilişkin esaslar” başlıklı 38’inci maddesinin yedinci fıkrasında “Ceza sorumluluğu şahsidir.” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk
yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
4.1. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
5. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Alt Yapı Hizmetleri” başlıklı 8’nci maddesinde, “Büyükşehir içindeki alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşların temsilcilerinin katılacağı alt yapı koordinasyon merkezi kurulur. … Alt yapı koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı, çıkarılacak bu yönetmeliğin, alt yapı yatırım hesabının kullanılması ve ödenek tahsisi ve aktarmasına ilişkin kısımları hakkında, Maliye Bakanlığı ve Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığının görüşünü alır.”
6. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
6.1. “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’nci maddesinde, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: … b) Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek. …”
6.2. “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı Madde 18’nci maddesinde, “Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır: … f) Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek. …”
6.3. “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinde, “Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: … e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek. …”
7. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97’nci maddesinde; “
Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir.
Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.”
8. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun;
8.1. “Genel kanun niteliği” başlıklı 3’üncü maddesinde; “(1) Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır.”
8.2. “Zaman bakımından uygulama” başlıklı 5’inci maddesinde, “ 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk
Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır.
Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. (2) Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz.”
8.3. “İdarî yaptırım kararı verme yetkisi” başlıklı 22’nci maddesinde; “(1) Kabahat dolayısıyla idarî
yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlileri yetkilidir. (2) Kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amiri bu konuda yetkilidir. (3) İdarî kurul, makam veya kamu görevlileri, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına giren yerlerde işlenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkilidir. (4)
4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun yer bakımından yetki kuralları kabahatler
açısından da geçerlidir.”
9. Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Görev, Çalışma Usul Ve Esaslarına
Dair Yönetmeliğinin “AYKOME Şube Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesi başlığı altında;
“… (3) AYKOME Şube Müdürlüğüne bağlı Mali İşler Şefliği görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır; a) Kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilerin, ruhsat şartlarına aykırı, ruhsatsız veya ruhsat harici yapılan kazı çalışmalarında düzenlenen tutanak gereği işlem yapmak ve gerekli yazışmaları yaparak ilgilisine tebliğ etmek, b) Zemin tahrip ücretini; ilçe ve kuruluş bazında aylara göre idari işler şefliği tarafından çıkartılan veriler esas alınarak, mali hizmetler dairesi başkanlığına bildirmek, …
(6)AYKOME Şube Müdürlüğüne bağlı Denetim Şefliğinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır; a)
Kurum ruhsat ve şahıs ruhsat şefliğine ait başvuruların saha denetimini yapmak, kazı metodunu ve güzergahı belirlemek ve ruhsatlandırma işlemleri için ilgili şefliğe yönlendirmek, b) Ruhsatlı çalışmalarda, çalışma alanında ruhsat şartlarını kontrol etmek ve eksiklikler dahilinde çalışma yapan özel veya tüzel kişilere işlem tesis etmek, c) Ruhsatsız yapılan kazıların tespiti halinde tutanak tutarak ruhsatlandırma işlemlerini başlatmak,
hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Şikayetçi, iş bu Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde yer verilen gerekçelere istinaden, Gölbaşı/Ankara’da bulunan arsalarına yaptırdıkları evin elektrik ve su bağlantısı için kazı çalışmaları yapılırken AYKOME yetkilileri tarafından su kazısı için yapılan denetim esnasında ruhsatsız kazı yapıldığı tespiti üzerine tahakkuk ettirilen idari para cezasına itiraz hakkındadır.
12. Şikayet dosyasının incelenmesinden; adresinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevlilerince yapılan denetimde şikayetçi tarafından yapılan elektrik bağlantı çalışmasında zeminin tahrip edildiği hususu “Yerinde yapılan denetimde elektrik bağlantısının 3138 Sokakta da ruhsatsız olarak yapıldığı tespit edilmiş olup 3 katından ruhsatlandırılması uygundur. Toplam Metraj:67m Asfalt” açıklamasına yer verilen 10.11.2020 evrak tarihli ve E. evrak sayılı tutanak ile tespit edildiği, Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin
19.11.2020 tarihli ve sayılı kararına istinaden 106.374,50 TL bedelin ödenmesi için 30.11.2020 tarihli
yazı ile şikayetçiye bildirildiği,
12.1. Şikayetçinin 29.12.2020 tarihli dilekçe ile söz konusu elektrik bağlantı çalışması için izin alınması gerektiğini bilmediğini belirterek, toprak olan kısımda elektrik hattı döşendiğinden yolun asfalt zemininin yeniden hesaplanması talebi üzerine farklı bir ekip tarafından tekrar keşif yapıldığı ve “…ilgi b) kayıtlı dilekçe ile metraj ve zemin cinsine itiraz edilmiş olup, itiraza istinaden 05/01/2021 tarihinde yerinde yapılan denetimde aşağıda belirtilen zemin cins ve miktarlarda ruhsatsız kazı yapıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bahse konu adresin 3 Katından ruhsatlandırılması uygundur. .
58 m Toprak.” açıklamasına yer verilen 08.01.2021 evrak tarihli ve evrak
sayılı tespit tutanağı düzenlendiği, akabinde Belediye Encümeninin 19.11.2020 tarihli kararının iptal edildiği ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin 18.03.2021 tarihli ve sayılı kararına istinaden 47.012,17 TL bedelin ödenmesi için 23.03.2021 tarihli yazı ile şikâyetçiye bildirildiği,
12.2. Şikayetçinin, uyuşmazlık konusu idari yaptırım tutarının konusunda oluşan yıl farkından dolayı
23.03.2021 tarihli dilekçesiyle yapmış olduğu itiraza ise idarenin 23.06.2021 tarihli yazısıyla “… Konu ile
ilgili olarak itiraz dilekçesinin mali hizmet yılının sonunda verilmesi sebebiyle 2021 mali yılına kaldığı hususunu bilgilerinize rica ederim.” şeklindeki açıklamayla cevaplandırıldığı anlaşılmıştır.
13. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun: 15’nci maddesinde, belediyenin yetkileri ve imtiyazları arasında; kanunlarda belirtilen cezaları vereceği, 18’nci maddesinde, belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında, kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirleyeceği, 34’üncü maddesinde, belediye encümeninin, kanunlarda öngörülen cezaları vermekle görevli ve yetkili olduğu, yönünde hükümlere yer verildiği; 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 8’nci maddesinde, büyükşehir içindeki alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşların temsilcilerinin katılacağı alt yapı koordinasyon merkezi kurulacağı, hükmüne yer verildiği; Ankara Büyükşehir
Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Görev, Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 8’inci maddesinde; ruhsatsız yapılan kazıların tespiti halinde tutanak tutarak ruhsatlandırma işlemlerini başlatmak ve ruhsat şartlarına aykırı, ruhsatsız veya ruhsat harici yapılan kazı çalışmalarında düzenlenen tutanak gereği işlem yapmak ve gerekli yazışmaları yaparak ilgilisine tebliğ etmek ile zemin tahrip ücretini; ilçe ve kuruluş bazında aylara göre idari işler şefliği tarafından çıkartılan veriler esas alınarak, mali hizmetler dairesi başkanlığına bildirmekle ilgili hususların AYKOME Şube Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayıldığı şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.
14. Şikayet konusu somut olayda “ruhsatsız kazı yapıldığı” hususunda bir tereddüt bulunmadığı, bu kapsamda yukarıda özetlenen süreçte idare tarafından denetim yetkisinin kullanıldığı, ilgili mevzuata aykırı fiillerin tespit edilmesi üzerine düzenlenen tutanak gereği işlem yapıldığı, itiraz üzerine farklı bir ekip tarafından keşif yapıldığı ve yine ruhsatsız kazı yapıldığının tespit edildiği ve belirlenen ceza bedelinin ilgili mevzuat gereğince tahakkuk ettirildiği anlaşılmış olup bu nedenle şikayet konusu yapılan Ankara
Büyükşehir Belediye Encümeninin; “Encümence yapılan görüşmede, Ankara Büyükşehir Belediye
Encümeninin 19.11.2020 tarihli ve sayılı Kararı’nın iptal edilmesine, T.C. Kimlik No: ) tarafından yapılan ruhsatsız elektrik bağlantı çalışmasının, bu sefer üç kat üzerinden 47.012,17 (KırkyedibinonikiTürkLirasıOnyediKuruş) bedel ile ruhsatlandırılmasına, gereği için Karar’ın Fen İşleri
Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 18.03.2021 tarihinde oybirliği ile karar verilmiştir.” yönündeki
18.03.2021 tarihli ve 261 sayılı kararında hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
15. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; Kanun’un, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, diğer genel hükümlerinin ise, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı; 5’inci maddesinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu’nun “Zaman bakımından uygulama” başlıklı 7/2’nci maddesinde ise, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanacağı ve infaz olunacağı belirtilmiştir.
16. 5236 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 5’inci maddesinde, idari yaptırımlara ilişkin kanun hükümlerinin zaman bakımından uygulanmasına ilişkin düzenlemede, Türk Ceza Kanunu’nun aynı konudaki düzenlemesine atıfta bulunulmuş fakat Türk Ceza Kanunu’nun 7/2’nci maddesindeki düzenlemeden farklı olarak idari yaptırımların yerine getirilmesinde, derhal uygulama kuralı kabul edilmiştir.
17. Uyuşmazlık konusuna esas teşkil eden “ruhsatsız kazı” yapılması olayının, 10.11.2020 evrak tarihli tutanak ile tespit edildiği, Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin 19.11.2020 tarihli kararına istinaden 106.374,50 TL bedelin ödenmesi için 30.11.2020 tarihli yazı ile şikayetçiye bildirildiği, şikayetçinin 29.12.2020 tarihli dilekçesiyle yaptığı itiraz sonucu yeniden yapılan keşif sonucu 08.01.2021 evrak tarihli tespit tutanağı düzenlendiği ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin 18.03.2021 tarihli ve sayılı kararına istinaden, 106.374,50 TL bedelin ödenmesi yönünde Belediye Encümeninin
19.11.2020 tarihli kararının iptal edildiği ve 47.012,17 TL bedelin ödenmesi için 23.03.2021 tarihli yazı
ile şikâyetçiye bildirildiği, şikayetçinin söz konu işleme karşı idareye verdiği 23.03.2021 tarihli dilekçesinde özetle, uyuşmazlık konusu idari yaptırım tutarının 2021 yılında yapılan doğru ölçüm sonucu düşürüldüğünden bahisle, 2020 yılında doğru ölçüm yapılsaydı daha az bir bedel ödeyeceğini ancak söz konusu idari yaptırımın 2021 yılı ücretlendirme dönemi esas alındığı için zemin fiyatlarında oluşan artışın tarafınca ödenmesini doğru bulmadığı gerekçesiyle yapmış olduğu itirazın, idare tarafından ‘itiraz dilekçesinin mali hizmet yılının sonunda verilmesi sebebiyle 2021 mali yılına kaldığı’ gerekçesiyle, uygun görülmediği tespit edilmiştir.
18. Yukarıda açıklanan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; “ruhsatsız kazı” yapılması fiilinin
10.11.2020 evrak tarihli tutanak ile tespit edildiği hususu ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre,
kabahatin failin icrai veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılması gerektiği düzenlemesi ve derhal uygulama kuralı birlikte dikkate alındığında, itiraz dilekçesi mali yılın sonunda 29.12.2020 yılında verilse dahi, şikayet konusu idari yaptırım bedelinin, 2020 yılı birim fiyatları ve tarifelerine göre hesaplanması gerekirken, şikayetçinin bu yöndeki talebinin idare tarafından
23.06.2021 tarihli cevabi yazısında yer verdiği ‘itiraz dilekçesinin mali hizmet yılının sonunda verilmesi”
gerekçesiyle kabul edilmemesi ve 2021 yılı birim fiyatları ve tarifelerin uygulanması işleminde hukuka uygunluk tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi belge isteme talepli yazıya, 6328 sayılı Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 18’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “Kurumun inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak istediği bilgi ve belgelerin, bu isteğin tebliğ edildiği tarihten itibaren
otuz gün içinde verilmesi zorunludur. Bu süre içinde istenen bilgi ve belgeleri haklı bir neden olmaksızın vermeyenler hakkında Başdenetçi veya Denetçinin başvurusu üzerine ilgili merci soruşturma açar.” hükmüne rağmen 30 gün içinde cevap verilmemesi üzerine İdareye tekit yazısı gönderilmek zorunda kalınmıştır. İdarenin bundan böyle Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazılarına ilişkin cevap verme süresini dikkate alarak işlem tesis etmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara Sulh
Ceza Hâkimliğine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre, ŞİKAYETİN
KABULÜNE;
2020 yılında gerçekleşen “ruhsatsız kazı” yapılması fiilinin 10.11.2020 evrak tarihli tutanak ile tespit
edildiği hususu ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre, kabahatin failin icrai veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılması gerektiği düzenlemesi ve derhal uygulama kuralı birlikte dikkate alındığında, şikayet konusu idari yaptırım bedelinin 2020 yılı birim fiyatları ve tarifelerine göre yeniden hesaplanması ve hesaplamanın nasıl yapıldığına ilişkin gerekçeli açıklama yapılması hususlarında ANKARA BÜYÜLŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın Başvurana ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığı’nca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.