|
ÖZET: Başvuruda, ruhsatta kamyonet olarak tanımlanan aracın muayene periyodunun iki yıla çıkarılması talep edilmiştir. Başvuran, daha önceki bir başvurusunda VW Caddy gibi binek araçların köprü geçiş yasağının kaldırılmasını ve yıllık muayene süresinin binek araçlar gibi iki yıla çıkarılmasını istemiştir. Ancak, köprü geçiş yasağı kaldırılmış olmasına rağmen, muayene süresi her yıl olarak devam etmiştir. Başvuran, aracının yolcu taşımak üzere tasarlandığını belirterek, muayene süresinin de iki yıla çıkarılmasını talep etmiştir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, başvuruya ilişkin açıklamalarında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin, kamyonetlerin muayene sürelerini M1 sınıfı otomobillerden farklı olarak düzenlediğini belirtmiştir. Kamyonetlerin muayene süreleri, ilk bir yaş sonunda ve sonrasında yılda bir olarak belirlenmiştir. Başvurunun reddedilmesinin gerekçesi, mevcut mevzuat ve imtiyaz sözleşmesi çerçevesinde muayene sürelerinde değişiklik yapılamayacağına dayanmaktadır. Sonuç olarak, başvurunun reddi, hukuka ve ilgili mevzuata uygun bulunmuştur. Başvuranın, bu karara itiraz etme hakkı bulunmaktadır ve dava açma süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren işlemeye devam edecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16044-S.21.25704
BAŞVURU NO : 2021/10618
KARAR TARİHİ : 10/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Hazine ve Maliye Bakanlığı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
İçişleri Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Ruhsatta kamyonet olarak tanımlanan aracının muayene periyodunun iki yıla çıkarılması talebi hakkındır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi tarafından tarihinde yapılan başvuruda özetle; daha önce kurumumuza yaptığı başvuruda; VW Caddy vb. binek araçların bürokratik gerekçelerle 15 Temmuz Şehitler Köprüsünden geçiş yasağının kaldırılması ve yıllık muayene periyodunun binek araçlar gibi 2 yıla çıkarılması talebinde bulunduğu, Kuruma başvuru sonrası Köprü geçiş yasağının kalktığı ancak yıllık muayene periyodunun “her yıl” olarak devam ettiği, aracın fabrika çıkışının yolcu taşımak üzerine camlı ve koltuklu olduğu iddia ve ifade edilerek bu tür araçların muayene süresinin de binek araçlar gibi iki yıla çıkarılması talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma
gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanun’un “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca Kurumumuzca 02/07/2021 tarih ve S.21.15781 sayılı yazı ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığından bilgi ve belge talep edilmiştir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri
Düzenleme Genel Müdürlüğünün 14/07/2021 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde;
2.1. Bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının
“Motorlu araçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler içinde yaptırılması zorunludur.” hükmüne amir olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3 üncü maddesinde; Otomobilin; “Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.” şeklinde, Kamyonetin; “Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır” şeklinde tanımlandığı,
2.2. Bu bağlamda, Karayolları Trafik Yönetmeliğinde; yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan motorlu araçların N1 Sınıfı araç, yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri olan motorlu araçların M1 Sınıfı araç olarak tanımlandığı, Karayolları Trafik Yönetmeliği ile
Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğinde teknik açıdan, kamyonet türü N1 sınıfı araçların M1 sınıfı otomobil türü araçlardan farklı olarak sınıflandırıldığı,
2.3. İlgi yazı eki dilekçeye konu olan kamyonet türü N1 sınıfı araçların; 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik’te teknik açıdan otomobil türü araçlardan farklı olarak sınıflandırıldığı, bu türden araçların muayenelerinin ise Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelikte kamyonetlerin ve tadilat yoluyla yolcu taşımakta kullanılan kamyonetlerin muayene sürelerinin M1 sınıfı otomobillerden farklı olarak düzenlendiği,
2.4. Diğer taraftan, karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların muayene periyodlarını belirleyen,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre yayımlanmış Araç Muayene İstasyonlarının Açılması,
İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik’in 14 üncü madde birinci fıkrasının; “Araçlar cinslerine, kullanma amaç ve şekillerine uygun olarak periyodik muayeneye tabidir. Buna göre aracın uygunluk belgesindeki imal tarihinden itibaren; a) Hususi ve resmî otomobiller ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir, b) Lastik tekerlekli traktörler ilk üç yaş sonunda ve devamında üç yılda bir, c) İki veya üç tekerlekli araçlar ilk üç yaş sonunda ve devamında iki yılda bir, ç) Diğer bütün motorlu araçlar, römorklar ve yarı römorklar ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir, periyodik muayeneye tabi tutulur.” hükmüne amir olduğu, araçların satış, devir ve tescil hizmetlerinin yürütüldüğü Emniyet Genel Müdürlüğü ve Noterler tarafından düzenlenen araç tescil belgesinde hususi veya ticari olarak tescil edilen tüm kamyonet türü araçlar için muayene geçerlilik sürelerinin, Yönetmelik’te
“ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir” olarak belirlendiği,
2.5. Bilindiği üzere, Bakanlıkları ile araç muayene istasyonlarını işleten kuruluşlar arasında “Araç Muayene
İstasyonlarının Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi Hizmetlerine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi” nin 20 yıl geçerli olmak üzere 15/08/2007 tarihinde imzalandığı ve anılan imtiyaz sözleşmesinin 13’üncü maddesi ile karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların periyodik muayene işlerinin; 2918 Sayılı Karayolları
Trafik Kanunu, Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında
Yönetmelik, Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılmasının zorunlu olduğunun hüküm altına alındığı,
2.6. İlgi yazı eki dilekçede konu olan kamyonet türü araçların, otomobil türü araçlar gibi iki yılda bir muayeneye tabi tutulması talebinin, imtiyaz sözleşmesinin dayanağı ihalenin şartlarını değiştiren bir değişiklik olacağı ve sözleşme hükümlerinin talep edilen değişikliğin yapılmasına engel oluşturduğunun değerlendirildiği,
/
2.7. Sonuç olarak; yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereğince, Bakanlıkları sorumluluğunda faaliyet gösteren araç muayene istasyonlarında araçların her türlü muayenelerinin, araçların satış, devir ve tescil hizmetlerinin yürütüldüğü Emniyet Genel Müdürlüğü ve Noterler tarafından düzenlenen araçların tescil bilgilerine göre yapılmakta olduğundan, araçların muayene periyotlarında bir değişiklik yapılması halinde yukarıda izah edildiği üzere imtiyaz sözleşmesine ve araç muayene periyotlarının belirlendiği Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil edeceğinden dolayı, söz konusu talebin Bakanlıklarınca uygun görülmediği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. …”
3.2. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hüküm altına alınmıştır.
5. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliği’nin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
6. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun
6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemektir.”
6.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsar.”
6.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;“2918 sayılı Kanunda ve bu Yönetmelikte kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.
…
c)Araçlara ilişkin tanımlar
Otomobil : (Değişik: 12/7/2013-6495/13 md.) Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
Kamyonet : (Değişik: 12/7/2013-6495/13 md.) Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. Sürücü ve yanındaki oturma yerleri dışında başka oturma yeri de bulunabilen, sürücü bölümü gövde ile birleşik kamyonetlere panelvan denir.
d) (Ek: RG-11/04/2003-25076) Araç sınıfları
2) M Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yolcu taşımasında kullanılan motorlu araçlardır.
2.1) M1 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri olan motorlu araçtır.
3) N Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yük taşımasında kullanılan motorlu araçlardır.
3.1) N1 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan motorlu araçtır.”
6.4. “Araçların muayenesi” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığı ekonomik yapıları da, dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edilir.
(Ek: 17/10/1996-4199/14 md.) Bu Kanuna göre, yaptırılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortası geçerli teminat tutarları üzerinden yaptırılmamış araçlar, muayeneye alınmazlar. Motorlu araçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler içinde yaptırılması zorunludur.
7. 6/01/2021 tarih ve 31356 sayılı Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç
Muayenesi Hakkında Yönetmelik’in
7.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların teknik muayenelerini daha etkin ve sağlıklı bir şekilde yapmak, bu suretle araçlar bakımından karayolu trafik güvenliğini sağlamaktır.”
7.2. “İşletme şartları” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) İşletici; bu Yönetmelik, imtiyaz sözleşmesi, 2918 sayılı Kanun, 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik
Yönetmeliği ile aşağıda belirtilen hususlara uymakla yükümlüdür.”
7.3. “İşletme süresi” başlıklı 7’nci maddesinde;“(1) … imtiyaz sözleşmesine göre yirmi yıllık işletme süresi imtiyaz sözleşmesi hükümlerine tabidir.”
7.4. “Muayene süresi” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Araçlar cinslerine, kullanma amaç ve şekillerine uygun olarak periyodik muayeneye tabidir. Buna göre aracın uygunluk belgesindeki imal tarihinden itibaren; a) Hususi ve resmî otomobiller ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir, b) Lastik tekerlekli traktörler ilk üç yaş sonunda ve devamında üç yılda bir, c) İki veya üç tekerlekli araçlar ilk üç yaş sonunda ve devamında iki yılda bir, ç) Diğer bütün motorlu araçlar, römorklar ve yarı römorklar ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir, periyodik muayeneye tabi tutulur.”
8. 26/10/2016 tarih ve 29869 sayılı Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik’in
8.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere; karayolunda seyredecek araçlara bu
Yönetmeliğe göre uygunluk onayı verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile ülkemiz için tip onayı yönetmeliklerindeki hükümlere ilave olarak uygulanacak hükümleri düzenlemektir.”
/
8.2. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (y) bendinde; “Özel amaçlı taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere özel bir işlevi yerine getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde düzenekleri ve/veya ekipmanları gereklidir) M, N veya O kategori aracı, ifade eder”
hüküm altına alınmıştır.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere şikâyetçi tarafından özetle, daha önce kurumumuza yaptığı başvuruda; VW Caddy vb. binek araçların bürokratik gerekçelerle 15 Temmuz Şehitler Köprüsünden geçiş yasağının kaldırılması ve yıllık muayene periyodunun binek araçlar gibi 2 yıla çıkarılması talebinde bulunduğu, Kuruma başvuru sonrası Köprü geçiş yasağı kalktığı ancak yıllık muayene periyodu “her yıl” olarak devam ettiği, aracın fabrika çıkışının yolcu taşımak üzerine camlı ve koltuklu olduğu iddia ve ifade edilerek bu tür araçların muayene süresinin de binek araçlar gibi iki yıla çıkarılması talep edilmektedir.
11. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünden alınan yazı ve eklerin incelenmesinden özetle; Karayolları Trafik Yönetmeliğinde; yük taşımasında ve yolcu taşımasında kullanılan motorlu araçlar arasındaki sınıf farkının tanımlandığı ve Karayolları Trafik
Yönetmeliği ile Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğinde teknik açıdan, kamyonet türü
N1 sınıfı araçlar ile M1 sınıfı otomobil türü araçlardan farklı olarak sınıflandırıldığı, Araç Muayene
İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelikte kamyonetlerin ve tadilat yoluyla yolcu taşımakta kullanılan kamyonetlerin muayene sürelerinin M1 sınıfı otomobillerden farklı olarak düzenlendiği, ilgi Yönetmelik’in 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında hususi veya ticari olarak tescil edilen tüm kamyonet türü araçlar için muayene geçerlilik sürelerinin “ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir” olarak belirlendiği, Bakanlıkları ile araç muayene istasyonlarını işleten kuruluşlar arasındaki “Araç Muayene İstasyonlarının Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi Hizmetlerine İlişkin İmtiyaz
Sözleşmesi” nin 20 yıl geçerli olmak üzere 15/08/2007 tarihinde imzalandığı ve anılan imtiyaz sözleşmesinin 13’üncü maddesi ile karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların periyodik muayene işlerinin; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik, Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkında
Yönetmelik kapsamında yapılmasının zorunlu olduğu, dilekçede konu olan talebin, imtiyaz sözleşmesinin dayanağı ihalenin şartlarını değiştiren bir değişiklik olacağı ve sözleşme hükümlerinin talep edilen değişikliğin yapılmasına engel oluşturduğu, ifadelerine yer verdiği tespit edilmiştir.
12. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Otomobil: Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.” hükmüne ve “Kamyonet : (Değişik: 12/7/2013-6495/13 md.) Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.” hükmüne yer verilerek otomobil ile kamyonet arasındaki fark tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamındaki “Araçlara ilişkin tanımlar” başlıklı
/
(c) bendinde “2) M Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yolcu taşımasında kullanılan motorlu araçlardır.
2.1) M1 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri olan motorlu araçtır.
3) N Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yük taşımasında kullanılan motorlu araçlardır.
3.1) N1 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan motorlu araçtır.” hüküm
altına alınmıştır. Bu noktada, yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan motorlu araçlar (kamyonet) N1 Sınıfı araç, yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri olan motorlu araçlar (otomobil) M1 Sınıfı araç olarak tanımlanmıştır.
13. Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik’in
“Muayene süresi” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; “Diğer bütün motorlu araçlar, römorklar ve yarı römorklar ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir, periyodik muayeneye tabi tutulur.” hükmüne yer verilerek tüm kamyonet türü araçlar için periyodik muayene geçerlilik süreleri ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir olarak belirlenmiştir.
14. Bilindiği üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile araç muayene işleticisi kuruluşlar arasında 15/08/2007 tarihinde 20 yıl geçerli olmak üzere “Araç Muayene
İstasyonlarının Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi Hizmetlerine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi” imzalanmıştır.
İmtiyaz sözleşmesi gereği, ülke genelinde açılması gereken araç muayene istasyonlarının tamamı açılmış ve faaliyete geçmiş bulunmaktadır. Araç muayene istasyonlarının açıldığı 11/01/2008 tarihinden bugüne kadar yapılan uygulamalar esnasında ilgi İmtiyaz Sözleşmesi hükümleri dikkate alınmış ve buna göre motorlu ve motorsuz araçların periyodik muayene işlerinin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Araç
Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik ve Araçların İmal
Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik’in amaç ve hedeflerine uygun olarak yapılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
15. Başvuranın iddiaları, idarelerin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesi ve
Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Karayolları Trafik Yönetmeliğinde; yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan motorlu araçların N1 Sınıfı araç tanımlandığı ve
M1 sınıfı otomobil türü araçlardan farklı olarak sınıflandırıldığı, Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelikte kamyonetlerin ve tadilat yoluyla yolcu taşımakta kullanılan kamyonetlerin muayene sürelerinin M1 sınıfı otomobillerden farklı olarak düzenlendiği ve buna göre muayene süresinin ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir olacağının hüküm altına alındığı, ayrıca Bakanlık ile araç muayene istasyonlarını işleten kuruluşlar arasında 15/08/2007 tarihinde
“Araç Muayene İstasyonlarının Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi Hizmetlerine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi” nin 20 yıl geçerli olmak üzere imzalandığı ve anılan imtiyaz sözleşmesinin 13 üncü maddesi ile karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların periyodik muayene işlerinin 2918 Sayılı Karayolları Trafik
Kanunu, Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik, Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılmasının zorunlu olduğunun hüküm altına alındığı anlaşıldığından; başvuranın ruhsatta kamyonet olarak tanımlanan aracının muayene periyodunun iki seneye çıkarılması talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. İdarece, Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarelerin başvuranla ilgili işlemlerinde, “Makul sürede karar verme”
/
ilkesine uygun davrandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte yine bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, ŞİKÂYETÇİYE VE T.C. ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi