Hasankeyf İlçesi Mahalli İskân Komisyonunun hak sahipliği talebine ilişkin ikamet şartının tespiti (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 11908-11908 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.

BAŞVURU NO : 2017/8553 2017/ 8553

KARAR TARİHİ : 09/10/2017 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : “-“

BAŞVURUYA KONU İDARE : Batman Valiliği

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Hasankeyf İlçesi Mahalli İskân

Komisyonunun 25/ 10/ 2016 tarih ve 939 sayılı kararının iptal edilmesi talebi hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 05/07/2017 5.7.2017

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Batman ili Hasankeyf ilçesinde Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi sebebiyle etkilenen ailelerin yeni yerleşim alanlarına nakilleri uygulaması kapsamında hak sahipliğinin tespiti için başvuruda bulduğunu, ancak başvurusunun, 01/ 04/ 2013 tarihinden 21/ 07/ 2016 tarihine kadar

Hasankeyf ilçe merkezinde ikamet ettiği hususunu belgelenemediğinden Hasankeyf İlçesi Mahalli

İskân Komisyonunun 25/ 10/ 2016 tarih ve sayılı kararıyla reddedildiğini, kendisinin bir dönem

İstanbul’da yaşadığını, ancak 01/ 04/ 2013 tarihinden önce Hasankeyf ilçesinde ikamet etmeye başladığını, bununla birlikte 20/ 11/ 1984 tarihinden beri Hasankeyf ilçesinde İpragaz Bayiliği yaptığını belirtmiş olup Hasankeyf İlçesi Mahalli İskân Komisyonunun 25/ 10/ 2016 tarih ve sayılı kararının iptal edilmesini talep etmektedir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Batman Valiliğinin konuya ilişkin 18/ 08/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. 5543 sayılı İskân Kanununun geçici 8’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hazırlanan, 05/ 05/ 2015 tarihli ve 29346 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2015/ 7590 sayılı Bakanlar Kurulu

Kararı ile 01/ 06/ 2016 tarihli ve 29729 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2016/ 8857 sayılı Bakanlar

Kurulu Kararları kapsamında Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesinin yapımından etkilenen

1 / 4Hasankeyf ilçe merkezindeki ailelerin, yeni Hasankeyf yerleşim alanına nakilleri, hak sahiplikleri ve

borçlandırılmalarına ilişkin usul ve esaslar ile ilgili bakanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının görev, yetki ve sorumluluklarının belirlendiği, 2.2. 2016/ 8857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda Batman Çevre ve Şehircilik İl

Müdürlüğünce müracaat şartları belirlenerek hak sahipliği müracaatları için 21/ 07/ 2016- 19/ 08/ 2016 tarihleri arasında ilana çıkıldığı ve bu kapsamda 2113 vatandaşın müracaat dosyasının işleme konulduğu, Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen yazılı şartlara göre; başvuranın dosyasında gerekli incelemelerin yapıldığı, Nüfus Müdürlüğünden edinilen adres raporu belgesinden başvuranın 05/ 05/ 2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2015/ 7590 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, 2016/ 8857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla değiştirilen 3’üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında öngörülen ikamet şartını taşımadığının tespit edildiği, bu sebeple de Mahalli İskân

Komisyonunca hak sahibi olma talebinin reddedildiği, Açıklamalarına yer verilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu

denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında :

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında : “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 5543 sayılı İskân Kanununun geçici 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasında : “Batman ili

Hasankeyf ilçe merkezinde Ilısu HES Projesi yapımından etkilenen ailelerin, Yeni Hasankeyf

Yerleşim Alanına nakilleri, hak sahiplikleri ve borçlandırılmalarına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar

Kurulunca belirlenir .” 6. 05/ 05/ 2015 tarihli ve 29346 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2015/ 7590 sayılı Ilısu Barajı ve

HES Projesinin Yapımından Etkilenen Ailelerin Yeni Yerleşim Alanına Nakilleri, Hak

Sahiplikleri ve Borçlandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu

Kararının, 01/ 06/ 2016 tarihli ve 29729 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2016/ 8857 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararıyla değiştirilen “Hak sahibi olma şartları” başlıklı 3’üncü maddesinin ikinci ve sekizinci fıkralarında : “( 2) Hak sahiplerini belirlemek maksadıyla 25/ 8/ 2008 tarihinde iskan duyurusu yapılmış olup herhangi bir müracaat yapılmaması üzerine iskan faaliyetlerinin yürütülmesi için 1/ 4/ 2013 tarihi esas alınarak Hasankeyf Kaymakamlığınca oluşturulan komisyon listesinde yer alan ailelerin o tarihte Hasankeyf ilçe merkezinde ikamet ettiklerini, komisyon listesinde yer almayanların 1/ 4/ 2013 tarihinden beri Hasankeyf ilçe merkezinde ikamet ettiklerini belgelendirmeleri gerekir …

( 8)İkametgaha ilişkin belge Adres Kayıt Sisteminden alınır ve mülki idari amirince onaylanır .”

2 / 4Düzenlemeleri yer almaktadır .

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuranın hak sahipliği için aranan 01/ 04/ 2013 tarihinde Hasankeyf ilçesinde ikamet etmiş olmak şartını taşımadığı anlaşılmış olup, Hasankeyf

İlçesi Mahalli İskân Komisyonunun 25/ 10/ 2016 tarih ve sayılı kararında hukuka aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntısıyla yer verildiği üzere Hasankeyf İlçesi Mahalli İskân

Komisyonunun 25/ 10/ 2016 tarih ve sayılı kararının iptal edilmesini talep etmektedir . Söz konusu kararda başvuranın hak sahipliği talebi ikamet şartını taşımadığı gerekçesiyle reddedilmiştir .

Dolayısıyla uyuşmazlık konusunun çözümü, başvuranın ikamet şartını taşıyıp taşımadığının tespitinde toplanmaktadır .

9. 5543 sayılı İskân Kanununun geçici 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, Batman ili Hasankeyf ilçe merkezinde Ilısu HES Projesi yapımından etkilenen ailelerin, Yeni Hasankeyf Yerleşim Alanına nakilleri, hak sahiplikleri ve borçlandırılmalarına ilişkin usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirleneceği öngörülmüş olup, bu kapsamda 2015/ 7590 ve 2016/ 8857 sayılı iki Bakanlar Kurulu

Kararı çıkarılmış olup, 2015/ 7590 sayılı Bakanlar Kurulunun 3’üncü maddesinde hak sahibi olmanın şartları belirlenmiştir . Söz konusu maddenin 2016/ 8857 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla değiştirilmiş olan ikinci fıkrasında, hak sahiplerini belirlemek maksadıyla 25/ 08/ 2008 tarihinde iskân duyurusu yapılmış olup herhangi bir müracaat yapılmaması üzerine iskân faaliyetlerinin yürütülmesi için 1/ 4/ 2013 tarihi esas alınarak Hasankeyf Kaymakamlığınca oluşturulan komisyon listesinde yer alan ailelerin o tarihte Hasankeyf ilçe merkezinde ikamet ettiklerini, komisyon listesinde yer almayanların 1/ 4/ 2013 tarihinden beri Hasankeyf ilçe merkezinde ikamet ettiklerini belgelendirmelerinin gerektiği düzenlenmiştir . Bu düzenlemeden, ikamet şartına bağlı olarak hak sahibi olabilmek için 01/ 04/ 2013 tarihinde Hasankeyf ilçesinde ikamet edildiğinin belgelendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır .

10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvurana ait adres bilgileri raporunun

incelenmesinden başvuranın 20/ 05/ 2013 tarihinde Kale Mahallesi, Sokak No:

Hasankeyf/BATMAN adresinde ikamet etmeye başladığı, öncesinde ise Mahallesi sokak No: İç Kapı No: Eyüp/İSTANBUL adresinde ikamet ettiği, dolayısıyla hak sahipliği için aranan 01/ 04/ 2013 tarihinde Hasankeyf ilçesinde ikamet etmiş olmak şartını taşımadığı anlaşılmış olup, Hasankeyf İlçesi Mahalli İskân Komisyonunun 25/ 10/ 2016 tarih ve sayılı kararında hukuka aykırılık tespit edilememiştir .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin

3 / 4başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk” , “makul sürede karar verme”, “hesap

verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Batman İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın Başvurana ve BATMAN VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi