|
ÖZET: Başvuru, Gebze Belediyesi mezarlığında bulunan bir kabristan üzerindeki hak ihlali iddialarına ilişkindir. Şikâyetçi, 1988 yılından beri hak sahibi olduğu mezarlık alanında, komşu mezarlık sahibinin çevre düzenlemesi yaparak mevcut duvara müdahale ettiğini ve bu durumun haklarını ihlal ettiğini öne sürmüştür. İlgili idare, yapılan incelemeler sonucunda herhangi bir hak ihlali tespit edilmediğini bildirmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi için gerekli belgeleri talep etmiş ve yapılan araştırmalar sonucunda, şikâyetçinin iddialarının doğrulanmadığı anlaşılmıştır. İdare tarafından sunulan belgelerde, şikâyetçinin mezar yerinin tek kişilik olduğu, komşu mezar sahibinin ise aile mezarlığına sahip olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, çevre düzenlemesi yapılan alanın şikâyetçiye zarar vermediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuru, ilgili mevzuat ve belgeler ışığında değerlendirildiğinde, hak ihlali iddialarının geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. İlgili taraflara bu kararın tebliğ edilmesi gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13750-S.22.21126
BAŞVURU NO : 2022/6454
KARAR TARİHİ : 25/10/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GEBZE BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, komşu mezarlık sahibinin çevre düzenlemesi yaptığı esnada taraflarına ait mevcut duvar üzerine müdahalede bulunarak haklarını ihlal ettiği iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza başvuruda bulunan tarafından özetle, Gebze Belediyesi mezarlığında
bulunan no.lu kabristan üzerinde 1988 yılından beri hak sahibi olunduğu, söz konusu yerin duvarlarla çevrili olduğu, iki kişilik mezarlığın birinin boş diğerinin ise dolu olduğu, yakın zamanda komşu mezarlık sahibinin de çevre düzenlemesi yaptığı, ancak taraflarına ait mevcut duvar üzerine müdahalede bulunarak haklarını ihlal ettiği, İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda herhangi bir hak ihlali olmadığının bildirildiği iddia ve ifade edilerek söz konusu mezarlığın eski hale getirilmesi talep edilmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kamu Denetçiliği Kurumumuzca verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan
iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca 11/08/2022 tarihli ve S. sayılı yazımız ile Gebze Belediye Başkanlığından bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili İdarenin 19/08/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) Yapılan inceleme neticesinde müşteki cenazesi olan 14/02/1988
tarihinde defin edildiği ve yanından aile mezar yeri alınmadığı, ancak aile mezar yeri almış gibi etrafını geniş çevreleyerek 17/02/1988 tarihinde isimli cenazesi olan ve aile mezar yeri satın alan aile mezar yerine müdahalede bulunduğu,
2.2) aile mezar yeri inşasını yaparken, yanlış inşa edilen duvarı doğrultarak kendi aile yerini
çevirdiği, merhum kabrine herhangi bir zarar vermediği, mezar yerinin eski ve yeni krokilerinin ekte sunulduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarih ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, Bilgi Edinme ve
Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
4.1) Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliği’nin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır…”
5) 03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları ”
başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır… ”,
5.1) “Belediyenin tasarrufundaki yerler” başlıklı 79’uncu maddesi birinci fıkrasında, “Diğer
kanunlarla getirilen hükümler saklı kalmak üzere, mezarlıklar ile belediye sınırları içinde bulunan ve sahipsiz arazi niteliğinde olan seyrangâh, harman yeri, koruluk, dinlenme yerleri, meydanlar, bataklık, çöp döküm sahaları, yıkılmış kale ve kulelerin arsaları ve enkazı ve benzeri yerler belediyenin tasarrufundadır.”,
6) 24/04/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 20’nci maddesinde,
“Belediyelerin umumi hıfzıssıhha ve içtimai muavenete taallük eden mesailden ifasile mükellef oldukları vazifelere aşağıda zikredilmiştir….4-Mezarlıklar tesisatı ve mevta defni ve nakli işleri.”,
6.1) 212’nci maddesinde, “Her şehir ve kasaba belediyesi şehir ve kasabanın haricinde ve meskenlerden
kafi miktar uzakta olmak üzere şehir ve kasabanın nüfusuna ve senelik vefiyatı umumiyesine nisbetle lazım gelen bir veya müteaddit mezarlık mahalli tesisine mecburdur. Mezarlık olmak üzere intihap edilecek mahallerin toprağı, vasıfları ve civarındaki meskenler veya su menbaları için sıhhi bir mahzur bulunup bulunmadığı ve mesahai sathiyesinin kifayeti sıhhiye memurlarınca tayin olunur. Bu mezarlıkların tanzim
ve iyi bir halde muhafazası mahalli belediyelerine aittir. Mezarlıkların etrafı behemehal duvarlarla tahdit edilir.”,
6.2) 223’üncü maddesinde, “Mezarlıklarda her mezara bir ölü defnolunur ve mezarlıkların mebni olduğu
arazinin tabiatına nazaran tayin olunacak zaman mürur etmeden aynı mahalde ikinci bir ölünün defnine ruhsat verilmez. Bu müddet beş seneden aşağı olmaz. Mezarlıkların vüs’ati müsait olan mahallerde münasip bir mahal ayrılarak isteyenlere aile mezarlığı olarak satılması caizdir.”,
7) 09/03/1931 tarih ve 1868 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Mezarlıkları Nizamnamesinin
“Mezarlar” başlıklı 20’ inci maddesinde; “Umumi mezarlıklar dâhilindeki mezarlıklar üç sınıfa ayrılır:
A – Birinci sınıf mezarlar: Aile metfenleridir. Bunlar, belediyece tayin edilecek bir bedel mukabilinde en çok (3×4) = 12 metne murabbaı olmak üzere daimi surette temin olunmuş mahallerdir ki doğrudan doğruya o aile efradına intikal eder. İhtiyaç halinde bir aileye bunlardan birden fazlası verilebilir. Bu gibi mahallerin sahipleri ayrılan kısmın etrafını muntazam surette çevirmeğe, yer altında lahit yaptırmağa mecburdurlar. Üzerine taştan ve saireden tezyinat ve tesisat yaptırabilirler. B – İkinci sınıf mezarlar. Şahsa mahsus metfenlerdir. Bunlar belediyece tayin olunacak bir bedel mukabilinde daimi surette temin olunmuş mahallerdir. Sahipleri mezarın etrafında parmaklık yapmak, taş dikmek lahit yaptırmak hakkına malik olurlar. Bu gibi mahallerin ebadı (3 X 1,50) = 4,50 metre murabbaıdır. Her belediye meclisi satılacak birinci ve ikinci sınıf mezarlara alt bedeller hakkında bir tarife tanzim edecektir. C – Üçüncü sınıf mezarlar: Bu mezarlar parasızdır ve mezarlıktaki adacıklar içerisinde evvelce tayin edilen muntazam bir sıra dâhilinde birbirini takip eder ve ölüler sıra ile gömülür.” ,
7.1) 5. Fasıl “Mezarların tanzim, teçhiz ve tezyini” başlıklı 26’ncı maddesinde; “Birinci ve ikinci sınıf
mezar sahipleri sahip oldukları arazi sınırları haricinde merdiven, basamak veya bunlara benzer şeyler yapamazlar.” ,
8) 19/01/2010 tarih ve 27467 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mezarlık Yerlerinin İnşası ile Cenaze
Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmeliğin “Mezarlıkların Mülkiyeti” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Umumî mezarlıkların mülkiyeti belediye bulunan yerlerde belediyelere, köylerde ise köy tüzel kişiliklerine aittir. Bu yerler satılamaz ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile iktisap edilemez.” , üçüncü fıkrasında; “Belediye tarafından mezar sahiplerine; bedel karşılığı alınan mezarların kullanım hakkının satın alan kişiye ait olduğunu, kullanım tahsisini varislerine devredilebileceğini ve bu mezar yerine yapılacak mükerrer defnin ancak varislerinin uygun göreceği kişilere ait olabileceğini belirtir, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4’teki belge verilir. Mezar Yeri
Kullanım Tahsis Belgesi verilirken başvuru sahiplerinin beyanı esas alınır ve işlemlerin tamamlanması sürecinde başvuru sahiplerinden nüfus kayıt örneği, nüfus cüzdanı sureti veya kimlik bilgilerine ilişkin başkaca bir belge talep edilmez. Belediyeler vermiş oldukları mezar yeri kullanım tahsis belgeleriyle ilgili bilgileri elektronik ortamda kayıt altında tutmakla yükümlüdürler. Cenazenin defin işlemleri sırasında daha önce mezar yeri kullanım tahsis belgesi almış olan cenaze yakınlarından bu belgeyi belediyeye yeniden ibraz etmeleri istenmez. Bu durumda cenaze yakınlarının mezar yeri kullanım tahsisi belgesinde belirtilen
T.C. kimlik numarasını beyan etmeleri yeterlidir. Mezar sahipleri sahip oldukları arazi sınırları haricinde merdiven, basamak veya bunlara benzer şeyler yapamazlar. Belediye tarafından uygun görülmesi halinde mezarlıkta çeşme veya hayrat yaptırmak isteyen kişiler taleplerini, T.C. kimlik numaraları ve iletişim bilgilerini beyan ettikleri bir dilekçe ile ilgili belediyeye bildirebilirler. Bu başvuru dilekçesi dışında başvuru sahiplerinden kimlik bilgilerine ilişkin ayrıca bir belge istenmez.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek; söz konusu dosya hakkında hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Şikâyetçi tarafından iş bu Kararın “I. Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde ifade edildiği
üzere, özetle komşu mezarlık sahibinin çevre düzenlemesi yaptığı esnada taraflarına ait mevcut duvar üzerine müdahalede bulunarak haklarını ihlal ettiği ve ilgili Belediyece konuyla ilgili gerekli işlemlerin yapılmadığı iddia edilmektedir.
11) Türkiye’de yerel yönetimler anayasal yapı içerisinde oluşturulmuş ve Anayasanın 127’nci
maddesinde; ‘Mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.’ olarak tanımlanmıştır. Mezar yerleri ile ilgili iş ve işlemlere ait sorumluluk hususu hem 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ” Belediyenin Görev ve Sorumlulukları ” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde hem de 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun
” Büyükşehir ve İlçe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları ” başlıklı 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinde hüküm altına alınmıştır. Mezkur madde hükmünde; “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:… Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek, işlettirmek, defin ile ilgili hizmetleri yürütmek. ”; ifadeleri ile mezar yerleri belediyelerin görev ve sorumluluğu olarak sayılmıştır.
12) Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerden olan ve
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan mezar yerlerinin 1868 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Belediye Mezarlıkları Nizamnamesinin 1’inci maddesi ile vakfa ait tapulu tapusuz umumi mezarlıkların bütün hukuk ve vecaibi ile belediyeye intikal ettirildiği, mezkur nizamnamenin 20’nci maddesinde, umumi mezarlıkların üç sınıfa ayrıldığı, birinci ve ikinci sınıf mezarların belediyece tayin edilecek bir bedel karşılığında daimi surette ailelere temin olunacağı, sahip olunacak mezarın metresi, üzerine parmaklık yapılıp/yapılamayacağı gibi kullanım şartlarına dair hususların hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.
13) Başvuru konusu somut olayda ise, şikâyetçi tarafından 1988 yılından beri hak sahibi olunduğu ifade
edilen kabristan üzerine yakın zamanda komşu mezarlık sahibinin de çevre düzenlemesi yaparak haklarını ihlal ettiği iddiasıyla başvuru yapıldığı, söz konusu başvuru kapsamında İdareden yerinde inceleme ve fotoğraflarla desteklenen belgelerin Kurumumuza sunulmasının talep edildiği, bu kapsamda gönderilen cevabi yazı ve eklerinde, müşteki cenazesi olan 14/02/1988 tarihinde defin edildiği ve yanından aile mezar yeri alınmadığı, ancak aile mezar yeri alınmış gibi etrafını geniş çevreleyerek 17/02/1988 tarihinde . isimli cenazesi olan ve aile mezar yeri satın alan aile mezar yerine müdahalede bulunulduğu, aile mezar yeri inşasını yaparken, yanlış inşa edilen duvarı doğrultarak kendi aile mezar yerini çevirdiği, kabrine herhangi bir zarar verilmediği ifade edilmiş, mezar yerinin eski ve yeni krokileri yazı ekinde sunulmuştur. Ayrıca, şikayetçi yakını ait 15/02/1988 tarihli 1’nci cilt 4’üncü varakta kayıtlı tahakkuk fişi ile defin masrafı, mezar yeri, cenaze aracı nevisi olan tutara ilişkin makbuzun ve komşu mezar yeri sahibi ait 17/02/1988 tarihli ve 1’nci cilt 8’nci varakta kayıtlı tahakkuk fişi ile mezar yeri satın alındığına dair makbuzun Gebze Belediyesi tarafından Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan
1988 yılında tek kişilik mezar yeri defin işlemi esnasında Belediye tarafından alınan ücretin günümüzde
alınmadığı, 15/02/1988 tarihli adına tanzim edilmiş tahakkuk fişinde mezar yeri olarak 2.000 TL yazdığı, ayrıca defin masrafı (2.000 TL) ve cenaze aracı (1.500 TL) için ayrı tutarlara yer verildiği, 17/02/1988 tarihli adına tanzim edilmiş tahakkuk fişinde ise mezar yeri olarak 30.000 TL gösterildiği görülmüştür. Kurumumuzca başvuru hakkında bilgi almak üzere İdare ile görüşülmüş olup
1988 yılında ilgi belediyeden aile mezar yeri alan 19 kişilik liste tarihleri ile birlikte gönderilmiştir. İlgi
yazıda 17/02/1988 tarihinde aile mezar yeri alan mezar yerinin beş kişilik olduğu ifade edilmektedir. Aynı listede aile mezarı alanlar arasında yer almamaktadır. Kurumumuzca başvuru hakkında bilgi almak üzere başvuranla görüşülmüş olup tek kişilik mezar yeri dışında mezar yeri alındığına dair herhangi bir belgenin kendisinde olup/olmadığı sorulmuş olmasına rağmen başvuran tarafından herhangi bir belge ibraz edilememiştir. İdarenin sunduğu makbuzda mezar yeri, defin masrafları vb. ifadeler yer almaktadır. Ancak boş bir mezar yerini satın alabilmesi için, defnedilen naaş dışında ayrı bir makbuzun ya da yan taraftaki örneğinde olduğu gibi aile mezarlığına ilişkin bedelin yatırılmış olması gerektiği değerlendirilmiştir.
14) Somut olayda, şikâyetçi tarafından 1988 yılından bu yana iki kişilik mezar yerine tapu sahibi
olunduğu ifade edilmektedir. Ancak kayıtlarda tek kişilik yer alındığına dair makbuzun bulunduğu, babasının naaşının söz konusu yere defnedilmiş olduğu ve mezar yeri çevrelemesinin daha büyük çevrelenmesi şikâyetçi varisçisi açısından kazanılmış hak teşkil etmemektedir.
Bu noktada iddia edildiği şekilde bir hak ihlalinin söz konusu olabilmesi için yasal ve idari düzenlemelerle tanınan hakların hukuka aykırı bir şekilde engellemesi veya kısıtlaması gerekmektedir. Aile mezar yeri satın aldığı makbuzla ispat edilen komşu mezar yeri malikleri tarafından kendi mezarlıkları üzerinde çevre düzenlemesi yapıldığı, yazı ekinde sunulan fotoğraflarda defnedilen iki kişi arasında bulunan mevcut duvarın üzerine mermerle çevreleme yapıldığı tespit edilmiş olup İdare tarafından gönderilen krokide şikâyetçi aleyhine herhangi bir hak ihlali yapıldığına dair bir tespit yapılamamıştır.
15) Bu noktada Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin
konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan mezar yerlerinin Belediye Mezarlıkları Nizamnamesinin 1’inci maddesi ile belediyeye intikal ettirildiği, mezkur Nizamnamenin 20’nci maddesinde, umumi mezarlıkların üç sınıfa ayrıldığı, birinci ve ikinci sınıf mezarların belediyece tayin edilecek bir bedel karşılığında daimi surette ailelere temin olunacağı, yapılan incelemede defin masraflarına ilişkin belgenin şikayetçi yakını tarafından yapıldığına dair dekontun İdarece Kurumumuza gönderildiği, ancak
şikayetçiye ait mezar yerinin aile mezar yeri olduğuna ispata yarayan herhangi bir belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, İdarenin yazı ekinde sunulan bilgi ve belgelerden komşu mezar yerinin aile mezar yeri olarak satın alındığının ve aile mezar yeri sınırları içerisinde çevre düzenlemesi yapıldığının anlaşıldığı, İdare tarafından sunulan fotoğraf ve krokilerde de şikayetçinin yakınının bulunduğu alana zarar verildiğine dair bir tespit yapılamadığından İdarenin bu aşamada yapacağı bir işlem ve eylem bulunmadığı değerlendirilmiş olup, şikayet konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresinde ve ayrıntılı gönderildiği, İdarenin “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” , “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı ancak “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, dolayısıyla idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
16.1) Ayrıca Mezarlık Yerlerinin İnşası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmeliğinin
“Mezarlıkların Mülkiyeti” başlıklı 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; Belediye tarafından mezar sahiplerine; bedel karşılığı alınan mezarların kullanım hakkının satın alan kişiye ait olduğu, kullanım tahsisini varislerine devredilebileceği ve bu mezar yerine yapılacak mükerrer defnin ancak varislerinin uygun göreceği kişilere ait olabileceğini belirtilmiştir. Bu noktada mevzuat uyarınca bedel karşılığı alınan mezarların kullanım hakkının satın alan kişiye ait olduğunu, kullanım tahsisini varislerine devredilebileceği ifade edilmiştir. İdarenin elindeki belgeler şikâyetçinin yakınının bulunduğu yerin tek kişilik mezar yeri, yan taraftaki yerin ise aile mezarlığı olduğu yönündedir. Ancak varislerin ilk anda mezar yeri alınırken kaç kişilik alındığını bilmemesi imkan dahilindedir. Şikâyetçi 1988 yılında defin gerçekleşirken mezar yerinin, tek kişilik mezar yerinden daha büyük bir yer çevrildiği için hak sahibi olduğu iddia edilmektedir. Bu noktada İdarece mezar yeri çevrilirken krokilere uygun olarak mezar yeri çevrilip/çevrilmediğine ilişkin kontrolün gerçekleşmesinde, hassasiyet gösterilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GEBZE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi