|
ÖZET: Başvuran, emekli öğretmen olarak, ortağı olduğu şirketin gayri faal sayılması talebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvuruda bulunmuştur. Şirket, 2009 yılında faaliyetini durdurmuş, ancak vergi kaydı devam etmiştir. Başvuran, 2010’dan itibaren SGDP ödemeleri nedeniyle 12.862,81 TL borç çıkartıldığını ve bu borcun emekli aylığından kesildiğini belirtmektedir. Ayrıca, 2014-2016 yılları arasında toplam 5.991,92 TL kesinti yapılmış ve bu kesintilerin geri ödenmesini talep etmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın talebini reddetmiş, zira başvurunun desteklendiği belgelerin eksik olduğunu belirtmiştir. Kurum, başvuranın şirketinin gayri faal olduğuna dair resmi bir yazı sunmadığını ve dolayısıyla SGDP kesintilerinin iade edilmesi için gereken şartların sağlanmadığını ifade etmiştir. Başvuranın, ilgili vergi dairesine matrahsız beyanname vermesi, şirketin gayri faal olduğu anlamına gelmemektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddinin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. İdarenin işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Başvuran, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7163-7163 |sayi|53878609-101.07.05-E.53878609-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/13377 2017/ 13377
KARAR TARİHİ : 25/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın matrahsız olarak beyanname verdiği dönemlerde ortağı olduğu işyerinin gayri faal sayılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 07/11/2017 7.11.2017
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Emekli Sandığı Öğretmen emeklisi olduğunu, ortağı bulunduğu
” Özel Eğitim Öğretim Hizmetleri ve Eğitim Danışmanlığı, Yayın, Kırtasiye, Gıda San . Ve Tic .
LTD ŞTİ’ nin kuruluşundan faaliyetini sonlandırdığı 2009 Haziran ayına kadar Milli Eğitim
Bakanlığına (MEB) bağlı olarak, zihinsel engelli bireylere yönelik “Özel Eğitim ve Rehabilitasyon
Merkezi” işletmeciliği yaptığını, şirketin tek gelir kaynağının MEB bütçesinden alınan ödenekler olduğunu, 2009 yılında işyerini başka bir kuruma devretmek suretiyle faaliyetini sonlandırdığını, fakat vergi kaydını ve ticaret odası kaydının sildirilememesi dolayısıyla Büyükçekmece Vergi
Dairesine yasal zorunluluk nedeniyle matrahsız beyanname vermeyi sürdürdüğünü, Bu arada tarafına
01.07.2010 tarihinden itibaren ödemesi gereken Sosyal Güvenlik Destek Primlerini (SGDP)
ödememesi dolayısıyla 09.06.2014 tarihi itibariyle geriye dönük olarak 12.862,81 TL borç çıkarıldığını, bu borcun yapılandırılarak emekli aylığından kesilmeye başlandığını ve 2017 Kasım ayında borcun bittiğini, ancak 2014 Mayıs ayından SGDP uygulamasının kalktığı 2016 Şubat ayına kadar emekli aylığından toplam 5991,92 TL SGDP kesildiğini de iddia etmektedir . Ayrıca başvuran emekli aylığından anılan kesintiler devam ederken SGK Başkanlığının (Sigorta Primleri Genel
Müdürlüğünün) sayı ve 27.01.2015 tarihli genel yazısı üzerine “Kesintilerimin durdurulması
1 / 8ve geri ödenmesi” isteğiyle SGK’ ya defaten başvurduğunu ancak başvuru dilekçelerine olumlu ya
da olumsuz bir cevap alamadığını belirterek 01.07.2010 tarihinden Mayıs/ 2014 tarihine kadar tahakkuk ettirilerek ve aylığından kesilen 12.862,81 TL ile Mayıs / 2014 – Şubat / 2016 arasında kesilen 5991,92 TL, toplam olarak 18.854,73 TL’nin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 29/ 11/ 2017 tarih ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısı ve 24/ 01/ 2018 tarih ve sayılı tekit yazısına istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 02/ 03/ 2018 tarihli sayılı yazıda ve eklerinde özetle ; 2.1. Başvuranın 15/ 02/ 1993 tarihinde 5434 sayılı Kanun kapsamında emekli olduğu, 13/ 07/ 2005 tarihinde 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olmayı gerektirir faaliyetinin başlaması ile sosyal güvenlik destekleme primi ödemeye başladığını, 29/ 02/ 2016 tarihinde sosyal güvenlik destekleme primi ödemelerinin kaldırılması ile birlikte bu prim adı altında yapmış olduğu ödemelerin sonlandırıldığı, 2.2. Başvuran adına Büyükçekmece Vergi Dairesince Özel Eğitim Öğretim Hizmetleri ve
Eğitim Danışmanlığı, Yayın, Kırtasiye, Gıda San ve Tic . Ltd . Şti .’nin özel eğitim faaliyeti işinden 13/ 07/ 2005 tarihi itibariyle mükellef kaydı açıldığı ve 23/ 05/ 2016 tarihi itibariyle terk işleminin yapıldığı, 2.3. Başvuranın Sosyal Güvenlik Kurumuna 27/ 01/ 2015 tarihli 516181 sayılı Genel Yazısı kapsamında SGDP uygulamasının kalkması nedeniyle kendisinde SGDP kesintisi yapılmaması için başvuru yaptığı . Bu başvurusunun ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınacak belgelerle doğrulanmak kaydı ile faaliyette bulunmadığını belgeleyenlerden SGDP kesintisi yapılmayacağının belirtilerek başvurusunun ret edildiği belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “(…) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler(…)” hükmü yer almaktadır .
4. 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinde “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir (…)” hükmü yer almaktadır .
5. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun; 5.1. “Sigortalı Sayılanlar” başlıklı 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında “Bu Kanunun kısa ve
2 / 8uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren
tarafından çalıştırılanlar, b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise; 1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, 2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, 3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, 4) Tarımsal faaliyette bulunanlar,…………… .”, 5.2.1. 1479 Sayılı Kanunun Ek- 20 maddesinde 4956 sayılı Kanunun 44 üncü maddesi ile değişiklik yapılmış olup “ Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlananlardan, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefiyeti devam edenlerden, sosyal yardım zammı dahil tahakkuk eden aylıklarından, aylığın bağlandığı veya tekrar çalışmaya başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, çalışmalarının sona erdiği ay dahil % 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir . Diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre yaşlılık ve malullük aylığı bağlananlardan, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar çalışmaya başladıkları ayı takip eden aybaşından itibaren, çalışmalarının sona erdiği ay dahil bu Kanunun 50 nci maddesine göre belirlenen 12 nci gelir basamağının %10’u oranında sosyal güvenlik destek primi öderler . Sosyal güvenlik destek primi ödemesi gerekenlerden bu Kanunun yayım tarihinden önce aylık bağlananlar Kanunun yayımını, daha sonra tekrar gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ise mükellefiyetin başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde Kuruma yazılı bildirimde bulunmak zorundadırlar . Bu süre içinde Kuruma yazılı bildirimde bulunmayanlar ile Kurumca tespit edilemeyenlerden sosyal güvenlik destek primi, 53 üncü maddeye göre hesaplanarak tahsil edilir .” 5.2.2. 1479 Sayılı Kanunun Ek- 20 maddesinde 5073 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile değiştirlmiş olup; “ Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlananlardan, 24 üncü maddenin (l) numaralı bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya başlayanların, sosyal yardım zammı dahil tahakkuk eden aylıklarından, aylığın bağlandığı veya tekrar çalışmaya başlanıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, çalışmalarının sona erdiği ay dahil % 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir . Diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre yaşlılık ve malullük aylığı bağlananlardan, 24 üncü maddenin (I) numaralı bendinde belirtilen kapsamda çalışmaya başlayanlar, çalışmaya başladıkları ayı takip eden ay başından itibaren, çalışmalarının sona erdiği ay dahil, bu Kanunun 50 nci maddesine göre belirlenen onikinci gelir basamağının %10’u oranında sosyal güvenlik destek primi öderler .”, hükümleri getirilmiştir .
5.3.“Sosyal Güvenlik Destek Primine İlişkin Geçiş Hükümleri” başlıklı geçici 14’ üncü maddesinde 5754 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle Bazı Kanun Ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 73 üncü maddesi ile değişiklik yapılmış olup “ Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi veya sigortalı olanlar, vazife malullüğü, malullük ve yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edilir . Ancak; …………..
b) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınacak belgelerle doğrulamak kaydıyla faaliyette
3 / 8bulunulmadığına ilişkin süreler hariç olmak üzere çalışılan süreleri için, sosyal güvenlik destek primi
oranı olarak bu Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen hükümler uygulanır . Bu oran, bu maddenin yürürlüğe girdiği yılda % 12 olarak, takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak uygulanır . Ancak bu oran % 15’i geçemez .” hükümleri eklenmiştir .
5.4. Sosyal Güvenlik Destek Primine İlişkin Geçiş Hükümleri” başlıklı geçici 14’ üncü maddesinde 6663 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanunun 31’inci maddesi ile değişiklik yapılmış olup; “sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler hakkında” ibaresinden sonra gelmek üzere “; bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlar hariç olmak üzere” ibaresi eklenmiştir, 6. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun; 6.1. “ İşi bırakmanın bildirilmesi” başlıklı 160’ıncı maddesinde; “ 153 üncü maddede yazılı mükelleflerden işi bırakanlar, keyfiyeti vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar . İşi bırakma bildiriminde bulunmayan bir mükellefin işi bıraktığının tespit edilmesi veya yapılan araştırma ve yoklamalar sonucunda bilinen adreslerinde bulunamaması ve başka bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi edinilememesi veya başkaca bir ticarî, ziraî ve meslekî faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi halinde, mükellef (matrahlı veya matrahsız beyanname verenler dahil) işi bırakmış addolunur ve mükellefiyet kaydı vergi dairesince terkin edilir . Bu durum, ilgili kamu kurum ve kuruluşu ile kamu kurumu niteliğindeki meslek üst kuruluşuna da bildirilir .
Mükellefiyet kaydının terkin edilmesi, mükellefin işi bırakmasından önceki döneme ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı gibi bu tarihten sonra faaliyette bulunduğunun tespiti halinde bu dönemlere ilişkin vergilendirmeye ve sahte belge düzenleme fiilini işleyenler hakkında kovuşturma yapılmasına ve ceza uygulanmasına da engel teşkil etmez . Bu madde kapsamında mükellefiyet kayıtları terkin edilenlerin kimlik bilgileri ile bunların bastırmış veya tasdik ettirmiş oldukları belgeler ve kullanmış oldukları ödeme kaydedici cihazlara ilişkin bilgiler Maliye
Bakanlığınca belirlenecek araçlarla duyurulur . Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usulleri belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir .” 6.2. “İş bırakmanın tarifi başlıklı” 161’inci maddesinde “Vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen durdurulması ve sona ermesi işi bırakmayı ifade eder . İşlerin her hangi bir sebep yüzünden geçici bir süre için durdurulması işi bırakma sayılmaz .” 7. Gelir İdaresi Başkanlığının 2016/ 2 sayılı Resen Terkin İşlemleri Konulu Genelgesinde
“Gayri Faal Mükelleflerin Tespitine İlişkin Listenin Alınması Üzerine Yapılacak İşlemler” başlığında “ Gayri faal mükellef; Vergi Usul Kanununun 160 inci maddesi gereğince işi bırakma bildiriminde bulunması gerekmekle birlikte bildirimde bulunmayanlardan, yapılan araştırma ve yoklamalar sonucunda işi bıraktığı tespit edilen veya bilinen adreslerinde bulunamayan ve başka bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi edinilemeyen mükelleftir . “Gayri Faal Mükelleflerin
Tespitine İlişkin Liste”; gayri faal mükelleflerin tespitine yönelik olarak vergi dairelerince yapılacak re’sen terkin çalışmalarında faydalanmak üzere, aşağıda belirtilen esaslar doğrultusunda beyanname vermeyen mükelleflere ilişkin bilgilerin yer aldığı ve her ayın ilk haftasında sistem tarafından
4 / 8oluşturulan listedir . Gayri faal mükelleflerin tespitine ilişkin listede;
– Ticari, zirai veya mesleki kazançlarından dolayı gerçek usule tabi gelir vergisi mükellefleri (adi ortaklıklar dahil) ile kurumlar vergisi mükelleflerinden birbirini izleyen iki döneme ait katma değer vergisi beyannamesi vermeyenler, – Ticari kazançları basit usule tabi (KDV mükellefiyeti olanlar hariç) mükellefler ile banka ve sigorta muameleleri vergisi mükelleflerinden yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesini kanuni sürenin bitimini izleyen aydan başlayarak üç ay içerisinde vermeyen mükellefler, – Elektrik ve/veya doğalgaz aboneliği tespit edilen mükelleflerin aboneliğinin bulunduğu işyeri adresleri yer alacaktır .
Her ayın ilk haftasında, gayri faal mükelleflerin tespitine ilişkin listenin sistem tarafından oluşturulmasından sonraki beş iş günü içinde liste alınarak, listede yer alan mükelleflerin tarh dosyalarında, işi bıraktığına veya işine devam ettiğine dair herhangi bir bilgi veya belgenin bulunup bulunmadığı kontrol edilecektir . Anılan listede, elektrik ve/veya doğalgaz aboneliği tespit edilen mükelleflerin aboneliğinin bulunduğu işyeri adreslerine de yer verilmesi durumunda bu husus da dikkate alınacaktır . Yapılan kontrol sonucunda, mükellefin işine devam ettiğine dair herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmaması halinde söz konusu listenin sisteme konulduğu ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar gerekli yoklama ve araştırma işlemleri yapılarak re’sen terkin işlemleri tamamlanacaktır .” 8. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 27/ 01/ 2015 tarihli 516181 sayılı Gayri faal olan şirketlerin SGDP kesintisi konulu Genel Yazısında “ Faaliyetlerinin olmadığını belgeleyen gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile şirket ortakları hakkında sosyal güvenlik destek primi yönünden aşağıdaki işlem tesis edilecektir . 1) Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, bağlı oldukları vergi dairesinden alacakları gayri faal olunduğuna ilişkin belgeyi Kurumumuza ibraz etmeleri halinde, belgede belirtilen tarihten itibaren sosyal güvenlik destek primi tescili sonlandırılacaktır . 2) Şirket ortaklarının, ticaret sicil memurluğundan şirketin faaliyetine ilişkin belgeyi aldıktan sonra bağlı oldukları vergi dairesine müracaat ederek şirketin gayri faal olduğunu belgelemeleri gerekmektedir .
Ticaret sicil memurluğundan temin edilecek belgeye istinaden bağlı oldukları vergi dairesinden alacakları gayri fal olunduğuna ilişkin belgeyi Kurumumuza ibraz etmeleri halinde belgede belirtilen tarikten itibaren şirket ortaklarının sosyal güvenlik destek primi sonlandırılacaktır . 3) Yukarıda açıklanan şekilde sosyal güvenlik destek primi tescili sonlandırılanlardan yersiz tahsil edilen sosyal güvenlik primi iade edilecektir .
9. . Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 13/ 05/ 2015 tarihli 2537423 sayılı Gayri faal olan şirketlerin SGDP kesintisi konulu Genel Yazısında “ Tereddüt edilen hususlar ile ilgili olarak yapılacak işlemler aşağıda belirtilmiştir .1) 27/ 1/ 2015 tarih ve 516181 sayılı genel yazımızda da belirtildiği üzere, şirket ortaklarının, ticaret sicil memurluğundan şirketin faaliyetine ilişkin belgeyi aldıktan sonra bu belgeyle birlikte bağlı oldukları vergi dairesine müracaat etmeleri gerekmektedir .
Dolayısıyla, ortağı olduğu şirketin gayri faal olması nedeniyle SGDP tescil kaydının iptali ve aylıklarından yapılan kesinti tutarlarının iadesi için Kuruma müracaat etmeleri eden sigortalı, öncelikle sicil memurluğundan şirketin faaliyetine ilişkin belgeyi aldıktan sonra bu belgeyle birlikte bağlı oldukları vergi dairesine müracaat etmeleri hususunda bilgilendirilecektir . Ticaret sicil memurluğundan temin edilecek belgeye istinaden bağlı oldukları vergi dairesinden alacakları gayri
5 / 8faal olunduğuna ilişkin belgeyi Kurumumuza ibraz etmeleri halinde, vergi dairesinden aldıkları
belgede belirtilen tarihten itibaren şirket ortaklarının sosyal güvenlik destek primi sonlandırılacaktır .
……………… 2) Şirket ortaklarının, ticaret sicil memurluğundaki kayıtları devam ettiği halde şirketin faaliyetinin bulunmadığına ilişkin bağlı oldukları vergi dairesinden aldıkları belgeler, 5510 sayılı Kanunun “Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine istinaden, sadece sosyal güvenlik destek primi tescil kaydının sona ermesinde esas alınacak, 4/b kapsamındaki sigortalılığının sona ermesinde dikkate alınmayacaktır .”
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edildiğinden, talebin reddi yönünde hazırlanan “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran Emekli Sandığı öğretmen emeklisi olduğunu, Özel Eğitim Öğretim Hizmetleri ve Eğitim Danışmanlığı, Yayın, Kırtasiye, Gıda San . Ve Tic . LTD ŞTİ’ nin kuruluşundan faaliyetini sonlandırdığı 2009 Haziran ayına kadar Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı olarak, zihinsel engelli bireylere yönelik “Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi” işletmeciliği yaptığını, anılan şirketini başka bir şirkete devrettiğini ve bu şekilde tek faaliyet konusu olan işyerini sonlandırdığını, fakat vergi kaydının ve ticaret sicil kaydını sildirmediğini matrahsız beyanname vermeyi sürdürdüğünü, 09/ 06/ 2014 tarihinde geriye dönük olarak 12.862,81 TL borç çıkarıldığını, ayrıca
Mayıs 2014 ve Şubat/ 2016 tarihine kadar aylıklarında 5991,62 TL SGDP kesintisi yapıldığını, 2009 tarihinden devrettiği şirketin tasfiyesinin sona erdiği Mayıs/ 2016 kadar hiçbir ticari faaliyetinin olmadığını belirterek 01/ 07/ 2010 tarihinden Şubat/ 2016 tarihine kadar olan 18857,73 TL SGDP kesintilerinin yasal faizi birlikte ödenmesi talep etmektedir .
12. Dosya kapsamında yer alan Büyükçekmece Vergi Dairesinin 20/ 07/ 2017 tarih ve sayılı yazısında belirtildiği üzere “Tasf . Hal . Özel Eğitim Öğretim Hizmetleri ve Eğitim
Danışmanlığı, Yayın, Kırtasiye, Gıda San . Ve Tic . Ltd Şti’nin 13/ 07/ 2005 tarihi itibariyle ilgili vergi dairesinde kaydının açıldığı ve 23/ 05/ 2016 tarihi itibariyle terkin işleminin yapıldığı . Ayrıca 07/ 2009 döneminden kapanış tarihine kadar matrahsız beyanname verdiği” belirtilmişidir . Matrah : bir 1 verginin miktarını belirtmek için temel olarak alınan değerdir . 8 ve 9 nolu paragraflarda belirtilen
Sosyal Güvenlik Kurumunun Genel Yazılarında SGDP kesintisi yapılmayacak ve eğer kesinti yapılmış ise iade edilecek olan şirket ortaklarının işyerlerinin gayri faal olduğunu gösterir resmi kurum yazılarını ilgili Sosyal Güvenlik Merkezlerine sunması gerekmektedir .6 nolu paragrafta iş bırakmanın bildirilmesi ve iş bırakmanın tarifi, 7 nolu paragrafta yer alan Gelir İdaresi Başkanlığının
6 / 82016/ 2 sayılı Resen Terkin İşlemleri Konulu Genelgesinde de gayri faal olma konusu ayrıntılı olarak
belirtilmiştir .
13. Büyükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğünün 17/ 03/ 2016 tarih ve sayılı yazısında özetle;
“ Özel Eğitim Öğretim Hizmetleri ve Eğitim Danışmanlığı, Yayın, Kırtasiye, Gıda San . Ve
Tic . LTD ŞTİ’ nin vergi kimlik numarası ile dairelerinin mükellefi olarak bulunduğu, tarh dosyası ve bilgisayar kayıtlarının tetkikinde 13/ 07/ 2005 tarihinden itibaren ilgili vergi dairesinde
Özel Eğitim Kurumları Tarafından Verilen Genel Orta Eğitim (Lise) faaliyet koduyla mükellef kaydının oluşturulduğu ve 24/ 12/ 2014 tarihinde tasfiye sürecine girdiği . 02/ 12/ 2009 tarihli adres değişikliği yoklamasında aynı adresin katlarında yer alan dersliklerin kapatılarak yalnızca 20 m² ofiste faaliyetlerine devam ettiğinin tespit edildiği . 2010 ve müteakip aylarda matrahsız kurumlar vergisi beyannamesi verdiği” belirtilmiştir .
14. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda da belirttiği üzere; 2016 yılı kadar ortağı olduğu şirketin; ilgili vergi dairesinde bulunan vergi kaydını ve ticaret odasında bulunan ticaret kaydını sildirmemiştir . Başvuranın ilgili vergi dairesine matrahsız olarak beyanname vermiş olması yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzerine ilgili şirketin gayri faal olduğu anlamına gelmemektedir . Sosyal Güvenlik Kurumu genel yazılarında sosyal güvenlik destek primi ödemeyecek olan ya da ödediği sosyal güvenlik destek primlerini geri alacak kişilerin kamu kurum ve kuruluşlarından ortağı olduğu şirketlerin gayri faal olduğuna dair yazı getirmeleri şartına bağlanmıştır . Başvuran ilgili sosyal güvenlik merkezine gayri faal olduğuna dair yazı ile müracaat etmemiş olup sadece matrahsız olduğu dönemler için sosyal güvenlik destek primi kesilmemesini talep etmiştir . 12 inci paragrafta ilgili vergi dairesinin yapmış olduğu tespitten de ilgili şirketin faaliyetlerine devam ettiği anlaşılmaktadır .
15. Başvuranın İddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin gerçekleştirdiği işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediğinden kurumumuza yapılan başvurunun reddi yönünde karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun davrandığı fakat kararlarına karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uygun davranmadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararı’nın başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma
7 / 8süresinde kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İstanbul idare mahkemesinde yargı
yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi