|
ÖZET: Başvuru, Yenimahalle Belediye Başkanlığı’na ait bir ada parseldeki belediye hissesinin varislerine satılması talebine ilişkindir. Şikâyetçi, 2981 sayılı Kanun kapsamında kendisine arsa tahsis edildiğini ve daha sonra yapılan imar planı ile belediyeye ait 12.4 m²’lik hissenin varislerine satılması gerektiğini iddia etmektedir. Ancak, belediye, bu hissenin diğer hissedarlara paylaştırılacağını belirtmiştir. Şikâyetçi, bu durumun mülkiyet hakkına aykırı olduğunu ve ilgili kanun hükümlerinin ihlal edildiğini öne sürmektedir.
Yenimahalle Belediye Başkanlığı, başvuruya verdiği yanıtta, ada parselin birleşmesi sonucu oluşan hissenin, hissedarlar arasında dağıtılacağını ifade etmiştir. İdare, 12.4 m²’lik hissenin, hissesi olan kişilere satılacağını ve bu süreçte herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın iddialarının, belgelerle çeliştiği ve belediyenin işlemlerinin yasal çerçevede gerçekleştirildiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili mevzuat ve belgeler ışığında, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/16601-S.22.25425
BAŞVURU NO : 2022/9384
KARAR TARİHİ : 21/12/2022
RET KARARI
Yenimahalle Belediye Başkanlığı
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, ada parseldeki belediye hissesinin, varislerine satılmasına ilişkin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi tarihinde yaptığı başvuruda özetle,
Varisi olduğu Yenimahalle Belediyesince 2981 sayılı Kanun hükümlerine göre arsa tahsis edildiğini, bu kapsamda adı geçen Belediyece yazılan 15.12.1988 tarihli yazıda “Islah 2
İmar Planı sonucu ada parsel içinde 351 m arsa tahsis edildiği” bilgisinin verildiği,
Daha sonra Belediyenin varislerine yazmış olduğu 03.11.2006 tarihli yazıda ise; yeni yapılan Islah İmar Planı sonucu no.lu adadaki parsellerin tevhit edilerek ada parsel olarak
2 2
gerçekleştiği ve söz konusu 2.402 m ’lik yeni oluşan parselden 264 m hisse verileceğinin belirtilerek 2 gerekli ödemenin yapılmasının istendiğini, ada parseldeki Belediye hissesinin 276,40 m olduğunu 2
[2402*(64554/560867)], söz konusu belediye hissesinden (276,40 m ) verilen hisse (264
2 2
m ) düşüldükten sonra söz konusu parselde Belediyenin 12.40 m daha (276,40-264) hissesinin kaldığı, söz 2 konusu 12,4 m ’lik Belediye hissesinin varislerine satılması için Belediyeye başvuruda 2 bulunduklarını, İdarece “söz konusu parseldeki 12,4 m ’lik Belediye hissesinin ada parselin bütün hissedarlarına hisseleri nispetinde pay edileceği” şeklinde görüş verildiğini,
İlgili Belediyenin bu şekilde görüş vererek 2981 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine 3366/5 inci maddesiyle eklenen “Islah imar planları sonucu, bu Kanun kapsamında kalan gecekondu hak sahiplerine yapılan tahsis işlemlerinden sonra arta kalan belediye veya valiliğe ait boş imar parselleri arsa bedeli 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu’na göre tespit edilerek, 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca belirlenen hak sahiplerine valilik veya belediyelerce tahsis edilir.” şeklindeki hükmü göz ardı ettiğini, /
2
Belediyenin 12.4 m ’lik hissesinin, varislerinin hakkı olduğunu, söz konusu hissenin bu kişi ve varisleri dışındaki kişilere paylaştırılmasının mülkiyet hakkına, hukuki güvenlik, iyi yönetim ve idari işlemim istikrarı ilkelerine aykırı olacağını,
Konuyla ilgili DOP’tan bahsedilse bile, Planlı Alanlar Yönetmeliğine göre ayrı bir parsel 2 oluşturamayacağından, artan m olarak 61293/1 parselden pay verildiğini, ada ve ilgili parseldeki yerleşim yeri olanlara değil (yerleşim krokisi) bunun dışındakilere verilerek (mesela gibi) 2981 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine 3366/5 inci maddesiyle getirilen hükmün işlemez duruma getirildiğini iddia ve ifade edilerek,
2 ada parselde bulunan 12.4 m ’lik belediye hissesinin, 2981 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine
3366/5 inci maddesiyle eklenen hüküm uyarınca varislerine satılması için tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2 Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun
tespiti amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca ilgili idareden bilgi belge talep edilmiştir. Yenimahalle Belediye Başkanlığı’nın 15/10/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. ilçesi Mahallesi Sokak No: adresinde bulunan 2981 sayılı Kanundan faydalanan gecekondunun no.lu ıslah imar planı ile imarın ada nolu parselinde muhafaza edildiği, bölgesinde Belediyelerince yapılan Kentsel Dönüşüm planı çerçevesinde 84246 plan 2 numarası ile ada no.lu parselin ada nolu parselde ve toplamda 2402 m olarak tescil 2 gördüğü, ada no.lu parselden 400 m tapu tahsis ölçümlerinde Mahallesi düzenleme 2’ ortaklık payı oranı olan %34 kesinti kesilerek 264 m nin tapu işleminin varisleri adına yapıldığı,
2 2.2. Kentsel Dönüşüm planı ile oluşan ada no.lu parselde 351 m ’lik Belediye hissesinin bulunduğu
2 bu hisseden plan oluşurken tapularını almayan varislerine 400 m ölçümlerinden planın
2’
D.O.P payı oranı olan %34 kesinti kesilerek 264 m nin işleminin yapıldığı, yine aynı bölgede Televizyon vericilerinin bulunduğu alandaki gecekonduların boşaltılması amacı ile ada parselde hissesi 2 bulunan varislerinin hissesinden 87 m ’nin ada parseldeki belediyelerinin hissesi ile takas edilmesi Belediye Meclislerinin 08.10.2011 tarih ve sayılı kararı ile karara bağlandığı ve
Yenimahalle Tapu sicil Müdürlüğü’ne işlem yapılması için 08.12.2011 tarihinde yazı yazıldığı fakat
2 2
yapılan incelemede 87 m ’nin değil 74.58 m ’nin takasının yapıldığı görüldüğü
2 2.3. Söz konusu parselde varislerine işlem yapıldıktan sonra 87 m belediye hissesi kaldığı,
bu hissenin de ada parselle takas yapıldığı, ancak parselde belediye hissesi kalmaması gerekirken
2 2
Yenimahalle Tapu Müdürlüğünce yapılan takas işlemindeki m farkından kaynaklı olarak 12.4 m Belediye hissesi oluştuğu,
2.4. Sonuç olarak Mahallesi ada parsellerin birleşmesi ile oluşan ada parselin oluşumundaki tüm parsellerdeki gecekondu sahiplerine 2981 sayılı Kanuna göre tapu işlemi yapıldığı, bahsettiği ve gibi kişilerin hak sahiplerinden hisse devir aldıkları, bu parselde Belediyelerince parsel hissedarı olmayan kişilere satış
2 yapılmadığı, söz konusu ada parseldeki 12,4 m belediye hissesi için 16.05.2022
tarihinde müracaat ederek hissenin tarafına satılmasını talep ettiği ve Kıymet Takdir Komisyonu’nun 2 belirlediği bedel üzerinden hissesi oranında payına düşen 0.34 m hissenin satışının ilgiliye yapılması için
07.07.2022 tarihinde Encümen kararı alındığı, kararın 19.07.2022 tarihinde hissedarlara bildirildiği,
2 2.5. ada parseldeki 12.4 m alana tekabül Belediyelerine ait hissenin diğer parsel hissedarlarından
alınacak muvafakat ile ilgiliye tamamının satılabileceği, aksi takdirde hissedarlara hisseleri oranında satışının yapılabileceği hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. …
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.
Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”,
4. İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Ek 1 No.lu Protokolün
“Mülkiyetin Korunması” başlıklı 1 inci maddesi; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri, yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, “İnceleme ve araştırma” başlıklı
20 nci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren
en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 5393 sayılı Belediye Kanununun,
6.1. “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde; “ Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; … hizmetlerini yapar veya yaptırır. …”,
6.2. “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinde; “Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır: … c) Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak, büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni plânını kabul etmek. (Ek cümle: 1/7/2006-5538/29 md.) Belediye sınırları il sınırı olan
Büyükşehir Belediyelerinde il çevre düzeni planı ilgili Büyükşehir Belediyeleri tarafından yapılır veya yaptırılır ve doğrudan Belediye Meclisi tarafından onaylanır. …”,
6.3. “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34 üncü maddesinde; “Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: … e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek. … i) Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine getirmek.”,
7. 2981 sayılı İmar Ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785
Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun,
7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılar hakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuru esaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemektir,”,
7.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Kanun; imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen aşağıda belirtilen yerlerdeki bütün yapıları kapsar; a) Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki yapılar, …”,
7.3. “Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular:” başlıklı 13 üncü maddesinde;
“Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular hakkında aşağıdaki uygulamalar yapılır.
a) (Değişik: 22/5/1986 – 3290/6 md.) Bu Kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin; kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir.
b) (Değişik: 22/5/1986 – 3290/6 md.) Hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel
Müdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerinde, ıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsis edilir.
Gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesinde başka bir arsa veya hisse verilir. Tahsis edilen arsa veya hissenin bedeli 4/11/1983 tarih ve
2942 sayılı Kanun veya 6/6/1984 tarih ve 3016 sayılı Kanuna göre tespit edilir.
(Ek fıkralar: 18/5/1987 – 3366/5 md.):
14 üncü maddenin a, b, c, d, e, g, h ve i bentleri kapsamında kalmaları nedeniyle, bulundukları yerde
korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlarına, bir gecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgelerde yapılmış ıslah imar planları içinde meydana gelen boş imar parselleri müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esasına göre verilir. Bu gibi hallerde gecekondu sahibine ayrıca enkaz bedeli bu Kanunla kurulan fondan belediye veya valilikçe ödenir.
Islah imar planları sonucu, bu Kanun kapsamında kalan gecekondu hak sahiplerine yapılan tahsis işlemlerinden sonra arta kalan belediye veya valiliğe ait boş imar parselleri arsa bedeli 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilerek, 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca belirlenen hak sahiplerine valilik veya belediyelerce tahsis edilir.
c) (Değişik: 22/5/1986 – 3290/6 md.) Islah imar planları belediye veya valiliklerce mümkün olduğu kadar fiili durum dikkate alınarak ve yapılanma şartları da belirlenerek yapılır veya belediye veya valiliklerce
/
Yeminli Özel Teknik Bürolara yaptırılır. En geç (1) ay içinde belediye meclislerince kabul edilenler belediye meclislerince, büyük şehir yönetiminde ilçe belediye meclislerince kabul edilenler ilçe belediye meclislerince, il idare kurullarınca kabul edilenler valilikçe tasdik edilerek yürürlüğe girer. … İmar planı olan yerlerde mevcut imar planları gerektiği takdirde ıslah imar planları şeklinde yeniden düzenlenir. …”,
8. 3194 sayılı İmar Kanununun “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18 inci maddesinde; “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme alanındaki nüfusun kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan umumi hizmet alanlarının tesis edilmesi ve düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında “düzenleme ortaklık payı” olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırk beşini geçemez. …”,
9. 3290 Sayılı Kanun İle Bazı Maddeleri Değiştirilen ve Bazı Maddeler Eklenen 2981 Sayılı Kanunun
Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin,
9.1. “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu yönetmelikte kullanılan bazı tanım ve kısaltmalar aşağıda belirtilmiştir. … 24) Islah imar planı: Düzensiz ve sağlıksız biçimde oluşmuş yapı topluluklarının veya yerleşme alanlarının, sınırları belli edilmek suretiyle, mevcut durumu da dikkate alınarak dengeli, düzenli ve sağlıklı hale getirilmesi amacıyla, halihazır haritalar üzerine yapılan ve yapılanma şartlarını da belirleyen imar planıdır. …”,
9.2. “Y.Ö.T.B. – Belediye veya valilik ilişkisi” başlıklı 19/C maddesinde; “C) Arsa tahsis edecek kuruluş, ilgilisi adına en fazla 400 m² lik arsa tahsisi yaparak “Tapu tahsis belgesi” düzenler. Hak sahibi bu belge ile tapu idaresine müracaat ettiğinde, tapu idaresi durumu, tapu kütüğünün beyanlar hanesine işler. Ayrıca, arsa tahsis eden kuruluş, hak sahibinden, Fon Harcama Yönetmeliği hükümleri gereğince, arsa bedelini peşin veya ipotek tesis etmek suretiyle taksitle alır. …”,
9.3. “Gecekondu bölgelerinde tapu verme” başlıklı 25 inci maddesinde; “Islah imar planı hazırlanıp onaylandıktan ve Kanunun 10. madde (c) bendi gereğince, kesin parselasyon durumu belirlenip tapuya tescil edildikten sonra, durum, belediye veya valilikçe gecekondu sahiplerine duyurulur. Gecekondu sahibi tapu tahsis belgesi ile birlikte, arsa tahsis eden kuruluşa müracaat ederek satın alma işlemini sonuçlandırır ve tapu idaresinden tapusunu alır. …” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Şikâyetçi özetle, 2981 sayılı Kanun uyarınca varisi olduğu ada nolu parselden
Yenimahalle Belediyesi’nce arsa tahsis edildiğini, daha sonra yapılan Islah İmar Planı sonucu no.lu adadaki parsellerin tevhit edilerek ada parsel olarak gerçekleştiği, söz konusu yeni oluşan parselde 2 adı geçen Belediyenin 12.40 m daha hissesinin bulunduğu, söz konusu Belediye hissesinin varislerine satılması için Belediyeye başvuruda bulunduklarını ancak İdarece taleplerine olumsuz cevap 2 verildiğini, söz konusu 12.4 m ’lik Belediye hissesinin, varislerine satılmamasının hukuka aykırı olduğunu iddia ve ifade ederek, bahsi geçen belediye hissesinin, 2981 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi hükmü uyarınca varislerine satılması için tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.
12. İlgili İdare, Güventepe Mahallesi ada parsellerin birleşmesi ile oluşan ada parselin oluşumundaki tüm parsellerdeki gecekondu sahiplerine 2981 sayılı Kanuna göre tapu işlemi yapıldığı, bu parselde parsel hissedarı olmayan kişilere Belediyelerince satış yapılmadığı, söz konusu ada 2 parseldeki 12,4 m belediye hissesi için idarelerine müracaat ederek hissenin tarafına satılmasını talep ettiği ve Kıymet Takdir Komisyonu’nun belirlediği bedel üzerinden ilgili parselde 2 payına düşen 0.34 m hissenin satışının ilgiliye yapılması için 07.07.2022 tarihinde Encümen kararı alındığı ve kararın 19.07.2022 tarihinde hissedarlara bildirildiği, Belediyelerine ait hissenin diğer parsel hissedarlarından alınacak muvafakat ile ilgiliye tamamının satılabileceği, aksi takdirde hissedarlara hisseleri oranında satışının yapılabileceği hususlarını belirtmiştir.
13. 2981 sayılı İmar Kanununun 13 üncü maddesinde, tapu tahsis belgesi verilen gecekondular hakkında yapılacak uygulamalara yer verildiği, söz konusu maddede; Hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya
Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerinde, ıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsis edileceği, gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesinde başka bir arsa veya hisse verileceği, tahsis edilen arsa veya hissenin bedeli
2942 sayılı Kanun veya 3016 sayılı Kanuna göre tespit edileceği, 14 üncü maddenin a, b, c, d, e, g, h ve i
bentleri kapsamında kalmaları nedeniyle, bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlarına, bir gecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgelerde yapılmış ıslah imar planları içinde meydana gelen boş imar parselleri müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esasına göre verileceği, ıslah imar planları sonucu, bu Kanun kapsamında kalan gecekondu hak sahiplerine yapılan tahsis işlemlerinden sonra arta kalan belediye veya valiliğe ait boş imar parselleri arsa bedeli
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilerek, 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca
belirlenen hak sahiplerine valilik veya belediyelerce tahsis edileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
14. Şikâyetçi, söz konusu Kanun maddesi uyarınca; ıslah imar planı sonucu, gecekondu hak sahiplerine 2 yapılan tahsis işlemlerinden sonra arta kalan ada parseldeki 12.4 m ’lik belediyeye hissesinin, varislerine satılması için tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir. Şikâyetçi, bu talebinin gerekçesini, söz konusu belediye hissesinin, ada ve ilgili parseldeki yerleşim yeri olanlara değil bunun dışındaki kişilere verildiği iddiasına dayandırmakta ve ilgili İdarece 2981 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin işlemez duruma getirildiğini iddia etmektedir. Bu kapsamda, başvuruya konu edilen 2 ada parseldeki 12.4 m ’lik belediye hissesinin kime/kimlere satılması gerektiği konusunun
açıklığa kavuşturulması için öncelikle ada parselin oluşumunun ve parsel sahiplerinin durumun değerlendirilmesi gerekmektedir.
15. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; Yenimahalle ilçesi Mahallesi Sokak No:
adresinde bulunan 2981 sayılı Kanundan faydalanan ve şikâyetçinin murisine ait gecekondunun no.lu ıslah imar planı ile imarın ada no.lu parselinde muhafaza edildiği, bölgesinde
Belediyece yapılan Kentsel Dönüşüm planı çerçevesinde Mahallesi ada parsellerin birleşmesi ile ada parselin oluşturulduğu, ada no.lu parselin toplamda 2.402 2 m olarak tescil gördüğü, ada no.lu parseldeki ilgili alandan Mahallesi düzenleme 2’ ortaklık payı oranı olan %34 kesinti kesilerek 264 m nin tapu işleminin varisleri adına 2 yapıldığı, söz konusu parselde varislerine işlem yapıldıktan sonra 87 m belediye hissesi kaldığı, bu belediye hissenin de ada parselle takas yapıldığı, Yenimahalle Tapu Müdürlüğünce
2 2
yapılan takas işlemindeki m farkından kaynaklı olarak söz konusu parselde 12.4 m Belediye hissesinin oluştuğu anlaşılmıştır.
2 16. Şikâyetçi, ada no.lu parseldeki 12.4 m ’lik belediye hissesinin, ada ve ilgili parseldeki
yerleşim yeri olan kişilere değil (yerleşim krokisi) bu kişiler dışındaki kişilere satılmak istendiği iddiasında bulunmakta ise de; ilgili İdarenin Kurumumuza gönderdiği belgeler incelendiğinde, ada parselin ada parsellerin birleşmesi ile oluştuğu, ilgili idare tarafından ada no.lu parseldeki belediye hissesinin ada no.lu parsel (eski ada parsel)
hissedarlarına hisseleri oranında satılmasına yönelik işlem tesis edildiği, bu işlemle Şerife Özkan varislerinin de aralarında bulunduğu eski ada no.lu parselde hak sahibi olan kişilerin haklarının korunduğu anlaşılmıştır. Öte taraftan, şikâyetçi, 61293 ada 1 parseldeki belediye hissesinin, ada ve ilgili parseldeki yerleşim yeri olan kişiler dışındaki gibi kişilere satılmak istendiğini iddia etmekte ise de; ilgili İdarenin Kurumumuza gönderdiği belgeler incelendiğinde; ve adlı kişilerin ada parselde hak sahibi olan kişilerden satış işlemi sonucu hisse devir aldıkları, mevcut durumda adı geçen kişilerin de söz konusu parselde hissesinin bulunduğu tespit edilmiştir. Tüm bu durumlar değerlendirildiğinde; ilgili 2 belediyenin, ada parseldeki 12.4 m ’lik belediye hissesini, bu parselde hissesi olan kişilere hisseleri oranında satmak üzere işlem tesis ettiği, söz konusu parselde hissesi olmayan kişilere belediye hissesinin satışına yönelik herhangi bir işlem tesis etmediği anlaşılmıştır.
17. Başvuranın iddiaları, İdarelerin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçinin, ada no.lu parseldeki belediye hissesinin, ada ve ilgili parseldeki yerleşim yeri olan kişi dışındakilere satılmak istendiği iddiasında bulunduğu, başvuruya konu edilen ada parselin ada parsellerin birleşmesiyle oluştuğu, bu durumda ada no.lu parselden belediye hissesinin hissedarlara hisseleri oranında satılması işleminin varislerinin de aralarında bulunduğu eski ada 2’ parselde hak sahibi olan kişilerin de haklarını koruduğu, ada parseldeki 12.4 m lik belediye hissesinin, bu parselde hissesi bulunmayan kişilere İdarece satıldığına/satılacağına ilişkin dosya kapsamından herhangi bir tespit yapılamadığı hususlarının anlaşılması karşısında, ilgili İdarenin, başvuruya konu edilen işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından şikâyetçiye yazılan 15.06.2022 tarihli sayılı yazıda, şikâyetçiye hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, adı geçen İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın şikâyetçiye tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE;
Kararın, ŞİKÂYETÇİYE VE YENİMAHALLE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ
EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi