Konut teslim tarihinin belirlenmesi ve teslim tarihine kadar kira yardımı yapılması talebi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/3687-S.20.5912

BAŞVURU NO : 2019/15759

KARAR TARİHİ : 09/03/2020

TAVSİYE KARARI

TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın TOKİ ile imzaladığı sözleşme ile satın aldığı konutun teslim tarihinin belirlenmesi ve teslim tarihine kadar kira yardımı yapılması talebine ilişkindir.

BAŞVURU TARİHİ : 13/09/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza başvuran …, Ankara İli Mamak İlçesi Gülseren Mahallesi 2. Etap 1312 konut projesinden Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile sözleşme imzalayarak konut aldığını, sözleşme çerçevesince 36 aylık sürede konutun teslim edilmediğini belirterek sözleşmenin 5.1 maddesine uygun olarak konutun teslim tarihinin belirlenmesini ve konutun teslim edileceği tarihe kadar kira yardımında bulunulmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 09/10/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın 25/10/2019 tarihli ve …

sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuran ile 02/05/2016 tarihinde gayrimenkul satım sözleşmesi imzalandığı, 2.2. Başvuruya konu proje kapsamında yer alan konutların tesliminde yaşanan gecikme nedeniyle sözleşmeden doğan gecikme bedeli ödenmesi ya da kira yardımı yapılmasının uygulamaları arasında bulunmadığı ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 07/11/2013 tarih ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Bu Kanunun amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.” 5.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (h) bendinde; “Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları …

ifade eder.”, hükümleri düzenlenmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile gerçekleştirdiği sözleşme çerçevesince 36 aylık sürede konutun teslim edilmediğini belirterek sözleşmenin 5.1. maddesine uygun olarak konutun teslim tarihinin belirtilmesini ve konutun teslim edileceği tarihe kadar kira yardımında bulunulmasını talep etmektedir.

8. Başvuran ile İdare arasında imzalanan Ankara Mamak Gülseren Mahallesi Alt Gelir Grubu

Projesi Gayrimenkul Satış Sözleşmesi’nin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; İdarenin sözleşme tarihinden itibaren 36 ay içerisinde gayrimenkulü fiilen teslim etme yükümlülüğünün bulunduğu belirtilmiş, sözleşmenin 12 nci maddesinin 15 inci fıkrasında “İdare işbu sözleşmede boşluk bulunan hallerde genel hükümleri ve hakkaniyeti gözeterek düzenleme yapabilir İşbu sözleşme hükümlerinin yorumlanması ihtiyacı ortaya çıktığında konut satış ve kredi piyasalarındaki emsal uygulamalar gözetilir” hükmü düzenlenmiştir.

9. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 3 üncü maddesinde konut veya tatil amaçlı taşınmaz malların Kanun kapsamına giren mal tanımına girdiği, 8 inci maddesinde sözleşmeye konu olan malın, sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesinin sözleşmeye aykırı ifa olarak değerlendirileceği, 9 uncu maddesinde ise satıcının malı satış sözleşmesine uygun olarak tüketiciye teslim etmekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

10. Taraflar arasında sözleşmenin 02/05/2016 tarihinde imzalandığı, sözleşmede konutun teslim tarihine ilişkin net bir ifade bulunmamakla birlikte sözleşmenin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında gayrimenkulün teslim süresinin 36 ay olarak belirlendiği nazara alındığında İdarenin

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

sözleşmenin imzalanmasından 36 ay sonra 02/05/2019 tarihinde gayrimenkulü başvurana teslim etmekle yükümlü olduğu, başvuranın TOKİ’nin konut sektöründe yıllardır faaliyet gösteren öncü konumu ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı bir kurum olmasını nazara alarak ve 36 ay sonunda teslim edileceğine güvenerek gayrimenkulü satın aldığı anlaşılmaktadır.

11. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 01/07/2010 tarih E.2010/2081 K. 2010/9729 sayılı Kararında, davalı ile TOKİ arasındaki sözleşmede dairenin teslim süresinin 24 ay olarak kararlaştırıldığını, buna göre davalının sözleşme tarihinden itibaren en geç 15/06/2008 tarihinde daireyi davacıya teslim etmekle yükümlü olduğunu, davacının bu tarihten itibaren kira tazminatı talep edebileceğinin kabulünün gerektiğini, öte yandan her davanın açıldığı tarihteki şartlara ve duruma göre yürütülerek sonuçlandırılmasının yasal zorunluluk olduğunu, bu itibarla 15/06/2008 tarihinden dava tarihi olan 04/03/2009 tarihine kadar ki kira bedelinin belirlenerek sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiğini değerlendirmiştir.

12. Benzer şekilde, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 24/05/2016 tarih E. 2016/11618 K. 2016/13360 sayılı Kararında, davacının davalı TOKİ ile yapılan satış sözleşmesi ile satın almış olduğu konutun geç teslimi nedeniyle uğramış olduğu kira kaybının tazmini istemiyle açtığı davada; Sarıkamış Asliye Hukuk Mahkemesinin sözleşmede öngörülen 16 aylık teslim süresi dikkate alındığında konutun teslim tarihinin 04/09/2007 olması gerekirken idarece 05/12/2008 tarihinde teslim edildiği, bu tarihler arasında tüketicinin kira gelirinden yoksun kalacağı kanaatine vararak emlak bilirkişisince hazırlanan rapor doğrultusunda 4.460,89 TL geç teslimden kaynaklanan maddi tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine hükmeden Kararını incelemiş ve alacağa dava tarihinden faiz yürütülmesi gerektiğini değerlendirerek kararın düzeltilerek onanmasına karar vermiştir.

13. Yukarıda anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yargısal kararlarda gayrimenkulün sözleşmede öngörülen teslimat tarihinden daha ileri bir tarihte teslim edilmesi halinde kira tazminatı ödenmesi yönünde hüküm kurulduğu nazara alınarak başvuruya konu gayrimenkulün teslim tarihinin ivedilikle belirlenmesi, başvuranın satın aldığı gayrimenkulün teslimi ile ilgili olarak belirsizliğe itilmesinin önlenmesi ve 02/05/2019 tarihinden itibaren expertiz incelemesi sonucu belirlenecek olan kira tazminatının başvurana ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin, şikâyetçiye süresi içinde cevap vermediği bu itibarla “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “kanunilik” ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara

Tüketici Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ İLE; Başvuranın satın almış olduğu gayrimenkulün teslim tarihinin tarafına bildirilmesi ve teslimat tarihine kadar kira tazminatı ödenmesi hususunda TOPLU KONUT İDARESİ

BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.