|
ÖZET: Başvuru, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından Manisa iline sürekli işçi alımı için gerçekleştirilen sözlü sınavın iptali talebine ilişkindir. Başvuran, mülakatta yalnızca kendisini tanıtmasının istendiğini, diğer soruların ise alana dair olmadığını belirterek, sonuçların açıklandığında adının ne asıl ne de yedek listede yer almadığını ifade etmiştir. Bu durumun haksızlık olduğunu savunarak, sözlü sınavın iptal edilmesini ve yeniden mülakat yapılmasını talep etmiştir.
Gençlik ve Spor Bakanlığı, başvuranın sınava katıldığını ve mülakatın 31 adayla gerçekleştirildiğini bildirmiştir. Sınav sonuçları, KPSS puanının %70’i ve sözlü puanın %30’u dikkate alınarak belirlenmiştir. Başvuranın itiraz dilekçesi, gerekli bilgilerin eksikliği nedeniyle değerlendirmeye alınmamıştır. İdare, sınavın mevzuata uygun yapıldığını ve başvuranın başarısız sayılmasına ilişkin bir hukuka aykırılık bulunmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sözlü sınavın iptali talebi reddedilmiş, ancak sınavların daha şeffaf ve nesnel bir şekilde yapılabilmesi için Gençlik ve Spor Bakanlığına tavsiyelerde bulunulmuştur. Bakanlığın, sınav süreçlerinde daha iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/716-S.1068
BAŞVURU NO : 2018/14997
KARAR TARİHİ : 11/04/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınavın iptali hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/11/2018
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda başvuran özetle; Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Türkiye geneli daimi işçi alımında bölümünde Manisa İline tercih yaptığını, KPSS puanı ile yapılan sıralamada birinci sırada yer aldığını, daha sonrasında evrak teslimi için çağırdıklarını, 12/09/2018 tarihinde mülakat yapıldığını ve mülakatta sadece kendisini tanıtmasının istenildiğini, neden Manisa İlini seçtiğinin, kaç lira kira verdiğinin sorulduğunu, sonuçlar açıklandığında ne asıl listede ne de yedek listede adının olmadığını belirterek adalet istediğini, tarafına yapılan haksızlığın giderilmesini ve gerekirse sözlü sınavın iptalini ve tekrar mülakat yapılmasını talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuzun 30/11/2018 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Gençlik ve Spor Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle;
2.1.4857 sayılı İş Kanunu kapsamında Sürekli İşçi kadrosunda istihdam edileceklere yönelik
Kurumları tarafından sınav yapıldığı ve başvurucunun söz konusu sınava Manisa İl
Müdürlüğünde katıldığı, 2.2.Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Manisa İl Müdürlüğünce Sürekli İşçi sözlü sınavı yapıldığı ve söz konusu sınavın 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde taşra teşkilatında istihdam edilmek üzere sürekli işçi alımına İŞKUR aracılığıyla müracaatlar yapıldığı, 2.3.Manisa İl Müdürlüğünün Sürekli İşçi alımına ilişkin İŞKUR
Genel Müdürlüğünün bildirdiği başvuru sayısının 39 kişi olduğu, Kurumları tarafından belirtilen tarih aralığında istenilen belgeleri teslim eden 31 aday olduğu ve idarenin internet
sitesinde ilan edilen tarih olan 12/09/2018 tarihinde sözlü mülakatın yapıldığı, Manisa İl
Müdürlüğünde oluşturan komisyon tarafından yapılan sözlü mülakata 31 adayın katıldığı, sözlü sınav sonucunda 12 asıl 12 yedek adayın belirlendiği,
2.4.Sürekli İşçi alım ilanı ile yapılacak sınavların 100 puan üzerinden değerlendirdiği, başarı notunun belirlenmesinde; KPSS puanının % 70, sözlü puanın da % 30 olarak hesap edildiği, başarı sırasının bu şekilde belirlendiği, sözlü sınavlarda adayların mesleki bilgi ve görevleriyle ilgili bilgi ve becerilerine ilişkin konularda, yürütmekle yükümlü olacakları vazifelerdeki yetkinliklerini ölçmeye yönelik ve eğitim düzeylerine uygun olarak sorular sorularak yapıldığı,
2.5.Sözlü sınava katılan adaylardan asıl sırada olan adayların atamalarının yapıldığı ve 19/11/2018 tarihinde Manisa İl Müdürlüğünde göreve başlatıldıkları, başvurucunun sözlü sınav sonucuna ilişkin 05/10/2018 tarihinde Manisa İl Müdürlüğüne dilekçe ile başvuruda bulunduğu, ancak, itiraz dilekçesinde T.C. Kimlik Numarası ve adres bilgileri yer almadığı, bu sebeple de Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca Manisa
İl Müdürlüğünce değerlendirmeye alınmadığı, ayrıca, ilgili adaylara sözlü sınav sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren 7 (yedi) iş günü içinde ilgili sınav kuruluna itiraz edebilecekleri sınav ilanında belirtildiği, başvurucunun itirazını konu alan başvurusu Dilekçe Hakkı
Kanununa istinaden yer alması gereken bilgilerin yer almaması sebebiyle işleme alınmadığından anılan Kurum tarafından yapılacak herhangi bir idari işlemin de bulunmadığı,
Açıklamalarına yer verildiği anlaşılmıştır.
III.İLGİLİ MEVZUAT
3.9/11/1982 tarihli ve 17863 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye
Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5.9/8/2009 tarihli ve 27314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “…
a)5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler, (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve (IV) sayılı cetvelde yer alan sosyal güvenlik kurumları ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlarla kurulan fonlar ve
kefalet sandıkları, özel kanunlarla kurulan kuruluş ve teşekküller ile hizmetlerini genel bütçenin transfer tertiplerinden yardım alarak yürüten kamu kurum ve kuruluşlarına,…
sürekli veya geçici işçi alımını kapsar…” 5.1.Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “Duyuru” başlıklı 16 ncı maddesinde;
“(Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/11 md.) (1) Sınav gün, saat ve yeri ile sınava katılmaya hak kazanan adaylar, kamu kurum ve kuruluşunun internet sitesinde duyurulur. Bu duyuru, tebliğ mahiyetinde kabul edilir ve ilgililerin adresine posta yolu ile ayrıca tebligat yapılmaz.” 5.2.Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “Sınav ve işe alım süreci” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/12 md.) (1) Kamu kurum ve kuruluşları işe yerleştirilecek kişileri, Kurum tarafından gönderilen listelerdeki adaylar arasında yapacağı sınav ile belirler. Sınav; yazılı veya sözlü yöntemlerden biri veya ikisi kullanılarak, meslekî bilgi ve becerilere ilişkin konulardan yapılır. Ancak temizlik hizmetleri, güvenlik ve koruma hizmetleri, bakım ve onarım hizmetleri için yapılacak alımlarda kura sonrası sadece sözlü yöntem kullanılarak sınav yapılır. (2) İşe alım sürecinin; kamu kurum ve kuruluşlarınca, Kurum tarafından gönderilen listelerin ulaşmasını müteakip yirmi gün içinde tamamlanması esastır.
(3)Sınavların gerçekleştirilmesi ile işe alım sürecinde uygulanacak diğer usul ve esaslar bu
Yönetmelikte düzenlenen genel çerçeveye aykırı olmamak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenir. Belirlenen usul ve esaslar; adayların daveti, sınavın yöntemi ve sonuçların değerlendirilmesi, asil ve yedek adayların belirlenmesi, yedeklerden yerleştirme yapılması ile adaylara sonuçlarının duyurulması hususlarını da kapsar…” 6. 10/11/1984 tarihli ve 18571 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3071 sayılı Dilekçe
Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun “Dilekçede bulunması zorunlu şartlar” başlıklı
4 üncü maddesinde;
“Türkiye Büyük Millet Meclisine veya yetkili makamlara verilen veya gönderilen dilekçelerde, dilekçe sahibinin adı-soyadı ve imzası ile iş veya ikametgâh adresinin bulunması gerekir.” 6.1.Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun “İncelenemeyecek dilekçeler” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“ Türkiye Büyük Millet Meclisine veya yetkili makamlara verilen veya gönderilen dilekçelerden; a) Belli bir konuyu ihtiva etmeyenler, b) Yargı mercilerinin görevine giren konularla ilgili olanlar, c) 4 üncü maddede gösterilen şartlardan herhangi birini taşımayanlar, İncelenemezler.” düzenlemeleri yer almaktadır.
sorulduğu ve hangi soruların bilinip bilinmediğine ilişkin herhangi bir belgeye rastlanmamış olup, diğer adaylara sorulan sorular ve cevapları hakkında da herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Dolayısıyla, başvurana sorulan soruların, başvuranın iştigal ettiği görevlerle ilgili konularda, yürütmekle yükümlü olduğu görevdeki yetkinliğini ölçmeye yönelik ve eğitim düzeyine uygun olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılamamıştır.
14.Söz konusu sözlü sınav ile ilgili olarak sözlü ya da görüntülü herhangi bir kayıt sistemi kullanıldığına ilişkin idare tarafından herhangi bir bilgi belge gönderilmediği anlaşılmış olup, ilgili mevzuatta da söz konusu duruma ilişkin herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. İlaveten, sınav komisyon üyelerince takdir edilen notların gerekçelerinin ortaya konulması yönünde mevzuatta bir düzenleme de yer almamakta olup, başvuran tarafından da, sözlü notunun nasıl puanlandığına ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığı yolunda herhangi bir kanıt sunulmamış olup, Kurumumuzca da bu yönde bir saptama yapılamamıştır.
15.İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sınav komisyonunun başvuran hakkında mevzuatta belirtilen kriterlere uygun olarak değerlendirme yaptığının sunulan belgelerden tespitinin mümkün olmadığı, ayrıca, sınava ilişkin değerlendirmenin ve gerekçesinin ayrı ayrı tutanağa geçirilmesi yönünde de mevzuatta bir açıklık bulunmadığı görüldüğünden başvuranın sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakta olup, başvurucunun talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16.İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir 17.Yukarıda da belirtildiği üzere, İdarenin cevabi yazısı ve sunulan belgelerden başvurana sorulan soruların, başvuranın iştigal ettiği görevlerle ilgili konularda, yürütmekle yükümlü oldukları vazifelerdeki yetkinliklerini ölçmeye yönelik olup olmadığı ve başvuranın sınav kurulu tarafından neden başarısız değerlendirildiğinin tespiti mümkün olamamıştır. Diğer taraftan yine aynı gerekçelerle başvuranın iddia ettiği bilgilerin iddiasının da ispatı mümkün değildir. Bu itibarla, idarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlemesi, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği ve denetime tabi tutulabilmesi açısından aranan kriterler olduğundan; sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde,
bilgi soruları ve cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara sorulan sorular ve adaylar tarafından verilen cevapların ve ilaveten komisyon üyelerince takdir edilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği değerlendirilmiştir.
VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası
uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Manisa İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII.KARAR
Açıklanan gerekçelerle ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın sözlü sınavın iptalini ve tekrar mülakat yapılması talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlarda sınavlara giren adaylara sorulan sorular ve adaylar tarafından verilen cevapların ve ilaveten komisyon üyelerince takdir edilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi