Malullük talebinin değerlendirilmesinde sigortalının işe giriş tarihindeki sağlık durumu kriteri (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 20009-20009 |sayi|53878609-101.07.05.99-E.53878609-101.07.05.99-E.

BAŞVURU NO : 2018/10414 2018/ 10414

KARAR TARİHİ : 30/11/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

BAŞVURUYA KONU İDARE : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın malullük talebi hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 18/08/2018 18.8.2018

I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Başvuran, Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda; Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yaptığı tarihten beridir çalışamaz ve fiilen iş yapamaz durumda olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumuna

08.04.2015 tarihli ve %94 özür oranlı sağlık kurul raporunu ibraz ettiğini, ancak idarenin eksik

araştırma yaparak başvurusunu kabul etmediğini ifade etmiş, idare tarafından çalışamaz durumda olduğunun tespit edilmesini talep etmiştir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya ilişkin olarak 17/ 09/ 2018 tarih ve sayılı yazı ile Sosyal Güvenlik Kurumu

Başkanlığından bilgi ve belge talep edilmiş, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından 15/ 10/ 2018 tarih ve sayılı yazı ile Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Manavgat Sosyal Güvenlik Merkezine 08/ 12/ 2017 tarihinde malullük tespit için başvuru yaptığı, bunun üzerine sevk edildiği Sağlık

Bakanlığı Antalya eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 27/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı sağlık kurulu raporu ve gerekli diğer belgeler ile Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kuruluna gönderildiği, Kurulun 18/ 01/ 2018 tarihinde yaptığı görüşme neticesinde Maluliyet Tespit İşlemleri

Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde “Adı geçenin, 5510 sayılı Kanunun malullük sigortasına ilişkin 25. Maddesinin 1’inci fıkrasına göre çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği anlaşılmış ise de; sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte işyerine maluliyetini gerektirecek düzeydeki bu

1 / 4hastalığı veya arızası ile girdiği tespit edildiğinden söz konusu maddenin 2. Fıkrasına göre malullük

sigortası yardımından yararlanamayacağına” dair sayılı kararın alındığı, 2.2. 5510 sayılı Kanunun 58’inci maddesine istinaden sigortalının bu karara itirazı üzerine dosyanın

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 12/ 03/ 2018 tarihli oturumunda görüşülmesi sonucu benzer şekilde, başvuranın sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihte maluliyetini gerektirecek düzeydeki hastalığı ile işyerine giriş yaptığı, bu sebeple 5510 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinin 2’nci fıkrası gereğince malullük aylığından yararlanamayacağına oy birliği ile karar verildiği, 2.3. Bu itibarla başvuranın ilgili yasa hükümleri gereğince malullük talebinin yerine getirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, ancak başvuranın yaşlılık sigortası kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunun gerekli diğer belgelerle başvuru yapması durumunda ilgili birimlerce 5510 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi kapsamında değerlendirileceği ifade edilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun malûl sayılma başlıklı 25’inci maddesi “Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az

% 60’ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûl sayılır .

Ancak, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce sigortalının çalışma gücünün % 60’ını veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu hastalık veya engelliliği sebebiyle malûllük aylığından yararlanamaz .” hükmünü amirdir .

IV. KAMU DENETÇİSİ Özlem TUNÇAK’ IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

4. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 5. Başvuran , Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yaptığı tarihten beridir çalışamaz ve fiilen iş yapamaz durumda olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumuna 08.04.2015 tarihli ve %94 özür oranlı sağlık kurul raporunu ibraz ettiğini, ancak idarenin eksik araştırma yaparak başvurusunu kabul etmediğini ifade etmiş, idare tarafından çalışamaz durumda olduğunun tespit edilmesini ve malul sayılmasını talep etmiştir .

6. Başvurunun malullük aylığı bağlanması talebine ilişkin olduğu görülmekte olup 5510 sayılı

Kanunun 26’ncı maddesi gereğince başvurana malullük aylığı bağlanabilmesi için, başvuranın en az

2 / 4on yıl sigortalı bulunması, toplam 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirmiş

olması ve malul sayılması gerekmektedir . Malul sayılma ise anılan Kanunun 25’inci maddesinde düzenlenmektedir . Buna göre, malul sayılabilmek için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ının kaybedilmiş olması gerekmektedir .

7. SGK tarafından başvuranın çalışma gücü kayıp oranının tespiti amacıyla sağlık kuruluşuna sevk edildiği, gerekli muayene ve tetkiklerin yapılması neticesinde başvuranın çalışma gücünü en az %60 oranında kaybettiği tespit edilmiş olsa da, çalışma gücü kaybının sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte işyerine maluliyetini gerektirecek düzeydeki mevcut olduğu, bu sebeple malullük aylığı bağlanması talebinin reddedildiği görülmektedir .

8. Başvuranın, idareye yapmış olduğu başvurunun detaylı bir şekilde incelendiği, başvuranın engelliliğinin tespit edildiği, ancak engel durumunun çalışma hayatından önce vuku bulmasından ötürü yukarıda yer verilen 5510 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinden düzenlenen hüküm gereğince malul sayılamayacağı kararının verildiği görülmüştür .

9. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili yasa hükmü kapsamında idarece değerlendirildiği, 5510 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinde kişinin malullük durumunun işe başlamadan evvel vuku bulması durumunda malullük aylığından yararlanamayacağının düzenlendiği, bu sebeple idare tarafından başvuranın malullük talebinin karşılanmasının mümkün olmadığı, idarece yapılan işlemde usul ve yasaya aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 10. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği

Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, ilgili idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

11. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili uyuşmazlık hakkında kalan süre(varsa) içerisinde Antalya İş

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .

3 / 4Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi