|
ÖZET: Başvuru, Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na yönelik olarak, yetersiz inceleme sonucu haksız yere tahakkuk ettirilen kaçak su cezasının iptali talebini içermektedir. Başvuran, inşaat sürecinde su bağlantısının Covid-19 nedeniyle geciktiğini ve kendi imkanlarıyla su taşıdığını belirtmiş, Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi (MARSU) ekiplerinin yeterli bilgi vermediğini iddia etmiştir. Başvuru, 24 Haziran 2021 tarihinde yapılmış ve sürecin ilerlemesi için MARSU’ya ek dilekçeler iletilmiştir.
Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı, başvuruya ilişkin yaptığı açıklamada, MARSU’nun kaçak su kullanımı tespitine dayanan belgeleri sunmuş ve 6.849,13 TL tutarında ceza tahakkuk ettirildiğini bildirmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek, yapılan kontrollerin ve tahakkukun hukuka uygun olduğunu belirlemiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın iddialarının geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, başvurana ve Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17815-S.21.28545
BAŞVURU NO : 2021/11325
KARAR TARİHİ : 21/12/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MARDİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yetersiz incelemeden kaynaklı olarak haksız şekilde tarafına tahakkuk ettirilen kaçak su cezasının iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi dilekçesinde özetle, Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne (MARSU )
06.11.2020 tarihinde verdiği dilekçede; ‘Ruhsat tarihi 22.01.2020, Ruhsat No: olan Bahçelievler
Mah. 753. Sok.No: bulunan inşaatın 22.05.2020 tarihli ve abone numaralı su abonesi olduğunu, inşaatın yapımına başlanıldığı tarihte su hattı için abonelik başvurusunda bulunduğunu, Midyat MARSU yetkilerinin Covid-19 salgınından dolayı su bağlantısını yapmaması nedeniyle aylarca susuz kaldığını, müteahhit olarak kendi imkanlarıyla tanker ile inşaata su taşıdığını, 22.05.2020 tarihinde ilk sözleşme tahakkuku yapılmadan önce MARSU ekiplerinin kendilerine ana su hattı yerini gösterip kazma işlemleri yapıldıktan sonra kendi imkanlarıyla yaklaşık 150-200 metre su borusu döşediklerini, bundan sonra ana hattan plastik hortum ile su havuzuna dolum yaparak ve su saati takılı olarak su çıkışı yaptıklarını, MARSU ekiplerinin plastik hortumu kullanılmasının yasak olduğu hakkında bilgi vermeyerek su saatini mühürlediklerini, bu süre içinde her şeyin açık olduğu ana hattan su deposuna giden plastik hortumun, inşaatta gelen yüksek tonajlı kamyonlar için taktıklarının belli olduğunu, plastik hortum kullanmalarının sebebinin ise sert boruya göre daha dayanaklı ve kırılmaması olduğunu, Mardin’den gelen kaçak su ekibinin kendisini telefonla arayarak, kamyonların hortum üzerinde izlerinin olduğunu kaçak su kullanımının olmadığını belirtiğini, müteahhit olarak kötü niyetli olmadığını bunun yanlış bir uygulama olduğunu söylediğini, MARSU Midyat şubesine gidip yetkililere durumu izah ettiklerini, ekiplerin gelip plastik hortumun iptal etmelerini ve saati ana hattan çıkan musluğa takmalarını söylediklerini, kendilerinin hemen gereğini yaptıklarını, ancak Mardin’den gelen kaçak su ekibi tarafından ceza kesildiğini, kaçak su kullansa plastik hortumu dışarda herkesin göreceği şekilde bırakmayacağını, MARSU ekipleri tarafından yeterli bilgi verilmediği için söz konusu cezanın iptal etmesi talebinde bulunduğunu,’,
1.1. Yerinde inceleme yapan personelin yetersiz incelemesinden kaynaklı olarak tarafına haksızlık yapıldığını, haksız tahakkuk ve inceleme neticesinde tarafına yapılan hatanın düzeltilmesini ve cevap
verilmesini talep ettiğini, başvuru dilekçesi cevapsız kalınca 13/04/2021 tarihli dilekçeyi e-imzalı bir şekilde KEP aracılığı ile MARSU idaresine iletilmek üzere Mardin Büyükşehir Belediyesine ilettiğini, fakat aradan geçen zamana rağmen halen tarafına bilgi verilmeyerek, haksız tahakkuk ile faiz hesaplanmakta olduğunu ve bilgi edinme hakkının elinden alındığını ifade ve iddia ederek, yetersiz incelemeden kaynaklı uyuşmazlık konusu hakkında detaylı inceleme yapılmasını, haksız tahakkuk ve faizlendirme işleminin iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla 13/08/2021 tarih ve sayılı yazımız ile şikayet edilen idaren bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup, Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan 09/09/2021 tarihli ve
sayılı yazıda özetle,
“… MARSU Genel Müdürlüğü Kaçak Araştırma ve Denetleme servisinin 11.08.2020 tarihinde yaptığı kontrolde adına kayıtlı Bahçelievler Mah. 752. Sok. Dış Kapı No: Midyat/ MARDİN adreste bulunan inşaatta abonesiz sayaçsız kaçak su kullanıldığı ekte yer alan sayılı tutanak ve fotoğraflar ile kayıt altına alınmıştır Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliğimizin 52 /7-c maddesi gereğince 6.849,13 TL kaçak su cezası tahakkuk ettirilmiştir. Gereğinin arz ederim.”
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36. maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Müdürlüğü Genel Müdürlüğü Kuruluşu ve
Görevleri Hakkında Kanun’un; Ek 5 inci maddesinde; “Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.”, “Tarife tespit esasları” başlıklı 23 üncü maddesinde; “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve (…)bir kar oranı esas alınır. Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir.”,
7. Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri
Yönetmeliği’nin; “Dayanak Kısaltmalar ve Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik,
2560 sayılı Kanunun 23’üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
8. Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri
Yönetmeliği’nin “Kaçak su kullanımı” başlıklı 52’nci maddesinin 7’inci fıkrasının (c) bendinde;
“Şantiyelerde/İnşaatlarda:
– İnşaatı bitmiş iskâna hazır yapılarda toplam inşaat alanının %34’ü oranında su tükettiği varsayılır ve çıkan tüketim 2 katı ile çarpılarak kendi tarifesi üzerinden cezası hesaplanır ve ilgiliden tahsil edilir.
Hesaplama: (İnşaat alanının % 34’ü) x ( 2 kat ) x şantiye tarifesi = Kaçak Su Bedeli
– İnşaatı devam eden yapılarda sıva işlemine başlanmamışsa ilk olarak toplam inşaat alanından %20 düşülür. Biten kısım, tabliye betonu atılan kat adedine göre hesaplanan alanın %34’ü oranında su tükettiği varsayılır ve çıkan tüketim 2 katı ile çarpılarak kendi tarifesi üzerinden cezası hesaplanır ve ilgiliden tahsil edilir.
Hesaplama: (Biten inşaat alanının % 34’ü) x ( 2 kat ) x birinci kademe şantiye tarifesi = Kaçak Su Bedeli
Atıksu abonesi olmayıp ta kaçak su kullanan kişilere yukarıdaki hesaplamalardan kullanıcısına göre hangisi uygun düşüyorsa kaçak su bedeli hesaplanır. Ancak çıkan kaçak su bedelinin %50’si alınır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Şikayetçi, iş bu Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verilen gerekçelere istinaden yetersiz incelemeden kaynaklı olarak Mardin Su ve
Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nce haksız şekilde tarafına tahakkuk ettirildiğini iddia ettiği kaçak su cezasının iptal edilmesi talebinde bulunmaktadır.
11. Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin 52’inci maddesinde; idarenin tasarrufundaki yeraltı veya yerüstü su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan boru hatlarından, şube yolundan abone olmaksızın ya da abone olduğu halde kayıt dışı sayaçla, kayıtlı sayacı işletmeyecek şekilde ya da sayaçsız olarak her hangi bir teknik düzenekle su alma işinin kaçak su kullanımı olduğu, bu şekilde su kullanan kişilerin kaçak su kullanımları tutanakla tespit edilerek kaçak su tahakkuku yapılacağı düzenlenmiştir.
12. Bu kapsamda uyuşmazlık konusu hakkında Kurumumuzda oluşan dosya münderecatı
incelendiğinde:
12.1. Şikayetçi dilekçesinde; ‘yerinde inceleme yapan personelin yetersiz incelemesinden kaynaklı olarak tarafına haksız şekilde kaçak su cezasının tahakkuk ettirildiğini’ iddia etmektedir. İdarenin cevabi yazısı
eki belgelerin tetkikinden:
12.2. MARSU Genel Müdürlüğü Kaçak Su Araştırma ve Denetleme Servisinin, Bahçelievler Mah. 752.
Sok. Dış Kapı No: Midyat/MARDİN adresli inşaatta yaptığı kontrol sonucu düzenlenen 11.08.2020 tarih ve no.lu tutanakta, “ Yapılan kontrolde nolu abonenin 22/05/2020 tarihinde abone sözleşmesi olduğu, 11/08/2020 tarihine kadar tahakkuk görmediği, ayrıca sayaç dışı hat tespit edildiği, demir kör tıpa ile kapatılıp, nolu mühür ile mühürlendiği” şeklinde tespitler ile inşaat fotoğraflarının idare tarafından kayıt altına alındığı,
12.3. MARSU Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Sayaç ve Kaçak Kontrol Şube
Müdürlüğü’nün itiraz üzerine yerinde yaptığı denetim sonucu düzenlediği 23/08/2021 tarih ve sayılı tutanakta, “Yapılan itiraz üzerine adrese gidildi. Şantiyenin bitmiş olduğu tespit edilip, Apt.
olarak faaliyete girdiği, dairelerin yerleştiği tespit edildi. Toplamda 7 daire (1 işyeri, tekstil) olduğu ve 4 abone olduğu tespit edildi. no.lu abonenin sistemde mesken abonesine geçtiği tespit edilmiştir.” şeklinde tespitler ile bina fotoğraflarının idare tarafından kayıt altına alındığı anlaşılmıştır.
13. MARSU Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Daire Başkanlığı’nın 09/09/2021 tarih ve – – sayılı ‘Kaçak Su İtirazı Hk’ konulu şikayetçiye muhatap yazısında, “ MARSU Genel Müdürlüğü
Kaçak Su Araştırma ve Denetleme servisinin yaptığı kontrolde Bahçelievler Mah. 752. Sok. Dış Kapı No:
Midyat/MARDİN adresli inşaatta abonesiz sayaçsız kaçak su kullandığınız 11.08.2020 tarih ve tutanak ve inşaat fotoğrafları ile birlikte kayıt altına alınmıştır. Yapılan incelemede Yapı İnşaat Alanı’nın
1370 m2 olduğu tespit edilmiş olup nolu şantiye abonesiz sayaçsız kaçak su kullandığınız için 745
m3 kaçak su bedeli olarak 6.849,13 TL tahakkuk edilmiştir.
Kurumumuza vermiş olduğunuz itiraz dilekçenizde özetle; kendi imkanlarınızla tankerlerle su taşıdığınızı kaçak su kullanmadığınızı belirterek yazılmış olan cezanın silinmesi talep edilmiştir.
İtirazınız doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda; şantiyenizle ilgili 11.08.2020 tarih ve sayılı tutanak ekinde yer alan sayaç fotoğraflarında inşaatın sıva işlemine başlama aşamasında olduğu görülmüş olup; yazılan kaçak su cezası Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliğimizin 52/1-c maddesi” İnşaatı devam eden yapılarda sıva işlemine başlanmamışsa ilk olarak toplam inşaat alanından %20 düşülür. Biten kısım, tabiiye betonu atılan kat adedine göre hesaplanan alanın yüzde 34’’ü oranında su tükettiği varsayılır ve çıkan tüketim 2 katı ile çarpılarak kendi tarifesi üzerinden cezası hesaplanır ve ilgiliden tahsil edilir. ” uyarınca doğru bir şekilde yazılmıştır. 23.08.2021 tarihli yapılan ikinci kontrolde şantiyenin bitmiş olduğu ve mevcut abonenin mesken abonesine dönüştürüldüğü görülmüştür.
Bu nedenle kaçak su kullandığınız için nolu aboneye tahakkuk edilen kaçak su bedeli tahakkukunun uygun olduğu, herhangi bir cezai işlemin yapılmaması için çıkarılan tahakkukun ödenmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verildiği tespit edilmiştir.
14. Bu kapsamda, İdarece yapılan kontrollerde, şikayetçinin sayaçsız kaçak su kullandığı 11/08/2020 tarih ve numaralı tutanakla ve inşaat fotoğraflar ile tespit edildiğinden, şikayetçi adına idare tarafından Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri
Yönetmeliği hükümlerine göre tahakkuk ettirilen su borcunda hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçinin kaçak su bedeli tahakkukunun iptal edilmesi talebi hakkında ilgili idarece tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Mardin Asliye Hukuk Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MARDİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi