|
ÖZET: Başvuran, Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde memur olarak görev yaparken 10 Şubat 2017 tarihinde açığa alınmış ve 14 Şubat 2017’de emeklilik başvurusunda bulunmuştur. Ancak, bu başvuru sonuçlanmadan 29 Nisan 2017 tarihinde 689 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmıştır. Başvuran, emeklilik talebinin kabul edilmediğini, dolayısıyla Mayıs ve Haziran 2017 emeklilik aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), başvuranın emeklilik talebinin, kamu görevinden çıkarılmadan önce yapılmış olmasına rağmen, onay sürecinin tamamlanmadığını ve dolayısıyla emekli aylığının bağlanamayacağını belirtmiştir.
Gazi Üniversitesi, başvuranın emeklilik talebinin, olağanüstü hal sürecinde emekliye sevk onayının düzenlenmesi için öngörülen bir aylık sürenin uygulanmadığı gerekçesiyle 1 Haziran 2017 tarihinde onaylandığını ifade etmiştir. SGK ise, emeklilik işlemlerinin, görevdeyken yapılan başvuruların onayıyla sonuçlanacağını, açıkta kalanların ise müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren emekli aylığı alabileceğini belirtmiştir. Başvuranın durumu, emeklilik işlemlerinin sonuçlanmadan görevden çıkarılması nedeniyle, açıkta olduğu süre zarfında yeni bir talepte bulunması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın emeklilik talebinin, görevdeyken yapılan başvuru sürecinin tamamlanmaması nedeniyle geçerli sayılmadığı ve açıkta iken yaptığı yeni başvurunun dikkate alınarak emekli aylığının bağlandığı belirtilmiştir. Bu çerçevede, başvuranın Mayıs ve Haziran aylarına ilişkin yasal faiz talebinin reddedilmesi uygun bulunmuştur. |
işleminde herhangi bir hata bulunmadığı şeklinde cevaplandığını belirterek Mayıs ve Haziran 2017 emeklilik aylıklarının yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 17/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
tarafından gönderilen 02/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle :
2.1.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 48 inci maddesinin;
” 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların yaşlılık, malûllük veya vazife malûllüğü işlemleri; a) Re’sen emekliye sevk hallerinde, sigortalının çalıştığı göreve atamasındaki usûle göre atamaya yetkili makamın, b) İşlek üzerine veya yaş haddi, malûllük veya vazife malûlliiğü hallerinde kamu idaresinin en yüksek amirinin, c) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri İçin Meclis Başkanlığının, belediye başkanları için belediye encümeninin, illerin daimi komisyon üyeleri için il valiliğinin, çalıştıkları kamu idareleri ile ilişikleri kesilmiş olup da bir kanunla sigortalılık hakkı devam edenler İçin daha önce görev yaptıkları son kamu idaresinin en yüksek amirinin, d) Kurumların yönetim kurulu üyelerinin istek, malûliyet ve yaş haddi hallerinde, atanmalarında mamayı yapan kurumun en yüksek amirinin, e) Danıştay Başkanının istek, malûliyet ve yaş haddi hallerinde Başbakanlık, Sayıştay Başkanının aynı halleri için Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, onayı ile tekemmül eder .
…” hükmünü,
5434 sayılı T .C. Emekli Sandığı Kanununun “Aylıkların Başlangıcı” başlıklı 91 inci maddesinin;
“Bu kanuna göre bağlanan çeşidi mahiyetteki aylıkların ödenmesi aşağıdaki fıkralarda yazılı
tarihlerden başlar :
…
Emeklilik hakkı tanınan bir vazifede iken bu kanunda yazılı çeşidi sebeplerle emekliye ayrılanların emekli, adi maliillük, vazife maliillüğü aylıkları İle ölenlerin dul ve yetimlerine bağlanacak aylıklar hizmet aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşından; (Emekliliklerini kendileri istemiş olanlar bu İstemlerinin kabul edildiği selahiyelli makamlarca kendilerine yazı ile bildirilmezse isteklerini yaptıkları tarihten itibaren bir aydan evvel olmamak üzere vazifelerini terk edebilirler . Bunlarm emeklilik İsteklerinin kabul edildiğinin selahiyetli makamlarca yazı ile, bildirilmesi tarihinden itibaren en çok bir ay içinde vazifelerinden ayrılmaları mecburidir . Erlerin vazife maliillüğü aylıklarının başlangıcı bu husustaki müracaatlarım takip eden aybaşıdır .)
c) Her ne suretle olursa olsun açıkta bulunanlardan emekli aylığına müstahak olanlara veya
2 / 9ölenlere emekli ve adi malüllük aylıkları ile dul ve yetimlerine bağlanacak aylıklar, son ayrıldıkları
kurumlara kendileri veya dul ve yetimleri tarafından yazı ile yapılacak müracaat tarihlerini takip eden ay başından;
…” hükmünü amir olduğu, 2.2.Buna göre, halen görevde bulunan kamu görevlilerinin, emeklilik başvurularını görev yaptıkları kuruma yapmakta ve bunların emekliliğinin görev yaptıkları kamu idaresinin en yüksek amirinin onayı ile tekemmül ettiği, ilgililerin emeklilik talebinde bulunmalarının emeklilik hakkını kazanmaları için yeterli olmadığı, 2.3.Diğer taraftan, açıkta bulunanlarda ise emeklilik talebinin Kurumlarınca değerlendirilmekte ve müstahak olanlara Kurumlarına yapmış oldukları müracaat dikkate alınarak müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren emekli aylığı bağlandığı, 2.4.Başvuranın emeklilik sicil dosyasının tetkikinde; ilgilinin 14/ 02/ 2017 tarihli dilekçesi ile
Kurumlarına emeklilik başvurusunda bulunması üzerine başvurunun 16/ 03/ 2017 tarihli yazıları ile
Gazi Üniversitesi Rektörlüğüne iletilerek müstahak olması halinde ilgili adına alınacak emekliye sevk onayı ile birlikte diğer ilgili bilgi ve belgelerin gönderilmesinin talep edildiği, ancak ilgilinin emekliye sevk edilmeden 29/ 04/ 2017 tarihli ve 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkartıldığı, Gazi Üniversitesi Rektörlüğünün, Kurumları kayıtlarına 13/ 06/ 2017 tarihinde geçen 02/ 06/ 2017 tarihli yazısı ekinde ilgilinin emekliye sevk onayını göndermesi üzerine, 28/ 06/ 2017 tarihli yazıları ile ilgiliye 14/ 02/ 2017 tarihli emeklilik talebine ilişkin dilekçesinin kamu görevinden çıkartıldığı 29/ 04/ 2017 tarihinden önce olması nedeniyle dikkate alınamayacağı, bu itibarla yeni tarihli bir dilekçe ile Kurumlarına müracaat etmesi gerektiğinin bildirildiği, ilgilinin 30/ 06/ 2017 tarihli dilekçesi ile açıkta iken emeklilik talebinde bulunması üzerine Kurumlarının 17/ 07/ 2017 tarihli ve sayılı işlemiyle müracaat tarihini takip eden aybaşı olan 01/ 07/ 2017 tarihinden itibaren emekli aylığının bağlandığı, 2.5.Bu itibarla, ilgilinin halen kamu görevinde iken 14/ 02/ 2017 tarihli dilekçesi ile talepte bulunduğu emeklilik işlemi, ilgili görevde iken kurumunca sonuçlandırılmamış olup, ilgili 29/ 04/ 2017 tarihli ve 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkartıldığından, durum değişikliği nedeniyle bu tarihten önceki bir tarihli emeklilik talebi dikkate alınarak ilgiliye emekli aylığı bağlanmasına imkan bulunmadığı, bu çerçevede ilgiliye açıkta iken vermiş olduğu 30/ 06/ 2017 tarihli emeklilik talep dilekçesi dikkate alınarak 01/ 07/ 2017 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmış olup, ilgili hakkında Kurumumuzca yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık bulunmadığı, 3. Kurumumuzun 17/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Gazi Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 4/ 11/ 2017 tarihli ve
sayılı yazı ve eklerinde özetle :
3.1.Adı geçen personelin, görevden uzaklaştırılmasının akabinde 22.02.207 tarihinde emeklilik başvurusunda bulunduğu, ancak bu istemin uzaklaştırma sürecinde yerine getirilmesinin mümkün bulunmadığı, anılan işlemin SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri
Emeklilik Daire Başkanlığı’nca yapılmasının gerektiği, anılan Başkanlığının 16.03.2017 tarihli yazıları ile Kurumlarından ilgilinin emekliye sevk onayının gönderilmesinin istendiği, 3.2.İlgilinin emeklilik koşullarını yaş ve hizmet süresi yönünden tamamladığı ancak 01.09.2016 tarih ve 29818 sayılı ( 2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 673 sayılı Olağanüstü Hal
3 / 9Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Emeklilik
Onayları” başlıklı 6. maddesi ile yapılan düzenleme ile 5510 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin 2 nci fıkrasında emekliliğe sevk onaylarının tesisi için idarelere tanınan en fazla 1 aylık sürenin olağanüstü hal süresince uygulanmamasına olanak tanındığı, 3.3.Bu itibarla, ilgilinin durumunun söz konusu düzenleme kapsamında değerlendirildiği ve emekliye sevk onayını düzenlenmesi huşunda 1 aylık süreye bağlı kalınmayıp 01.06.2017 tarihli
Rektörlük oluru ile emekliye ayrılmasının uygun bulunduğu
İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır .
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” denmektedir .
6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Kamu görevlilerinin emekliye sevk onayları” başlıklı 48 inci maddesi; “” 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların yaşlılık, malûllük veya vazife malûllüğü işlemleri; a) Re’sen emekliye sevk hallerinde, sigortalının çalıştığı göreve atamasındaki usûle göre atamaya yetkili makamın, b) İşlek üzerine veya yaş haddi, malûllük veya vazife malûlliiğü hallerinde kamu idaresinin en yüksek amirinin, c) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri İçin Meclis Başkanlığının, belediye başkanları için belediye encümeninin, illerin daimi komisyon üyeleri için il valiliğinin, çalıştıkları kamu idareleri ile ilişikleri kesilmiş olup da bir kanunla sigortalılık hakkı devam edenler İçin daha önce görev yaptıkları son kamu idaresinin en yüksek amirinin, d) Kurumların yönetim kurulu üyelerinin istek, malûliyet ve yaş haddi hallerinde, atanmalarında mamayı yapan kurumun en yüksek amirinin, e) Danıştay Başkanının istek, malûliyet ve yaş haddi hallerinde Başbakanlık, Sayıştay Başkanının aynı halleri için Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, onayı ile tekemmül eder .
Özel kanun hükümleri hariç olmak üzere yetkili makamın emekliye sevk onayı, talep tarihinden
4 / 9itibaren bir ayı geçemez…”
7. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun “Aylıkların Başlangıcı” başlıklı 91 inci maddesi; “Bu kanuna göre bağlanan çeşidi mahiyetteki aylıkların ödenmesi
aşağıdaki fıkralarda yazılı tarihlerden başlar :
…
Emeklilik hakkı tanınan bir vazifede iken bu kanunda yazılı çeşidi sebeplerle emekliye ayrılanların emekli, adi malüllük, vazife malüllüğü aylıkları İle ölenlerin dul ve yetimlerine bağlanacak aylıklar hizmet aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşından; (Emekliliklerini kendileri istemiş olanlar bu İstemlerinin kabul edildiği selahiyetli makamlarca kendilerine yazı ile bildirilmezse isteklerini yaptıkları tarihten itibaren bir aydan evvel olmamak üzere vazifelerini terk edebilirler . Bunların emeklilik İsteklerinin kabul edildiğinin selahiyetli makamlarca yazı ile, bildirilmesi tarihinden itibaren en çok bir ay içinde vazifelerinden ayrılmaları mecburidir . Erlerin vazife malüllüğü aylıklarının başlangıcı bu husustaki müracaatlarım takip eden aybaşıdır .)
c) Her ne suretle olursa olsun açıkta bulunanlardan emekli aylığına müstahak olanlara veya ölenlere emekli ve adi malüllük aylıkları ile dul ve yetimlerine bağlanacak aylıklar, son ayrıldıkları kurumlara kendileri veya dul ve yetimleri tarafından yazı ile yapılacak müracaat tarihlerini takip eden ay başından;” 8. 01.09.2016 tarih ve 29818 sayılı ( 2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 673 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’nin “Emeklilik Onayları” başlıklı 6. Maddesi; “( 1) 20/ 7/ 2016 tarihli ve 2016/ 9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ilan edilen olağanüstü halin yürürlüğe girdiği 21/ 7/ 2016 tarihinden geçerli olmak üzere, 31/ 5/ 2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında emekliye sevk onayı için öngörülen bir aylık süre olağanüstü hal süresince uygulanmaz .” hükmünü amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan değerlendirmede , başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun olmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran özetle, Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesinde memur olarak görev yapmakta iken 10/ 02/ 2017 tarihinde açığa alındığını, 14/ 02/ 2017 tarihinde Gazi Üniversitesi Rektörlüğü, Gazi
Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ayrı ayrı emeklilik başvurusunda bulunduğunu, emeklilik talebi sonuçlanmadan 29/ 04/ 2017 tarih ve 30052 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 689 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç edildiğini, 14/ 02/ 2017 tarihli talebinin Sosyal
5 / 9Güvenlik Kurumu tarafından kurumu ile ilişiğinin kesildiği 29/ 04/ 2017 tarihinden önce olması
nedeni ile kabul edilmediğini ve kendisine 30/ 06/ 2017 tarihli yeni talebi üzerine 01/ 07/ 2017 tarihinden itibaren emekli aylığın bağlandığını belirterek Mayıs ve Haziran 2017 emeklilik aylıklarının yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
11. Gazi Üniversitesi tarafından özetle, 10/ 02/ 2017 tarihi itibarıyla görevden uzaklaştırılan ve 689 sayılı KHK ile 29/ 4/ 2017 tarihi itibarıyla kamu görevinden çıkartılan başvuranın emeklilik talebinin, emekliye sevk onaylarının bir ay içerisinde düzenlenme şartının olağanüstü hal süresince uygulanmamasına imkân veren 673 sayılı KHK’nın 6 ncı maddesi kapsamında değerlendirilerek 1/ 6/ 2017 tarihinde düzenlendiği belirtilmiştir .
12. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından özetle, halen görevde bulunan kamu görevlilerinin emeklilik başvurularını hali hazırda görev yapmakta oldukları kurumlara yaptıkları, emeklilik işleminin görev yapılan kurumun en yüksek amirinin onayı ile tekemmül ettiği, sadece emeklilik talebinde bulunmuş olmanın emeklilik hakkının kazanılması için yeterli olmadığı, açıkta olan kamu görevlilerinin emeklilik taleplerinin ise SGK tarafından değerlendirildiği ve aylık bağlanmasına müstahak olanlara müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlandığı, bu çerçevede başvuran hakkında yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık bulunmadığı belirtilmiştir .
13. Bu çerçevede uyuşmazlığın, başvuranın emekli aylığı başlangıç tarihinin belirlenmesi noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır .
14. Dosya kapsamı ve içeriğindeki bilgi-belgelerden, başvuranın Gazi Üniversitesi İletişim
Fakültesinde memur kadrosunda görev yapmakta iken 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
“d” bendi kapsamında değerlendirilmesi üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 137. ve 141.
Maddeleri uyarınca 10/ 02/ 2017 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı , 14/ 02/ 2017 tarihinde SGK’ya, 23/ 02/ 2017 tarihinde Kurumuna verdiği dilekçelerle emeklilik talebinde bulunduğu, 689 sayılı KHK uyarınca 29/ 04/ 2017 tarihinde kamu görevinden ihraç edildiği , 01/ 06/ 2017 tarihinde 5434 sayılı
Kanunun 39. Maddesi kapsamında emekliye sevk onayının düzenlendiği, SGK’nın 28/ 06/ 2017 tarihli yazısı ile başvurana, ilk talebine kurumuyla ilişiğinin kesildiği 29/ 4/ 2017 tarihinden önce olması nedeniyle itibar edilemediğini, yeniden müracaatta bulunması gerektiğini bildirdiği, başvuranın 30/ 06/ 2017 tarihli dilekçesi ile müracaat etmesi üzerine 1/ 7/ 2017 tarihinden başlamak üzere emekli aylığının bağlandığı anlaşılmaktadır .
15. Başvuran, 5510 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinin yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim Ayı başından önce 5434 sayılı Kanun kapsamında görev yapması nedeniyle 5510 sayılı Kanunun Geçici
4 üncü maddesi kapsamında yer almaktadır . Bu durumda başvuran hakkında 5510 sayılı Kanunda
aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir .
16. Diğer taraftan, kamu görevlilerinin emekliye sevk işlemleri 5510 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde düzenlenmiş olup kamu görevlisinin kendisinin isteği üzerine başlatılan emeklilik işlemlerinin kamu idaresinin en yüksek amirinin onayı ile tekemmül edeceği hüküm altına alınmıştır .
Anılan hüküm gereği, ilgililerin başvurusuyla başlayan emeklilik işlemleri kurumun en yüksek
6 / 9amirinin onayı ile sonuçlanmaktadır . Emekliye sevk onayının düzenlenmemesi durumunda emeklilik
işleminin sonuçlandığından söz edilmesi mümkün bulunmamaktadır .
16.1. Yine, madde ile; özel kanun hükümleri hariç olmak üzere emekliye sevk onayı düzenlenme süresinin talep tarihinden itibaren bir ayı geçemeyeceği düzenlenmek suretiyle, emeklilik taleplerine yönelik olarak, idarenin işlemi sonuçlandırma süresi açık bir şekilde sınırlandırılmıştır .
16.2. Diğer yandan, 673 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ile emekliye sevk onaylarının düzenlenmesi için öngörülen bir aylık sürenin olağanüstü hal süresince uygulanmayacağı düzenlenmiş, görevdeki kamu personelinin emeklilik işlemlerinin sonuçlandırma süresine ilişkin sınırlama olağanüstü hal süresince kaldırılmak suretiyle idarenin takdir alanı genişletilmiştir . 15 Temmuz 2016 tarihinde yaşanan darbe girişimi kapsamında, anılan KHK ve diğer KHK’lar ile tedbirler alınmasının elzem olduğu kadar kaçınılmaz olduğu değerlendirilmektedir . Bununla beraber, idarenin, hukuk devletinin gereği olarak, anılan
KHK ile süre kıstı kaldırılmış olsa da makul bir sürede gerekli işlemleri tamamlayarak yasanın öngördüğü işlemleri yerine getirmesi ve sevk onayını makul sürede göndermesi beklenmelidir .
16.3. Bu çerçevede somut olay kapsamında, başvuranın Rektörlük makamına verdiği 22/ 02/ 2017 tarihli emeklilik talebinden kamu görevinden ihraç edildiği 29/ 4/ 2017 tarihine kadar emekliye sevk onayının düzenlenmediği ve bu nedenle emeklilik işleminin sonuçlanmadığı, anılan süre boyunca görevden uzaklaştırılanlar hakkında uygulanan hükümler çerçevesinde görev aylığının 2/ 3’ünü almaya ve 1/ 2 oranında emeklilik hizmeti kazanmaya devam ettiği, durumunun 673 sayılı KHK kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle emekliye sevk onayının söz konusu sürede düzenlenmediği anlaşılmış, ülkenin içinden geçtiği hassas dönem ve başvurana görev aylığı ödenmeye devam edildiği göz önüne alındığında anılan sürenin makul olarak kabulünün gerektiği değerlendirilmiştir .
17. Emekli aylıkların başlangıcının düzenlendiği 5434 sayılı Kanunun 91 inci maddesinde; emeklilik hakkı tanınan bir vazifedeyken emekliye ayrılanlara görev aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşından, açıkta bulunanlara ise yazı ile yapılan müracaat tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacağı düzenlenmiştir . Buna göre, görevdeyken emeklilik talebinde bulunup talepleri onaylanmak suretiyle emeklilik işlemleri sonuçlananlara görev aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanmaktadır . Ancak, her ne surette olursa olsun emeklilik işlemi sonuçlanmadan görevden ayrılmış olanlara (açıktakiler) ise yazı ile yapılan müracaatlarını takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanmaktadır .
17.1.Bu çerçevede somut olay kapsamında, Kurumuna yaptığı emeklilik talebinin onaylanmaması nedeniyle emeklilik işlemi sonuçlanmadan kamu görevinden ihraç edilerek yeni bir hukuki statüye (açıktaki) girdiği anlaşılan başvuran, görevinden ihraç edildiği tarihten itibaren açıktakiler hakkında uygulanan emeklilik hükümlerine tabi olmaktadır . Açıkta olan başvuranın, emeklilik işlemlerini başlatabilmek için yeni bir talepte bulunması gerektiği, görevdeki talebine istinaden başlatılan emeklilik işlemi sonuçlanmadığından, kendisine görevdeyken emeklilik işlemleri sonuçlananlar gibi görev aylığının kesildiği tarihi takip eden aybaşından ( 15/ 5/ 2017) itibaren aylık bağlanmasına kanunen imkân bulunmadığı değerlendirilmektedir .
17.2.Açıktaki başvuranın, görevden ihraç edildiği 29/ 4/ 2017 tarihinden kendisine son görev aylığı ödenen 14/ 5/ 2017 tarihinde kadar başvuru yapması durumunda, emekli aylığının, son görev aylığı
7 / 9aldığı tarihi takip eden aybaşı olan 15/ 5/ 2017 tarihinden bağlanması gerekmektedir . 14/ 5/ 2017
tarihinden sonra yapılacak başvurulara istinaden bağlanacak aylıkların başlangıç tarihi ise başvuru tarihini takip eden aybaşı olacaktır . Dosya içeriğinden, başvuranın 29/ 4/ 2017 ile 14/ 5/ 2017 tarihleri arasında aylığının bağlanmasına yönelik yeni bir talebinin bulunmadığı, açıktaki emeklilik talebini 30/ 06/ 2017 tarihinde yapması nedeniyle kendisine bu tarihi takip eden aybaşı olan 1/ 7/ 2017 tarihinden itibaren aylık bağlandığı anlaşılmaktadır .
17.3.Diğer taraftan, 29/ 4/ 2017 tarihinde görevden çıkarılması nedeniyle 14/ 05/ 2017 tarihine kadar görev aylığının 2/ 3’ü ödenmeye devam edilen ve 1/ 7/ 2017 tarihi itibarıyla da emekli aylığı bağlanan başvuranın, emekli aylığı almadığı dönemin iddia ettiği gibi Mayıs ve Haziran aylarının tamamını kapsamadığı, Mayıs ayının ikinci yarısı ile Haziran ayına ilişkin olduğu görülmektedir .
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde , başvuranın, görevdeyken yaptığı emeklilik müracaatı sonuçlanmadan kamu görevinden ihraç edildiği, kamu görevlilerinin emekliye sevk onaylarının düzenlenmesine ilişkin süre sınırının 673 sayılı KHK kapsamında kaldırılarak idarenin takdirine bırakıldığı, görevdeyken emekliliği sonuçlanmayan başvurana görevdeyken yaptığı emeklilik talebi üzerine aylık bağlanamayacağı, açıktayken yaptığı emeklilik talebinin ise değerlendirilerek bu talep tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlandığı anlaşıldığından, başvuranın emekli aylığının, görevde bulunduğu sırada yaptığı emeklilik talebi yerine açıktayken yaptığı talebi esas alınarak bağlanması ile Mayıs ve Haziran aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmemesi şikâyetiyle ilgili olarak idarece yapılmış işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA ve GAZİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
8 / 9Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi