|
ÖZET: Başvuran, Bağcılar Belediye Başkanlığı’na yaptığı kira yardımı başvurusunun reddedilmesine itiraz ederek, bu kararın iptal edilmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. Başvurusunda, ikamet ettiği yapının riskli yapı olarak kaydedildiğini ve kira yardımı için gerekli belgeleri sunduğunu belirtmektedir. Ancak, başvurusu, riskli yapı kayıt tarihindeki ikamet şartını taşımadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
İdare, başvuranın kira yardımı talebinin reddine dair açıklamalarında, başvuranın riskli yapı kayıt tarihinden önce başka bir adrese taşındığını ve bu nedenle gerekli ikamet şartını sağlamadığını ifade etmiştir. İlgili mevzuat gereği, kira yardımının hibe olarak verilebilmesi için başvuranın riskli yapıda kayıt tarihindeki ikamet koşulunu sağlaması gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, başvuranın ikametgahını geçici olarak değiştirdiği ve bu durumun belgelerle desteklendiği göz önünde bulundurularak, başvurusunun reddedilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Bağcılar Belediye Başkanlığı’nın kira yardım talebinin reddi işleminin iptali ve başvuranın kira yardımından yararlandırılması için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. İdarenin bu karara ilişkin işlemlerini otuz gün içinde bildirmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18172-18172 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/6415 2018/ 6415
KARAR TARİHİ : 01/11/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Bağcılar Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran; kira yardımından yararlandırılmamasına yönelik idari işleminin iptal edilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 14/05/2018 14.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuru kapsamında başvuran ikamet ettiği
evinin Yapı Kimlik Numarası ile riskli yapı olarak 30/ 09/ 2017 tarihinde sistem numarası aldığını, 31/ 01/ 2018 tarihinde riskli yapının onaylandığını, 30/ 03/ 2018 tarihinde kira yardımı için
Bağcılar Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’ne müracaat ettiğini, 25/ 01/ 2012 tarihinden bu yana ikamet ettiği evinden çocuğunun okul kaydı için 08/ 09/ 2017 ile 09/ 10/ 2017 tarihleri arasında bir aylık süreyle ikametgahını başka adrese taşıdığını ancak kendi adresinde oturmaya devam ettiğini, İSKİ faturaları ile de bu durumun sabit olduğunu, Bağcılar Belediyesi A.R.A.A.D. sisteminde yapı kimlik numarası alındığı tarih olan 30/ 09/ 2017 de adreste ikamet şartını taşımadığı için kira yardımı alamadığını belirtmekte ve kira yardımı yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan
30/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup İdareden alınan
1 / 8cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) İstanbul İli Bağcılar İlçesi sınırlarında bulunan numaralı parselde kayıtlı yapının riskli yapı
kayıt tarihinin 30/ 09/ 2017’de alındığı, söz konusu riskli yapı için başvuran tarafından Bağcılar
Belediye Başkanlığı’na 30/ 03/ 2018 tarihinde kira yardımı başvurusunda bulunulduğu ancak ibraz edilen evraklar arasında bulunan Adres Bilgileri Raporuna göre 08/ 09/ 2017 tarihinde riskli yapının tahliye edildiği ve riskli yapı kayıt tarihinde riskli yapıda ikamet etme şartını sağlamadığı dolayısıyla
Bağcılar Belediye Başkanlığınca 02/ 04/ 2018 tarihli yazı ile reddedildiği, ayrıca ilgili kira yardımı başvurusu için Bağcılar Belediye Başkanlığının 02/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazısına
Bakanlıkça 20/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazı ile cevap verildiği,
2.2) Kira yardımının, Bakanlıkça mevzuatta istenilen şartların mevcudiyeti halinde hibe olarak
yapıldığı ve kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceği,
2.3) 15/ 03/ 2017 tarihinde yürürlüğe giren 2017 yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun
5’inci maddesinin altıncı fıkrasında Kira yardımı ödemelerinde, riskli yapı için Yapı Kimlik
Numarasının alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme şartı arandığı, başvuranın yapının riskli yapı kayıt tarihi olan 30/ 09/ 2017’de riskli yapıda ikamet etmeyerek söz konusu şartı taşımadığı,
2.4) Benzer konularda açılmış davalarda mahkemelerce Kira Yardımı Uygulama Kılavuzuna göre
kira yardımından faydalanabilmek için ikamet şartının mevzuat gereği olduğu ve hukuka aykırı olmadığına hükmedildiği, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu
Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” ,
4) 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” ,
5) 25/ 04/ 2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun;
5.1) “Bildirim yükümlülüğü ve süresi” başlıklı 50’inci maddesinde “( 1)Adres bildiriminde
kişilerin yazılı beyanı esas alınır . Bildirim şahsen veya güvenli elektronik imza ile yapılır . ( 2)Adres bildirimi, nüfus müdürlüklerine veya dış temsilciliklere yapılır . Hizmet alımı ile ilgili başvuru sırasında, Bakanlıkça belirlenen adrese dayalı hizmet sunan kuruluşlara da adres değişikliğine ilişkin beyanda bulunulabilir . ( 3)Adres bildiriminin, yirmi işgünü içinde yapılması zorunludur…
2 / 8( 8)Yetkili idareler adres oluşumuna dayanak teşkil eden yapı belgelerini, belgelerin oluşturulması ile
eş zamanlı olarak ulusal adres veri tabanına işlemekle yükümlüdür .”,
5.2) “İdarî para cezaları” başlıklı 68’inci maddesinde; “( 1) Bu Kanuna göre;…c) (Değişik :
14/ 1/ 2016- 6661/ 14 md.) Adres değişikliğini bildirme yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyenlere 50 Türk lirası, gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara 1000 Türk lirası idarî para cezası, yurt içinde mülkî idare amirlerince, yurt dışında ise dış temsilciliklerce verilir .”
6) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun “Tahliye ve
yıktırma” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır . Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir .”,
7) 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren
Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir .”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında;
“Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise Müdürlüğe veya Bakanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılır… .”,
8) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nün riskli olarak tespit edilmiş yapılar için hazırlamış olduğu 15/ 03/ 2017 tarihli
Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun;
8.1) “Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Maliklerden;” başlıklı 3.1’inci
maddesinin g bendinde; “Malikin, riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres
Bilgileri Raporu” alınacağı,
8.2) “Kira Yardımı Başvurularında Dikkat Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; “2017 yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu 15.03.2017 tarihinden itibaren geçerli olup, bu tarih itibarı ile yapılan yeni başvurular ve bu tarih itibariyle henüz sonuçlandırılmamış başvurular bu Kılavuz hükümlerine göre incelenir ve sonuçlandırılır .” hükümleri mevcuttur .
8.3) “Riskli Yapı Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Maliklerden” başlıklı 3.1.
maddesinde “… e) Riskli yapı tespit raporunda belirtilen adres ile uyumlu olacak şekilde malik adına kayıtlı, A.R.A.A.D.net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı Kimlik Numarası alındığı tarihten önceki son üç aydan veya sonraki son üç aydan herhangi birine ait elektrik, su, doğalgaz, sabit hatlı olmak şartıyla telefon/internet hizmetleri ile ilgili herhangi bir fatura,
3 / 8f) Malikin, riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet
ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe
Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres Bilgileri Raporu…”,
8.4) “Kira Yardımı Ödemeleri Hakkında Dikkate Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci
maddesinin üçüncü fıkrasında “ Kira yardımı müracaatlarında, A.R.A.A.D.net sistemi üzerinde riskli yapı için Yapı Kimlik Numarası alındığı tarihten itibaren ikamet etme şartı 2017 yılı için belirlenmiş olup , 2016 yılı içerisinde müracaat edip Riskli Yapı Tespit Raporu Onay Tarihinde ikamet edilmemesi nedeniyle talebi reddedilenler, 2017 Kira Yardımı Kılavuzunda belirtilen başvuru şartlarını sağlaması ve kira yardımı müracaatı için öngörülen riskli yapıyı tahliye ettikten sonraki 1 yıllık başvuru süresinin dolmamış olması şartıyla yeniden müracaat yapmaları halinde talepleri
Valiliklerce (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri) değerlendirilebilecektir . ”,
8.5) “Kira Yardımı Ödemeleri Hakkında Dikkate Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci
maddesinin altıncı fıkrasında “ Kira yardımı ödemelerinde A.R.A.A.D.net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme şartı aranmakta olup, malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinden sadece bu şartı sağlayanlara kira yardımı yapılacaktır .”,
8.6) “Kira Yardımı Ödemeleri Hakkında Dikkat Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci
maddesinin on dokuzuncu fıkrasında “Kira yardımı başvuru evraklarından biri olan faturanın temin edilememesi halinde, tüketim olduğunu gösteren ve riskli yapı tespit raporunda belirtilen adres ile uyumlu olacak şekilde hak sahibi adına kayıtlı yetkili kurumca onaylı A .R .A .A .D.net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihten önceki son üç aydan veya sonraki son üç aydan birine ait elektrik, su, doğalgaz, sabit hatlı olmak şartıyla telefon/internet hizmetleri ile ilgili herhangi bir abonelik dökümü ile de fatura şartı sağlanmış olacaktır .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran , 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, kira yardımından yararlandırılmamasına
yönelik idari işleminin iptal edilerek mağduriyetinin giderilmesini ve 30/ 03/ 2018 tarihli kira yardım talebinin kabul edilmesini talep etmektedir .
11) Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir ve herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede
yaşama hakkına sahiptir . Anayasanın 5 inci maddesi “Devletin temel amaç ve görevleri, …kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette
4 / 8sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya , insanın maddi ve manevi varlığının
gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır ” düzenlemesi ile sosyal devletin sağlanmasında devlete bir takım yükümlülükler getirmiştir . Çevreyi geliştirme, sağlığını koruma, kirlenmesini önleme, sağlıklı ve düzenli kentleşmenin sağlanması, şehirlerin özellikleri, çevre şartlarını gözeterek bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyaçlarını karşılayacak tedbirleri almak da bu yükümlülüklerden bir kaçıdır .
12) Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla bu kapsamda çıkarılan 6306 sayılı
Kanunun gerekçesinde de; “…kanun sayesinde, başta deprem olmak üzere tabii afetler sebebiyle meydana gelmesi kuvvetle muhtemel can ve mal kayıplarının önleneceği, mülkiyet haklarına saygılı, sağlıklı ve düzenli yerleşme, daha az maliyet ile en fazla sosyal faydanın temin edilmesi, kaynakların planlı, sağlıklı ve verimli kullanılması ilkelerinin hayata geçirilmesinin mümkün olacağı; Anılan gerekçede, afet riski altında olduğu kabul edilen yerlerde buralardaki meskenlerin, işyerlerinin ve sanayi tesislerinin yeni alanlara nakledilmesi sayesinde, yerleşme ve yapı emniyeti temin edileceği ve muhtemel can ve mal kayıpları ile iktisadi ve sosyal diğer zararların en aza indirilmesinin mümkün olacağı; ayrıca, hali hazırda yaşanabilirlikten uzak, köhnemiş, can ve mal emniyeti bakımından riskli ve görüntü itibari ile de çirkin olan yapılaşmaların ortadan kaldırılabileceği, estetik yapılar inşa edileceği ve halkın daha sıhhatli ve emniyetli şartlar altında ikametinin temin edileceği; … “yara sarma” değil de “yara almama” anlayışına dayalı olduğu böylece Anayasadaki
“sosyal hukuk devleti” ilkesinin hayata geçirilmesi için önemli ve etkili bir adım atılması temin edildiği …” hususlarına yer verilerek bu tür yükümlülüklerin sosyal devlet ilkesi gereği olduğunun altı çizilmiştir .
13) 6306 sayılı Kanun ile birlikte riskli alan içinde veya dışında olup da ekonomik ömrünü
tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen riskli yapılar, standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil edecek şekilde iyileştirilmeye ve yenilenmeye çalışılmaktadır . Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da riskli olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerinin bu iyileştirme ve yenilenme sürecinde oluşabilecek mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla kira yardımı adıyla kişilere finansal destek sağlamaktadır . Bu durum Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 29/ 06/ 2018 tarih, sayılı yazısında da; ” Kira Yardımı, Bakanlığımızca mevzuatta istenilen şartların mevcudiyeti halinde hibe olarak yapılmakta olup hiçbir suretle kazanılmış hak olarak değerIendirilemeyecektir .” şeklinde belirtilmiştir . Söz konusu kira yardımı hususundaki iş ve işlemler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın
6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, maliklere
ve kiracılara yapılan kira yardımı ödemeleri ise ilgili Kanununa İlişkin Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslar ile başvuru tarihi kapsamında değerlendirilecek 2015 Yılı Kira Yardımı
Uygulamaları Kılavuzu veya 2017 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu çerçevesinde yapılmaktadır .
14) Yukarıda da belirtilmiş olan mevzuatta kira yardımına hak kazanma koşullarına ilişkin
inceleme yapıldığında; gerek 6306 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinde, gerekse Kanunun Uygulama
Yönetmeliğinde, anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara
5 / 8geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı da yapılabileceği belirtilmiş olup, yardımlardan
faydalanmaya ilişkin usul ve esaslara yer verilmemiştir . Bu nedenle riskli olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerine Belediye Başkanlıklarınca yapılacak olan kira yardımları ile ilgili olarak başvurunun alınmasını, incelenmesini ve ödeme yapılıncaya kadar olan süreci tanımlamak amacıyla
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Kira Yardımı Uygulama Kılavuzu düzenlenmiştir .
15) Bu kapsamda 15/ 03/ 2017 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu’nda, riskli olarak tespit
edilen konutta ikamet eden maliklerin bu yardımdan faydalanabilmesi için; riskli yapı tespit raporunda belirtilen adresi ile uyumlu olacak şekilde malik adına kayıtlı Afet Riski Altındaki
Alanların Dönüştürülmesi (A .R.A.A.D) sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı Kimlik Numarası aldığı tarihten önceki son üç aydan veya sonraki üç aydan herhangi birine ait elektrik, su, doğalgaz, sabit hatlı telefon veya internet hizmetleri ile ilgili bir faturanın yanı sıra riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren adres bilgileri raporu ile yapı kimlik numarası alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme koşulunun da aranacağı düzenlenmiştir .
16) 2017 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu 15/ 03/ 2017 tarihinden itibaren yapılacak
başvurulara uygulanmakta olduğundan, 30/ 03/ 2018 tarihinde kira yardımı başvurusunda bulunan başvuranın bu talebine ilişkin somut olayda; 15/ 03/ 2017 tarihli 2017 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları
Kılavuzu uygulama alanı bulacaktır . Söz konusu Kılavuz kapsamında yukarıda bahsedildiği üzere yapı kimlik numarası alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme koşulu ile yapı kimlik numarası alındığı tarihten önceki veya sonraki üç aydan herhangi birine ait elektrik, su, doğalgaz, sabit hatlı telefon veya internet hizmetleri ile ilgili bir fatura ile durumun belgelendirilmesi istenilmektedir .
17) Başvuru konusu olay kapsamında değerlendirme yapılacak olursa; başvuranın adres
bilgileri raporuna göre 25/ 01/ 2012- 08/ 09/ 2017 tarihleri arasında bahse konu riskli yapıda ikamet ettiği, 08/ 09/ 2017- 09/ 10/ 2017 tarihleri arasında ikametini ailevi sebepler dolayısıyla başka bir adrese taşıdığı, 09/ 10/ 2017- 29/ 03/ 2018 tarihlerinde yeniden söz konusu riskli yapıda ikamet ettiği, 30/ 09/ 2017 tarihinde ise riskli yapının sistem üzerinden yapı kimlik numarası aldığı, dolayısıyla başvuranın riskli yapı kimlik numarası alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme şartını sağlamadığı ancak İSKİ Bilgi İşlem Merkezi tarafından düzenlenen “ 01/ 04/ 2016- 27/ 03/ 2018 tarihleri Arası
Abone Föyü’ne” bakıldığı takdirde başvuranın bu tarihler arasında herhangi bir kesinti olmadan aboneliğinin devam ettiği, 27/ 03/ 2018 tarihinde tesisat iptalinin yapıldığı, böylece yapı kimlik numarası alındığı tarihten öncesinde ve sonrasındaki süreçte aboneliğe ilişkin durumun fatura ile belgelendirildiği görülmüştür .
18) Başvuru konusu olayda başvuran kendi adresinde oturmaya devam etmesine rağmen ailevi
sebeplerle ikametini bir aylık süre için başka adrese taşıdığını belirtmekte, yani başvuranın gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır . Bu kapsamda 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri
Kanunu’nun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının c bendinde “ Adres değişikliğini bildirme yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyenlere 50 Türk lirası, gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara 1000 Türk lirası idarî para cezası, yurt içinde mülkî idare amirlerince, yurt dışında ise
6 / 8dış temsilciliklerce verilir .” düzenlemesi gereğince yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmeyen
kişilere idari para cezası verilmesi öngörülmüştür . Dolayısı ile başvurucunun gerçeğe aykırı beyanda bulunmasının 5490 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 6306 sayılı Kanun ile tanınmış olan kira yardımı hakkından yararlanmasına engel teşkil etmeyeceği değerlendirilmiştir .
19) Sonuç olarak başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 25/ 01/ 2012 tarihinden beri ikamet ettiği, 30/ 03/ 2018 tarihinde kira yardımı talebinde bulunduğu konutuna ilişkin 30/ 09/ 2017 tarihinde
Yapı Kimlik Numarası alındığı, başvurana ait Adres Bilgileri Raporunun incelenmesinden, başvuranın 08/ 09/ 2017 tarihinde ikametgâhını ailevi nedenler ile beyanıyla başka bir adrese taşıdığı, 09/ 10/ 2017 tarihinde de yine beyanı ile ikametgâhını kira yardımı talebinde bulunduğu konutuna aldırdığı, dolayısıyla riskli yapı tespiti yapıldıktan 10 gün sonra riskli yapıya taşındığı görülmüştür .
Bu nedenle İdarenin 2017 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzuna göre kira yardımı talebini reddetmesi işleminin hukuka uygun olduğu; ancak başvuranın beyanları ve bu beyanlarına ilişkin
Kurumumuza sunmuş olduğu belgeler ile yine İdarenin tarafımıza iletmiş olduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinden, İSKİ Bilgi İşlem Merkezi tarafından düzenlenen “ 01/ 04/ 2016 – 27/ 03/ 2018 tarihleri Arası Abone Föyü’ne” bakıldığında; başvuranın 27/ 03/ 2018 tarihine kadar su aboneliğinin devam ettiği, bu tarihten sonra tesisat iptalinin yapıldığı, başvuranın ikametinin başka adreste bulunduğu 08/ 09/ 2017- 09/ 10/ 2017 tarihleri arasında da standart su tüketiminin mevcut olduğu, bununla birlikte ikametini akraba olarak taşıdığı, tüm bu hususlar dikkate alındığında ikametin geçici olarak taşındığı beyanını destekler nitelikte olduğu, bu nedenle başvuranın beyanına itibar edilmesi gerektiği düşünüldüğünden , başvuranın kira yardımı talebinin reddedilmesi işleminin hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, hesap verilebilirlik, şeffaflık ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün
içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
7 / 8Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; Bağcılar Belediye Başkanlığı’nın kira yardımı başvurusunun reddi işleminin hakkaniyete uygun olmadığının tespiti ile BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Bağcılar Belediye Başkanlığı’nın kira yardım talebinin reddi işleminin iptali ile başvuranın kira yardımından yararlandırılmasına yönelik makul sürede işlem tesisi için BAĞCILAR
BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
idarelerce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, BAĞCILAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA ve ÇEVRE VE
ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi