|
ÖZET: Başvuran, Orman Genel Müdürlüğü tarafından verilen özel ağaçlandırma izninin hukuka aykırı bir şekilde iptal edildiğini iddia ederek Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. 2009 yılında, Akıncılar Köyü’nde 307.912,00 m² alanda özel ağaçlandırma talebinde bulunmuş, bu talep üzerine yapılan ilan sürecinde başka bir itiraz olmaması nedeniyle izni almıştır. Ancak, Vize Orman İşletme Müdürlüğü tarafından yapılan revizyonlar neticesinde, tahsis edilen alanın 247.306,00 m²’ye düşürüldüğü ve başvuranın bu süreçte mağdur olduğu belirtilmiştir.
Orman Genel Müdürlüğü, başvuranın projeyi zamanında teslim etmemesi nedeniyle iznin iptal edildiğini savunmuştur. İdare, başvuranın belirtilen süre içerisinde gerekli belgeleri sunmadığını ve bu nedenle iznin iptalinin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın iddialarının yerinde olmadığına ve iptal kararının hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine yönelik karar, başvurana ve Orman Genel Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işlemlerinin hukuka uygunluğunu değerlendirirken, başvuranın hak arama özgürlüğüne ilişkin süreçlerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 11147-11147 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/2363 2017/ 2363
KARAR TARİHİ : 21/09/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Orman Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Ağaçlandırma izni ile ilgili olarak yapılan revizyon işlemi ile akabinde tesis edilen bu revizyonun iptaline ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu iddiası hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 21/03/2017 21.3.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuran
1.1 21/ 03/ 2017 tarihli başvurusunda, Vize Orman İşletme Müdürlüğü nezdindeki ormanlık alana özel
ağaçlandırma talebi ile başvurduğunu, 13/ 03/ 2009 tarihinde Akıncılar Köyünde askıya çıkarıldığını, askı sürecinde herhangi bir itiraz olmadığı dolayısıyla talebinin kesinleştiğini, müracaat dosyasını 06/ 07/ 2009 tarihinde idareye teslim ettiğini, 27/ 05/ 2010 tarihinde 450315,19 m 2 alanda özel ağaçlandırma yapabileceğine dair arazi tahsisinin uygun olduğunu içeren rapor düzenlendiğini, 17/ 08/ 2010 tarihli ve 584 sayılı Bakanlık Oluru ile söz konusu alanın 49 yıl süreyle kendisine tahsis edildiğini ifade etmiştir . Daha sonrasında Vize Orman İşletme Müdürlüğünün yetkisi olmadığı halde çeşitli tarihlerde oluşturduğu komisyon tarafından 3 kez revize çalışmaları yapılarak 450.301,19 m 2 lik alanın 247.306,00 m 2 ye düşürüldüğünü, 300.000,00 TL bedelinde ekipman aldığını ancak 7 yıldır kullanamadığını belirterek, hukuksuz yapılan revize çalışmalarının kaldırılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
1.2. 09/ 08/ 2017 tarihli başvurusunda ise, 247.306,00 m 2 olarak verilen özel ağaçlandırma saha küçültme izninin hukuka aykırı olarak iptal edildiği gerekçesiyle, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
1 / 92. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Orman Genel Müdürlüğü’nden (OGM)
06/ 06/ 2017 tarih ve E : sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin 04/ 07/ 2017 tarih ve E . sayılı cevabi yazısında; 2.1. Başvuranın 11/ 02/ 2009 tarihinde idareye verdiği dilekçe ile 307.912,00 m 2 lik ormanlık sahada özel ağaçlandırma talebinde bulunduğu, Başvuranın müracaatının (mülga) Ağaçlandırma
Yönetmeliğinin 11 inci maddesi (Değişik : RG- 30/ 4/ 2009- 27215) hükmü gereği değerlendirildiği, 2.2. Bu kapsamda hak sahipliğinin tespit edilmesi gayesiyle Akıncılar Köyünde bu alan üzerinde ilan yapıldığı, 09/ 07/ 2009 tarihinde başvuran tarafından idareye 533.409.00 m 2 lik alan üzerinden proje sunulduğu, ilgilinin ilan edilmeyen dolayısıyla hak sahipliği gerçekleşmeyen alan üzerinden proje sunmakla hatalı bir işlem gerçekleştirdiği, 2.3. İdarece bu projenin değerlendirilmesi neticesinde, bu projenin 450.315.19 m 2 sinin özel ağaçlandırmaya uygun görülerek sehven bu alan üzerinden saha izni verildiği, 2.4. 22/ 09/ 2010 tarihinde Akıncılar Köy Muhtarlığının verdiği dilekçe ile idarece ilana aykırı şekilde izin tesis edildiği gerekçesiyle saha iznine itiraz ettiği, bunun üzerine idarece sahanın revizesi için gerekli işlemler başlatıldığı, 2.5. Bu işlemler sonucunda ilan edilen 307.912.00 m 2 lik sahanın 12.000 m 2 sinin Çövenli Köyü mülki hudutları içerisinde kaldığı, 24.310,00 m 2 lik alanın verimli orman niteliğinde olduğu, sahanın bir kısmının ise TEÎAŞ a ait enerji nakil iznine konu edildiği tespitleri ile sahanın nihai olarak 247.306,00 m 2 ye düşürüldüğü, 2.6. Mevzuata göre ilgili köyde ilan edilmeyen, idarece izne konu edilen, verimli devlet ormanı vasfında olan yerlerin özel ağaçlandırma iznine konu edilmesinin mümkün olmadığı, 2.7. Bütün bu izah edilen sürecin başından günümüze kadar sahanın müracaatçıya teslim edilmediği, dolayısıyla sahada çalışmaya başlanılmadığı, 2.8. Gelinen aşamada; saha revizyonu yapılan nihai alan üzerinden müracaatçıdan özel ağaçlandırma uygulama projesini 90 gün içerisinde idareye tesliminin 23/ 11/ 2016 tarihinde istenildiği, 2.9. İlgilinin bu arada Genel Müdürlüğe verdiği dilekçenin incelendiği ve cevabi olarak revize uygulama projesinin süresi içerisinde idareye teslim edilmesi gerektiği hususunun 30/ 01/ 2017 tarihinde tekrar ilgiliye bildirildiği, 2.10. Yapılan tebligata rağmen revize uygulama projesinin idareye teslim edilmemesi sebebiyle
Makamın 25/ 05/ 2017 tarih ve sayılı olurlarıyla saha izninin iptal edildiği, ifadelerine yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T .C. Anayasasının 3.1. “A. Ormanların korunması ve geliştirilmesi” başlıklı 169 uncu maddesinde, “Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır . …
Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir .
Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz . Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir . Bu ormanlar … kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz .
2 / 9Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez . …”
3.2. “Orman köylüsünün korunması” başlıklı 170 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Ormanlar içinde veya bitişiğindeki köyler halkının kalkındırılması, ormanların ve bütünlüğünün korunması bakımlarından, ormanın gözetilmesi ve işletilmesinde Devletle bu halkın işbirliğini sağlayıcı tedbirlerle, … için Devlet eliyle anılan yerlerin ihya edilerek bu halkın yararlanmasına tahsisi kanunla düzenlenir .
Devlet, bu halkın işletme araç ve gereçleriyle diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırıcı tedbirleri alır .”, 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler… Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 6831 sayılı Orman Kanununun, 6.1. “I. Ağaçlandırma ve imar işleri” başlıklı 57 nci maddesinde, “Orman sahasını artırmak maksadıyla, orman sınırları içinde yangın ve çeşitli sebeplerle meydana gelmiş açıklıklarda, verimsiz, vasıfları bozulmuş ve amenajman planlarında toprak muhafaza karekteri taşımadığı halde muhafazaya ayrılmış orman alanları ile, Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel
Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir . …
Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerle de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir .
Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir . Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır . İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanların da bu fıkra hükümleri uygulanır . Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu Kanunda yer alan hususi ormanlara ait hükümler göre yürütülür . Bozuk
3 / 9ormanlardan çıkacak her nevi orman emvali, üretim, taşıma ve diğer giderler kendilerine ait olmak
üzere bu sahaları boşaltıp ağaçlandıracaklara tarife bedeli üzerinden pazar satışı olarak verilir .
Uygulama usul ve esasları Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir .” 6.2. 59 uncu maddesinde, “57 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı yerlerdeki ağaçlandırılmış sahalar, ilgili kamu kuruluşuna teslim edilir ve bunlar hakkında bu Kanunun hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlara ilişkin hükümleri uygulanır .” 6.3. 60 ıncı maddesinde, “Orman idaresi ve diğer kamu kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerin orman ağacı ve ağaçcığı fidan ihtiyaçlarını karşılamak üzere uygun görülen yerlerde, her yıl ağaçlandırılacak sahaya yetecek miktarda fidan üretecek genişlikte fidanlıklar tesis edilir .
6.4. 63 üncü maddesinde “… Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazide ağaçlandırma yapmak istiyenler vali veya kaymakama müracaat ederler . Bu yerlerin bu durumda oldugu tesbit olunduktan sonra, orman idaresi tarafından yapılacak ağaçlandırma planına göre, ağaçlandırma işine Ziraat Vekaletince izin verilir .
Ağaçlandırma planları ve agaçlama bilgisine ait türlü yardımlar, orman idaresince parasız yapılır .
Plana göre ve müddeti içinde ağaçlandırılan sahalar ağaçlamaya başlanan yıldan itibaren beş yıl sonunda bu ağaçlamayı yapana parasız temlik olunur . …” 6.5. Ek 5 inci maddesinde, “Bu Kanunun … 57, 63, … ncı maddelerinin uygulanmasıyla ilgili şekil, şart ve esaslar ile orman alanlarından her türlü yararlanma karşılığı alınacak bedel miktarlarının tespiti ve tahsiline ilişkin hususlar için Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikler, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulur .
6.6. Ek 12 nci maddesinde, “Bozuk veya verimsiz orman alanları; ağaçlandırma, erozyon kontrolü ve rehabilitasyon çalışmalarına konu edilir . Bu alanlarda; mevcut türlerden gerekenler korunur, aşılanır ve/veya rehabilite edilir . Ayrıca orman içi boşluk alanlar, bölgede doğal olarak yetişen türlerle ekim, dikim ve aşılama suretiyle imar-ihya ve/veya rehabilite edilerek doldurulur .
Ağaçlandırılan, erozyon kontrolü yapılan, imar-ihya ve rehabilite edilen sahalardan elde edilen odun dışı orman ürünleri; öncelikle bu sahaların bakımını gerçekleştiren köy tüzel kişiliklerine, tarımsal kalkınma kooperatiflerine, 5200 sayılı Kanunla kurulmuş üretici birlikleri ve birliklere ve/veya yöre halkına tarife bedeli ile verilebilir .” 7. 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 30 uncu maddesinde, “( 1) Mevzuatta bu Kanun Hükmünde
Kararname ile Orman ve Su İşleri Bakanlığına devredilen birimlerle ilgili görevler nedeniyle Çevre ve Orman Bakanlığına yapılmış olan atıflar Orman ve Su İşleri Bakanlığına, Çevre ve Orman
Bakanına yapılmış olan atıflar Orman ve Su İşleri Bakanına yapılmış sayılır . …” 8. 23.08.2012 tarih ve 28390 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliğinin, 8.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “…c) Ağaçlandırma : Saha etüdünden başlayarak proje, tohum temini, fidan üretimi, arazi hazırlığı, dikim, ekim ve bakım faaliyetlerinin tümünü, …
ifade eder”, 8.2. “Devlet ormanlarında çalışmalara izin verilebilecek yerlerin tespiti ve izni” başlıklı 8 inci maddesinde, ( 1) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü ve özel imar-ihya
4 / 9çalışmalarına izin verilebilecek yerler aşağıda belirtilmiştir . a) Amenajman planında ve aktüelde
verimli orman olmayan yerler, … ( 2) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü ve özel imar-ihya çalışmalarına izin verilemeyecek yerler aşağıda belirtilmiştir . … b) Amenajman planlarında; bozuk orman, orman toprağı, orman içi açıklık olarak görünmesine rağmen verimli orman niteliğini kazanmış alanlar, …”, 8.3. “Devlet ormanlarında yapılacak ağaçlandırma, erozyon kontrolü, imar-ihya çalışmaları ve hak sahibi tespiti” başlıklı 12 nci maddesinde, ( 1) Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü veya özel imar-ihya yapılacak sahalar orman idaresi tarafından tespit edilir . Tespit edilen bu sahalar; … b) Gerçek ve tüzel kişilere özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü veya özel imar-ihya amacıyla izin verilebilecek sahalar, … ( 3) Gerçek ve tüzel kişilerin özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü veya özel imar-ihya yapmaları gayesiyle tefrik edilen alanlar yılda en az bir defa orman idaresine ait internet sitelerinde 30 gün süreyle ilan edilir . Ayrıca ilan edilen bu sahalardan köy ve belde mülki hudutları içerisinde bulunanlar aynı süre içerisinde ilgili köy ve beldenin uygun yerlerine asılmak suretiyle de ilan edilir . … ( 9) İşletme müdürlüğünce hak sahibinden, izin raporunun düzenlenmesi için özel ağaçlandırma, özel erozyon kontrolü ve özel imar-ihya ya konu edilen sahanın üzerinde gösterildiği koordinat özet çizelgesi ( 6 derecelik memleket koordinatları) istenir . İstenen belgelerin en geç 30 gün içinde işletme müdürlüğüne teslim edilmemesi halinde hak sahipliği ortadan kalkar . Hak sahipliliği sıralama tutanağındaki bir sonraki müracaatçıya, ilgili belgeleri işletme müdürlüğüne teslim etmesi için yazılı tebligatta bulunulur .
İkinci hak sahibinin de gerekli belgeleri zamanında sunmadığı veya hakkından vazgeçmesi durumunda, hak sahipliliği sıralama tutanağındaki üçüncü sıradaki müracaatçıya tebligat yapılır .
…” 8.4. “Devlet ormanlarında saha izni, projelendirme ve saha teslimi” başlıklı 13 üncü maddesinde; “( 1) İşletme müdürlüğü, hak sahibinden izin raporuna uygun olarak en geç doksan gün içerisinde Genel Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek teslimini ister . Uygulama projesinin verilen sürede teslim edilmemesi durumunda, talep halinde otuz gün ek süre verilebilir . Uygulama projesinin verilen ek süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde izin raporu bölge müdürlüğünce iptal edilir . Hak sahipliliği sıralama tutanağındaki bir sonraki müracaatçıya yazılı tebligat yapılarak özel ağaçlandırma talebinin olması halinde 15 gün içinde işletme müdürlüğüne müracaat etmesi istenir .
…” 8.5. “Projelendirmeye ait diğer esaslar” başlıklı 16 ncı maddesinde, “… ( 5) Talep edilmesi ve orman idaresinin uygun görmesi halinde idari, hukuki ve teknik nedenlerle saha izinlerinde veya uygulama projelerinde revizyona gidilebilir . Revizyon projeleri ormancılık büroları tarafından tanzim edilir . Köy tüzel kişiliklerine ait revizyon projeleri, talep etmeleri halinde bedelsiz olarak orman idaresi tarafından da tanzim edilebilir .…” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne
5 / 9sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Şikâyet başvurucusu, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, özel ağaçlandırma izni ile ilgili olarak yapılan revizyon işlemi ile akabinde tesis edilen bu revizyonun iptaline ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu iddiası ile uğradığı mağduriyetin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .
11. Somut olaya ilişkin olarak; 11.1. Başvuranın 11/ 02/ 2009 tarihli dilekçe ile İstanbul Orman Bölge Müdürlüğüne 307.912.0 m 2 alanda özel ağaçlandırma talebiyle müracaat ettiği ve bu miktar üzerinden Akıncılar köyünde ilan yapıldığı ve bu ilanın 13/ 04/ 2009 tarihinde askıdan indirildiği, 11.2. Dolayısıyla Akıncılar köyünde bu miktar ( 307.912,00 m 2) üzerinden ilana çıkıldığı, ilgili köyde yapılan ilan neticesinde başka talipli çıkmaması nedeniyle müracaat dosyası hazırlanarak idareye sunulması maksadıyla ilgiliye tebligat yapıldığı, 11.3. 09/ 07/ 2009 tarihinde başvuran tarafından idareye 533.409,00 m 2 alan üzerinden proje sunulduğu, ilan edilmeyen sahaları kapsayan proje sunmakla hatalı işlem yapıldığı, İdarece kurulan komisyon tarafından 533.409,00 m 2 lik hatalı projenin değerlendirildiği ve bu proje üzerinden 450.315,19 m 2 lik özel ağaçlandırma sahasının (sehven) uygun görüldüğü ve Makam tarafından Olur verildiği, 11.4. Vize Orman İşletme Müdürlüğünce kurulan komisyon tarafından 307.912,00 m 2 alanın incelenmesinde, 12.000,00 m 2. lik kısmının, ilanın yapıldığı Akıncılar köyünde olmadığı komşu köy
Çövenli köyü mülki sınırları içinde kaldığı, ilanın Çövenli’ de yapılmaması nedeniyle 12.000,00 m 2 nin 307.912,00 m 2. lik alandan düşüldüğü, yine aynı sahanın bir kısmının TEİAŞ’ a ( 6831 sayılı
Orman Kanunun 17. maddesine göre Makamın 14/ 09/ 1999 tarih ve 3 sayılı Olurlarıyla verilen izin)
ait enerji nakil hattı izni, bir kısmının ise uygun görülmeyen sahalar içerisinde kaldığı, bu nedenle müracaat alanından düşüldüğü ve ilgili komisyonca belirtilen nedenlere bağlı olarak 271.616,00 m 2.
olarak tespit edildiği, 11.5. İşletme Müdürlüğünün 13/ 07/ 2016 tarih ve sayılı emri ile kurulan komisyon tarafından 271.616,00 m 2 lik nihai alan üzerinde yapılan incelemede, geçen süre içerisinde amenajman planının yenilenmesi nedeniyle 444, 497, 498 ve 500 no’lu bölmelerde verimli orman niteliğinde olan ve 6912 sayılı Özel Ağaçlandırma Tamiminin 2. maddesine göre uygun görülmeyen 24.310,00 m 2 alanın genel alan içerisinde kaldığının tespit edildiği, izne konu alanın, 271,616,00 m 2 alandan 24.310,00 m 2. nin düşülmesi suretiyle 247.306,00 m 2 olarak belirlenerek Saha Küçültme
Gerekçe Raporunun tanzim edildiği, 11.6. Makamın 24/ 10/ 2016 tarih ve sayılı Olurlarıyla, özel ağaçlandırma sahasının 247.306,00 m 2 olarak kesinleştiği, bu işlemin 23/ 11/ 2016 tarihli yazı ile başvurana tebliğ edildiği ve bu yazıda başvurana gönderilen bu Olura uygun olarak en geç 90 gün içerisinde 6912 no’lu Tamim gereği
Orman Genel Müdürlüğünce belirlenen proje dispozizyonuna uygun uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek İşletme Müdürlüğüne teslim etmesi gerektiği hususlarının bildirildiği, 11.7. Başvuranın 27/ 12/ 2016 tarihli dilekçe ile söz konusu işlem nedeniyle uğradığı mağduriyetin
6 / 9giderilmesi talebiyle idareye itirazda bulunduğu,
11.8. Başvuranın 27/ 12/ 2016 tarihli talebinin Vize Orman İşletme Müdürlüğünün 30/ 01/ 2017 tarih ve E . tarihli yazısı ile reddedildiği, bahsi geçen yazının 02/ 02/ 2017’de başvurana tebliğ edildiği, 11.9. Başvuranın idarenin 23/ 11/ 2016 tarihli yazısı ile verilen 90 günlük sürede Uygulama Projesini
Vize Orman İşletme Müdürlüğüne vermediği tespit edilerek, 6912 Sayılı Özel Ağaçlandırma
Tamiminin 19. maddesi gereği yapılan değerlendirmeler doğrultusunda : Özel ağaçlandırma sahasına ait iznin iptalinin İstanbul Orman Bölge Müdürlüğüne teklif edilmesi için Vize Orman İşletme
Müdürlüğünce 08/ 03/ 2017 tarihli “İptal Gerekçe Raporu” nun düzenlendiği ve bu Raporun 09/ 03/ 2017 tarihli yazı ekinde İstanbul Orman Bölge Müdürlüğüne sunulduğu, 11.10. Başvuranın 21/ 03/ 2017 tarihli başvurusunda, özel ağaçlandırma sahasının 247.306,00 m 2 olarak belirlenmesine ilişkin 24/ 10/ 2016 sayılı Onay ve daha öncesinde yapılan saha küçültme revizyon işlemleri sebebiyle uğradığı mağduriyetin giderilmesi istemiyle Kurumumuza başvuruda bulunduğu, 11.11. Başvuranın Kurumumuza yaptığı şikayet başvurusuna ilişkin incelememiz sürmekte iken, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğünün 25/ 05/ 2017 tarih ve sayılı Oluru ile no’lu Özel
Ağaçlandırma tamiminde belirtilen 90 günlük süre içerisinde uygulama projesini tanzim ettirmediği gerekçesiyle 247.306,00 m 2 olarak verilen özel ağaçlandırma saha küçültme izninin iptal edildiği, 11.12. Söz konusu iptal onayının 16/ 06/ 2017 tarihli yazı ile başvurana tebliğ edildiği, 11.13. Başvuranın da Kurumumuza yaptığı 09/ 08/ 2017 tarihli başvuruda, 247.306,00 m 2 olarak verilen özel ağaçlandırma saha küçültme izninin iptal edilmesi sebebiyle uğradığı mağduriyetin giderilmesini talep ettiği, 11.14. Bahsi geçen başvuruların, aynı başvurucu tarafından, kendisi hakkında birbiri ardına tesis edilen iki ayrı işlemle ilgili olarak yapılmış olması, bu başvuruların aynı sebep ve konudan doğduğu ve biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olması gerekçeleriyle bu iki dosyanın 24/ 08/ 2017 tarihinde birleştirilerek inceleme ve araştırmanın yapıldığı anlaşılmıştır .
12. Başvuru konusuna ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde, Devlet ormanlarında özel ağaçlandırmanın amenajman planında ve aktüelde verimli orman olmayan yerlerde yapılabileceği, ancak amenajman planlarında; bozuk orman, orman toprağı, orman içi açıklık olarak görünmesine rağmen verimli orman niteliğini kazanmış alanlarda yapılamayacağı, orman idaresi tarafından Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma yapılacak sahaların tespit edilmesi üzerine mevzuat hükümleri gereğince izlenecek süreç neticesinde bu sahalarda gerçek kişilere özel ağaçlandırma izni verilebileceği, bu süreçte mevzuat hükümleri gereğince sorumluluğunu yerine getirmeyen müracaatçıların saha izinlerinin ve uygulama projelerinin iptallerinin mümkün bulunduğu, bu gibi hallerde, hak sahipliği sıralama tutanağındaki bir sonraki müracaatçıya yazılı tebligat yapılarak özel ağaçlandırma talebinin olması halinde belli bir süre içinde işletme müdürlüğüne müracaat etmesinin sağlandığı görülmektedir .
13. Başvuran 2009 yılından beri, kendisine 49 yıllığına irtifak hakkı verilen özel ağaçlandırma sahasının farklı tarihlerde çeşitli sebeplerle küçültülerek revizyon işlemleri tesis edildiğini, bu
7 / 9revizyon işlemlerinin kendi talebi olmadan yapıldığı gerekçesiyle hukuka aykırı olduğunu iddia
etmekte ise de; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, bütün ormanların gözetiminin Devlete ait olduğu, başka bir ifade ile ağaçlandırma izni verilen/verilecek sahanın “verimli orman niteliğinde olduğu ya da sonradan verimli orman niteliğini kazandığı” nın Orman İdaresince tespitinin her zaman mümkün bulunduğu ve bu tespit üzerine teknik ve hukuki olarak gerekçelendirmek koşulu ile saha izninin verilmemesi veya verilen saha izninin iptal edilmesinin mümkün bulunduğu, kaldı ki somut olayda özel ağaçlandırmaya konu sahanın 2009 yılından beri devam eden bu süreçte başvurana tesliminin yapılmadığı, dolayısıyla başvuranın belirtilen iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir .
14. Ayrıca, şikâyete konu özel ağaçlandırma sahasının 247.306,00 m 2 olarak belirlenmesine ilişkin 24/ 10/ 2016 tarihli işlem öncesinde başvurana sehven verildiği ( 2010 yılında) ifade edilen 450.315,19 m 2 lik özel ağaçlandırma sahasının bu süreçte farklı zamanlarda farklı gerekçelerde revizyona tabi tutulduğu ve bu saha revizyonu işlemlerinin başvuran tarafından yargıya konu edilmediği, diğer yandan belli bir alanın, ilanın yapıldığı Akıncılar köyünde olmadığı komşu köy Çövenli köyü mülki sınırları içinde kaldığı, yine aynı sahanın bir kısmının TEİAŞ’ a ait enerji nakil hattı izni kapsamında olduğu, bir kısmının ise uygun görülmeyen sahalar içerisinde kaldığı, gibi gerekçelerin bu revizyon işlemlerinin sebepleri olarak gösterildiği, bu gerekçelerin kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından herhangi bir aykırılık göstermediği, düşünülmektedir .
15. 25/ 05/ 2017 tarih ve 408 sayılı “ 247.306,00 m 2 olarak verilen özel ağaçlandırma saha küçültme izninin iptali” ne ilişkin olarak ise; yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü gereği ( 8.4. pr .), İşletme
Müdürlüğünün, hak sahibinden izin raporuna uygun olarak en geç doksan gün içerisinde Genel
Müdürlükçe belirlenen proje dispozisyonuna uygun uygulama projesini ormancılık bürolarına tanzim ettirerek müracatçıdan teslimini isteyeceği, uygulama projesinin (orman idaresince verilebilecek) ek süre içerisinde de teslim edilmemesi halinde izin raporunun bölge müdürlüğünce iptal edileceği hususunun düzenlendiği; somut olayda idarenin 23/ 11/ 2016 tarihli yazısı ile verilen 90 günlük sürede başvuranın Uygulama Projesini Vize Orman İşletme Müdürlüğüne vermediği tespit edilerek, mevzuat hükmü gereği Özel ağaçlandırma sahasına ait iznin iptalinin İstanbul Orman Bölge
Müdürlüğüne teklif edilmesi için Vize Orman İşletme Müdürlüğünce 08/ 03/ 2017 tarihli “İptal
Gerekçe Raporu” nun düzenlendiği, kaldı ki başvuranın bu süre içerisinde söz konusu teslimi yapmadığı gibi teslim yükümlülüğünü yerine getirmek için ek süre talep etmediği ve yargı organınca verilen yürütmeyi durdurma kararı da almadığı, bahsi geçen 90 günün geçmiş olduğu tespitinin yapıldığı 08/ 03/ 2017 tarihinden itibaren yaklaşık iki buçuk ayılık bir süre sonra (ki bu süre içerisinde başvuranın teslim için ek süre talep etmesi mümkündü,) bahsi geçen mevzuat hükmü gerekçe gösterilerek 25/ 05/ 2017 tarih ve 408 sayılı Oluru 247.306,00 m 2 olarak verilen özel ağaçlandırma saha küçültme izninin iptal edildiği, dolayısıyla başvuran hakkında tesis edilen söz konusu işlemin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir .
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 247.306,00 m 2 olarak verilen özel ağaçlandırma saha küçültme ( 24/ 10/ 2016 tarihli) izninin iptal edilmesine ilişkin olarak tesis edilen 25/ 05/ 2017 tarih ve 408 sayılı işlemde yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
8 / 917. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi