|
ÖZET: Başvuran, müvekkilinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sürekli bakım gerektirmediği yönündeki kararın hukuka aykırı olduğunu savunarak, Adli Tıp Kurumu raporuna dayanarak bakım ihtiyacının tespit edilmesini talep etmiştir. Başvuru, müvekkilin iş kazası sonucu %86.53 oranında meslekte kazanma gücü kaybı yaşadığına dair Adli Tıp Genel Kurulu raporuyla desteklenmektedir. SGK ise, müvekkilin %85 oranında maluliyetinin bulunduğunu ve başka birinin bakımına muhtaç olmadığını belirtmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvurunun değerlendirilmesinde, ilgili mevzuat ve sağlık kurulu raporlarına dayanarak karar vermiştir. Ancak, Adli Tıp Kurumu’nun farklı tarihlerdeki raporları arasında çelişkiler bulunması, başvuranın bakım ihtiyacının yeniden incelenmesini gerektirmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kabul edilmesi gerektiği yönünde öneride bulunmuş ve SGK’nın kararının yeniden gözden geçirilmesini tavsiye etmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın bakım ihtiyacının tespiti için SGK’nın gerekli işlemleri yapmasını ve kararın 30 gün içinde bildirilmesini talep etmiştir. Bu süreç, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde yürütülmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/4020-S.20.6429
BAŞVURU NO : 2019/16715
KARAR TARİHİ : 16/03/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, müvekkilinin başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğunun idarece kabul edilmesini talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde … T.C. kimlik numaralı … vekili Av. … ( TC No:… )
tarafından yapılan başvuruda; müvekkilinin SGK tarafından belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranının %86.53 olduğu ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığına, iş kazasından kaynaklı tazminat davasında Adli Tıp Genel Kurulu raporunda ise meslekte kazanma gücü kaybı oranının %86.53 olduğu ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğuna şeklinde değerlendirmelerin bulunduğunu belirterek müvekkilinin bakıma muhtaç olduğuna dair maddi gerçeği açıkça saptayan Adli Tıp Kurumu raporu doğrultusunda ve idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunun tespiti yönünde tavsiye kararı verilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün konuya ilişkin 25/12/2019 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Kurum kayıtlarında yapılan incelemede 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının “a” bendi kapsamında tescil kaydı olduğu ve 27/07/2008 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri aldığı,
2.2. Başvuranın …’e ait işyerinde çalışmakta iken 27/01/2008 tarihinde iş kazası geçirdiği, Kuruma yapmış olduğu başvuru neticesinde hakkında düzenlenen sağlık Kurulu raporlarının
Kurulca incelenmesi neticesinde %79 meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit edildiği, ilgilinin bu karara 08/03/2019 tarihinde vekili aracılığıyla itiraz ettiği, Yüksek Sağlık
Kurulunca konuya ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde ise “Sosyal Sigorta Sağlık
İşlemleri Tüzüğü” çerçevesinde düzeltme kaydıyla ilgilinin iş kazasına bağlı maluliyet oranının
%85 olduğu ve başka birinin bakımına muhtaç olmadığına karar verildiği,
2.3. 5510 sayılı Ssoyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının 20 numaralı bendinde, Kurum Sağlık Kurulunun; Kurumca
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca düzenlenecek raporlardaki teşhis ve bu teşhise dayanak teşkil eden belgeleri incelemek suretiyle, çalışma gücü kaybı ve meslekte kazanma gücü kaybı oranlarını belirlemeye yetkili bir kurul olduğu,
2.4. Sigortalıların geçirdikleri iş kazaları sonucu yaşadıkları meslekte kazanma gücü kayıplarının tespiti, Kurum Sağlık Kurullarında görevli hekimler tarafından iş kazasını geçirdikleri tarihteki tıbbi mevzuat hükümlerine göre belirlendiği,
2.5. 5510 sayılı kanunun 95 inci maddesi usule uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve dayanağı tıbbi belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde Sosyal
Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca değerlendirildiği, sigortalının bu hakkını da kullandığı,
2.6. Diğer taraftan Kurumun 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesinin “İş kazası ve
Meslek Hastalığı Sigortası” başlıklı bölümü 1.10.7. numaralı maddesinde “İş kazası, meslek hastalığı, malullük veya çalışma gücü kaybı tespitine ilişkin yargı süreci devam ederken düzenlene bilirkişi raporu, Adli Tıp Kurumu kararı vb belgelere istinaden değerlendirme veya düzeltme yönündeki taleplerin Kurum sağlık kurullarına gönderilmeyeceğinin düzenlendiği,
2.7. Bu kapsamda kesinleşmiş mahkeme kararı harici bir belge, rapor ve kararın tespit sürecinde
Kurumu bağlayıcılığı olmadığı, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” hükmünü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun;
5.1. “Sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanma, hesaplanması, başlangıcı ve birden çok iş kazası ve meslek hastalığı hali” başlıklı 19’uncu maddesinde; “İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az % 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” 5.2. “Malul sayılma” başlıklı 25’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az
% 60’ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık
Kurulunca tespit edilen sigortalı, malul sayılır.” hükmü; yedinci fıkrasında, “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
5.3. “Malullük sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları” başlıklı 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Malullük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malullük aylığı bağlanmasıdır.” hükmü, ikinci fıkrasında; “Sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının; a) 25 inci maddeye göre malul sayılması, b) (Değişik bent: 17.04.2008 – 5754
S.K/Madde 14) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, c)
Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması halinde malullük aylığı bağlanır.” 5.4. “Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu” başlıklı 58’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Kurul, sigortalılar hakkında vazife malullük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün maluliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar.” düzenlemesi yer almaktadır.
6. 20/04/1982 tarihli ve 17670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2659 sayılı Adli Tıp
Kurumu Kanunu’nun; “Görev” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde; “Mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklar ile Kurumun uygun gördüğü alanlarda kamu kurum ve kuruluşları tarafından gönderilen adlî tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek” 6.1. Anılan Kanunun Adlî Tıp Üst Kurulları’nın görevleri başlıklı 15 inci maddesinde; “a) Adlî tıp ihtisas kurulları ve ihtisas daireleri tarafından verilip de mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklarca kapsamı itibarıyla yeterince kanaat verici nitelikte bulunmadığı, sebebi de belirtilmek suretiyle bildirilen işleri, b) Adlî tıp ihtisas kurullarınca oybirliğiyle karara bağlanamamış olan işleri, c) Adlî tıp ihtisas kurullarının verdiği rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, d) Adlî tıp ihtisas kurulları ile ihtisas dairelerinin rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, e) (Mülga: 3/11/2016-6754/30 md.) f) Adlî tıp ihtisas kurulları ile Adlî Tıp Kurumu dışındaki sağlık kuruluşlarının heyet hâlinde verdikleri rapor ve görüşler arasında ortaya çıkan çelişkileri, Konu ile ilgili uzman üyelerin katılımıyla inceler ve kesin karara bağlamak”
6.2. Anılan Kanunun “İhtisas Kurullarının görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinin (II)
numaralı bendinin (c) alt bendinde; “Adli Tıp Üçüncü İhtisas Kurulu: Maluliyetler, meslekte kazanma gücü kaybı, beden çalışma gücü kaybı, meslek hastalıkları, hapis cezalarının infazının ertelenmesi, sürekli hastalık, engellilik ve kocama sebepleri ile belirli kişilerin cezalarının hafifletilmesi veya kaldırılmasına ilişkin işlemler … hakkında bilimsel ve teknik görüşlerini bildirmek.”
olduğu belirtilmiştir.
7. 11.10.2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve
Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin “Sağlık hizmeti sunucuları” başlıklı 5’inci maddesinde “…Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye, Sağlık Bakanlığı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
meslek hastalıkları hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastaneleri ve Devlet üniversitesi hastaneleri yetkilidir…” 7.1. “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların çalışma gücü kaybı tespiti” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların sigortalılık süresi içinde; a) Arıza/Hastalık Listesinde (Ek-1) belirtilen hastalık veya arızaların meydana geldiği, b) Eski ve çalışmaya engel olmayan bir arızanın, Arıza/Hastalık Listesinde (Ek-1) belirtilen seviyelere yükseldiği, c) Çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmiş hâliyle ilk defa çalışmaya başlayan, ancak daha sonra ortaya çıkan farklı bir hastalık veya arıza nedeniyle bu Yönetmelik hükümlerine göre çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği, ç) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği, Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalılar malul sayılır…” 7.2. Anılan Yönetmeliğin “İş kazası ile meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kayıp oranı tespitinde kullanılan cetveller” başlıklı 22’nci maddesinde “(1) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meydana gelen arızalar sonucunda, sigortalının meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağına ilişkin hesaplama, Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit
Cetvellerinde (Ek3) yer alan A, B, C, D ve E cetvellerine göre yapılır. (2) A Cetveli, iş kazalarının neden olduğu hastalık ve arızalarla, meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları, vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 listeden oluşur. Her liste üç sütundan oluşup bunlardan; birinci sütun arızanın sıra numarasını, ikinci sütun arızanın çeşidini, üçüncü sütun arızanın ağırlık ölçüsünü gösterir…” 7.3. Anılan Yönetmeliğin “Meslekte kazanma gücü azalma oranının hesaplanması” başlıklı 23’üncü maddesinde “(1) A Cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı aşağıdaki şekilde hesaplanır.
a) A Cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazırlanmış olan 14 arıza listesinden sigortalının arızası bulunur. Bu arızanın solundaki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedilir.
b) B cetveli listelerinde önce sigortalının iş kolu, sonra bu iş kolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur. Bunun karşısındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır. Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu listelerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas alınır.
c) Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tablosunun sütundaki arıza sıra numarası ile satırdaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik simgesi bulunarak bir tarafa kaydedilir.
ç) D cetvelinin sütununda yukarıda tespit edilen arıza ağırlık ölçüsü ile satırındaki meslek simgesinin kesiştiği noktadaki sayı, meslekte kazanma gücünün azalma oranına esas alınacak sayıdır.
d) Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır. Bu cetvelin sütununda bulunan meslekte kazanma gücünün azalma oranı ile üstteki satırında bulunan sigortalının sürekli iş göremezlik hâlinin tespiti tarihindeki yaşının kesiştiği yerdeki sayı, bu yaşa uyan sürekli iş göremezlik sebebiyle meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.
e) Ancak birden fazla sistemi ilgilendiren sekel bulgu varsa, bu maddenin (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen işlemler her bir sekel bulgu için ayrı ayrı uygulanır ve Balthazard
Formülü kullanılarak birleştirilir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
(2) İş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş herhangi bir arızası bulunan sigortalının sonradan bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması hâlinde, meslekte kazanma gücü azalma oranı aşağıdaki şekilde hesaplanır.
a) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılacak veya sayılmayacak olaylardan veya doğuştan meydana gelmiş her türlü arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı bulunur.
b) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı, bu fıkranın (a) bendinde tespit edilen toplam orandan çıkarılır; kalan, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü azalma oranıdır.
(3) Ancak, sigortalının işe alınmadan önce mevcut olan veya işe alındıktan sonra iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olmayarak meydana gelen arızaları, yapmakta olduğu işteki kazanma gücünü etkilememesi hâlinde, bu arızalar kazanma gücü toplam azalma oranının hesabında dikkate alınmaz.” hükümlerine yer verilmiştir.
8. Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 2018/38 sayılı
Genelgesinin Dördüncü Kısım Yedinci Bölüm 3.2.2. maddesinde; “Kanunun 4/1-(a) ve 4/1(b) bentleri kapsamındaki sigortalılar, meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesi için, Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastaneleri ve Devlet üniversite hastanelerine sevk edilecektir. Meslek hastalığı tespiti yapılan ancak, kontrol muayenesi ya da hastalıklarında artma sebebi ile müracaat eden sigortalı, daha önce meslek hastalığı tespitinin yapıldığı ve arşivinde hasta dosyasının bulunduğu ilgili meslek hastalıkları hastanesine sevk edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, müvekkilinin SGK tarafından belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranının %86.53 olduğu ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç olmadığına, iş kazasından kaynaklı tazminat davasında Adli Tıp Genel Kurulu raporunda ise meslekte kazanma gücü kaybı oranının %86.53 olduğu ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğuna şeklinde değerlendirmelerin bulunduğunu belirterek müvekkilinin bakıma muhtaç olduğuna dair maddi gerçeği açıkça saptayan Adli Tıp Kurumu raporu doğrultusunda ve idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunun tespiti yönünde tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.
11. Başvuran müvekkili …’un, …’e ait işyerinde çalışmakta iken 27/01/2008 tarihinde iş kazası geçirdiği, SGK’ya yapmış olduğu başvuru neticesinde hakkında düzenlenen sağlık Kurulu raporlarının Kurulca incelenmesi neticesinde %79 meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit edildiği, ilgilinin bu karara 08/03/2019 tarihinde vekili aracılığıyla itiraz ettiği, Yüksek Sağlık
Kurulunca konuya ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde ise “Sosyal Sigorta Sağlık
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
İşlemleri Tüzüğü” çerçevesinde düzeltme kaydıyla ilgilinin iş kazasına bağlı maluliyet oranının
%85 olduğu ve başka birinin bakımına muhtaç olmadığına karar verildiği görülmektedir.
12. …’un iş kazası geçirmesi sebebiyle maddi ve manevi zararların tazmini amacıyla işverene karşı açılmış olan davada alınan 18/01/2018 tarih ve … karar nolu Adli Tıp Kurumu İkinci
Üst Kurulu raporu ile müvekkili …’un “Balthazard formülüne göre %86.53 Kişinin yaşına göre %85,0 (yüzde seksenbeşnoktasıfır)oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, Aynı Tüzük 11.Madde kapsamında bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu” mütalaa edilmiştir.
13. İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi 27.Hukuk Dairesi’nin 2018/… Esas ve 2018/… Karar sayılı “davacının SGK tarafından belirlenen maluliyet oranını %79 olduğu, Adli Tıp Genel
Kurulunun raporunda ise % 85 olarak SGK’nın belirlediği maluliyetten daha fazla maluliyet tespit edilmiş olduğundan davacı tarafa maluliyet oranı tespiti konusunda kuruma başvurması kurum tarafından talebinin kabul edilmemesi halinde dava açması.” şeklindeki kararına istinaden başvuran vekili tarafından 08/03/2019 tarihinde vekili aracılığıyla itiraz ettiği, Yüksek
Sağlık Kurulunca konuya ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde ise “Sosyal Sigorta Sağlık
İşlemleri Tüzüğü” çerçevesinde düzeltme kaydıyla ilgilinin iş kazasına bağlı maluliyet oranının
%85 olduğu ve başka birinin bakımına muhtaç olmadığına karar verildiği görülmektedir.
14. Başvuran ile SGK arasındaki ihtilafın başvuranın bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olup olmadığının belirlenmesine bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Başvuranın bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olup olmadığının tespiti tıp bilgisini ve uzmanlığını gerektirdiğinden, SGK’dan temin edilen ilgili evraklar, bilirkişi incelemesi yapılmak üzere
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’na gönderilmiştir.
15. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı İkinci Üst Kurulu tarafından Kurumumuza gönderilen 03/03/2020 tarihli ve … sayılı yazıda; … hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bildirilen veriler İkinci Üst Kurulca tekrar değerlendirildiğinde; Ali oğlu, 1982 doğumlu …’un 27.01.2008 tarihinde maruz kaldığı elektrik akımına maruz kalma iş kazası sonucu meydana geldiği bildirilen sağ el parmaklarında total kontraktür ile sol omuz dezartikülasyon arızası, 85/9529 Karar sayılı Sosyal Sigortalar
Sağlık İşlemleri Tüzüğü hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası grup 6 (altı)
olarak bildirilmekle; Gr6 VII(6Aa——–62) B%92×4/5=%73.6 (sol taraf) Gr6 IX (9Baaa—– -40) C%49 Balthazard formülüne göre %86.53 Kişinin yaşına göre %85,0 (yüzde seksenbeşnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, Aynı Tüzük 11.Madde kapsamında bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu oy birliği ile mütalaa edilmektedir.
16. Yüksek Sağlık Kurulunca konuya ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde “Sosyal
Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü” çerçevesinde düzeltme kaydıyla ilgilinin iş kazasına bağlı maluliyet oranının %85 olduğu ve başka birinin bakımına muhtaç olmadığı tespiti ile Adli Tıp
Kurumu Üçüncü Adli Tıp İhtisas Kurulunun 01.03.2017 tarihli 3910 karar nolu mütalaasındaki bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu mütalaadaki çelişki – Adli Tıp Kurumu
Başkanlığı İkinci Üst Kurulunun 18.01.2018 tarihli 13 kararı ve Adli Tıp Kurumu Başkanlığı
İkinci Üst Kurulu tarafından Kurumumuza gönderilen 13.02.2020/284 “Aynı Tüzük 11.MADDE kapsamında bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu” şeklindeki kararı ile giderilmiştir. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı İkinci Üst Kurulunun farklı tarihlerdeki kararında da …’un bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu oybirliği ile mütalaa edilmiştir.
17. Her ne kadar Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nün konuya ilişkin 25/12/2019 tarih ve … sayılı yazısında; Kurumun 2018/38
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesinin “İş kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası” başlıklı bölümü 1.10.7. numaralı maddesinde “İş kazası, meslek hastalığı, malullük veya çalışma gücü kaybı tespitine ilişkin yargı süreci devam ederken düzenlene bilirkişi raporu, Adli Tıp Kurumu kararı vb belgelere istinaden değerlendirme veya düzeltme yönündeki taleplerin Kurum sağlık kurullarına gönderilmeyeceğinin düzenlendiği, bu kapsamda kesinleşmiş mahkeme kararı harici bir belge, rapor ve kararın tespit sürecinde Kurumu bağlayıcılığı olmadığı belirtilmiş ise de; 20/04/1982 tarihli ve 17670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2659 sayılı Adli Tıp
Kurumu Kanunu’nun; Adlî Tıp Üst Kurulları’nın görevleri başlıklı 15 inci maddesinde; “a) Adlî tıp ihtisas kurulları ve ihtisas daireleri tarafından verilip de mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklarca kapsamı itibarıyla yeterince kanaat verici nitelikte bulunmadığı, sebebi de belirtilmek suretiyle bildirilen işleri, b) Adlî tıp ihtisas kurullarınca oybirliğiyle karara bağlanamamış olan işleri, c) Adlî tıp ihtisas kurullarının verdiği rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, d) Adlî tıp ihtisas kurulları ile ihtisas dairelerinin rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, e) (Mülga: 3/11/2016-6754/30 md.) f) Adlî tıp ihtisas kurulları ile Adlî Tıp Kurumu dışındaki sağlık kuruluşlarının heyet hâlinde verdikleri rapor ve görüşler arasında ortaya çıkan çelişkileri, Konu ile ilgili uzman üyelerin katılımıyla inceler ve kesin karara bağlamak” olduğu düzenlenmiştir.
18. Ayrıca SGK tarafından sigortalı ve hak sahiplerinin malullük iddialarının kabul edilmediği ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının yargıya taşındığı durumlarda Yargıtay tarafından verilen ve yerleşik içtihat haline gelmiş kararlarda, sigortalının çalışma gücü kayıp oranının ve varsa maluliyetin başlangıç tarihinin Adli Tıp Kurumundan alınacak raporla tespit ettirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünde hüküm kurulduğu görülmektedir.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğunun tespiti talebine istinaden Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastanesine sevk edilerek muayene ettirilmesi sonucu ilgili hastane tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelere istinaden SGK Kurum Sağlık
Kurulu ve itiraza binaen Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından verilen meslekte kazanma gücü kaybı oranı ve başvuranın bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olup olmadığı yönündeki çelişkinin giderildiği, Adlî Tıp Üst Kurulunun 18.01.2018 tarihli … ve 13.02.2020 tarihli … karar nolu mütalaanın da aynı doğrultuda olduğu gözetildiğinde Yüksek Sağlık
Kurulu’nun …’un bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olmadığı şeklindeki değerlendirmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ve dolayısıyla başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak İdarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesi ve İdarenin taraf olduğu yargı kararına ihtiyaç duyması yönünden yetkisi dâhilinde uygulamaya koyduğu düzenleyici işlemlerin yasaya aykırı olduğu tespit edildiğinde söz konusu aykırılık herhangi bir yargı kararına gerek
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kalmaksızın derhal giderilmesi gerektiği halde “kanunlara uygunluk” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup; Karasu
İş Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Adlî Tıp Üst Kurulu’nun 18.01.2018 tarihli … ve 13.02.2020 tarihli … karar nolu mütalaa dikkate alınarak başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi yönünde SOSYAL
GÜVENLİK KURUMUNA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Sosyal Güvenlik Kurumunca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’NA
TEBLİĞİNE;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.