|
ÖZET: Başvuru, Mamak Belediyesi’ne yönelik olarak, ödediği imar para cezasının iadesi ve taşınmazına ilişkin plan parselasyon çalışmasının tamamlanıp kendisine bildirilmesi talepleri üzerine yapılmıştır. Başvuran, daha önceki başvurularına yanıt alamadığını, belediye yetkililerinin sorununu çözme konusunda yeterli çaba göstermediğini belirtmektedir. Ayrıca, kendisine kesilen imar cezasının hatalı olduğunu ve bu durumun, ilgili parseldeki plan parselasyon çalışmalarıyla çeliştiğini ifade etmektedir.
Mamak Belediyesi, başvuruya ilişkin olarak, ilgili süreçlerin devam ettiğini ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunmuştur. İdare, başvuranın kaçak yapısının yıkıldığını ve bu nedenle kesilen cezanın bir kısmının iptal edildiğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın talep ettiği parselasyon çalışmasının ne zaman tamamlanacağına dair bir süre verilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, hukuk güvenliği ve belirlilik ilkeleri açısından sorun teşkil etmektedir. Sonuç olarak, başvuranın imar para cezasının iadesi talebi reddedilmiş, ancak parselasyon çalışmalarının hızlandırılması gerektiği yönünde Mamak Belediyesi’ne tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmiş ve ilgili idarenin süreçlerini daha etkin bir şekilde yürütmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15243-S.22.23346
BAŞVURU NO : 2022/8609
KARAR TARİHİ : 28/11/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MAMAK BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ödediği imar para cezasının tarafına iadesini, taşınmazına denk gelen plan parselasyon çalışmasının bitirilip tarafına bilgi verilmesini talepleri hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 15/06/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi dilekçesinde özetle, 26/11/2021 tarihli dosya no.lu başvurusuna Mamak
Belediyesi’nce herhangi bir cevap verilmediğini, bizzat yaptığı görüşmelerde Mamak Belediyesi yetkililerinin sorunun çözüleceğini söylemekten başkaca hiç bir girişimde bulunmadıklarını, nolu parseli için Milli Emlak’a başvurduğunda Mamak Belediyesinin, nolu parsellerde plan parselasyon çalışması yaptığı bu yüzden satışını yapılamadığı hususunun önceki başvuru dosyasında bulunan resmi yazışma ile tarafına bildirildiğini, yapılan çalışmanın yıkılan eve ait Mahallesinde kayıtlı no.lu ev nitelikli parsele denk geldiğini, bu durumun, adına yazılan imar para cezasının hatalı olduğunu gösterdiğini, aynı ada parselde sahibi bulunduğu parsele inşaat ruhsatı talebini de reddeden belediyenin, bu parselde başka bir parsel daha var diyerek hatasını görmezden gelmeye devam ettiğini,
1.1. Plan çalışması var ise Mamak Belediyesinin daha önce satışı yapılan parsele, satış için nasıl uygunluk yazısı verdiğini, kendi çabasıyla Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne konu ile ilgili dilekçe vererek parsellerin araştırılmasını ve burada yanlışlık olduğunu belirttiğini, gelen teknik raporun ekte sunulduğunu, evlerini kendilerinin yıktığını, aradan 1 yıl geçtiğini, inşaat maliyetleri sürekli arttığından mağduriyetine bir an önce çözüme kavuşturulmasını istediğini ifade ve iddia ederek, ödediği imar para cezasının tarafına iadesini, 847 ada ya denk gelen plan parselasyon çalışmasının bitirilip tarafına bilgi verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla şikayet edilen idareden, 07/07/2022 tarih sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup
Mamak Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nden alınan 03/08/2022 tarih ve sayılı yazıda özetle; “ İlgi b) kayıtlı yazıda Kurumunuz 07.07.2022 tarihli ve 13663 sayılı yazısında yukarıda belirtilen ifadelere yer verilerek Müdürlüğümüz Planlama
Birimince yapılan inceleme sonucunda;
• Müdürlüğümüz tarafından 13.10.2021 tarih ve 679521 sayı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 22/d maddesi kapsamında yapılan ve Ltd. Şti ile sözleşmesi imzalanan “ Mah. Yaklaşık 2000 Ha. Alanda 1/5000 Ölçekli Nazım ve 1/1000 Ölçekli Uygulama
İmar Planı Revizyonu Hizmet Alımı İşi”nin kapsamında kaldığı, • tarafından 24.03.2022 tarihinde Belediyemize yapılan başvuru ile ada parselin
Odabaşı ve parsel ile mükerrerlik olduğu ve mükerrerliğin giderilmesinin talep edildiği, (Ek-1)
• Söz konusu talebin 11.04.2022 tarih ve sayılı yazımız ile sözleşmesi imzalanan firmaya bildirildiği, (Ek-2)
•“ Mah. Yaklaşık Ha. Alanda 1/5000 Ölçekli Nazım ve 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı
Revizyonu Hizmet Alımı İşi”nin teslimi kurumumuza yapılmış olup inceleme sürecinin devam ettiği, hususları belirtilerek Birimimizce yapılan iş ve işlem bilgilerinin gönderilmesinin talep edildiği bildirilmektedir.
Bahse konu İlçemiz Mahallesi Yolu mevki, imarın ada ve parsellerine denk gelen taşınmazlar ile ilgili olarak Ankara Valiliği(Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
İl Müdürlüğü) 12.03.2021 tarih sayılı yazısıyla söz konusu ada/parsellerin hazineye ait olduğu, 10.02.2021 tarihinde mahallinde yapılan tespitte boş olduğu ancak
11.03.2021 tarihinde yapılan tespitte ise ada ve parseller üzerinde tarafından
ev ve kısmen tel örgüyle çevrilmek kaydıyla işgal edildiği bildirilerek, aynı yazıyla Müdürlüğümüzden 775
Sayılı Kanunun 18’inci Maddesi uyarınca söz konusu işgalin sonlandırılması istenilmiştir.
Müdürlüğümüzce yerinde yapılan tespit doğrultusunda, L Mahallesi, imarın ada ve parselleri üzerindeki işgalin sonlandırılması için ’E sayılı yazımızla 15 gün süre verilmiş olup verilen süreler sonunda yapılan tespitlerde işgalin sonlanmaması üzerine 3194 Sayılı İmar Kanunu 32 ve 42’inci Maddeleri uyarınca 19.08.2021 tarihinde yapı tatil zaptı tutularak yapıya asılmıştır.
Belediyemiz Encümenince 22.09.2021 tarihli sayılı kararıyla 3194 Sayılı Kanunun 42’inci Maddesi uyarınca adına 11.141,16 TL idari para cezası verilmesine ve aynı kanunun 32’inci
Maddesi uyarınca işgale sebep olan kaçak yapının yıkılması kararı verilmiş olup ilgilisi
’E tebligatları yapılmıştır.
tarafından söz konusu kaçak yapı 1 ay içerisinde yıkılarak Müdürlüğümüzden 3194
Sayılı İmar Kanunu 42’inci Maddesi ç) bendi uyarınca hesaplanan cezanın iptali için 04.10.2021 tarihinde başvuru yapılmıştır. Müdürlüğümüzce yapılan tespit neticesinde Belediyemiz Encümenince 20.10.2021 tarih sayılı kararla 3194 Sayılı İmar Kanunu 42’inci Maddesi ç) bendi uyarınca hesaplanan para cezası iptal edilmiş ve ilgilisine tebligatlar yapılarak dosya kapatılmıştır. Yapılan iş ve işlemlere ait tüm bilgi ve belgeler yazımız ekinde sunulmuştur.” açıklamasına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
4.1. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 5393 sayılı Belediye Kanununun “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34 üncü maddesinde; “Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: … e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek. … i)
Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine getirmek.”,
6. 3194 sayılı İmar Kanununun,
6.1. “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18’inci maddesinde; “ İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
6.2. “Parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili” başlıklı 19’uncu maddesinde, “ İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re’sen tanzim ve tesis ederler. …”
6.3. “Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde, “ Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için
26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.
…”,
6.4. “Ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32 nci maddesinde; “Bu
Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. (Ek cümleler:14/2/2020-7221/10 md.) Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idaresince tapu dairesine en geç yedi gün içinde yazılı olarak bildirilir. Aykırılığın giderildiğine dair ilgili idaresince tapu dairesine bildirim
yapılmadan beyanlar hanesindeki kayıt kaldırılamaz. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. (Değişik cümle:14/2/2020-7221/10 md.) Bu tebligatın bir nüshası muhtara bırakılır, bir nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. …”,
6.5. “İdari Müeyyideler” başlıklı 42 nci maddesinde; “Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.
(Değişik cümle:14/2/2020-7221/11 md.) Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır: … idari para cezası verilir. … c) (a) ve (b)
bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı; 1) Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u, … (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır. ç) (Ek:25/3/2020-7226/39 md.) Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez.
18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine ve gözetmenlerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve
mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir. …”,
hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “ Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Şikayetçi, 26/11/2021 tarihli başvurusu hakkında, Kurumumuzca verilen 14/01/2022 tarih ve 2021/20234 başvuru no.lu Gönderme Kararına istinaden Mamak Belediye Başkanlığı’ndan cevap alamadığını belirterek, Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verilen gerekçelere istinaden özetle, nolu parseli için Milli Emlak’a başvurduğunda Mamak Belediyesinin, nolu parsellerde plan parselasyon çalışması yaptığı bu yüzden satışını yapılamadığı hususunun önceki başvuru dosyasında bulunan resmi yazışma ile tarafına
bildirildiğini, yapılan çalışmanın yıkılan eve ait Mahallesinde kayıtlı no.lu ev nitelikli parsele denk geldiğini, bu durumun, adına yazılan imar para cezasının hatalı olduğunu gösterdiğini, aynı ada parselde sahibi bulunduğu parsele inşaat ruhsatı talebini de reddeden belediyenin, bu parselde başka bir parsel daha var diyerek hatasını görmezden gelmeye devam ettiğini, ifade ve iddia ederek, ödediği imar para cezasının tarafına iadesini, ada ya denk gelen plan parselasyon çalışmasının bitirilip tarafına bilgi verilmesini talep etmektedir.
9. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 34’üncü maddesinde kanunlarda öngörülen cezaları vermek ve diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine getirmek Belediye Encümeninin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
10. 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde, yıkım yaptırımının öncelikle ruhsatsız ya da yapının ruhsat ve eklerine aykırı imalatların saptanması ile mümkün olduğu, ruhsat ve eklerine aykırı yapılan yapıların yıktırılmasına karar verilebilmesi için, idarece yapı mahallinde ruhsata aykırılıkları somut ve ayrıntılı olarak belirtecek şekilde ve idarenin uzman fen elemanları tarafından bu aykırılıkların ayrıntılı ve somut şekilde saptanarak veri olarak aktarılan yapı tatil tutanağının düzenlenmesinin gerektiği, gerekli tebligat işlemlerinin yapılması, yapının mühürlenmesi ve yapı sahibine yapısını ruhsata uygun hale getirmesi için süre verilmesi, bu süreler içinde yapı ruhsata uygun hale getirilmezse yapının belediye veya valilikçe yıktırılacağı ve masrafının yapı sahibinden tahsil edileceği öngörülmektedir.
11. İlgi Kanunun 42. maddesinde imar mevzuatına aykırılık hâlinde uygulanacak idari yaptırımlara yer verilmiş, anılan maddenin ikinci fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan veya Kanun’un 27. maddesi kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan bu maddede belirtilen şartlar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal güvenliğini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre bin Türk lirasından az olmamak üzere idari para cezası uygulanacağı belirtilmiş; bu kapsamda verilecek idari para cezası tutarının ne şekilde hesaplanacağı ise fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde düzenlenmiştir.
12. İkinci fıkranın (ç) bendinde ise; anılan fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının (a), (b) ve (c) bentlerine göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceği hükme bağlanmış; verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hâle getirilmesi durumunda ise (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği öngörülmüştür.
13. Şikâyetçinin “ ada ya denk gelen plan parselasyon çalışmasının bitirilip tarafına bilgi verilmesi” talebi hakkında idareden (Mamak Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü) alınan cevabi yazıda özetle, ‘Müdürlükleri tarafından 13.10.2021 tarih ve sayı, 4734 Sayılı Kamu İhale
Kanununun 22/d maddesi kapsamında yapılan ve Ltd. Şti ile sözleşmesi imzalanan “ Mah. Yaklaşık Ha. Alanda 1/5000 Ölçekli Nazım ve 1/1000 Ölçekli
Uygulama İmar Planı Revizyonu Hizmet Alımı İşi”nin kapsamında kaldığı, tarafından
24.03.2022 tarihinde Belediyeye yapılan başvuru ile ada parselin Odabaşı ve parsel ile
mükerrerlik olduğu ve mükerrerliğin giderilmesinin talep edildiği, Söz konusu talebin 11.04.2022 tarih ve sayılı yazımız ile sözleşmesi imzalanan firmaya bildirildiği,“ Mah. Yaklaşık Ha.
Alanda 1/5000 Ölçekli Nazım ve 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu Hizmet Alımı İşi”nin
/
teslimi kurumumuza yapılmış olup inceleme sürecinin devam ettiği’ yönünde açıklamalarda bulunulmuştur.
14. Şikâyetçinin “ödediği imar para cezasının tarafına iadesi” talebi hakkında ilgili idareden alınan cevabi yazıda özetle, ‘Mamak İlçesi Mahallesi Yolu mevki, imarın ada ve parsellerine denk gelen taşınmazlar ile ilgili olarak Ankara Valiliği(Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü) 12.03.2021 tarihli yazısıyla söz konusu ada/parsellerin hazineye ait olduğu,
10.02.2021 tarihinde mahallinde yapılan tespitte boş olduğu ancak 11.03.2021 tarihinde yapılan tespitte
ise ada ve parseller üzerinde tarafından ev ve kısmen tel örgüyle çevrilmek kaydıyla işgal edildiği bildirildiği, aynı yazıyla 775 Sayılı Kanunun 18’inci Maddesi uyarınca söz konusu işgalin sonlandırılmasının istenildiği, idare tarafından yerinde yapılan tespit doğrultusunda, işgalin sonlandırılması için hitaben yazılan yazı ile 15 gün süre verildiği, verilen süreler sonunda yapılan tespitlerde işgalin sonlanmaması üzerine 3194 Sayılı İmar Kanunu 32 ve 42’inci maddeleri uyarınca 19.08.2021 tarihinde yapı tatil zaptı tutularak yapıya asıldığı, Belediye Encümenince
22.09.2021 tarihli sayılı kararıyla 3194 sayılı Kanunun 42’inci maddesi uyarınca
adına 11.141,16 TL idari para cezası verilmesine ve aynı kanunun 32’inci maddesi uyarınca işgale sebep olan kaçak yapının yıkılması kararı verildiği ve tebligatlarının yapıldığı, tarafından söz konusu kaçak yapının 1 ay içerisinde yıkıldığı ve 3194 sayılı İmar Kanunu 42’inci Maddesi ç) bendi uyarınca hesaplanan cezanın iptali için 04.10.2021 tarihinde başvuru yaptığı, idare tarafından yapılan tespit neticesinde Belediye Encümenince 20.10.2021 tarih sayılı kararla 3194 Sayılı İmar
Kanunu 42’inci Maddesi ç) bendi uyarınca hesaplanan para cezası iptal edildiği ve ilgilisine tebligatlar yapılarak dosyanın kapatıldığı’ yönünde açıklamalarda bulunulmuştur. İdarenin cevabi yazısı ekinde, kroki ve tüm dosya ile birlikte, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yazısına, imara aykırı yapının yıkımı hakkında üst yazıya, uyarı yazısına, yapı tatil zaptına ve Belediye Encümen Kararlarına, yer verildiği görülmüştür.
15. Uyuşmazlık konusu hakkında Mamak Belediye Encümeni Kararları incelendiğinde;
15.1. Belediye Encümeninin 22.09.2021 tarihli sayılı kararıyla, “Encümence yapılan görüşmede; ilçemiz Mahallesi yolu Caddesi Bila No adresinde, Maliye
Hazinesine ait imarın Ada ve Parselleri üzerine yapı sınıflı 50m2’lik Ruhsatsız Kaçak olarak yapı yapıldığı tespit edilmiştir. Buna göre, 3194 sayılı imar Kanununun 42. maddesi gereğince söz konusu taşınmazın yapı sahibi adına 11.141,16.-(Onbirbinyüzkırkbirliraonaltıkrş)-TL para cezası verilmesine, aynı Yasanın 32. maddesine göre kaçak olarak inşa edilen yapının yıkılmasına, iş bu karara karşı ilgilinin 60(Altmış) gün içerisinde Ankara idare Mahkemesi nezdinde iptal davası açmakta serbest olduğuna, gereği için dosyanın imar ve Şehircilik Müdürlüğüne, bilgi için karar örneğinin Mali
Hizmetler Müdürlüğüne gönderilmesine 22.09.2021 tarihinde oy birliğiyle kabulüne karar verildi.”,
15.2. Belediye Encümeninin 20.10.2021 tarih sayılı kararında; “Encümence yapılan görüşmede;
04.10.2021 tarihli tarafından Belediyemize hitaben verilen dilekçede Mamak
Mahallesi imarın ada parseli üzerinde bulunan kaçak yapının yapı sahibi tarafından yıkıldığı belirtilerek gereğinin yapılmasını talep etmiştir. Müdürlüğünce yapılan kontrollerde söz konusu kaçak yapının yıkılarak aykırılığın düzeltildiği tespit edilmiştir. Buna göre 22.09.2021 tarih ve sayılı
Encümen Kararında verilen 11.142,16.- (Onbirbinyüzkırkikiliraonaltıkrş)-TL’ lik para cezasının, 3194 sayılı İmar Kanunu 42. Maddesi (ç) bendinde belirtilen aykırılığa konu alan için hesaplanan ceza tutarı olan 1.627,50.(Binaltıyüzyirmiyediliraellikrş)-TL’ nin tahsil edilmemesi, (a) ve (c) bentleri gereği hesaplanan 9.513,66.(Dokuzbinbeşyüzonüçliraaltmışaltıkrş)-TL’ lik miktarın tahsil edilmesine, iş bu karara karşı ilgilinin 60 (Altmış) gün içerisinde Ankara İdare Mahkemesi nezdinde iptal davası açmakta
serbest olduğuna, gereği için dosyanın İmar ve Şehircilik. Müdürlüğüne bilgi için karar örneğinin Mali
Hizmetler Müdürlüğüne gönderilmesine 20.10.2021 tarihinde oy birliğiyle kabulüne karar verildi” şeklinde kararlar kapsamında işlemler tesis edildiği tespit edilmiştir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 12.03.2021 tarihli yazısında, hazineye ait olduğu belirtilen ada ve parseller üzerinde tarafından ev ve kısmen tel örgüyle çevrilmek kaydıyla işgal edildiği ve 775 sayılı Kanunun 18’inci maddesi uyarınca söz konusu işgalin sonlandırılmasının istenilmesi üzerine idare tarafından ilgili mevzuat gereği tesis edilen işlemler neticesinde, şikayetçi adına 3194 sayılı
İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32 nci maddesi ile “İdari yaptırımlar” başlıklı 42’nci maddesi hükümleri doğrultusunda Mamak Belediye
Encümenince idari para cezası uygulanması ve kaçak yapının şikayetçi tarafından yıkılması nedeniyle idari para cezasının bir kısmının iptal edilmesine yönelik işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
16.1. Diğer taraftan idareden alınan cevabi yazıda yer verilen ve şikayetçi tarafından ada parselin
Mahallesi ve parsel ile mükerrerliğin giderilmesi talepli dilekçesi hakkında, ‘Söz konusu talebin 11.04.2022 tarih ve sayılı yazımız ile sözleşmesi imzalanan firmaya bildirildiği,“
Mah. Yaklaşık Ha. Alanda 1/5000 Ölçekli Nazım ve 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu
Hizmet Alımı İşi”nin teslimi kurumumuza yapılmış olup inceleme sürecinin devam ettiği’ yönündeki açıklamada, söz konusu işlemin ne zaman gerçekleştirileceği konusunda herhangi bir süre öngörülmediği, konuya ilişkin bir takvim/program bilgisine yer verilmediği tespit edilmiştir.
Anayasa’nın 2 nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması; ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir…Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (Anayasa
Mahkemesi’nin 18/01/2018 tarihli ve E.2017/129, K.2018/6 sayılı Kararı). Dolayısıyla hukuk güvenliğinin sağlanması açısından mevzuatta belirtilen süreçlere ilişkin belli bir süre öngörülmesi ve bu kapsamda yapılacak iş ve işlemlerin belirlenen program kapsamında tamamlanması gerektiği tespit edilmiştir.
17. Bu kapsamda, uyuşmazlık konusunun esasını teşkil eden Mahallesi ada nolu parselin, Mahallesi nolu parsellerle mükerrerliğinin giderilmesi hususundaki iş ve işlemlerin, hukuk güvenliği ve hukuki belirlilik ilkeleri kapsamında tamamlaması ve buna yönelik idari süreci hızlandırılmasının, uygun olacağı değerlendirilmiştir.
18. Yukarıda açıklanan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 12.03.2021 tarihli yazısına istinaden, hazineye ait olduğu belirtilen ada ve parseller üzerinde başvuran tarafından ev ve kısmen tel örgüyle çevrilmek kaydıyla işgal edildiği ve 775 sayılı Kanunun 18’inci maddesi uyarınca söz konusu işgalin sonlandırılmasının istenilmesi üzerine, idare tarafından ilgili mevzuat kapsamında tesis edilen işlemler kapsamında, şikayetçi adına 3194 sayılı
İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32 nci maddesi ile “İdari yaptırımlar” başlıklı 42’nci maddesi hükümleri doğrultusunda Mamak Belediye Encümenince idari para cezası uygulanması ve kaçak yapının şikayetçi tarafından yıkılması nedeniyle idari para cezasının bir kısmının iptal edilmesine yönelik işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilememesi nedeniyle,
şikayetçinin ‘ödediği imar para cezasının tarafına iadesi’ talebinin reddi gerektiği, bununla birlikte
Mahallesi ada nolu parsel Mahallesi nolu parsellerle mükerrerliğinin giderilmesi hususundaki iş ve işlemlerin, hukuk güvenliği ve hukuki belirlilik ilkeleri kapsamında tamamlaması ve Mahallesi ada nolu parselin bulunduğu alanda plan/parselasyon uyuşmazlığının düzeltilmesine yönelik yürütülen çalışmaların ve inceleme sürecinin hızlandırılması gerektiği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamakta, 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam etmektedir. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre,
Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 12.03.2021 tarihli yazısına istinaden idare tarafından ilgili mevzuat kapsamında tesis edilen işlemler kapsamında, hazine arazisine kaçak olarak yapılmış olan ve tebligat üzerine şikâyetçi tarafından yıkımı gerçekleştirilen yapı ile ilgili olarak 3194 sayılı
İmar Kanunu’nun 32’nci maddesi ile 42’nci maddesi hükümleri doğrultusunda Mamak Belediye
Encümeninin idari para cezası uygulamaya yönelik işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilememesi nedeniyle şikayetçinin ‘ödediği imar para cezasının tarafına iadesi’ talebinin REDDİNE,
Bununla birlikte Mahallesi ada nolu parsel Mahallesi nolu parsellerle mükerrerliğinin giderilmesi hususundaki iş ve işlemlerin, hukuk güvenliği ve hukuki belirlilik ilkeleri kapsamında tamamlaması ve Mahallesi ada nolu parselin bulunduğu alanda plan/parselasyon uyuşmazlığının düzeltilmesine yönelik yürütülen çalışmaların ve inceleme sürecinin hızlandırılması hususunda MAMAK BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA
Kararın Başvurana ve Mamak Belediye Başkanlığı’na tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Mamak Belediye Başkanlığı’nca bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/