|
ÖZET: Başvuran, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde proje uzmanı olarak çalıştığı dönemde işten çıkarıldığını ve işe iade ile tazminatlarının yeniden hesaplanmasını talep etmiştir. Başvuru, 27 Temmuz 2018 tarihinde yapılmış olup, başvuranın 21 Mart 2012’de işe başladığı ve 21 Haziran 2017’de iş akdinin feshedildiği belirtilmiştir. İşten çıkarılma gerekçeleri arasında performans düşüklüğü ve projenin Ankara’ya taşınması gösterilmiştir; ancak başvuran, projenin İstanbul’da devam ettiğini savunmaktadır.
Türkiye İhracatçılar Meclisi, başvuranın iş akdinin feshi konusunda çeşitli açıklamalarda bulunmuş, başvuranın iş yerindeki tutum ve davranışlarının yetersiz olduğunu, bu nedenle iş akdinin sonlandırıldığını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın kıdem ve ihbar tazminatlarının yasal çerçevede hesaplandığı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığını tespit etmiş ve başvurunun reddine karar vermiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın işten çıkarılmasının ve tazminat hesaplamalarının yasalara uygun olduğunu belirterek, başvurunun reddedilmesine karar vermiştir. Bu karar, hem başvurana hem de Türkiye İhracatçılar Meclisi’ne tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 19008-19008 |sayi|53878609-101.07.05.99-E.53878609-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/9696 2018/ 9696
KARAR TARİHİ : 15/11/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye İhracatçılar Meclisi
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın işe iade edilmesi ve kıdem ve ihbar tazminatının yeniden hesaplanması hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 27/07/2018 27.7.2018
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , 21/ 03/ 2012 tarihinde Proje uzmanı olarak işe girdiğini, Ekonomi Bakanlığı’nın projesini Türkiye İhracatçılar Meclisi çatısı altında (İstanbul’da)
sürdürdüğünü, 21/ 06/ 2017 tarihinde işten çıkarıldığını, işten çıkarılma gerekçeleri olarak; performansını düşük olmasının ve ilgili projenin Ankara merkezinden yürütülecek olmasının gösterildiğini, fakat projeye halen İstanbul’da devam edildiğini, kıdem ve ihbar tazminatının çok düşük hesaplandığını, 3 kişinin işini tek başına yaptığını belirterek işe iade edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 13/ 08/ 2018 tarih ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından gönderilen 14/ 09/ 2018 tarihli 0 sayılı yazıda ve eklerinde özetle ; 2.1. Başvuranın 21/ 03/ 2012 tarihinde İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği’nde
Turquality projesinde çalışmaya başladığı, 01/ 01/ 2013 tarihinde projenin yürütülmesinin Meclise
1 / 4devredildiği ve Meclis bünyesinde çalışmaya devam ettiği, toplam 5 yıl 3 ay 2 gün çalıştığı,
2.2. Tüm çalışma süresi boyunca projesinde 4 kişi ile birlikte görev yaptığını, anlan projenin halen devam ettiği, projenin başka bir yere taşınacağı konusunda kendisine herhangi bir bilgi verilmediği, projenin Ticaret Bakanlığı (ilgili dönem için Ekonomi Bakanlığı) ile birlikte yürütülmekte olduğu, bir proje personelinin Ankara’da görev yaptığı, 2.3. Başvurucunun sözlü ve yazılı uyarılara rağmen Meclis personeline yakışmayan tutum ve davranışlarının devam etmesi ve performansının yeterli olmaması nedeni ile ilişkisinin kesildiği, 2.4. Söz konusu projesinin bir yönünün ihracatçı firmalar ile diğer yönünün Meclisin bağlı bulunduğu Ticaret Bakanlığınca yürütülüyor olması nedeniyle, çalışan personelin saygı ve nezaket kurallarına çok fazla özen göstermesi gerektiği, başvurucunun Meclisinin iç ve dış paydaşlarına karşı tutum ve davranışlarının özensiz ve saygısız olduğu daha öncesinde uyarıldığı, başvurucunun üç kişilik görevi tek başına yürüttüğü ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, kendisinin iş akdinin sonlandırıldığı tarihte doğum izninde olan personelin göreve geri çağrılmadığını, iş akdinin feshinden yaklaşık bir yıl sonra projenin yoğunlaşması üzerine yeni bir personel istihdam edildiği, kıdem, ihbar v.b. tazminatlarının yasal veriler doğrultusunda hesaplanarak verildiği hususu belirtilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “(…) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler(…)” 4. 1475 Sayılı İş Kanunun; “Kıdem tazminatı başlıklı” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Bu
Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin : 1. İşveren tarafından bu Kanunun 17’nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında, 2. İşçi tarafından bu Kanunun 162ncı maddesi uyarınca, 3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, 4. Bağlı bulundukları kanunla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla; 5. 506 Sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir . Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır .” 5. 4857 Sayılı İş Kanunun; 5.1. “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 17’inci maddesinde;
“ Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir . İş sözleşmeleri; a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından
2 / 4başlayarak iki hafta sonra, b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer
tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra, c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra, d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, Feshedilmiş sayılır . Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir . Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır .” 5.2. “Feshin geçerli sebebe dayandırılması” başlıklı 18’incı maddesinde; “ – Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır… …” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edildiğinden, talebin reddi yönünde hazırlanan “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran 21/ 03/ 2012 tarihinde proje uzmanı olarak başladığı işinde 21/ 06/ 2017 tarihinde iş akdinin fesih edilmesi nedeniyle yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir .
8. Dosya kapsamında yer alan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde; başvuranın Türkiye İhracatçılar
Meclisinde proje uzmanı olarak 21/ 03/ 2012 tarihi ile 21/ 06/ 2017 tarihleri arasında çalıştığı ve iş akdinin fesih edilmesinden yaklaşık bir yıl önce 2/ 05/ 2016 tarihinde görev yapmış olduğu işyerinin kurallarına uyması, birlikte çalıştığı personel ile iyi geçinmesi konusunda uyarıldığı tespit edilmiştir . İşyerindeki huzur ortamının sağlanması, işyeri performansının etkinliğinin yeterli düzeyde sağlanması amacıyla işveren veya işveren vekilleri tarafından gerekli kontrollerin yapılıp, bu amaca gerçekleştirmeyi yönelik her türlü tedbiri almak yönetim hakkının bir gerekliliğidir . Bu tedbirler alınırken ilgili yasa hükümlerine uygun davranılması gerekmektedir . Türkiye ihracatçılar meclisi tarafından daha önceden uyarılmasına rağmen tavır ve tutumlarını değiştirmediği tespit edilen başvurucunun iş akdinin fesih nedeni kendisine bildirilerek fesih edilmiştir .
9. Başvurucunun ilgili birimde toplam 5 yıl 3 ay 2 gün hizmeti karşılığında 23.069,99 TL Kıdem tazminatı, 8.591,79 TL ihbar tazminatının ayrıca 20 günlük çalışması karşılığında 2.985,31TL ve 4 günlük izin süresi karşılığında 570,40 TL ödeme yapılmıştır .
10. Başvuranın İddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin gerçekleştirdiği işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediğinden Kurumumuza yapılan başvurunun reddi yönünde karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmıştır .
3 / 4B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun davrandığı fakat kararlarına karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uygun davranmadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre
Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup İş Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİ, Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE İHRACATÇILAR MECLİSİ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi