|
ÖZET: Başvuru, Antakya-Samandağ karayolu üzerindeki Yeşilköy yol ayrımında trafik ışıklarının kaldırılarak alt veya üst geçit yapılması talebini içermektedir. Başvuran, bu ışıkların, on binlerce aracın geçtiği yolda trafik akışını durdurduğunu ve can güvenliğini tehlikeye attığını belirtmiştir. İlgili idare, Karayolları Genel Müdürlüğü, sinyalizasyon sisteminin, özellikle okul ve mezarlık gibi yoğun yaya trafiği olan bölgelerde güvenliği artırmak amacıyla kurulduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, mevcut durumda üst geçit yapımının mümkün olmadığını, bu nedenle sinyalizasyon sisteminin gerekli olduğunu vurgulamıştır.
İdarenin açıklamaları doğrultusunda, başvuranın talepleri kısmen kabul edilmiştir. Sinyalizasyon sisteminin, kazaların önlenmesi açısından önemli olduğu belirtilmiş, ancak başvuranın alt veya üst geçit talebi reddedilmiştir. Karar, trafik güvenliğini artırmak amacıyla alınan önlemlerin yeniden gözden geçirilmesi yönünde tavsiyeler içermektedir. Bu bağlamda, Karayolları Genel Müdürlüğü’ne, mevcut durumun iyileştirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması önerilmiştir. Sonuç olarak, başvuru kısmen kabul edilip kısmen reddedilmiş, trafik güvenliğinin sağlanması için sinyalizasyon sisteminin önemine vurgu yapılmıştır. İlgili idarelerin, başvuranın taleplerini dikkate alarak gerekli önlemleri alması gerektiği ifade edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4196-S.22.6360
BAŞVURU NO : 2021/16552
KARAR TARİHİ : 25/03/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
HATAY İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ
Şikayet, trafik ışıklarının kaldırılarak alt veya üst geçit yapılması talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda, özetle; Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından Antakya- Samandağ karayolu üzeri Yeşilköy yol ayrımında trafik ışıkları konularak faaliyete geçirildiğini, on binlerce aracın geçtiği karayolundaki trafik akışı durdurularak önem katsayısı çok az olan sokağa geçiş hakkı verildiğini, Antakya ilçesinden Samandağ İlçesine giderken Yeşilköy’de tehlikeli ve eğimli bir yolda önlerine birden trafik ışıklarının çıkmasının insanların can ve mal güvenliğini tehlikeye attığını, bu tür yerlere trafik ışıkları konmasının “Karayolları Trafik Yönetmeliği” ve “Karayolu Trafik
Güvenliğinin Sağlanması Yönünden, Yolun Yapısında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak
Tedbirler İle Karayolu Dışında, Kenarında veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar ve İşaretlemeler
Hakkında Yönetmelik” hükümlerine aykırı olduğunu iddia ve ifade ederek, daha fazla kaza yaşanmaması açısından eğimi yüksek olan yolda bulunan trafik ışıklarının kaldırılmasını ve bahse konu bölgeye altgeçit/üstgeçit vb. gibi önlemler alınmasını talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 19/01/2022 tarih sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’ne gönderilen bilgi ve belge talep yazısı üzerine Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü’nden alınan
– / sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. 420-01 K.K. Nolu Samandağ-Antakya devlet yolunun 2020 yılı ortalama günlük trafik değeri (YOGT)
22.557 taşıt/gün olup özellikle turizm sezonunda belirli gün ve saatlerde bu değerin ortalamanın çok üstüne
çıktığı, bahse konu kesimde Yeşilköy Atatürk İlköğretim Okulu ve Ortaokulu ile mahalleye ait mezarlık
bulunduğu, yoğun taşıt trafiğinin olduğu kesimde araçların yüksek hızlarda seyrettiği ve trafik kurallarına uymadığı, bölünmüş yol olan kesimde orta refüj aralığı yayaların bekleyebileceği genişlikte olmadığından yayaların karşıdan karşıya güvenli bir şekilde geçmelerini imkansız hale getirdiği, ticari tesis ve meskenlerin her iki yönde yola çok yakın olmasından dolayı yaya üst geçit ayaklarını indirecek yeterli alan bulunamadığından yaya üst geçidinin kurulamadığını, bu kesimde özellikle ilkokul ve ortaokul öğrencileri ile engelli ve yaşlılar öncelikli olmak üzere yayaların karşıdan karşıya güvenli bir şekilde hareket etmelerinin sağlanması amacıyla sinyalizasyon sistemi kurulduğu,
2.2. Şehir geçişlerinde sinyalizasyon sisteminin kurulumunda araç yoğunluğu ile beraber yaya geçişlerinin de sağlanmasının hedeflendiği, yaya trafiğinin çok olduğu kesimlerde her ne kadar kavşakta araçların gereksiz yere beklediği düşünülse de bu durum iki kavşak arasındaki araç yoğunluğunun azaltılıp ve hızlarının düşürülmesiyle yayaların karşıdan karşıya güvenli bir şekilde geçmelerinin sağlandığı, sinyalizasyon sisteminin 2 adet okul ve beldeye ait mezarlığın giriş çıkış noktasında yaya trafiğinin yoğun olduğu kesime kurulduğu, özellikle yayaya çarpma türünde kazaların olma ihtimalinin yüksek ve yıllık ortalama taşıt trafiğinin yoğun olduğu bir kesimde trafik kurallarına uymayan sürücülerin bulunduğu ve yaya alt-üst geçidin bankette yeterli alanın olmaması nedeniyle yapılamadığı bir ortamda trafik güvenliğini sağlamak amacıyla sinyalizasyon sistemi kurulduğu,
2.3. Samandağ Kaymakamlığının 16/07/2021 tarih ve sayı ile 14/09/2020 tarih ve sayılı yazısında toplam 49 kişi tarafından ve ayrıca Yeşilköy mahalle muhtarı ile Koyunoğlu mahalle muhtarının 20/04/2021 tarihli dilekçelerinde bahse konu kesimde kavşak oluşturulması ve sinyalizasyon sistemi kurulması ile ilgili taleplerin bulunduğu, yine bu kesimde meydana gelen kazalarda çevre sakinlerinin tepkileri sonucu yolu kısa süreli trafiğe kapatarak bu tür kazaların olmaması için acil önlem alınmasının talep edildiği,
2.4. Bahse konu kesimdeki sinyalizasyon sistemi olası can ve mal kaybını önleyerek trafik güvenliğine olumlu yönde katkı sağladığı, sinyalizasyon sistemi olmaması durumunda taşıt trafiğinin 22.557 taşıt/gün olan kesimde özellikle yayaya çarpma türünde ölümlü veya yaralanmalı kazaların olacağının düşünüldüğü,
2.5. Başvuruya konu olan kesimin kuruluşun sorumluluğunda bulunan devlet ve il yollarında 2018-2019-
2020 yıllarında meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarına ait Emniyet Genel Müdürlüğü ve
Jandarma Genel Komutanlığından temin edilen verilerin incelenmesi, analiz edilmesi ve değerlendirilmesi sonucunda bölge müdürlükleri yol ağında tespit edilecek kaza kara noktaları/kesimleri için oran-kalite kontrol yöntemine göre belirlenmiş olan noktalar içinde yer aldığı,
2.6. Şikayet konusuna ilişkin İdarelerine karşı açılmış yargı organlarında görülmekte olan ya da yargı organlarınca karara bağlanmış dava bulunmadığı,
3. Kurumumuzun 19/01/2022 tarih ve sayılı Hatay İl Emniyet Müdürlüğü’ne gönderilen bilgi ve belge talep yazısı üzerine Hatay İl Emniyet Müdürlüğü’nden alınan 03/03/2022 tarih ve E– – sayılı cevabi yazıda özetle;
3.1. Antakya-Samandağ Karayolu Yeşilköy mevkiinde 2021 yılı içerisinde 1 adet maddi hasarlı trafik kazası, 5 adet yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, bir kazanın belirtilen kavşakta olduğu, diğer kazaların ise bahse konu mevkiide geçekleştiği,
3.2. Antakya-Samandağ Karayolu Yeşilköy mevkiinde yapılan inceleme sonucunda Yeşilköy Mahallesi kavşağı girişine her iki istikamette uyarı levhalarının arttırılması, “Dikkat” ve “Yavaş” gibi levhaların
konulması, yer kabartma fosforlu uyarı işaretlerinin yapılması ve ayrıca Yeşilköy Mahallesi orta refüj su kanalının bittiği yerden Koyunoğlu ve Kuşalanı Mahallelerini kapsayacak şekilde kaçak dönüşlerin önlenmesi amacıyla can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürecek eğimli ve tepe üstü bölgelerde orta refüjün demir bariyerlerle kapatılması, levha ve tabelaların görünür şekilde arttırılması, “Dikkat” ve “Yavaş” gibi levhaların konulması ve yer kabartma fosforlu uyarı işaretlerinin yapılmasının uygun olacağı şeklinde görüş bildirilerek, yazışmalar yapıldığı,
3.3. Samandağ-Antakya arasındaki yolun zamanla meskûn mahal olması ve bundan dolayı UKOME
Kararına göre bu güzergâhta hız sınırının 70 km olmasının kararlaştırıldığı, bu güzergâhın meskûn mahal olmasından dolayı sinyalizasyon sisteminin bulunmasının yolun yavaşlatılarak ağır sonuçlanabilecek kazaların önüne geçilebilmesi açısından uygun olacağının değerlendirildiği,
3.4. Sunulmuş olan kaza raporlarından anlaşılacağı üzere kazaların sinyalizasyondan değil sürücü hatalarından kaynaklı olduğunun görüldüğü, Yeşilköy tali yolundan Samandağ-Antakya anayoluna çıkışının rampa olmasından dolayı sürücüler anayola katılım yaparken geliş istikametini göremediği, Antakya istikametine dönerken orta refüjün dar olması sebebiyle ayrıca kavşakta herhangi bir depolama alanı olmamasından dolayı aracın ön ve arka kısımları sol şeritler üzerinde kalmakta olup, ağır sonuçlanan kazalara sebep olabileceği, tüm bu sebeplerden dolayı belirtilen Samandağ Karayolu Yeşilköy kavşağında meydana gelebilecek kazaların önlenmesi veya ağır sonuçlanmasının önüne geçilebilmesi için sinyalizasyon sisteminin olmasının doğru bir uygulama olacağına kanaat getirildiği,
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliği’nin “Karar verme süresi” başlıklı 36 ncı maddesinde;
“Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
7. 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında
Kanunun “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde, “Devlet yolları: Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan ve transit trafiği, illere, limanlara, tersanelere, hava alanlarına, demiryolu istasyonlarına, sınır kapılarına kesintisiz olarak ulaştıran ana karayollarını, “İl yolları: Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında kalan, illeri birbirine, Devlet yollarına, limanlara, tersanelere, demiryolu istasyonlarına, hava alanlarına ve kamu ihtiyacının gerektirdiği diğer yerlere bağlayan ve bir il sınırı içinde başlayıp biten karayollarını, “Trafik işaretleri: trafiği düzenleme amacıyla kullanılan işaret levhaları, yer işaretlemeleri, ışıklı ve sesli işaretler ile trafik zabıtası veya diğer yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketleri, …ifade eder.”
7.1. “Görev ve sorumluluk alanındaki yol ağları” başlıklı 13 üncü maddesi;
“Genel Müdürlüğün görev ve sorumluluk alanında bulunan karayolları; otoyollar, Devlet yolları ve il yolları olmak üzere üç sınıfa ayrılır. Otoyol, Devlet yolu ve il yolu niteliğindeki karayolu ağları; kamu yararı, millî savunma ihtiyaçları ve bu ağların gelişmesine tesir eden ekonomik etkenler göz önünde tutulmak suretiyle Genel Müdürlük tarafından ilgili kuruluşların görüşü alınarak tespit edilir ve Bakan onayı ile uygulanır. Düzeltmeler, değiştirmeler, eklemeler ve çıkarmalar da aynı usulle yapılır. Genel
Müdürlüğün görev alanından çıkarılan karayollarına ait tüm hak ve sorumluluklar, gerekli yazılı bildirim yapıldıktan sonra başkaca işleme gerek kalmaksızın ilgili idarelerine devredilmiş sayılır. Başka bir kurumun sorumluluğunda iken Genel Müdürlüğün görev alanına dâhil edilen karayolları ile Genel
Müdürlüğün görev alanından çıkarılan karayolları kenarında münhasıran devralınan veya devredilen karayolu kesimi ile ilgili yapı ve tesislerin devir ve temlikine ilişkin hususlar, taraflar arasında imzalanacak protokol ile belirlenir.
Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla… İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır… Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivedil iği dikkate alı n arak belirlenir. Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar…”
8. 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun;
8.1. “Karayolları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri” başlıklı 7 nci maddesi;
a) Yapım ve bakımdan sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak, b) Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek, yayınlamak ve kontrol etmek, d) Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek, karayolu güvenliğini ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek ve onaylamak, e) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle, yönetmelikte belirlenen hız sınırlarının üstünde veya altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek,
f) Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve karayollarında, gerekli önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmak, g) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri tetkik ve uygun olanları tasdik etmek, h) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza sebepleri göz önünde bulundurularak önerilen gerekli önlemleri almak veya aldırmak, j) Trafik zabıtasının görev ve yetkileri saklı kalmak üzere Bu Kanunun 13,14,16,17,18,47/a ve 65 inci maddeleri hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek; 47 nci maddenin (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir tutanakla belirlemek ve gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek, k) Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmaktır.”
8.2. “İl ve ilçe trafik komisyonları” başlıklı 12 nci maddesi;
b) Görev ve yetkiler:
“1. İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak, 2. Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, bütün ülkeyi ilgilendiren Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren hususları İçişleri Bakanlığına iletmek.”
8.3. “Trafik işaretleri” başlıklı 15 inci maddesi;
Trafiği düzenlemede kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile benzeri trafik işaretleri, karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli kuruluşlarca temin ve tesis edilerek sürekliliği ve işlerliği sağlanır. Görülen eksiklikler ilgili kuruluşlara bildirilerek giderilmesi sağlatılır. Trafik işaretlerinin standart, anlam, nicelik ve nitelikleri ile diğer esasları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak
Bayındırlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.
9. 21/10/2018 tarih ve 30572 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu
Altyapısı Güvenlik Yönetimi Hakkında Yönetmeliğin “Trafiğe açık karayolu ağının güvenlik sıralaması ve yönetimi” başlıklı 7 nci maddesi; “
1) Kaza yoğunluğu yüksek olan karayolu kesimlerinin sıralaması ve ağ güvenlik sıralaması karayolu ağının
trafiğe açık kesimlerinde, en az 3 yılda bir EK-3’teki esaslara uygun olarak gerçekleştirilir.
2) Kaza yoğunluğu yüksek olan kesimlerin sıralaması ve ağ güvenlik sıralaması sonuçlarına göre öncelik
arz eden karayolu kesimleri, uzman ekiplerce EK-3’ün 3 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre saha incelemeleriyle değerlendirilir. Uzman ekibin en az bir üyesi, 11 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen kriterlere sahip olmalıdır.
3) İyileştirici önlemler, ikinci fıkrada belirtilen karayolu kesimleri için belirlenir. EK-3’ün 3 üncü
maddesinde belirtilen, en yüksek fayda-maliyet oranı dikkate alınarak, belirlenen önlemlerin uygulanmasına öncelik verilir.
4) Onarım çalışması yürütülen ve yol kullanıcılarının güvenliğini tehdit eden karayolu kesimlerinde uygun
işaretlerin gerekli yerlere yerleştirilmesi, işaretlerin gündüz ve gece görülebilecek özellikte ve güvenli mesafelerde olması sağlanır.
5) İşaretlemelerde, Karayolları Trafik Kanununun 15 inci maddesi gereğince çıkarılan 19/6/1985 tarihli
ve 18789 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik ile 16 ncı maddesi gereğince çıkarılan 19/6/1985 tarihli ve 18789 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Trafik
Güvenliği Sağlanması Yönünden, Yolun Yapısında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler ile Karayolu Dışında, Kenarında veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar ve İşaretlemeler Hakkında
Yönetmelik esas alınır.
6) Kaza yoğunluğu yüksek olan kesimler hakkında yol kullanıcıları uygun yöntemlerle bilgilendirilir. Eğer
işaretleme yapılmasına karar verilmiş ise beşinci fıkrada yer alan Yönetmelikler esas alınır.
10. 18/07/1997 tarih ve 23053 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin
“Trafik İşaretlerinin Nitelikleri” başlıklı 23 üncü maddesi;
Karayolundan yararlananlara yol, trafik durumu ve yakın çevre ile ilgili gerekli bilgileri vermek, yasaklama ve kısıtlamaları bildirmek ve genel olarak trafik düzen ve güvenliğini sağlamak amacıyla tüm karayollarında yapılacak işaretlemenin standartları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Karayolları
Genel Müdürlüğünce tespit edilir, yayımlanır ve ilgili kuruluşlara gönderilir.
İşaretleme standartlarına aykırı olarak uygulama yapılamaz, ancak il ve ilçe trafik komisyonlarının uygun görmesi halinde trafik işaretlerinin ölçülerinde, görülmeyi kolaylaştırmak amacıyla değişlik yapılabilir.
İşaretlemenin standartlara uygun olarak yapılıp yapılmadığı Karayolları Genel Müdürlüğünce kontrol edilir. Tespit edilen standart dışı uygulamalar, ilgilisince standarda uygun hale getirilmediği takdirde
Karayolları Genel Müdürlüğünce ve gerektiğinde zabıta ile işbirliği yapılarak kaldırılır.
11. 19/06/1985 tarih ve 18789 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Trafik İşaretleri Hakkında
Yönetmeliğin “Amaç ve kapsam başlıklı” 1 inci maddesi;
Karayolundan yararlananlara, yol, trafik durumu ve yakın çevre ile ilgili gerekli bilgileri vermek, yasaklama ve kısıtlamaları bildirmek suretiyle trafik düzen ve güvenliğini sağlamak amacına yönelik olarak karayollarında uygulanacak trafik işaretlerinin, standart, anlam, nicelik ve nitelikleri ile diğer esasları kapsar.
11.1. “Genel esaslar” başlıklı 6 ncı maddesi;
Trafik işaret levhaları, gerekli mahallerde ışıklı ve sesli trafik işaretleri, yer işaretlemeleri ile benzeri trafik işaretleri, karayolunun yapım ve bakımı ile görevli kuruluşlarca, temin ve tesis edilerek sürekliliği ve işlerliği sağlanır.
Karayolları Genel Müdürlüğünce tespit edilen trafik işaretlerinin standart, anlam, nicelik ve niteliklerine ve karayoluna uygulama tekniğine aykırı hareket edilemez.
Uygulamanın, standart ve tekniğine uygun olarak yapılıp – yapılmadığı Karayolları Genel Müdürlüğünce kontrol edilir. Tespit edilen aykırılıklar, ilgilisince uygun hale getirilmediği takdirde Karayolları Genel
Müdürlüğünce ve gerektiğinde zabıta ile işbirliği yapılarak ortadan kaldırılır.
12. 19/06/1985 tarih ve 18789 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolu Trafik Güvenliğinin
Sağlanması Yönünden, Yolun Yapısında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler İle
Karayolu Dışında, Kenarında Veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar Ve İşaretlemeler
Hakkında Yönetmeliğin “ amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesi;
Bu Yönetmelik, özel hukuk gerçek ve tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca karayolu yapısında yapılacak her türlü çalışmalar ile zorunlu hallerde karayolu dışında, kenarında veya üzerinde bulunacak olan standart trafik işaretleri dışındaki levhalar, ışıklar, işaretler, ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık, çit, ihata duvarı ve benzeri elemanların tesis edileceği yer, nicelik, nitelik, usul, esas ve şartları konusunda, karayolu trafik güvenliğinin sağlanması amacına yönelik alınması gerekli tedbirleri kapsar.
hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun kısmen kabulü ile kısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
14. Başvuran özetle; Antakya- Samandağ karayolu üzeri Yeşilköy yol ayrımında bulunan trafik ışıklarının, on binlerce aracın geçtiği karayolundaki trafik akışını durdurduğunu, önem katsayısı çok az olan sokağa geçiş hakkı verildiğini, Antakya ilçesinden Samandağ İlçesine giderken Yeşilköy’de tehlikeli ve eğimli bir yolda önlerine birden trafik ışıklarının çıkmasının insanların can ve mal güvenliğini tehlikeye attığını, bu tür yerlere trafik ışıkları konmasının ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu belirterek daha fazla kaza yaşanmaması açısından eğimi yüksek olan yolda bulunan trafik ışıklarının kaldırılmasını ve bahse konu bölgeye altgeçit/üstgeçit vb. gibi önlemler alınmasını talep etmektedir.
15. İlgili İdareler tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işbu başvuruya konu olan mevkideki trafik işaretlerinin
Samandağ-Antakya devlet yolu güzergâhında bulunduğu, yolun 2020 yılı ortalama günlük trafik değeri (YOGT) 22.557 taşıt/gün olup özellikle turizm sezonunda belirli gün ve saatlerde bu değerin ortalamanın çok üstüne çıktığı, bölünmüş yol olan kesimde orta refüj aralığının yayaların bekleyebileceği genişlikte olmamasından dolayı yayaların karşıdan karşıya güvenli bir şekilde geçmelerinin mümkün olmadığı, yolun bitişiğinde bulunan yapı ve tesislerden dolayı üst geçit yapmak için yeterli alan bulunmadığı, bu sebeple yaya trafiğinin yoğun olduğu ve mahalle muhtarları ile yöre halkının da kaymakamlığa yapmış olduğu başvurular da dikkate alınarak okulların ve mezarlığın bulunduğu kavşağa sinyalizasyon sisteminin kurulmasına karar verildiği, Hatay İl Emniyet Müdürlüğü tarafından Antakya-Samandağ Karayolu
Yeşilköy mevkiinde 2021 yılı içerisinde 1 adet maddi hasarlı trafik kazası, 5 adet yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği yapılan inceleme sonucunda Yeşilköy Mahallesi kavşağı girişine her iki istikamette uyarı levhalarının arttırılması, “Dikkat” ve “Yavaş” gibi levhaların konulması, yer kabartma fosforlu uyarı işaretlerinin yapılması ve ayrıca Yeşilköy Mahallesi orta refüj su kanalının bittiği yerden
Koyunoğlu ve Kuşalanı Mahallelerini kapsayacak şekilde kaçak dönüşlerin önlenmesi amacıyla can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürecek eğimli ve tepe üstü bölgelerde orta refüjün demir bariyerlerle kapatılması, levha ve tabelaların görünür şekilde arttırılması, “Dikkat” ve “Yavaş” gibi levhaların konulması ve yer kabartma fosforlu uyarı işaretlerinin yapılmasının uygun olacağı şeklinde görüş bildirilerek yazışmaların yapıldığı, söz konusu yolun zamanla meskûn mahal olmasından dolayı sinyalizasyon sisteminin
bulunmasının ağır sonuçlanabilecek kazaların önüne geçilebilmesi açısından uygun olacağının değerlendirildiği, kaza raporlarından anlaşılacağı üzere kazaların sinyalizasyondan değil sürücü hatalarından kaynaklı olduğunun görüldüğü, anayola çıkışının rampa olmasından dolayı sürücüler anayola katılım yaparken geliş istikametini görememesi ve orta refüjün dar olması sebebiyle ayrıca kavşakta herhangi bir depolama alanı olmamasından dolayı aracın ön ve arka kısımları sol şeritler üzerinde kalmakta olup kazalara sebep olabileceği, tüm bu sebeplerden dolayı belirtilen Antakya-Samandağ Karayolu
Yeşilköy kavşağında meydana gelebilecek kazaların önlenmesi veya ağır sonuçlanmasının önüne geçilebilmesi için sinyalizasyon sisteminin olmasının doğru bir uygulama olacağı ifade edilmiştir.
16. Şikâyete ilişkin mevzuat incelendiğinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1 nci maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı
2 nci maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunların
uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı; Karayolları Genel
Müdürlüğünün görev ve yetkileri başlıklı 7 nci maddesinde yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak ile tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek, yayınlamak ve kontrol etmek ile yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri tetkik ve uygun olanları tasdik etmenin Karayolları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında bulunduğu, mezkur kanunun 15 inci maddesinde trafiği düzenlemede kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile benzeri trafik işaretleri, karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli kuruluşlarca temin ve tesis edilerek sürekliliği ve işlerliği sağlanır hükümlerine yer verilmiştir.
17. Şikâyetçinin başvuru konusuna ilişkin iddiası Antakya ilçesinden Samandağ İlçesine giderken
Yeşilköy’de tehlikeli ve eğimli bir yolda önlerine birden trafik ışıklarının çıkmasının insanların can ve mal güvenliğini tehlikeye attığını, burada bulunan sinyalizasyon sisteminin ilgili mevzuata uygun olmadığı iddiasına yöneliktir. Somut olayda Antakya-Samandağ yolunun devlet yolu kapsamında olmasından dolayı sorumlu merci Karayolları Genel Müdürlüğüdür.
18. Ulaşım planlama çalışmalarına esas olmak ve karayollarının tasarım, yapım, bakım ve işletme faaliyetlerinin daha rasyonel ve bilimsel bir şekilde yapılmasına katkıda bulunmak amacıyla her yıl ulaşım etütleri gerçekleştirilmektedir. Ulaşım etütleri, Yıllık Ulaşım Etütleri Programına göre Karayolları Bölge
Müdürlükleri bünyesindeki Trafik Güvenliği Başmühendisliklerince, karayollarının trafik özelliklerini belirlemek amacıyla, modern sayım cihazları ve teknikler kullanılarak yapılmaktadır. Bu kapsamda karayolu planlaması, projelendirilmesi, yapım, bakım ve işletilmesi ile ilgili faaliyetlerin daha rasyonel ve bilimsel bir şekilde yapılabilmesi amacıyla Yıllık Ortalama Günlük Trafik (YOGT) değerinin hesaplanması önemlidir. Karayolları 5.Bölge Müdürlüğü tarafından Antakya-Samandağ devlet yolunda yapılan ölçümlerde bahse konu yolun 2020 yılı ortalama günlük trafik değeri (YOGT) 22.557 taşıt/gün olup özellikle turizm sezonunda yolun kullanımının daha faal olduğu anlaşılmıştır.
19. Bölge Müdürlüğünün sorumluluğundaki devlet ve il yolları üzerindeki kavşaklara, sinyalizasyon sistemi kurulmasında; anayol ve tali yoldaki araç yoğunlukları ile yaya ve kaza sayısı verilerinin incelenerek söz konusu yerin, Karayolları Genel Müdürlüğünün 2019 yılında yayımlanan “Karayolu
Sinyalizasyon Sistemleri Kitabı”nda yer alan sinyalizasyon sistemi kurulması ile ilgili kriterleri sağlaması durumunda karar verilmektedir. Bu kapsamda Antakya-Samandağ devlet yolu Yeşilköy mevkiinin bulunduğu kavşakta arazinin eğimli olması ve yolun bitişinde bulunan yapı ve tesislerden dolayı yayaların
kullanabilmesi için üst geçit yapılmasının mümkün olmadığının tespit edildiği, bu sebeple kavşağa sinyalizasyon sisteminin yapılmasının trafik güvenliğini sağlaması açısından daha uygun olduğu belirtilmiştir. Aynı zamanda Yeşilköy mahalle sakinlerince karşıdan karşıya rahat geçebilmek için yol üzerine trafik işareti ve yaya geçidinin yapılabilmesi için 16/07/2021 tarihinde Samandağ Kaymakamlığına dilekçe ile başvurularak talepte bulunulmuştur.
Hatay İl Emniyet Müdürlüğünce Antakya-Reyhanlı (D-420-02 Kod no’lu) karayolunda meydana gelen trafik kazaları incelendiğinde 2020 yılının ilk on ayında 52, 2021 yılının ilk on ayında 62 trafik kazasının meydana geldiği, kaza oranlarında %19’luk artış olduğunun tespit edildiği, bu sebeple 2021-2030 Karayolu
Trafik Güvenliği Strateji Belgesi ve 2021-2023 Karayolu Trafik Güvenliği Eylem Planı çerçevesinde 2030 yılı hedefi olarak belirlenen trafik kazası sonucu ölümlerin ve ciddi yaralanmaların %50 azaltılması ve 2050 yılında hiçbir vatandaşın ölmediği ve ciddi derecede yaralanmadığı bir ülke hedefinin gerçekleştirilmesi amacıyla bahse konu devlet karayolunun Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili hükümleri kapsamında kontrol edilmesi yolun yapısında fiziki bozukluk bulunup bulunmadığının incelenmesi, eksik veya güncel olmayan trafik işaret ve levhalarının gözden geçirilmesi hususunda görüş bildirilmiştir. 23.02.2021 tarih ve sayılı yazı ile Yeşilköy Mahallesi kavşağı girişine her iki istikamete uyarı levhalarının arttırılması, “Dikkat” ve “Yavaş” gibi levhaların konulması, yer kabartma fosforlu uyarı işaretlerinin yapılması ile Yeşilköy Mahallesi orta refüj su kanalının bittiği yerden Koyunoğlu ve Kuşalanı
Mahallelerini kapsayacak şekilde Kaçak dönüşlerin önlenmesi amacıyla can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürecek eğimli ve tepe üstü bölgelerde orta refüjün demir bariyerlerle kapatılması, levha ve tabelaların görünür şekilde arttırılması, “Dikkat” ve “Yavaş” gibi levhaların konulması ve yer kabartma fosforlu uyarı işaretlerinin yapılmasının uygun olacağı ifade edilerek Karayolları Genel Müdürlüğü ile yazışmalar yapıldığı tespit edilmiştir.
20. 03/02/2021 tarihli ve 31384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Makamı tarafından çıkarılmış olan Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi (2021-2030) ve Karayolu Trafik Güvenliği Eylem Planı (2021-2023) konulu ve 2021/2 sayılı
Genelge’de “ Trafik kazaları küresel ölçekte insan hayatına olumsuz etki eden nedenlerin başında gelmektedir. Diğer taraftan, dünya genelinde trafik kazaları sonucunda meydana gelen ölüm ve yaralanma sayılarındaki artış toplumsal ve ekonomik kayıpların ciddi boyutlara ulaşmasına neden olmakta, ulusal ve uluslararası düzeyde trafik güvenliğine ilişkin sorumluluğu bulunan tüm kurum ve kuruluşların işbirliği içerisinde sistematik bir biçimde çalışmalarını zorunlu kılmaktadır. Günümüzde toplumsal hayatın hareketlilik temeline dayanmasına binaen hayatımızın merkezinde olan karayolu ulaşımı, günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası olduğu kadar, günümüz dünyasında ne yazık ki insan hayatını tehdit eden küresel bir sorun haline de gelmiştir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından halk sağlığı sorunu olarak tarif edilen trafik kazaları nedeniyle; dünyada her yıl ortalama 1 milyon 350 bin kişi hayatını kaybetmekte, yaklaşık olarak
78 milyon insan yaralanmakta ve çok yüksek miktarlarda sosyo-ekonomik kayıp meydana gelmektedir.
Son dönemde ciddi oranda ilerleme kaydedilmiş olmasına karşın, ülkemizde önemli toplumsal sorunlardan birisi olarak karşımıza çıkan trafik kazaları neticesinde her yıl can kayıpları yaşanmakta ve önemli ölçüde maddi kayıp meydana gelmektedir. Trafik kazalarında hayatını kaybeden, yaralanan ya da sakat kalan kişiler nedeniyle oluşan sağlık maliyetleri ve bu kişilerin hayatlarının geri kalan bölümünde bakıma muhtaç hale gelmeleri; başta yakın çevreleri olmak üzere, beraberinde birçok kişiyi maddi ve manevi yönden derinlemesine etkilemekte, kaza sonrası bireylerin karşılaştıkları uzun ve masraflı tedavi süreçleri de yaşam koşulları bağlamında kaza mağdurlarının zor bir süreç yaşamalarına neden olmaktadır. Hızla ilerleyen teknolojik gelişmeler ile küreselleşmeye bağlı olarak önümüzdeki on yıllık süreçte günümüz ulaşım ağlarında ve türlerinde yenilikçi yansımaların görülmesi beklenmektedir. Tüm bu gelişmeler ışığında; trafik
güvenliğine ilişkin atılacak her adımda, insanın en kıymetli hazinesi olan can güvenliğinin korunması temel prensip olarak yer almalıdır.” şeklinde belirtilmiştir.
21. Strateji Belgesinde ise “yapılan çalışmalara göre kaza kara noktalarının oluştuğu başlıca yerler arasında; eş düzey kavşaklar, yerleşim yeri geçişleri, iniş çıkış eğimleri, tesis önleri (akaryakıt tesisleri gibi), altyapı tesislerinin hatalara sahip olduğu yerler, yol mühendisliğinden kaynaklanan hatalı yollar, trafik işaretlerinin ve sinyalizasyonunun yetersiz olduğu yerler ile yol aydınlatmasının yetersiz olduğu yerler sayılmaktadır. (s.82), Uluslararası araştırmaların sonuçlarına göre, yüksek hızda araçların seyrettiği yol kesimlerinde iki yönde seyreden trafiğin arasına ve yol kenarına esnek bariyerlerin inşa edilmesi, ölüm oranlarını %90’a kadar azaltabilmektedir. Aynı şekilde, sarsma bandı olarak dizayn edilen şerit çizgilerinin tüm kaza tiplerinin azaltılmasında %25 ve ölümle sonuçlanan yoldan çıkma şeklinde meydana gelen kazaların azaltılmasında da %42 etkisi bulunmaktadır. Ayrıca, dönel kavşakların yapılması mevcut kavşaklardaki kazaların azaltılmasında ve yükseltilmiş yol kesişimleri de yayaların karşıdan karşıya daha güvenli geçmesinde etkili olmaktadır. (S.116), Trafik sakinleştirme tedbirleri arasında araçların belli yol kesimlerine girişlerinin engellenmesi ve hız azaltma tedbirlerinin hayata geçirilmesi önde gelmekte olup, başka tedbirlerin hayata geçirilmesi ile de trafiğin sakinleştirilmesi ve trafik güvenliğinin artırılması mümkündür; hız kesicilerin konulması, yaya geçidi zeminin yükseltilmesi, dönel kavşak, fiziki engeller, hız kesiciler, … gibi tedbirler vasıtasıyla yerleşim yeri içindeki trafik akışı hızının 30 km/s ile sınırlandırılması sağlanmakla yayaların ve bisikletlilerin güvenliğinin sağlanmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir. (s.117), IRAP tarafından yapılan çalışmalara göre, trafik kazalarını kolaylaştıran faktörler arasında; • Yüksek hız, • Yollara katılım noktalarında ve kavşaklardaki kontrolsüz dönüşler, girişler ve araç hareketleri, • Farklı boyut ve ağırlıktaki yol kullanıcıları ve araçların aralarında fiziki engel olmaksızın aynı yolları kullanmaları, • Farklı yönlere hareket halinde olan araçlar arasında fiziki engellerin bulunmaması, • Tehlike işaretlerinin bulunmaması, • Yol kullanıcılarının trafik güvenliğinin önemini kavrayacak bilgi birikimine sahip olmamaları, • Yol kenarlarında zarar verici fiziki materyallerin bulunması, • Zayıf yol yüzey yapısı, sayılmaktadır. (s.151) ” tespitlerine yer verilerek, “Şehir içi trafiği sakinleştirmeye yönelik tedbirlerle ilgili olarak; dönel kavşak, şerit ve yol daraltma, yol üstü düzenlemeleri (çiçek adaları, renkli kaldırım çıkıntıları, zikzaklar vb), hız kesiciler ile diğer alan paylaşımı yöntemleri gibi yöntemlerin örnekleriyle birlikte yer aldığı ve azami hızın 30 km/s olarak belirlediği yol kesimleriyle ilgili iyi uygulama kılavuzlarının hazırlanarak belediyelere ve alt birimlere dağıtılması, (s.81)” “Fiziki olarak ayrımın mümkün olmadığı hallerde ise tüm araçların hızları asgari seviyeye indirilmeli ve yol yapısı dönel kavşaklar veya zemini yükseltilmiş kavşaklarla desteklenmelidir. (s.119)”, “Tehlikeli kavşakların dönel kavşak haline getirilmesi, ışıklı veya ışıksız diğer kavşakların ise kavşak içindeki araçla, kavşağa giriş yapmak isteyen aracın çarpışmaması için gerekli koruyucu tedbirlerin alınması, Hemzemin kavşaklarda, taşıt yolu eksenine dik, yaya yolunun çakışmalarında engelliler ve bisiklet sürücüleri için eğimli yüzeylerin tasarlandığı, kaza sayısını en aza indiren modern dönel kavşakların yapılması, Bekleme yapmadan sağa dönüşler, yükseltilmiş yaya geçişli kavşaklar ve geometrik önlemlerle trafiğin sürekliliğinin ve akışkanlığının sağlanması, (s.121), Köprü, kavşak, kaldırım, üst geçit vb. trafik alanlarından engelli vatandaşların daha verimli yararlanmasına yönelik altyapı düzenlemelerinin yapılması (s.161), Yoğun trafik hacmine sahip olan şehir içi kavşakları ile kazaların yoğunlukla meydana geldiği tüm kavşaklarda; öncelikli olarak kazaların oluş biçimi ve yol kullanıcılarının davranışları çerçevesinde yolun yapım, bakım ve onarımından sorumlu olan birim ve trafik kaza inceleme uzmanları tarafından müştereken değerlendirilmesi sonucu gerekli çözümlerin üretilmesi, 2. Araçların kavşaklarda kontrolsüz karşılaşmasına neden olan kavşak dizaynlarının incelenerek yeniden düzenlenmesi, 3. Farklı istikametlerden hareket eden trafiğin kesiştiği noktalarda sinyalize kavşak yerine, dönel kavşakların yapımına öncelik verilmesi ve uygun kavşaklarda kavşak ortak alanı oluşturulması, (s.195)” önerilerinde bulunulmuştur. (Belge için bkz.
http://trafik.gov.tr/kurumlar/trafik.gov.tr/01-Haberler/03- 2021/2021_2030-Karayolu-Trafik-GuvenligiStrateji-Belgesi.pdf)
22. Hatay İl Emniyet Müdürlüğü tarafından Antakya-Samandağ Karayolu Yeşilköy mevkiinde yapılan inceleme sonucunda kurumumuza gönderilen video ve aşağıda gösterilmekte olan fotoğraflar incelendiğinde tali yoldan ana yola olan çıkışın eğimli ve orta refüjün dar olduğu, ayrıca kavşakta herhangi bir depolama alanı olmamasından dolayı araçların karşı şeride geçerken yolu ortalamak durumunda kaldığı anlaşılmaktadır.
23. Yukarıda yer verilen açıklamalar ve ilgili idareler tarafından gönderilmiş olan fotoğrafların incelenmesi neticesinde; bahse konu Yeşilköy mevkii meskûn mahal içinde olup yol üzerinde eğitim kurumlarının bulunduğu, yıllık ortalama günlük trafik değerinin 22.557 olduğu ve yolun işlek olduğu bu sebeple araçların olması gereken hız limitlerinin çok üstünde seyrettiği ve yaya trafiğinin yoğun olduğu bu kesimde sinyalizasyon sistemi olmaması halinde yayaya çarpma türünde kazaların olma ihtimalinin yüksek olduğu, dolayısıyla mevcut durum göz önünde bulundurulduğunda sinyalizasyon sisteminin kurulması işleminde ilgili mevzuat hükümleri bakımından idarenin tesis ettiği işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus tespit edilememiştir.
24. Bununla birlikte, yukarıda belirtilen nedenlerle Hatay İl Emniyet Müdürlüğü tarafından AntakyaSamandağ devlet yolu üzerindeki Yeşilköy mevkiindeki tespit edilen hususlar kapsamında, Karayolları
Genel Müdürlüğü tarafından söz konusu mahalde trafik güvenliğini artırılması amacıyla yürütülen işlemlerin yeniden gözden geçirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
25. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı varsa dava açma süresinden arta kalan sürede yetkili Mahkemelerde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre ŞİKÂYET
BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE
Antakya-Samandağ devlet yolu Yeşilköy mevkiine sinyalizasyon sistemi kurulmasının yolda meydana gelen kazaları ve bunun neticesinde meydana gelen can ve mal kaybını önlemesi, ayrıca bahse konu yerin meskun mahal içinde olması ve sürücülerin hız limitlerine uyması gerektiği, yöre halkının sinyalizasyon ve yaya geçidi yapılması talepleri ve yolun geometrik konumu gerekçeleri dikkate alındığında, başvuranın şikayet konu yerde sinyalizasyon sisteminin kaldırılarak alt veya üst geçit yapılması talebinin
REDDİNE,
Başvuru konusu yer ile ilgili trafik güvenliğini artırılması amacıyla yürütülen işlemlerin ve alınabilecek tedbirlerin yeniden gözden geçirilmesi hususunda KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın Başvuran ile KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ve HATAY İL EMNİYET
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğü
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi